პარასკევი, ივნისი 19, 2026
მთავარი წაკითხვა გვერდი 374

ახალგაზრდა ასაკში კოლორექტალური კიბოს მკვეთრი ზრდა – მეცნიერები ბავშვობისდროინდელ ბაქტერიაზე მიუთითებენ

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
#post_seo_title

ახალგაზრდა ასაკში კოლორექტალური კიბოს მკვეთრი ზრდა – მეცნიერები ბავშვობისდროინდელ ბაქტერიაზე მიუთითებენ

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,

უკანასკნელ წლებში მსოფლიოში მკვეთრად მატულობს კოლორექტალური (ნაწლავის) კიბოს შემთხვევები 50 წლამდე ასაკის ადამიანებში. 20–30 წლის ახალგაზრდებშიც კი დიაგნოზები გახშირდა – ეს არის შემაშფოთებელი ტრენდია, რომლის მიზეზები აქამდე ბოლომდე ცნობილი არ იყო.

ახლა კი, ახალმა საერთაშორისო მასშტაბის კვლევამ — რომელიც გამოქვეყნდა ჟურნალ Nature-ში — შეიძლება გადამწყვეტი პასუხი მოგვცეს.

რა აღმოაჩინეს მეცნიერებმა?

კვლევის ავტორებმა, მათ შორის ოქსფორდისა და კემბრიჯის უნივერსიტეტების მეცნიერებმა, შეისწავლეს 981 პაციენტის კოლორექტალური სიმსივნის ქსოვილი 11 სხვადასხვა ქვეყნიდან.

აღმოჩნდა, რომ:

  • სიმსივნეებში, განსაკუთრებით 40 წლამდე პაციენტებში, აღმოჩენილი იყო დამახასიათებელი გენეტიკური მუტაციები, რომლებიც წარმოიქმნება E. coli-ის ზოგიერთი სახეობის მიერ გამოყოფილი ტოქსინის — კოლიბაქტინის — ზემოქმედების შედეგად.
  • ამ მუტაციები 3.3-ჯერ უფრო ხშირად გვხვდებოდა ახალგაზრდა პაციენტებში, ვიდრე ხანდაზმულებში (70+).

მეცნიერებმა დაასკვნეს, რომ ამ ტიპის მუტაცია, სავარაუდოდ, შეიძლება წარმოიშვას ბავშვობის პერიოდში (10 წლამდე ასაკში), როცა ნაწლავის მიკრობიომი ჯერ კიდევ ყალიბდება.

ინფექცია კი რჩება ორგანიზმში, ან მუტაციური ზეგავლენა ნარჩუნდება ათწლეულების განმავლობაში, სანამ გადაიქცევა სიმსივნეში.

რა არის კოლიბაქტინი?

  • ეს არის ტოქსინი, რომელსაც გამოიმუშავებს ზოგიერთი შტამი ნაწლავური ბაქტერიისა – Escherichia coli (E. coli).
  • კოლიბაქტინი მოქმედებს პირდაპირ DNA-ზე – ქმნის წყვეტებს და მუტაციებს გენომში.
  • ნორმალურ პირობებში, იმუნური სისტემა და სხვა ბაქტერიები აბალანსებენ მის ზემოქმედებას. მაგრამ თუ ის დომინირებს, იწყება საგანგაშო მუტაციური პროცესები.

პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:

„ეს კვლევა მნიშვნელოვანია როგორც მეცნიერებისთვის, ასევე საზოგადოებისთვის:

ჯერ კიდევ ბავშვობაში მიღებული ნაწლავური ბაქტერიების ტოქსინები, როგორიცაა კოლიბაქტინი, შეიძლება გახდეს კიბოს განვითარების საფუძველი ათწლეულების შემდეგ.

ეს ნიშნავს, რომ:

  1. უნდა ვიზრუნოთ ნაწლავის ჯანმრთელობაზე ბავშვობიდანვე,
  2. საზოგადოებრივი ჯანდაცვა ფოკუსირდეს პრევენციაზე და ადრეულ სკრინინგზე,
  3. საჭირო გახდეს გენეტიკური ანალიზი იმ ახალგაზრდებისთვის, ვისაც აქვს სიმპტომები ან ოჯახური ისტორია.“

როგორ შეიძლება პრევენცია?

