კვლევა გამოქვეყნდა The Lancet Regional Health – Europe-ში. იგი ჩატარდა 6 ქვეყანაში (ალბანეთი, საქართველო, ყირგიზეთი, ჩრდილოეთ მაკედონია, სერბეთი და კოსოვო) 2022 წლის იანვრიდან 2023 წლის ნოემბრამდე. ეს არის პირველი კვლევა, რომლის მიზანი იყო COVID-19 ვაქცინის ეფექტურობის შეფასება საშუალო შემოსავლის მქონე ქვეყნებში და WHO-ს ევროპის რეგიონის აღმოსავლეთ ნაწილში.
ახალი კვლევა – COVID-19 ვაქცინაციამ კორონავირუსთან დაკავშირებული ჰოსპიტალიზაციისა და დაავადების მძიმე შემთხვევათა (მათ შორის, სიკვდილის) ნახევარზე მეტის თავიდან აცილება მოახერხა
როდისაა ანტიბიოტიკების მიღება რეკომენდებული და რა უნდა იცოდეს მშობელმა
როდისაა ანტიბიოტიკების მიღება რეკომენდებული და რა უნდა იცოდეს მშობელმა
ანტიბიოტიკები ეფექტურია მხოლოდ ბაქტერიების დროს, არ მოქმედებენ ვირუსებზე. ამიტომ, მნიშვნელოვანია განვასხვავოთ ვირუსული და ბაქტერიული ინფექციები, განსაკუთრებით როცა საქმე ბავშვთა ჯანმრთელობას ეხება. ბევრი მშობელი ცდილობს, გაარკვიოს, საჭიროა თუ არა ბავშვისათვის ანტიბიოტიკი, თუმცა, ექიმების რჩევა ამ შემთხვევაში შეუფასებელია.
საუბრობს ინფექციონისტმი ალექსანდრე გოგინავა „იმედის” გადაცემაში – ,,ჩვენი ოჯახი”.
ალექსანდრე გოგინავა, ცნობილი ბავშვთა ექიმი, განმარტავს, – თუ ბავშვის ჯანმრთელობის მდგომარეობა საეჭვოა და მშობელს ეჭვი უჩნდება, რომ ვირუსი უფრო გართულდა ან შეიძლება ბაქტერიული ინფექციაც არის, საუკეთესო გადაწყვეტილება იქნება ექიმთან კონსულტაცია. ექიმი კი შეძლებს გადაწყვეტილების მიღებას, უნდა მიიღოს თუ არა ბავშვმა ანტიბიოტიკი.
რატომ არ უნდა მივცეთ ანტიბიოტიკი ბავშვებს უშუალოდ ჩვენს ინტერპრეტაციაზე?
ანტიბიოტიკების თვითნებური გამოყენება შეიძლება როგორც საშიში, ისე არაეფექტური იყოს. ანტიბიოტიკი მოქმედებს ბაქტერიებზე და არა ვირუსზე – ამიტომ არის მნიშვნელოვანი, რომ გავაკეთოთ დიფერენცირება, რომელთან გვაქვს საქმე ან ხომ არ გართულდა ვირუსული ინფექცია და გახდა ის ბაქტერიული. სახლის პირობებში რომ მშობელმა ეს შეძლოს, არის ძალიან რთული. აქედან გამომდინარე, ყველაზე კარგი რჩევა იქნება, რომ თუ ჩვენ არ მოგვწონს ბავშვის ჯანმრთელობის მდგომარეობა და ვფიქრობთ, რაღაც მეტია, ვიდრე ჩვეულებრივი ვირუსი, უნდა მივმართოთ ექიმს და ის გადაწყვეტს, უნდა მისცეს თუ არა ბავშვს ანტიბიოტიკი. ამის საკუთარი ინტერპრეტირება მშობელმა არ უნდა მოახდინოს.
ვირუსული ინფექციების დროს ანტიბიოტიკის საჭიროება არ არსებობს, რადგან ისინი მხოლოდ ბაქტერიულ ინფექციებზე მოქმედებენ. ხშირად ვირუსული ინფექცია შეიძლება გაგრძელდეს 7-10 დღე და ამ პერიოდში ანტიბიოტიკის გამოყენება არ არის რეკომენდებული. თუმცა, არსებობს შემთხვევები, როდესაც მეორე ან მესამე დღესაც აუცილებელი იყოს ანტიბიოტიკის გამოყენება, რასაც მხოლოდ ექიმი უნდა განსაზღვროს.
ანტიბიოტიკი და მისი როლი ბავშვთა ჯანმრთელობაში
როგორც ალექსანდრე გოგინავა აღნიშნავს, ვირუსული ინფექციების დროს, დაახლოებით 90% შემთხვევებში, ანტიბიოტიკი არ არის საჭირო. ეს დიდი სტატისტიკაა და მშობლები ხშირად თვითნებურად იღებენ გადაწყვეტილებებს, რაც შეიძლება ჯანმრთელობისთვის საზიანო აღმოჩნდეს. ანტიბიოტიკების გაუმართავი გამოყენება არამხოლოდ მათ ეფექტურობას ამცირებს, არამედ შეიძლება გამოიწვიოს ბაქტერიების წინააღმდეგობის გაწევა, რაც მომავალში უფრო გაართულებს მკურნალობას.
