ICD-11: 9D10 | SNOMED CT: 41652007 | სპეციალობა: ოფთალმოლოგი
განმარტება
თვალის ტკივილი (Eye Pain / Ocular Pain) – შეიძლება იყოს გარეგანი (კონიუნქტივა, კორნეა) ან ღრმა (ინტრაოკულარური, ნევროლოგიური). ღრმა ტკივილი, სინათლეში მოსვლა, ნისლი, ფერადი ჰალოები – სასწრაფო სიმპტომებია.
გავრცელება
კონიუნქტივიტი ოფთალმოლოგიური ვიზიტების ყველაზე ხშირი მიზეზია. გლაუკომა მსოფლიოში სიბრმავის მე-2 მიზეზია – 76 მილიონი ადამიანი (Quigley, 2006). საქართველოში გლაუკომის სკრინინგი 40 წელს ზემოთ სავალდებულოა.
მიზეზები
კონიუნქტივიტი (თვალის გაწითლება) – ვირუსული, ბაქტერიული ან ალერგიული. ბაქტერიული – ჩირქოვანი გამოყოფა. ვირუსული – ვირუსული, ხშირად ორივე თვალი. ალერგიული – ქავილი.
კორნეალური ეროზია ან სხეული – კორნეა – ყველაზე მგრძნობიარე. ნემსისჩხვლეტა. ფლუორესცეინი – სავალდებულო.
მწვავე ანგლოდახურვის გლაუკომა – ინტრაოკულარული წნევის მოულოდნელი მომატება. ძლიერი ტკივილი, ნისლი, გულისრევა, ფერადი ჰალოები. ოფთალმოლოგიური სასწრაფო.
ქორიოიდიტი / უვეიტი – ანთება. თვალის ღრმა ტკივილი, ფოტოფობია. ავტოიმუნური, ინფექციური, ონკოლოგიური.
სინუსიტი – მახლობელი სინუსების ანთება. ტკივილი თვალის ირგვლივ. ოჯახის ექიმი.
ნევრიტი ოპტიკი – მხედველობის ნერვის ანთება. ტკივილი მოძრაობისას. მრავლობითი სკლეროზი. ნევროლოგი.
გამაფრთხილებელი ნიშნები
- თვალის ტკივილი სინათლის მოსვლით და გულისრევით – გლაუკომის კრიზა – სასწრაფო ოფთალმოლოგი
- მოულოდნელი მხედველობის დაქვეითება – 112 ოფთალმოლოგი
- სისხლი თვალში ტრავმის შემდეგ – სასწრაფო ოფთალმოლოგი
- ფერადი ჰალოები სინათლის ირგვლივ – გლაუკომა – ოფთალმოლოგი
- თვალი + ცხელება + ლოყის შეშუპება – ორბიტალური ცელულიტი – 112
ხშირად დასმული კითხვები
კ: კომპიუტერი თვალებს ზიანს აყენებს?
პ: ციფრული თვალის დაძაბვა (Digital Eye Strain) – ციმციმი, სიმხეობა, სიმშრალე. 20-20-20 წესი: ყოველ 20 წუთს 20 სეკუნდი 20 ფუტი მანძილზე შეხედე. ეს ახლომხედველობას არ ზრდის.
კ: საკონტაქტო ლინზები – ინფექციის საფრთხე?
პ: კератიტი კონტაქტური ლინზებით ყველაზე სახიფათო გართულებაა. ლინზები ღამით არ ჩაეყარება. ყოველ 3 თვეში ახალი ლინზა. ნებისმიერი ტკივილი ან სიწითლე – ლინზა გამოვიღოთ, ოფთალმოლოგი.
კ: გლაუკომა მემკვიდრეობითია?
პ: გლაუკომის ოჯახური ანამნეზი რისკს 10-ჯერ ზრდის. 40 წელს ზემოთ, ოჯახური ანამნეზი – ოფთალმოლოგის ყოველ 1-2 წლიური გამოკვლევა. ადრეული გამოვლენა – განიკურნება.
კ: ბავშვი ხშირად ახამხამებს – ეს კოჟრია?
პ: კოჟრი, ბავშვის თვალი – ამბლიოპია (ზარმაცი თვალი). ადრეული კორექცია – 6-8 წლამდე. ბავშვის ოფთალმოლოგი – სავალდებულო.
კ: კატარაქტა ოპერაციის გარეშე?
პ: კატარაქტა ოპერაციის გარეშე ვერ მოიხსნება. ოპერაცია 30 წუთი, ამბულატორიული. ვიზუალური გამოსავალი ძალიან კარგია – 95 პროცენტ შემთხვევაში.
კ: ლაზერული თვალის კორექცია – ეს ყველასთვის გამოდგება?
პ: LASIK და PRK -12-ს ქვემოთ ახლომხედველობასა და +4-მდე შორსმხედველობისთვის გამოდგება. უკუჩვენება: თხელი კორნეა, კერატოკონუსი, მშრალი თვალი, 18 წლამდე ასაკი. 18 წელს ზემოთ, სტაბილური რეცეპტი 2 წელზე მეტ ხანს – ოფთალმოლოგი კვალიფიკაციას გადაწყვეტს.
წყაროები
- Quigley HA, Broman AT. The number of people with glaucoma worldwide. Br J Ophthalmol. 2006;90(3):262-267.
- NICE. Glaucoma: diagnosis and management. NG81. London: NICE, 2022.
- American Academy of Ophthalmology. Preferred Practice Patterns. 2022.
- Wolffsohn JS, et al. TFOS DEWS II Diagnostic Methodology report. Ocul Surf. 2017.
- National Center for Disease Control and Public Health of Georgia (NCDC). Tbilisi, 2023.
ეს გვერდი საგანმანათლებლო მიზნებისთვისაა. ის არ ცვლის ექიმის კონსულტაციას – მიმართეთ ექიმს.