  1. ნაწლავის მიკრობიომის დაცვა ბავშვობიდანვე:
  • სწორი კვება (ბოჭკოვანი, მცენარეული, ბუნებრივი საკვები)
  • გადაჭარბებული ანტიბიოტიკების თავიდან აცილება
  • ჰიგიენური გარემო და საკვები წყარო
  1. ადრეული სკრინინგი და სიმპტომებზე რეაგირება:
  • კუჭ-ნაწლავის სისხლიანი განავალი
  • ხშირი ბზარი, ტკივილი ან წონის სწრაფი კლება
  • კონსულტაცია გასტროენტეროლოგთან, თუნდაც 30-40 წლის ასაკში
  1. ოჯახის ისტორიის გათვალისწინება – გენეტიკური ტესტირება:
  • Lynch syndrome, FAP და სხვა გენეტიკური რისკები

წყარო:

Nature (2024):

Mutational signature of colibactin exposure in colorectal cancer from young patients

https://www.nature.com/articles/s41586-024-07273-z

Daily Mail:

Breakthrough: Scientists pinpoint colon cancer cause in young people

https://www.dailymail.co.uk/health/article-14639343

https://www.theguardian.com/…/childhood-toxin-exposure-may…

https://www.nbcnews.com/news/amp/rcna202572

https://www.thelancet.com/…/PIIS1470-2045(24)00600…/fulltext

https://news.cancerresearchuk.org/…/early-onset-bowel…/

დამატებითი ინფორმაცია:

შენი ექიმი – სწორი ინფორმაცია ჯანმრთელობისთვის:

https://www.sheniekimi.ge

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე

საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი. WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება ჯანდაცვის სექტორში, როგორც საქართველოში, ასევე საერთაშორისო დონეზე.

გააზიარეთ ეს ინფორმაცია – შესაძლოა თქვენთვის ან თქვენი ოჯახის წევრისთვის ეს ცოდნა გადამწყვეტი აღმოჩნდეს.

#გიორგიფხაკაძე #ნაწლავისკიბო #კოლიბაქტინი #საჯაროჯანმრთელობა #ბაქტერიები #შენიექიმი #აქხარისხია #ColorectalCancer #YoungCancer #drpkhakadze

შეიძლება თუ არა ბევრი ქათამი კიბოს გამომწვევი გახდეს? – ახალი კვლევა აჩენს კითხვებს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
რა უნდა ვიცოდეთ ქათმის მოხმარების შესახებ
#post_seo_title

შეიძლება თუ არა ბევრი ქათამი კიბოს გამომწვევი გახდეს? – ახალი კვლევა აჩენს კითხვებს

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,

ჩვენი ყოველდღიური რწმენით, ქათამი ჯანსაღი და უსაფრთხო ალტერნატივაა წითელ ხორცთან შედარებით – მაგრამ იტალიაში ჩატარებულმა 20-წლიანმა გამოკვლევამ შესაძლოა ეს წარმოდგენა ძირეულად შეცვალოს…

ახალი კვლევა იტალიიდან:

2025 წელს გამოცემულმა კვლევამ, რომელიც გამოქვეყნდა სამეცნიერო ჟურნალში Nutrients, შეისწავლა 20 წლის განმავლობაში 20,000-ზე მეტი ადამიანის კვებითი ჩვევები და ჯანმრთელობა.

მთავარი მიგნებები:

  • ისინი, ვინც კვირაში >300 გრამ ქათამს მიირთმევდნენ, 27%-ით მეტად იღუპებოდნენ კუჭ-ნაწლავის კიბოსგან, ვიდრე ის ადამიანები, ვინც კვირაში ≤100 გრამს იღებდნენ.
  • შედეგი დაფიქსირდა განურჩევლად იმისა, მიირთმევდნენ თუ არა წითელ ხორცს.
  • წონა, ასაკი, მწეველობა და სხვა ფაქტორები იყო გათვალისწინებული, თუმცა ფიზიკური აქტივობა – არა.

კვლევა:

Bonfiglio C, Tatoli R, Donghia R, et al. Nutrients. 2025;17(5):709

https://www.mdpi.com/2072-6643/17/5/709

ქათამი თუ მისი მომზადება?

მეცნიერები ხაზს უსვამენ, რომ მხოლოდ ქათამი შესაძლოა არ იყოს დამნაშავე:

  • შესაძლებელია, რომ ზიანს იწვევდეს მომზადების წესი – მაგალითად, ცხიმში შეწვა, ძლიერად დაბრაწვა ან წვის დროს წარმოქმნილი ნაერთები (HCAs, PAHs),
  • ან დამატებული სანელებლები და მარინადები, რომლებიც შეიცავს ნატრიუმს, შაქარს ან ქიმიურ კონსერვანტებს.

პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:

„ეს კვლევა არ გვეუბნება, რომ ქათამი კიბოს იწვევს – მაგრამ გვეუბნება, რომ ის არ არის 100%-ით უსაფრთხო, როგორც ადრე გვეგონა.

როდესაც რაღაც პროდუქტი ხშირად და მაღალ დოზით მოიხმარება – ის უნდა იყოს კვლევის საგანი.

უფრო მეტი ყურადღება უნდა მიექცეს დამუშავების და მომზადების წესებს, განსაკუთრებით მომწვანო/შავი დაწვისას (charred meat), რომელიც ტოქსინებს წარმოქმნის.

კვების რეკომენდაციები მომავალში უნდა იყოს არა მხოლოდ “რა ვჭამოთ”, არამედ “როგორ მოვამზადოთ და რამდენი მივიღოთ“.

რეკომენდაციები საზოგადოებისთვის:

  • ქათმის მოხმარება არ უნდა გადააჭარბოს 2–3 პორციას კვირაში.
  • მოერიდეთ დამწვარს, ფრანგულად შემწვარ და პანირებულ ვარიანტებს.
  • გამოიყენეთ ორთქლზე, გრილზე ან ღუმელში მომზადების უფრო ნაზი მეთოდები.
  • ბალანსი – რაციონში შედიოდეს მცენარეული ცილები (ლობიო, წიწაკა, კვერცხი)
  • მიეცით მნიშვნელობა მოწოდების წყაროს – ადგილობრივი, სუფთა და ჰორმონებისგან თავისუფალი პროდუქტი სჯობს.

წყარო:

  • Nutrients:

Does Poultry Consumption Increase the Risk of Mortality for Gastrointestinal Cancers? A Preliminary Competing Risk Analysis

https://www.mdpi.com/2072-6643/17/5/709

დამატებითი ინფორმაცია:

შენი ექიმი – სწორი ინფორმაცია ჯანმრთელობისთვის:

https://www.sheniekimi.ge

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე:

დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH), მედიცინის დოქტორი (PhD);

საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი.

გააზიარეთ ეს პოსტი – რადგან თქვენს თეფშზე მყოფმა პროდუქტმა შესაძლოა დიდი გავლენა იქონიოს თქვენს ჯანმრთელობაზე.

#გიორგიფხაკაძე #ქათამი #კვება #კიბო #საჯაროჯანმრთელობა #კუჭნაწლავისკიბო #ნუტრიციოლოგია #შენიექიმი #აქხარისხია #ChickenAndCancer #NutritionScience #drpkhakadze

ნაწლავში იწყება მულტიფსკლეროზი?! – მეცნიერებმა აღმოაჩინეს ორი ბაქტერია, რომელიც შესაძლოა იწვევს დაავადებას

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
4 ნაბიჯი გაღიზიანებული ნაწლავის სინდრომისა და აუტოიმუნური დაავადების სამკურნალოდ!
#post_seo_title

ნაწლავში იწყება მულტიფსკლეროზი?! – მეცნიერებმა აღმოაჩინეს ორი ბაქტერია, რომელიც შესაძლოა იწვევს დაავადებას

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,

საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე

მულტიფსკლეროზი (MS) წარმოადგენს ქრონიკულ, პროგრესირებად აუტოიმუნურ დაავადებას, რომელიც აზიანებს ცენტრალურ ნერვულ სისტემას (ტვინი და ზურგის ტვინი) და იწვევს ნერვული ბოჭკოების მემბრანის – მიელინის – დეგენერაციას. მიუხედავად იმისა, რომ გენეტიკურ ფაქტორებს აქვთ მნიშვნელობა, თანამედროვე მეცნიერება სულ უფრო მეტად ამახვილებს ყურადღებას გარემოს ფაქტორებზე, მათ შორის ნაწლავის მიკრობიომზე.

კვლევის შინაარსი და მნიშვნელობა

მიუნხენის ლუდვიგ-მაქსიმილიანის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა ჩაატარეს გამორჩეულად ძლიერი კვლევა: მათ შეისწავლეს 81 წყვილი ერთკვერცხიანი ტყუპი, რომელთაგან ერთს ჰქონდა MS დიაგნოზი, ხოლო მეორეს – არა. ასეთი ტიპის კვლევა უნიკალურია, რადგან გამორიცხავს გენეტიკურ განსხვავებებს და იძლევა საშუალებას დავაკვირდეთ განსხვავებას ნაწლავის მიკრობიომში.