რძის პროდუქტების მნიშვნელობა ბავშვთა ორგანიზმში
გარდა ამისა, გოგინავა ხაზს უსვამს, რომ ბავშვებისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია რძის პროდუქტების მიღება. ისინი არამხოლოდ საჭირო უჯრედების ნაწილები არიან საყრდენ-მამოძრავებელი სისტემის და ნერვული სისტემის ჩამოყალიბებისთვის, არამედ ემსახურებიან იმუნური სისტემის მხარდაჭერას. თუ ბავშვს იღებს საკმარისი რძის პროდუქტებს, მისი ორგანიზმი უკეთ გაუმკლავდება ვირუსებს, რადგან ისინი ეხმარებიან ორგანიზმს სერიოზული ინფექციების წინააღმდეგ ბრძოლაში.
როგორ დავიცვათ ბავშვი ანტიბიოტიკების ზედმეტი გამოყენებისგან?
მნიშვნელოვანია, რომ მშობლებმა გაითვალისწინონ ექიმის რეკომენდაციებს და ყოველთვის შეამოწმონ, საჭირო არის თუ არა ანტიბიოტიკის მიღება. აუცილებელია, რომ დაიცვან სწორი სამედიცინო პროცედურები, რათა თავიდან ავიცილოთ არასაჭირო მკურნალობა. არაერთი შემთხვევა იყო, როცა ბავშვის მდგომარეობა გაართულა თვითნებური ანტიბიოტიკების გამოყენებამ, რაც მკურნალობას ამძიმებს.
დასკვნა
ბავშვების ჯანმრთელობის დაცვისას მნიშვნელოვანია სწორი დიაგნოზი და შესაბამისი მკურნალობის შერჩევა. ალექსანდრე გოგინავას თქმით, მშობლებს არ უნდა დასვან დიაგნოზი დამოუკიდებლად, არამედ უნდა მიმართონ ექიმს. ვირუსული ინფექციების დროს ანტიბიოტიკები ჩვეულებრივ არ არის საჭირო, მაგრამ არსებობენ შემთხვევები, როდესაც მათ გამოყენება აუცილებელია. რძის პროდუქტები ბავშვების ჯანმრთელობისთვის მნიშვნელოვან როლს თამაშობს და ეხმარება მათ ინფექციების წინააღმდეგ ბრძოლაში.
წყარო:„ჩვენი ოჯახი”
პროსტატის კიბოს პრობლემის მოგვარება რობოტული ქირურგიის გამოყენებით
პროსტატა წარმოადგენს ჯირკვალს მამაკაცის საშარდე სისტემაში. მისი დაზიანება შეიძლება გამოიწვიოს რამდენიმე ფაქტორმა, რომელთაგან ყველაზე გავრცელებულია პროსტატის კიბო და პროსტატის გადიდება. ეს დაავადებები მამაკაცებში, ხშირად გვხვდება, თუმცა მათი მკურნალობა ასევე ეფექტურად და უსაფრთხოდაა შესაძლებელი თუკი კლინიკაში მოწინავე ტექნოლოგიები გამოიყენება და გამოცდილი, გამოცდილი ქირურგები მუშაობენ. პროსტატის კიბოს პრობლემის მოგვარება რობოტული ქირურგიის გამოყენებით
თურქული კლინიკების ქსელი Acıbadem-ში გთავაზობთ მსოფლიოში აღიარებულ კვალიფიკაციას, უახლეს ტექნოლოგიებს, პაციენტის კომპლექსურ დახმარებას და განსაკუთრებულ გუნდურ მუშაობას, რათა უროლოგიური პრობლემების მქონე პაციენტებმა მთელი მსოფლიოს მასშტაბით საუკეთესო ხარისხის ზრუნვა მიიღონ.
პროსტატის კიბოს პრობლემის მოგვარება რობოტული ქირურგიის გამოყენებით
პროსტატის კიბო მამაკაცებში ყველაზე ხშირად დიაგნოზირებული კიბოა. პროსტატის კიბოს სამკურნალოდ, უპირველესად, როგორც წესი ქირურგიული პროცედურა რადიკალური პროსტატექტომია ინიშნება, რა დროსაც პროსტატის ჯირკვალი ამოიკვეთება. აღნიშნული ოპერაცია შეიძლება რამდენიმე სხვადასხვა სახის ტექნიკის გამოყენებით, მათ შორის ღია განაკვეთის, ლაპაროსკოპიული და რობოტული მეთოდებით შესრულდეს, თუმცა Acıbadem-ში უპირატესობა სწორედ ლაპაროსკოპიულ ან რობოტულ ქირურგიას ენიჭება, ვინაიდან ასეთ დროს ოპერაცია მცირე განაკვეთით ხორცილედება, ნაცვლად ღია ოპერაციული მიდგომისა, როდესაც შედეგად ვიღებთ 12 სმ ზომის ჭრილობას მუცლის ქვედა ნაწილში. ჩვენი მიდგომა პაციენტისათვის მოსახერხებელია, რადგანაც ამ დროს ვიღებთ უფრო სწრაფ გამოჯანმრთელებას და გართულებების, ინფექციებისა და სისხლის დაკარგვის მინიმალურ რისკებს.

