ახალი კვლევის თანახმად, ქალის ცრემლები შეიცავს ნივთიერებას , რომელიც კაცებში აგრესიას თრგუნავს. ისრაელში მოღვაწე მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ ცრემლების დაყნოსვა აგრესიასთან დაკავშირებულ ტვინის აქტივობას ამცირებს, რის შედეგადაც აგრესიული ქცევა ნაკლებად ვლინდება.
ფიზიოლოგიური რეაქცია: როგორ მოქმედებს ქალის ცრემლები ტვინზე?
მეცნიერებმა ტვინის ფუნქციური სურათები (fMRI) გამოიყენეს იმის გასაგებად, თუ როგორ მოქმედებს ქალის ცრემლები მამაკაცის ტვინზე, როცა კაცებს ცრემლები დააყნოსვინეს, აგრესიასთან დაკავშირებული ტვინის აქტივობა მნიშვნელოვნად შემცირდა. ეს შეესაბამება იმ აღმოჩენას, რომ ადამიანებში, ასევე როგორც მღრღნელებში, ემოციური ცრემლები მოქმედებს როგორც ქიმიური სიგნალი, რომელიც სოციალური ინტერაქციის დროს აგრესიის დონის შემცირებას უწყობს ხელს.
“სოციალური ქემოსიგნალირება” და მისი როლი ადამიანურ ურთიერთობებში
ეს ფენომენი, რომელიც პირველად მღრღნელებში შეისწავლეს, ეხება ცხოველებს შორის კომუნიკაციის ქიმიურ გზებს — “სოციალურ ქემოსიგნალირებას”. მათ შორის, მდედრების ცრემლების სუნი ხშირად აგრესიის შემცირების ფაქტორია. თუმცა, ადამიანებში ეს ფენომენი დიდხანს გაუთვალისწინებელი იყო. ახლა კი ახალმა კვლევამ დაადასტურა, რომ ქალის ემოციური ცრემლები, მართლაც, შეიცავს ქიმიურ სიგნალს, რომელიც კმაყოფილება, სიმშვიდე და უსაფრთხოების შეგრძნებას უქმნის მამაკაცებს, რითაც ამცირებს აგრესიულ ქცევას.
კვლევა: როგორ ჩატარდა ექსპერიმენტი?
მეცნიერებმა თამაში მოაწყვეს, რომელშიც მამაკაცებს აზრის გამოხატვისა და გადაწყვეტილებების მიღების შესაძლებლობა ჰქონდათ. თამაშში მონაწილე კაცებს შანსი მიეცათ, იმოქმედონ აგრესიულად, როდესაც მათ ჩათვალეს, რომ სხვა მოთამაშეებმა თამაშის წესები დაარღვიეს. მონაწილეებს სუნის ამოცნობა არ შეეძლოთ, რადგან ცრემლებისა და მარილის წყალხსნარის სითხეები ერთი და იგივე უსუნო სითხეები იყვნენ.
შესაბამისი შედეგები: ტვინის აქტივობის ცვლილება
მკვლევრებმა თამაში ისე მოაწყვეს, რომ კაცებს ეფიქრათ, სხვა მოთამაშეებმა თამაშის წესები დაარღვიეს. ეს გაღიზიანებისა და აგრესიული ქცევის გამოწვევას ემსახურებოდა. როდესაც შანსი მიეცემოდათ, მამრობითი სქესის წარმომადგენლებს შეეძლოთ, სხვა მოთამაშეზე შური ეძიათ და მათთვის ფინანსური ზიანი მიეყენებინათ.
კაცებმა არ იცოდნენ, რას ყნოსავდნენ და არც ორი სითხის ერთმანეთისგან გარჩევა შეეძლოთ — ცრემლებიც და მარილის წყალხსნარიც უფერო და უსუნო სითხეებია.
შურისძიებისკენ მიმართული აგრესიული ქცევა თამაშისას 40%-ით შემცირდა მას შემდეგ, რაც კაცებმა ქალების ემოციურ ცრემლებს დაყნოსეს.
ცრემლების ქიმიური ზემოქმედება: ადამიანისათვის და არა მხოლოდ ცხოველებისთვის
აღსანიშნავია, რომ კვლევა გამორიცხავს შეხედულებას, თითქოს ემოციური ცრემლები მხოლოდ ადამიანებისთვისაა დამახასიათებელი. როგორც მეცნიერები აღნიშნავენ, ამ აღმოჩენებმა დაადასტურა, რომ ქალის ცრემლებს ემოციური დატვირთვა აქვს და ის შეიძლება, როგორც ქიმიური სიგნალი, გამოიყენოს მამაკაცმა იმავე სახეობაში აგრესიის შესამცირებლად.
შედეგები და პერსპექტივები: რა თქმა უნდა, ეს მნიშვნელოვანი ნაბიჯია
კვლევის ავტორები მიიჩნევენ, რომ ქალის ემოციური ცრემლები კაცებში აგრესიას თრგუნავს არა მხოლოდ ქიმიური რეაქციის საფუძველზე, არამედ სოციალურ და ფსიქოლოგიურ პროცესებზე დაყრდნობით. მეცნიერები ფიქრობენ, რომ მათი კვლევა უფრო მეტ ფაქტორს გაშიფრავს, რომელიც გავლენას ახდენს ადამიანური ემოციების და ქცევების მართვაზე.
დასკვნა: ცრემლების სოციალურ-ქემოსიგნალური როლი
ამ ახალი კვლევის მიხედვით, ცრემლები აღმოჩნდა არა მხოლოდ ემოციური გამოხატულობა, არამედ ქიმიური სიგნალი, რომელიც ურთიერთქმედებაში იმყოფება ჩვენს ტვინსა და ქცევებთან. ამ ცვლილებებმა შესაძლოა მომავალში გავლენა იქონიოს იმის გაგებაზე, თუ როგორ ვხვდებით და ვმართავთ აგრესიულ და ემოციურ კონფლიქტებს ადამიანურ ურთიერთობებში.
ამასთანავე, რაც დიდი იყო სხვაობა ამ აქტივობაში, მით უფრო იშვიათად ავლენდა მოთამაშე შურისმაძიებლურ ქცევას.
კვლევით ცრემლებს, ტვინის აქტივობასა და აგრესიულ ქცევას შორის კავშირი გამოვლინდა. შესაბამისად, შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რომ “სოციალური ქემოსიგნალირება” ნამდვილადაა ადამიანთა აგრესიის ერთ-ერთი ფაქტორი და ეს მხოლოდ ცხოველებს სულაც არ ახასიათებთ.
“აღმოვაჩინეთ, რომ, ზუსტად ისე, როგორც თაგვებში ხდება, ადამიანის ცრემლებიც შეიცავს ქიმიურ სიგნალს, რომელიც იმავე სახეობის მამრებში აგრესიას თრგუნავს. ეს იმ შეხედულებას უპირისპირდება, რომ ემოციური ცრემლები მხოლოდ ადამიანებს ახასიათებთ”, — აცხადებენ კვლევის ავტორები.
ნაშრომი ჟურნალში PLOS Biology გამოქვეყნდა.