აღმოჩენილი მავნე ბაქტერიები

კვლევამ გამოავლინა ორი კონკრეტული ბაქტერიის შტამი, რომლებიც მნიშვნელოვნად მეტად გვხვდება MS-ით დაავადებულ პაციენტებში:

  1. Eisenbergiella tayi
  2. Lachnoclostridium spp.

როდესაც ეს ბაქტერიები გადაუნერგეს თაგვებს, მათ გამოუვლინდათ MS-ის მსგავსი ნევროლოგიური სიმპტომები, რაც მკაფიოდ მიუთითებს კავშირზე ნაწლავის მიკრობიომსა და იმუნურ სისტემას შორის.

რატომ არის ეს კვლევა რევოლუციური?

  • პირველად მოხდა კონკრეტული ბაქტერიული შტამების გამოყოფა, რომლებიც ასოცირდება MS-თან.
  • ეს აძლიერებს gut-brain axis-ის თეორიას – იდეას, რომ ნაწლავის ჯანმრთელობა გადამწყვეტ როლს თამაშობს ტვინისა და იმუნური სისტემის რეგულაციაში.
  • კვლევა შექმნის საფუძველს ახალ თერაპიებსა და პრევენციულ მიდგომებზე, რომლებიც მიმართული იქნება ნაწლავის მიკრობიომის შეცვლაზე და არა მხოლოდ იმუნოსუპრესიულ მკურნალობაზე.

პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი

„ეს აღმოჩენა ადასტურებს იმას, რასაც საზოგადოებრივი ჯანდაცვა წლებია ამბობს – ჯანმრთელობა იწყება ნაწლავში.

მეცნიერების ამჟამინდელი ტალღა ცხადად გვაჩვენებს, რომ ნევროლოგიური და აუტოიმუნური დაავადებების გასაღები შეიძლება იმალებოდეს იმაში, თუ რას ვჭამთ, როგორია ჩვენი ნაწლავის მიკრობიომი და როგორ ფუნქციონირებს ის.“

საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პრაქტიკული რეკომენდაციები

ექიმებისა და სისტემისთვის:

  • ჩამოყალიბდეს კლინიკური გაიდლაინები ნაწლავის მიკრობიომის სკრინინგზე MS-ით დაავადებულ პაციენტებში
  • დაინერგოს მულტიდისციპლინური მიდგომა: ნევროლოგები + გასტროენტეროლოგები + მიკრობიომების სპეციალისტები
  • განხორციელდეს პრევენციული მიდგომები ახალგაზრდებში, რომლებიც რისკჯგუფში იმყოფებიან

მოქალაქეებისთვის:

  • დაიწყეთ ჯანსაღი ნაწლავის კვება: ბოჭკოვანი, მცენარეული, ფერმენტირებული საკვები
  • ეცადეთ შეამციროთ დამუშავებული და შაქრიანი საკვების მიღება
  • ნუ მიიღებთ ანტიბიოტიკებს უმიზეზოდ – ისინი ანადგურებენ კარგ მიკრობებს
  • მიმართეთ ექიმს, თუ გაქვთ ქრონიკული საჭმლის მონელების პრობლემები, გადაღლილობა ან ნერვული სიმპტომები

მეცნიერული წყარო

PNAS – Proceedings of the National Academy of Sciences

2024, DOI: https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.2419689122

დამატებითი ინფორმაცია:

შენი ექიმი – სწორი ინფორმაცია ჯანმრთელობისთვის:

https://www.sheniekimi.ge

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე

საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი. WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება ჯანდაცვის სექტორში, როგორც საქართველოში, ასევე საერთაშორისო დონეზე.

გააზიარეთ! ეს პოსტი შესაძლოა დაეხმაროს ადამიანს, ვინც მულტიფსკლეროზით ცხოვრობს.

#გიორგიფხაკაძე #drpkhakadze #აქხარისხია #ნაწლავისჯანმრთელობა #მულტიფსკლეროზი #GutBrain #Microbiome #Autoimmunity #PublicHealth

საქართველოში სწრაფი კვების ბუმი და სიმსუქნის საფრთხე – რატომ არის ეს საგანგაშო?