რას წარმოადგენს რობოტული ქირურგია?
რობოტული ქირურგია სამედიცინო ტექნოლოგიაა, რომლის მეშვეობითაც ქირურგები ოპერაციისას იყენებენ რობოტულ მკლავებსა და აპარატზე მიმაგრებულ ხელსაწყოებს, რომელიც ქირურგის მიერ საოპერაციო ოთახის კომპიუტერიდან კონტროლდება. მოცემული მიდგომის უპერატესობებს შორისაა გაუმჯობესებული ვიზუალიზაცია, გაძლიერებული მოქნილობა და გაცილებით მეტი სიზუსტეც, რაც უკეთესი შედგების გარანტიას იძლევა.
პროსტატის რობოტული ქირურგია შეუკავებლობისა და იმპოტენციის რისკის მინიმიზაციისათვის
პროსტატა საზარდულის სიღრმეში შარდის ბუშტსა და ურეთრას შორის მდებარეობს. მას მჭიდროდ აკრავს ძარღვები და ნერვები, რომლებიც უზრუნველყოფენ სასქესო ასოს ერექციასა და შარდის კონტროლს. შესაბამისად, პროსტატის კიბოს ამოკვეთის შემთხვევაში ამ ფუნქციური ქსოვილების დაზიანების რისკი არსებობს. სწორედ აღნიშნულის გათვალისწინებით ასრულებს მნიშვნელოვან როლს რობოტული ქირურგია, რომელიც ქირურგებს მეტი სიზუსტით მუშაობის შესაძლებლობას აძლევს. მრავალი გამოკვლევის შედეგად მიღებული მონაცემებით კი დასტურდება, რომ პროსტატის კიბოს ქირურგია რობოტული საშუალებებით პაციენტების 95%-ის შემთხვევაში განაპირობებს შარდის კონტროლის შენარჩუნებას, ხოლო 80%-ის შემთხვევაში – ერექციული ფუნქციის შენარჩუნებას.

Acıbadem-ში, პროსტატის კიბოს რობოტული ქირურგიის გამოყენებით, გამოცდილი უროლოგები უზრუნველყოფენ არა მხოლოდ კიბოს სრულად ამოკვეთას, არამედ შარდის შეუკავებლობისა და იმპოტენციის რისკის შემცირებას.
ამჟამად, რობოტული ქირურგიის სისტემას იყენებს Acıbadem Healthcare Group-ის ხუთი სხვადასხვა საავადმყოფო. გარდა ამისა, ოფიციალური რობოტული ქირურგიის სასწავლო ცენტრი ფუნქციონირებს ასევე Acıbadem-ის უნივერსიტეტში, სადაც მიმდინარეობს ქირურგების სწავლება, ხოლო სწავლების დასრულებისთანავე მათ გადაეცემათ მსოფლიოში აღიარებული სერტიფიკატი.

პროსტატის გადიდების მკურნალობის თანამედროვე მეთოდები Acıbadem-ში
პროსტატის კეთილთვისებიანი ჰიპერპლაზია იგივე პროსტატის კეთილთვისებიანი გადიდება ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული დიაგნოზია, რომლის შემთხვევაშიც ზიანდება პროსტატის ჯირკვალი. პროსტატის კიბოსგან განსხვავებით, ეს არის პროსტატის ჯირკვლის არასიმსივნური გადიდება. გადიდებულმა პროსტატამ შეიძლება შეავიწროვოს საშარდე გზები და გამოიწვიოს შარდის შეუძლებლობა ან შარდის ბუშტის არასრული დაცლა. თუმცა, გასათვალისწინებელია, რომ მკურნალობის სხვადასხვა ეფექტური ტექნიკის მეშვეობით აღნიშნული სრულიად განკურნებადი მდგომარეობაა.
პროსტატის გადიდების თანამედროვე სამკურნალო მეთოდები მინიმალურად ინვაზიურია და ხორციელდება განაკვეთის გარეშე. აღნიშნული პროცედურების დროს, პროსტატამდე მისასვლელად, ცისტოსკოპი შეიყვანება ურეთრაში, ხოლო ლაზერის გამოყენებით ხდება გაფართოებული ქსოვილის მოშორება. გადიდებული პროსტატის ქსოვილის ამოკვეთის შემდეგ, იგი შარდის ბუშტში მცირე ნაწილებად იშლება რის შემდეგაც ხდება მათი ამოღება. აღნიშნული პროცედურის შესასრულებლად სხვადასხვა მოწყობილობა, მათ შორის HoLEP-ის, ThuLEP-ისა და BipoLEP-ის გამოყენება, რომელთა შორისაც მთავარი განსხვავება მხოლოდ გამოყენებული ლაზერის ტიპია. ლაზერის მეშვეობით პროსტატის ობსტრუქციული ქსოვილი შორდება პროსტატის კაფსულას (ფორთოხლის კანის გაფრცქვნის მსგავსად).
