ICD-11: MF3Y | სპეციალობა: გინეკოლოგი, უროლოგი, ოტო-რინო-ლარინგოლოგი
განმარტება
გამონაჟონი ან სეკრეცია წარმოადგენს სითხის ან ლორწოს გამოდინებას სხეულის სხვადასხვა ღრუდან — საშოდან, ყურიდან, ცხვირიდან, ძუძუდან ან სხვა ადგილიდან. გამონაჟონი შეიძლება იყოს ნორმალური ფიზიოლოგიური პროცესი ან სერიოზული დაავადების ნიშანი — ეს დამოკიდებულია მის ფერზე, სუნზე, კონსისტენციაზე და ხანგრძლივობაზე.
სახეობები და მიზეზები
საშოდან გამოდინება (Vaginal Discharge)
ნორმალური საშოს გამოდინება გამჭვირვალე ან თეთრია, სუნის გარეშე. პათოლოგიური ნიშნებია: ყვითელი ან მწვანე ფერი, მკვეთრი უსიამოვნო სუნი, ქავილი ან წვა.
- ბაქტერიული ვაგინოზი (Bacterial Vaginosis) — ყველაზე გავრცელებული მიზეზი; გამსხდარი, თევზის სუნის მქონე გამოდინება. გავრცელება: რეპროდუქციული ასაკის ქალების 30% (WHO STI Guidelines, 2021)
- კანდიდოზი (Candidiasis) — სქელი, თეთრი, ყველის მსგავსი გამოდინება, ინტენსიური ქავილი
- ტრიქომონიაზი (Trichomoniasis) — მოყვითალო-მომწვანო, ქაფოვანი; სექსუალური გზით გადადებადი
- ყელ-ყუნწ-ცხვირის ინფექციები — ქლამიდია, გონორეა
ყურიდან გამოდინება (Otorrhea)
ყურიდან გამოდინება ყოველთვის პათოლოგიურია და საჭიროებს ექიმის კონსულტაციას.
- შუა ყურის ანთება (Otitis Media) — ყველაზე ხშირი მიზეზი, განსაკუთრებით ბავშვებში
- ქოლეასტეატომა — ყველას, ძვლის განადგურებასთან დაკავშირებული
- ტრავმა, ძვლის ბაზის მოტეხილობა — გამჭვირვალე სითხე შეიძლება ნახეთქზე მიუთითებდეს
ყელ-ცხვირის გამოდინება (Nasal Discharge / Rhinorrhoea)
- ვირუსული სარინიტი — გამჭვირვალე, წყლიანი; 7-10 დღე
- ბაქტერიული სინუსიტი — მოყვითალო ან მომწვანო; 7 დღეზე მეტი
- ალერგიული რინიტი — მუდმივი, სეზონური, გამჭვირვალე
ძუძუდან გამოდინება (Nipple Discharge)
- ჰიპერპროლაქტინემია — ჰორმონული დარღვევა, რძის მსგავსი გამოდინება
- ინტრადუქტური პაპილომა — სისხლიანი; ხშირად კეთილთვისებიანი
- ძუძუს კიბო — სისხლიანი გამოდინება ერთ ძუძუდან; გადაუდებელი გამოკვლევა
გამაფრთხილებელი ნიშნები — მიმართეთ ექიმს დაუყოვნებლივ
- ძუძუდან სისხლიანი გამოდინება — გამოკვლევა 2 კვირის ვადაში
- ყურიდან გამოდინება + ტემპერატურა + სახის ნერვის პარეზი — Mastoiditis-ის ეჭვი
- ყვითელ-მწვანე საშოს გამოდინება + ტემპერატურა + მუცლის ტკივილი — მენჯის ანთება (PID)
- ყელ-ცხვირის გამჭვირვალე გამოდინება ტრავმის შემდეგ — ნახეთქი
დიაგნოსტიკა
ლაბორატორიული ანალიზი (ნაცხი, კულტურა), მიკრობიოლოგიური გამოკვლევა, სეროლოგია (STI სკრინინგი), ექოსკოპია, საჭიროებისამებრ — მამოგრაფია ან MRI (ძუძუს გამოდინების დროს).
მკურნალობა
მკურნალობა დამოკიდებულია ეტიოლოგიაზე: ბაქტერიული — ანტიბიოტიკები; სოკოვანი — ანტიფუნგალური პრეპარატები; ვირუსული — სიმპტომური; ჰორმონული — ენდოკრინოლოგიური კორექცია. კვალიფიციური სპეციალისტის კონსულტაცია სავალდებულოა.
დაკავშირებული სიმპტომები
ცხელება |
კანის ქავილი |
მუცლის ტკივილი |
ცხვირის გაჭედვა
წყაროები და ლიტერატურა
- World Health Organization. Guidelines for the Management of Sexually Transmitted Infections. Geneva: WHO, 2021. ISBN 978-92-4-003165-7.
- NICE. Vaginal discharge. Clinical Knowledge Summary. London: NICE, 2022. cks.nice.org.uk
- Workowski KA, et al. Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines. MMWR Recomm Rep. 2021;70(4):1–187. CDC.
- NICE. Otitis media (acute). Clinical Knowledge Summary. London: NICE, 2018.
- Barton M, et al. Nipple discharge. BMJ. 2020;370:m2546. DOI: 10.1136/bmj.m2546
შენიშვნა: ეს გვერდი შეიცავს ზოგად სამედიცინო ინფორმაციას საგანმანათლებლო მიზნებისთვის. ის არ ცვლის ექიმის კონსულტაციას. ნებისმიერი სიმპტომის შემთხვევაში მიმართეთ კვალიფიციურ ექიმს.