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ჭარბი წონა ბავშვებში, საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის მნიშვნელოვან პრობლემას წარმოადგენს მთელს მსოფლიოში
#post_seo_title

საქართველოში სწრაფი კვების ბუმი და მზარდი სიმსუქნის საფრთხე

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,

საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, საერთაშორისო ჯანდაცვის ექსპერტი

ბოლო წლებში საქართველოში მკვეთრად გაიზარდა სწრაფი კვების ობიექტების რაოდენობა — ეს კი მიუთითებს იმაზე, რომ ჩვენი კვების რეჟიმი მნიშვნელოვან ცვლილებებს განიცდის. სამწუხაროდ, ეს ცვლილებები არ არის სასიკეთო: საქართველო დგება იმავე გზაზე, რომელზეც დიდი ხანია გადააბიჯეს ისეთმა ქვეყნებმა, როგორებიცაა აშშ და საუდის არაბეთი — ქვეყნებმა, სადაც სიმსუქნის დონემ რეკორდულ მაჩვენებლებს მიაღწია.

სწრაფი კვების ობიექტების აფეთქება საქართველოში

Business Insider Georgia-სთვის მიწოდებული ინფორმაციის თანახმად და კომპანიების ოფიციალური წყაროების მიხედვით, დღესდღეობით ყველაზე მეტ ობიექტს საქართველოში ფლობს დანკინი – 80 ფილიალით. მას მოსდევს მაკდონალდსი (21 ფილიალი), ვენდისი (16 ფილიალი), ქეიეფსი (13 ფილიალი) და მაკშაურმა (6 ფილიალი).

ასევე, ბრუნვის მიხედვით, ყველაზე დიდი ხუთეულია:

  • ვენჯორჯია – ბრენდი ვენდისი
  • Iberia Food Company – ბრენდი ქეიეფსი
  • ხარება – ბრენდი მაკშაურმა
  • თ და კ რესტორნები – ბრენდი მაკდონალდსი
  • კიოსკ ჯორჯია – ბრენდი დანკინი

ეს მონაცემები ნათლად აჩვენებს, რომ სწრაფი კვების კულტურა საქართველოში მყარად იმკვიდრებს თავს და ყოველდღიურად იზრდება მისი გავლენა მოსახლეობის კვების ჩვევებზე.

რატომ არის ეს საგანგაშო?

სწრაფი კვების პროდუქტები, მიუხედავად მათი ხელმისაწვდომობისა და გემოვნური თვისებებისა, უმეტესად შეიცავს:

  • მაღალ რაოდენობას ცხიმებსა და შაქარს,
  • დაბალ კვებით ღირებულებას,
  • დიდ კალორიულობას მცირე პორციებში.

მსგავსი ტიპის კვების რეგულარული მოხმარება პირდაპირ უკავშირდება ისეთ პრობლემებს, როგორიცაა:

  • სიმსუქნე და ჭარბი წონა,
  • დიაბეტი ტიპი 2,
  • გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები,
  • ბავშვებში განვითარებადი მეტაბოლური სინდრომი.

აშშ-ში სიმსუქნის მაჩვენებელი დღეს 40%-ს აჭარბებს ზრდასრულ მოსახლეობაში, ხოლო საუდის არაბეთში – 35%-ზე მეტია.

თუ საქართველოში სწრაფი კვების სარეკორდო ზრდას და მოსახლეობის ახალ კვების ჩვევებს ერთმანეთს დავუკავშირებთ, აშკარად ვხედავთ, რომ იგივე ტენდენცია ჩვენთანაც ვითარდება.

სიმსუქნის პირველი ნიშნები საქართველოშიც

უკვე ბოლო ათწლეულში საქართველოში მოიმატა:

  • ბავშვთა სიმსუქნის შემთხვევები,
  • მოზრდილებში დიაბეტისა და გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების გავრცელება,
  • მაღალი არტერიული წნევის და ქოლესტერინის მაჩვენებლები.

ეს ყველაფერი პირდაპირ უკავშირდება მოძრაობის ნაკლებობას და არასწორ კვებას, რომელშიც მნიშვნელოვანი როლი უკავია სწრაფი კვების მუდმივად მზარდ მოხმარებას.

გამოსავალი არსებობს!

იმისათვის, რომ თავიდან ავიცილოთ ის, რაც უკვე მძიმე პრობლემად იქცა მსოფლიოს სხვა ქვეყნებში, აუცილებელია:

  • საჯარო ინფორმაციის კამპანიები ჯანსაღი კვების ხელშეწყობის მიზნით,
  • სკოლებში კვების განათლების პროგრამები,
  • სწრაფი კვების ობიექტების რეგულაცია, განსაკუთრებით ბავშვებისადმი მიმართული მარკეტინგის მხრივ,
  • ჯანსაღი ალტერნატივების მხარდაჭერა — ადგილობრივი პროდუქტის, ბოსტნეულის, ხილის ხელმისაწვდომობა.

პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:

“სწრაფი კვების ობიექტების სწრაფი ზრდა საქართველოში პირდაპირი განგაშის სიგნალია საზოგადოებრივი ჯანდაცვისთვის. აუცილებელია, ახლა და არა ხვალ, დავიწყოთ საზოგადოების მასშტაბური განათლება ჯანსაღი კვების მნიშვნელობაზე, რათა დავიცვათ მომავალი თაობები ქრონიკული დაავადებების ეპიდემიისგან.”

წყაროები:

  • Business Insider Georgia: სწრაფი კვების ობიექტების სტატისტიკა. 04.07.2023.
  • საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (საქსტატი).
  • World Health Organization (WHO). Obesity and overweight facts.
  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Adult Obesity Facts.

გაიგეთ მეტი ჯანსაღ კვებაზე და ჯანმრთელობის დაცვაზე: sheniekimi.ge

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე

საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი; WHO-ს ექსპერტი; Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება ჯანდაცვის სექტორში, როგორც საქართველოში, ასევე საერთაშორისო დონეზე.

საქართველოში სწრაფი კვების ბუმი და მზარდი სიმსუქნის საფრთხე პროფესორი გიორგი ფხაკაძე საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე ...

გიორგიფხაკაძე #drpkhakadze #ჯანმრთელობა #ბავშვები #სიმსუქნე #ანტიბიოტიკები #აქხარისხია #გაფრთხილება #sheniekim

კაკლის უღელი ჩიყვის დროს – ბუნებრივი მეთოდი ფარისებრი ჯირკვლის გაძლიერებისთვის

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
კაკლის უღელი
#post_seo_title

კაკლის უღელი ჩიყვის დროს – ბუნებრივი მეთოდი ფარისებრი ჯირკვლის გაძლიერებისთვის

ფარისებრი ჯირკვლის დისფუნქცია და მრავალკვანძოვანი ჩიყვი ბევრი ადამიანისთვის სერიოზული ჯანმრთელობის გამოწვევაა. მიუხედავად იმისა, რომ ექიმის მიერ დანიშნული მკურნალობა აუცილებელია, ხშირია შემთხვევები, როდესაც ტრადიციულ მედიცინასთან ერთად ბუნებრივი მეთოდებიც დადებით შედეგს იძლევა. ერთ-ერთი გავრცელებული ბუნებრივი საშუალებაა კაკლის უღელზე დაფუძნებული ნაყენი, რომელიც ხალხურ მედიცინაში განსაკუთრებით პოპულარულია.

გააგრძელეთ კითხვა

რას ჰყვება მამა, რომელმაც შვილს უიშვიათესი დიაგნოზი ChatGPT-ის დახმარებით დაუსვა?

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ChatGPT- დიაგნოზი
#post_seo_title

გოგა ბე­რი­ძე, ორი შვი­ლის მა­მაა, მისი ის­ტო­რია არის ამ­ბა­ვი იმა­ზე, თუ რო­გორ აა­რი­და ოჯახს უმ­ძი­მე­სი ფა­ტა­ლუ­რი შე­დე­გი.

მისი შვი­ლის, ნი­კოს ის­ტო­რია, არის მა­გა­ლი­თი იმი­სა, რო­გორ შე­იძ­ლე­ბა თა­ნა­მედ­რო­ვე ტექ­ნო­ლო­გი­ამ – ამ შემ­თხვე­ვა­ში ChatGPT-მ – შეც­ვა­ლოს ერთი ოჯა­ხის ბედი, მა­შინ როცა სა­მე­დი­ცი­ნო სის­ტე­მა უმოქ­მე­დოა.

ექვს თვემ­დე ნიკო ვი­თარ­დე­ბო­და სრუ­ლად ჯან­მრთე­ლი ბავ­შვი­ვით, თუმ­ცა მა­ლე­ვე ყვე­ლა­ფე­რი შე­იც­ვა­ლა. გოგა თა­ვი­სი ძა­ლე­ბით ცდი­ლობ­და გა­ე­გო, რა სჭირ­და შვილს, როცა ექი­მე­ბი მხო­ლოდ მოთ­მი­ნე­ბას და “დაკ­ვირ­ვე­ბას” ურ­ჩევ­დნენ. სა­ბო­ლო­ოდ კი სწო­რედ ChatGPT-ით მი­ღე­ბუ­ლი მი­თი­თე­ბა გახ­და გარ­დამ­ტე­ხი, სწო­რედ ხე­ლოვ­ნურ­მა ინ­ტე­ლექ­ტმა ახ­სე­ნა პირ­ვე­ლად დი­აგ­ნო­ზი: ცის­ტუ­რი ფიბ­რო­ზი.