პროსტატის კეთილთვისებიანი გადიდების მკურნალობაში არსებულ უკანასკნელ სიახლეს წარმოადგენს Rezum პროცედურა. Rezum-ში გამოიყენება წყლის ორთქლი, რომელიც რამდენიმე წერტილში, ერთმანეთისგან ერთი სანტიმეტრის დაშორებით, ურეთრის გავლით პროსტატაში ნემსის მეშვეობით შეიყვანება. პროსტატა პროცედურის შემდეგ ეტაპობრივად მცირდება, შედეგად კი შარდის არხი იხსნება, შარდის ნაკადი კი უმჯობესდება.
Acıbadem-ი აღჭურვილია რა გადიდებული პროსტატის სამკურნალოდ აუცილებელი ყველა მოწინავე ტექნოლოგიით, მსოფლიოში არსებული ერთ-ერთია იმ რამდენიმე ცენტრს შორის, რომელსაც სრულფასოვანი მკურნალობის მსგავსი ვარიაციების შემოთავაზება შეუძლია.

Acıbadem-ის უცხოელი პაციენტების ცენტრი
Acıbadem-ის ექსპერტთა გუნდი სპეციალიზდება პაციენტების ინდივიდუალურ საჭიროებებზე მორგებულ მიდგომასა და მათზე სრულფასოვან ზრუნვაზე, მკურნალობის დაწყებამდე, პროცესსა და მკურნალობის დასრულების შემდგომაც. Acıbadem-ის უცხოელი პაციენტების ცენტრი იზრუნებს თქვენი ყველა ნაბიჯის დასაგეგმად. კითხვების ან რაიმე პრობლემის შემთხვევაში გთხოვთ ნებისმიერ დროს დაგვიკავშირდეთ ან მოგვწეროთ ელ-ფოსტის საშუალებით.
თქვენი სამედიცინო დანიშნულების მოგზაურობის დასაგეგმად თურქეთში, შეგიძლიათ მიმართოთ აჯიბადემის ოფიციალურ წარმომადგენლობას საქართველოში:
ქ. თბილისი, ჭავჭავაძის გამზ. 58, ტელ: 0322 158500
ქ. ბათუმი, ვ. გორგასლის ქ.156, ტელ: 0422 223000 ქ.
ქუთაისი, თამარ მეფის ქუჩა 60, ტელ: 0431 258 500
წაიკითხეთ ინფორმაცია – რატომ არის სასარგებლო ფეიხოა და რა ასაკიდან მივცეთ ბავშვს
ფეიხოა (Acca sellowiana), რომელიც ასევე ცნობილია როგორც “ანანას-გუავა”, სამხრეთ ამერიკიდან მომდინარე ხილია, რომელიც საოცარი არომატით და უამრავი ჯანმრთელობისთვის სასარგებლო თვისებებით გამოირჩევა. მიუხედავად იმისა, რომ ეს ხილი საქართველოში შედარებით ახალია, უკვე პოპულარობით სარგებლობს. საქართველოში ის 1900 წელს შემოუტანიათ და სოხუმსა და ბათუმში უცდიათ მისი მოყვანა. და მას შემდეგ დასავლეთ საქართველოს რეგიონების ბინადარიც გახდა. თუ გაინტერესებთ, რა უპირატესობები აქვს ფეიხოას და რა ასაკიდან შეიძლება მისცეთ ბავშვებს, წაიკითხეთ შემდეგი ინფორმაცია.
ფეიხოას სასარგებლო თვისებები
- დიდი რაოდენობით C ვიტამინი
ფეიხოა არის ძლიერი C ვიტამინის წყარო. თუ 200 გრამი ფეიხოას მიიღებთ, თქვენი ორგანიზმი მიიღებს C ვიტამინის დღიურ ნორმის 80%-ს. C ვიტამინი, თავის მხრივ, მნიშვნელოვანია იმუნური სისტემის გაძლიერებისთვის და ანტიოქსიდანტური თვისებების გამო ხელს უწყობს ორგანიზმში მავნე რადიკალების შემოჭრას. - B6 ვიტამინი და მისი სარგებელი
ფეიხოაში ბევრი C ვიტამინია, რომელიც ხელს უწყობს ცილების, ცხიმების და ნახშირწყლების მეტაბოლიზმს, ასევე, B6 ვიტამინი კარგად მოქმედებს ნერვულ სისტემაზე, ეხმარება მეხსიერების გაუმჯობესებასა და დეპრესიის პროფილაქტიკაში. - კალიუმი და გულის ჯანმრთელობა
ფეიხოაში არსებული კალიუმი, რაც კარგია გულ-სისხლძარღვთა სისტემის ნორმალური ფუნქციონირებისათვუს, ასევე მნიშვნელოვან როლს ასრულებს მაღალი არტერიული წნევის პროფილაქტიკაში. - ანტიოქსიდანტური თვისებები
ფეიხოა შეიცავს ანტიოქსიდანტებს, რომლებიც იცავს უჯრედების მემბრანებს მავნე რადიკალებისგან, ხელს უწყობს დაბერების პროცესის შეჩერებასა და ჯანმრთელობის საერთო გაუმჯობესებას. - იოდის მაღალი შემცველობა
ფეიხოა ძალიან მდიდარია იოდით, რაც მნიშვნელოვანია ფარისებრი ჯირკვლის ჯანმრთელობისთვის. იოდი მონაწილეობს მეტაბოლიზმში და ხელს უწყობს ჰორმონების გამომუშავებას, რომლებიც სხეულის სხვადასხვა ფუნქციებს არეგულირებს. - კუჭ-ნაწლავის სისტემა
ფეიხოა საკვები ბოჭკოების შესანიშნავი წყაროა. ეს ნივთიერება ხელს უწყობს ნაწლავების მოძრაობას, რაც კარგია ყაბზობის შემთხვევაში, და ხელს უწყობს საჭმლის მომნელებელი სისტემის ნორმალურ ფუნქციონირებას.
რა ასაკიდან შეიძლება ფეიხოას მიცემა ბავშვებს?
ფეიხოა უგემრიელესი და სასარგებლო ხილია, მაგრამ მშობლებმა უნდა იცოდნენ, რომ ის ალერგიული ხილია. ამიტომ, მის მიღებას არ გირჩევენ 1 წლამდე ასაკის ბავშვებისთვის. იმისათვის, რომ თავიდან აიცილოთ ალერგიული რეაქციები, უმჯობესია ფეიხოა ბავშვს 1 წლიდან ან უფრო გვიან მიაწოდოთ, თუმცა, თავიდან უნდა მისცეთ ზომიერად და გააგრძელოთ ყურადღებით თვალყურის დევნება.
როგორ შევიტანოთ ფეიხოა ბავშვის რაციონში?
- დამუშავება და მომზადება
ბავშვებისთვის ფეიხოას მომზადება ძალიან მარტივია. გარეცხეთ და პატარა ნაჭრებად დაჭერით. შეგიძლიათ ბავშვს მისცეთ სხვა ხილთან ერთად, როგორიცაა ვაშლი ან ანანასი. - ჯანმრთელობის ბენეფიტები
თუ თქვენი ბავშვი ებრძვის ყაბზობას, ფეიხოას დამატება რაციონში მისი ნაწლავების ფუნქციის ნორმალიზებისთვის ძალიან სასარგებლო იქნება. - მოხმარების შუალედი
დაეხმარეთ ბავშვს თანდათანობით შეიყვაროს ეს ახალი ხილი. თქვენ შეგიძლიათ ფეიხოა თავიდან მხოლოდ პატარა ნაჭრებით მიაწოდოთ, შემდეგ კი ნელ-ნელა მისი მიღების მოცულობა გაზარდოთ.
დასკვნა
ფეიხოა არის გემრიელი, სასარგებლო და ნატურალური, რომლებიც ბავშვისა და მოზრდილების ჯანმრთელობას ხელს უწყობს. მისი რეგულარული მიღება ხელს უწყობს ორგანიზმის გაძლიერებას, იმუნური სისტემის განმტკიცებას, გული და ნაწლავური სისტემა კი უფრო ჯანსაღად მუშაობს. თუმცა, ფეიხოას მიღება 1 წლამდე ბავშვებისთვის არ არის რეკომენდებული, რადგან ეს ხილი ალერგიულია.
რუსთავში, სასწრაფოს პარამედიკოსმა სიკვდილს გადაარჩინა მამაკაცი, რომელსაც გული სამჯერ გაუჩერდა
„რუსთავის მე-2 ბრიგადამ გამთენიისას გამოძახება ლოზუნგით ტკივილი გულმკერდის არეში მიიღო.
ადგილზე მისულს სასწრაფო დახმარების ეკიპაჟს ხანშიშესული მამაკაცი ციანოზურ მდგომარეობაში დახვდა.
პაციენტს უჭირდა სუნთქვა. პარამედიკოს დავით ოთარაშვილის გადმოცემით პაციენტს ჩაუტარდა პერიფერიული ვენის კათეტერიზაცია და დაწყებულ იქნა შესაბამისი მკურნალობა.
ელექტრო კარდიოგრამის გადაღების პროცესში მოულოდნელად გულის გაჩერება განვითარდა.
ბრიგადის წევრების მიერ ჩატარებული პროტოკოლით გათვალისწინებული წარმატებული რეანიმაციული ღონისძიებების შედეგად პულსი და სუნთქვა აღდგა.
სამედიცინო პერსონალმა უსწრაფესად დაიწყო პაციენტის ტრანსპორტირების პროცესი. კიბეზე ჩაყვანის დროს მამაკაცის გული კვლავ გაჩერდა. ბრიგადის წევრების მიერ ჩატარებული გულის არაპირდაპირი მასაჟით რითმი ისევ აღდგა.
კლინიკაში შეყვანისას მესამედ დაფიქსირდა გულის გაჩერება. სამედიცინო პერსონალმა კვლავაც წარმატებულად შეძლო გულის ამუშავება. მამაკაცი სტაბილური სასიცოცხლო პარამეტრებით რუსთავის ერთ-ერთ სტაციონარში იქნა შეყვანილი.