გააგრძელეთ კითხვა

 

 

 

 

„ჩუმი მკვლელი, საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის გლობალური საფრთხე“

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
იცოდე შენი წნევის შესახებ!
#post_seo_title

ჰიპერტენზია – მოკლე მიმოხილვა, „ჰიპერტენზია – ჩუმი მკვლელი, საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის გლობალური საფრთხე’’

ჰიპერტენზია საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის უმნიშვნელოვანეს პრობლემას
წარმოადგენს მსოფლიოს როგორც განვითარებად, ასევე განვითარებულ ქვეყნებში. მისი
გავრცელება ცალკეულ ქვეყნებში 5%‐დან 71%‐მდე ვარირებს. ჰიპერტენზია მაღალი
პრევალენტობით ხასიათდება როგორც ზოგად მოსახლეობაში, ასევე მოსახლეობის
სხვადასხვა ჯგუფებში (მამაკაცები, ქალები, იძულებით გადაადგილებული პირები,
მოზარდები და ა.შ,) და გულსისხლძარღვთა დაავადებების ძირითად რისკის ფაქტორს
წარმოადგენს. ჰიპერტენზიის გავრცელება მატულობს ასაკთან ერთად: 60‐69 წლის ასაკის
პირთა დაახლოებით ნახევარს და 70 წლის პაციენტთა თითქმის სამ მეოთხედს
ჰიპერტენზია აღენიშნება.

ჰიპერტენზიის, როგორც ძნელად დასაძლევი საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის პრობლემის არსი, გარკვეულად განპირობებულია, ერთიმხრივ, მისი, როგორც დაავადების, სირთულით და მულტიფაქტორული ხასიათით; და მეორე მხრივ, არაადეკვატური და არაეფექტური მართვით, როგორც ზოგად მოსახლეობაში, ასევე სხვადასხვა ჯგუფებში.

სისხლის მომატებული წნევა კორონარული არტერიების დაავადების, თავის ტვინის
ინსულტის და თირკმლის ქრონიკული დაავადებების უმთავრესი რისკ-ფაქტორია.
დადგენილია, რომ სისხლის წნევის დონე პირდაპირ კავშირშია აღნიშნული
დაავადებების რისკთან. მომატებული სისხლის წნევა ყოველწლიურად დაახლოებით 7.5
მილიონი სიკვდილის მიზეზია მსოფლიოში, რაც საერთო სიკვდილობის ≈12.8%‐ს
შეადგენს. მეორეს მხრივ, მომატებული სისხლის წნევა აფერხებს ადამიანური კაპიტალის
განვითარებას. ამასთან, დაავადებასთან ასოცირებული უნარშეზღუდულობა 57 მილიონი
დაკარგული ჯანმრთელი ცხოვრების წლების (DALY) ტოლფასია (საერთო DALYs ‐ს 3.7%).
ევროპის რეგიონში მაღალი წნევით გამოწვეული დაავადებების როგორც ინციდენტობის,
ასევე პრევალენტობის ზრდის საკითხი ძალზე აქტუალურია, რასაც ავადობის და
სიკვდილიანობის მაჩვენებლები ადასტურებს.

ჰიპერტენზია – მოკლე მიმოხილვა

ჰიპერტენზია – მაღალი წნევა

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
იცოდე შენი წნევის შესახებ!
#post_seo_title

ჰიპერტენზია – მაღალი წნევა

სისხლის წნევა რეგისტრირდება ორი ცვლადის საშუალებით – სისტოლური წნევა და დიასტოლური წნევა.

სისტოლური წნევა მთელს ორგანიზმში სისხლის გადასროლისათვის საჭირო ძალას ქმნის, ხოლო დიასტოლური წნევა – სისხლძარღვთა რეზისტენტობის (წინააღმდეგობის) შედეგია.

ორივე სიდიდე გამოისახება ვერცხლისწყლის სვეტის (mm Hg) მილიმეტრებში.

 ზოგადი განსაზღვრება

  • მაღალ არტერიულ წნევად ანუ ჰიპერტენზიად ითვლება 140/90 mm Hg და მეტი
  • დაბალ არტერიულ წნევად ანუ ჰიპოტენზიად ითვლება 90/60 mm Hg და ნაკლები

 მაღალი წნევის რისკები

მაღალი წნევის პირობებში გულსა და სისხლძარღვებს, თავის ტვინს, თირკმელსა და თვალს დაძაბულ რეჟიმში უწევს მუშაობა.