გვეამაყება: პარამედიკოსი – დავით ოთარაშვილი, ექთანი თეა- წოწორია, მძღოლი- ოთარი გოგაშვილი“ – წერს გვერდი „შენი სიცოცხლის გადასარჩენად“.
რატომ ეშლებათ ადამიანებს სახელები საუბრის დროს – მიზეზები
რატომ ეშლებათ ადამიანებს სახელები საუბრის დროს – ფსიქოლოგიური ახსნა და მიზეზები
სახელების შეშლა – ჩვეულებრივი ფსიქოლოგიური ფენომენი
ზოგჯერ გვხვდება სიტუაციები, როდესაც საუბრის დროს ვეუბნებით ადამიანს არა მის სახელს, არამედ სხვა ადამიანის სახელს. ეს შემთხვევა, რომელსაც “სახელების შეშლა” ეწოდება, ჩვეულებრივი ფსიქოლოგიური ფენომენია, რომელსაც რამდენიმე მნიშვნელოვანი ფსიქოლოგიური და ბიოლოგიური მიზეზი აქვს. მაგრამ რატომ ხდება ეს და რა განაპირობებს ასეთ შეცდომებს?
გონების ასოციაციური სტრუქტურა
ამერიკელი მეცნიერების კვლევებმა აჩვენა, რომ ადამიანის გონება ასოციაციურად არის ორგანიზებული, რაც ნიშნავს, რომ ადამიანები ხშირად აკავშირებენ ერთმანეთს მსგავს ან თანმიმდევრულ კატეგორიებში მყოფ ობიექტებს. მაგალითად, მეგობრების ან ოჯახის წევრების სახელები ერთმანეთთან შეიძლება დააკავშიროს, რადგან ისინი „მეორე პირის კავშირით“ გონებაში ერთმანეთთან ასოცირდებიან. შესაძლოა, გონებამ შეცდომით დაუძახოს მეგობარს მისი ძმის სახელი, რადგან ორივე მათგანი გარკვეული ჯგუფის წევრია. მსგავს მოვლენას ხშირად ვხვდებით, როდესაც ადამიანები ერთმანეთთან ძალიან ახლოს არიან და მათ შორის ემოციური კავშირია.
სწრაფი საუბარი და მეხსიერების გადატვირთვა
ხშირად, საუბრის დროს გონება ძალიან სწრაფად ამუშავებს ინფორმაციას. ზოგჯერ, როდესაც მეხსიერება გადატვირთულია ან ადამიანი შფოთავს, შესაძლებელია რომ გონება გადატვირთული იყოს ასოცაციებით და შეცდომა მოხდეს. ის, რაც მარტივად და სწრაფად უნდა გაიხსენოთ, შესაძლოა გახდეს უფრო რთული, როცა სტრესული მდგომარეობა ან დისკომფორტს გრძნობთ. ამ დროს ადამიანმა შეიძლება გაუცნობიერებლად დაუძახოს სხვისი სახელი, რადგან მან არ მოახდინა საკმარისი კონცენტრაცია.
ემოციური ფაქტორები: ძლიერი კავშირები და სახელების შეცვლა
კიდევ ერთი მიზეზი, თუ რატომ ხდება სახელების შეშლა, არის ძლიერი ემოციური კავშირი, რომელსაც ადამიანები ზოგიერთი ადამიანის მიმართ განიცდიან. როცა ადამიანი ემოციურად ძლიერად არის დაკავშირებული კონკრეტულ პირთან, მისი სახელი შეიძლება უფრო ხშირად „გამოიძახოს“ გონებამ. მაგალითად, დედები ხშირად შვილების სახელებს ერთმანეთში ურევენ, განსაკუთრებით მაშინ, თუ ორივე მათგანი ახლოს ჰყავთ და ემოციურად ძლიერ კავშირია მათთან. ფსიქოლოგებმა დაადგინეს, რომ ემოციური კავშირი ძლიერ გავლენას ახდენს ტვინზე, და სწორედ ამიტომ შეიძლება ზოგჯერ რომანტიკულ პარტნიორზეც იგივე მოხდეს.
გაუაზრებელი დაძახება: ავტომატიზმი და სწრაფი მოქმედება
ბევრი შემთხვევა, როდესაც სახელის შეცდომით მოხსენიება ხდება, ეს დაკავშირებულია ე.წ. „გაცნობიერებული ავტომატიზმის“ პროცესთან. ეს ნიშნავს იმას, რომ ადამიანები საუბრის დროს ხშირად სწრაფად მოქმედებენ და შეიძლება სათანადო კონცენტრაციის გარეშე აურიონ სახელები. ასეთი შეცდომები მხოლოდ იმით აიხსნება რომ პიროვნება ვერ ახერხებს დაუსვად სწორად და სრულად გაანალიზოს თავისი იდეები და სიტყვის გამოყენება.
საყურადღებო ფაქტორები, რომლებსაც ყურადღება უნდა მივაქციოთ
- სტრესი და დაღლილობა – როცა ადამიანი დაღლილია ან სტრესშია, სახელების შეშლა უფრო ხშირად ხდება.
- კონცენტრაციის პრობლემა – სწრაფი საუბარი ან ყურადღების გაფანტვა შეცდომებს იწვევს.
- ემოციური კავშირი – ძლიერი კავშირები ადამიანებთან ხშირად იწვევს სახელების არევას.
- ყურადღების ნაკლებობა – როდესაც ადამიანს არ აქვს კონცენტრაცია, მარტივად შეიძლება შეცდომა მოხდეს.
როგორ მოვიგვათ სახელების შეშლა?
- მეტი დასვენება – როცა ადამიანი დაღლილია, საჭიროა მეტი დასვენება, რათა ტვინის ფუნქციონირება გაუმჯობესდეს.
- კონცენტრაციის გაძლიერება – თუ ხშირად გჭირდებათ სახელების ზუსტი გამოყენება, წვრთნაში კონცენტრირება დაგეხმარებათ.
- ემოციური მმართველობა – ცნობისთვის და სხვა ადამიანის მიმართ პოზიტიური დამოკიდებულებისთვის პოზიტიური ემოციების მართვა ხელს უწყობს.
დასკვნა: ფსიქოლოგიური ფაქტორები სახელების შეცვლისას
სახელების შეშლა საუბრისას ჩვეულებრივი მოვლენაა, რომელსაც ფსიქოლოგიური, ემოციური და ფიზიოლოგიური მიზეზები აქვს. ამ პროცესების გაგება, როგორებიცაა ასოციაციური სტრუქტურები, სტრესი, ემოციური კავშირები და ავტომატიზმი, შეგვიძლია უკეთ გავიგოთ ჩვენი ფსიქიკური ფუნქციონირება. სანამ აღნიშნული ტიპი შეცდომა არის სრულიად ჩვეულებრივი, მისი გადაჭრისათვის გარკვეული ფსიქოლოგიური მიდგომები არსებობს, რაც ხელს უწყობს მეტად აკურატული კომუნიკაციის განხორციელებას.
კვლევა – ქალის ცრემლები შეიცავს ნივთიერებას, რომელიც კაცებში აგრესიას თრგუნავს
ახალი კვლევის თანახმად, ქალის ცრემლები შეიცავს ნივთიერებას , რომელიც კაცებში აგრესიას თრგუნავს. ისრაელში მოღვაწე მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ ცრემლების დაყნოსვა აგრესიასთან დაკავშირებულ ტვინის აქტივობას ამცირებს, რის შედეგადაც აგრესიული ქცევა ნაკლებად ვლინდება.
ფიზიოლოგიური რეაქცია: როგორ მოქმედებს ქალის ცრემლები ტვინზე?
მეცნიერებმა ტვინის ფუნქციური სურათები (fMRI) გამოიყენეს იმის გასაგებად, თუ როგორ მოქმედებს ქალის ცრემლები მამაკაცის ტვინზე, როცა კაცებს ცრემლები დააყნოსვინეს, აგრესიასთან დაკავშირებული ტვინის აქტივობა მნიშვნელოვნად შემცირდა. ეს შეესაბამება იმ აღმოჩენას, რომ ადამიანებში, ასევე როგორც მღრღნელებში, ემოციური ცრემლები მოქმედებს როგორც ქიმიური სიგნალი, რომელიც სოციალური ინტერაქციის დროს აგრესიის დონის შემცირებას უწყობს ხელს.
“სოციალური ქემოსიგნალირება” და მისი როლი ადამიანურ ურთიერთობებში
ეს ფენომენი, რომელიც პირველად მღრღნელებში შეისწავლეს, ეხება ცხოველებს შორის კომუნიკაციის ქიმიურ გზებს — “სოციალურ ქემოსიგნალირებას”. მათ შორის, მდედრების ცრემლების სუნი ხშირად აგრესიის შემცირების ფაქტორია. თუმცა, ადამიანებში ეს ფენომენი დიდხანს გაუთვალისწინებელი იყო. ახლა კი ახალმა კვლევამ დაადასტურა, რომ ქალის ემოციური ცრემლები, მართლაც, შეიცავს ქიმიურ სიგნალს, რომელიც კმაყოფილება, სიმშვიდე და უსაფრთხოების შეგრძნებას უქმნის მამაკაცებს, რითაც ამცირებს აგრესიულ ქცევას.
კვლევა: როგორ ჩატარდა ექსპერიმენტი?
მეცნიერებმა თამაში მოაწყვეს, რომელშიც მამაკაცებს აზრის გამოხატვისა და გადაწყვეტილებების მიღების შესაძლებლობა ჰქონდათ. თამაშში მონაწილე კაცებს შანსი მიეცათ, იმოქმედონ აგრესიულად, როდესაც მათ ჩათვალეს, რომ სხვა მოთამაშეებმა თამაშის წესები დაარღვიეს. მონაწილეებს სუნის ამოცნობა არ შეეძლოთ, რადგან ცრემლებისა და მარილის წყალხსნარის სითხეები ერთი და იგივე უსუნო სითხეები იყვნენ.
შესაბამისი შედეგები: ტვინის აქტივობის ცვლილება
მკვლევრებმა თამაში ისე მოაწყვეს, რომ კაცებს ეფიქრათ, სხვა მოთამაშეებმა თამაშის წესები დაარღვიეს. ეს გაღიზიანებისა და აგრესიული ქცევის გამოწვევას ემსახურებოდა. როდესაც შანსი მიეცემოდათ, მამრობითი სქესის წარმომადგენლებს შეეძლოთ, სხვა მოთამაშეზე შური ეძიათ და მათთვის ფინანსური ზიანი მიეყენებინათ.
კაცებმა არ იცოდნენ, რას ყნოსავდნენ და არც ორი სითხის ერთმანეთისგან გარჩევა შეეძლოთ — ცრემლებიც და მარილის წყალხსნარიც უფერო და უსუნო სითხეებია.
შურისძიებისკენ მიმართული აგრესიული ქცევა თამაშისას 40%-ით შემცირდა მას შემდეგ, რაც კაცებმა ქალების ემოციურ ცრემლებს დაყნოსეს.
ცრემლების ქიმიური ზემოქმედება: ადამიანისათვის და არა მხოლოდ ცხოველებისთვის
აღსანიშნავია, რომ კვლევა გამორიცხავს შეხედულებას, თითქოს ემოციური ცრემლები მხოლოდ ადამიანებისთვისაა დამახასიათებელი. როგორც მეცნიერები აღნიშნავენ, ამ აღმოჩენებმა დაადასტურა, რომ ქალის ცრემლებს ემოციური დატვირთვა აქვს და ის შეიძლება, როგორც ქიმიური სიგნალი, გამოიყენოს მამაკაცმა იმავე სახეობაში აგრესიის შესამცირებლად.
შედეგები და პერსპექტივები: რა თქმა უნდა, ეს მნიშვნელოვანი ნაბიჯია
კვლევის ავტორები მიიჩნევენ, რომ ქალის ემოციური ცრემლები კაცებში აგრესიას თრგუნავს არა მხოლოდ ქიმიური რეაქციის საფუძველზე, არამედ სოციალურ და ფსიქოლოგიურ პროცესებზე დაყრდნობით. მეცნიერები ფიქრობენ, რომ მათი კვლევა უფრო მეტ ფაქტორს გაშიფრავს, რომელიც გავლენას ახდენს ადამიანური ემოციების და ქცევების მართვაზე.
დასკვნა: ცრემლების სოციალურ-ქემოსიგნალური როლი
ამ ახალი კვლევის მიხედვით, ცრემლები აღმოჩნდა არა მხოლოდ ემოციური გამოხატულობა, არამედ ქიმიური სიგნალი, რომელიც ურთიერთქმედებაში იმყოფება ჩვენს ტვინსა და ქცევებთან. ამ ცვლილებებმა შესაძლოა მომავალში გავლენა იქონიოს იმის გაგებაზე, თუ როგორ ვხვდებით და ვმართავთ აგრესიულ და ემოციურ კონფლიქტებს ადამიანურ ურთიერთობებში.
ამასთანავე, რაც დიდი იყო სხვაობა ამ აქტივობაში, მით უფრო იშვიათად ავლენდა მოთამაშე შურისმაძიებლურ ქცევას.
კვლევით ცრემლებს, ტვინის აქტივობასა და აგრესიულ ქცევას შორის კავშირი გამოვლინდა. შესაბამისად, შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რომ “სოციალური ქემოსიგნალირება” ნამდვილადაა ადამიანთა აგრესიის ერთ-ერთი ფაქტორი და ეს მხოლოდ ცხოველებს სულაც არ ახასიათებთ.
“აღმოვაჩინეთ, რომ, ზუსტად ისე, როგორც თაგვებში ხდება, ადამიანის ცრემლებიც შეიცავს ქიმიურ სიგნალს, რომელიც იმავე სახეობის მამრებში აგრესიას თრგუნავს. ეს იმ შეხედულებას უპირისპირდება, რომ ემოციური ცრემლები მხოლოდ ადამიანებს ახასიათებთ”, — აცხადებენ კვლევის ავტორები.
ნაშრომი ჟურნალში PLOS Biology გამოქვეყნდა.
ადამიანის პაპილომავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინები: ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის პოზიცია; 2017 წელი, მაისი
ადამიანის პაპილომავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინაციის ინდივიდუალური ბარათი
ახალი რეგულაციების მიხედვით უფასოდ ვაქცინაციის ჩატარება შეუძლიათ გოგონებსა და ქალებს 10-დან – 45 წლის ჩათვლით, ხოლო ბიჭებსა და მამაკაცებს 10-დან 26 წლის ჩათვლით.
ადამიანის პაპილომავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინაციის ინდივიდუალური ბარათი
ადამიანის პაპილომავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინაციის ინდივიდუალური ბარათი
ახალი რეგულაციების მიხედვით უფასოდ ვაქცინაციის ჩატარება შეუძლიათ გოგონებსა და ქალებს 10-დან – 45 წლის ჩათვლით, ხოლო ბიჭებსა და მამაკაცებს 10-დან 26 წლის ჩათვლით.