ხანგრძლივად წნევის მაღალი ციფრები სერიოზულ რისკს წარმოადგენს სიცოცხლისათვის საშიში გართულებების მხრივ, როგორიცაა:

  • გულის შეტევა
  • ინსულტი
  • გულის უკმარისობა
  • პერიფერიული არტერიების დაავადება
  • აორტის ანევრიზმა
  • თირკმლის ქრონიკული დაავადება
  • სისხლძარღვოვანი დემენცია

მაღალი წნევის შესაძლო მიზეზები

თქვენ გაქვთ ჰიპერტენზიის რისკი, თუ:

  • ხართ 65 წელზე მეტი ასაკის
  • გაქვთ ჭარბი წონა ან სიმსუქნე
  • გაქვთ მემკვიდრეობაში მაღალი წნევა
  • მოიხმართ ჭარბი რაოდენობით მარილს და არ მოიხმართ საკმარისი რაოდენობით ხილსა და ბოსტნეულს
  • არ ხართ ფიზიკურად აქტიური
  • სვამთ ჭარბი რაოდენობით ყავას და ალკოჰოლს
  • ეწევით
  • გაქვთ ძილის პრობლემები

დააქვეითეთ თქვენი წნევა

v  ცხოვრების წესის ცვლილებები შესაძლებელს გახდის თავიდან აიცილოთ ჰიპერტენზიის განვითარება, ხოლო მისი არსებობის შემთხვევაში შეძლოთ სისხლის წნევის ციფრების დაქვეითება

v  ხშირად ჰიპერტენზიის მედიკამენტებით მკურნალობა აუცილებელია

v  უნდა დაიწყოთ და გააგრძელოთ მკურნალობა ექიმთან ერთად

v  ყოველივე ეს შესაძლებელს გახდის იცხოვროთ ჰიპერტენზიის დიაგნოზით, წნევის ნორმალური ციფრებით და გართულებების გარეშე

დამატებითი ინფორმაცია შეგიძლიათ მოიძიოთ:

http://www.who.int/ncds/prevention/en/

https://www.cdc.gov/

ჰემოფილუს ინფლუენცა ტიპი b (ჰიb) – ძირითადად 5 წლამდე ასაკის ბავშვებში იწვევს დაავადებას

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ზოგადი ბაქტერიოლოგიური ლაბორატორია ახორციელებს სადიაგნოსტიკო და კვლევით საქმიანობას პარაზიტულ, სოკოვან  და სხვადასხვა გრამ დადებით და გრამ უარყოფითი აერობულ თუ ანაერობულ პათოგენებზე,
#post_seo_title

ჰემოფილუს ინფლუენცა ტიპი b (ჰიb)

გამომწევი ბაქტერია

გამომწევია  ბაქტერია (Haemorphilus Iinfluenza Type b) რომელიც ძირითადად 5 წლამდე ასაკის ბავშვებში იწვევს დაავადებას.

გადაცემის გზები
ვრცელდება ინფიცირებულ  ან მტარებელ პირთან უშუალო კონტაქტისას, ან წვეთოვანი გზით რესპირატორული წვეთების საშუალებით ხველის ან ცემინების  დროს. ახალშობილები შესაძლებელია  დაინფიცირდნენ ბაქტერიის  შემცველი ამნიოტური სითხის მეშვეობით.შემთხვევების 3% – 6% ფატალურია,  პაციენტების 20%-ს, რომლებმაც გადაიტანეს  ჰიბ მენინგიტი აღენიშნებათ  სმენისდაკარგვა და სხვადასხვა სახის ხანგრძლივი ნევროლოგიური დარღვევები. დაინფიცირების რისკი განსაკუთრებით მაღალია მჭიდრო კონტაქტებში, აივ ინფიცირებულებში, ნამგლისებურუჯრედული დარღვევების, ასპლენიის, სხივური თერაპიის ქვეშ მყოფ პაციენტებში.

სიმპტომები

ცხელება,  ხველა, სუნთქვის გაძნელება, შემცივნება,ოფლიანობა, თავის და კუნთების ტკივილი,  დიარეა,  ღებინება და სხვა

გართულებები

მენინგიტი, პნევმონია, ბაქტერიემია, ეპიგლოტიტი,  სეპტიცემია, სეპტიური ართრიტი,  ოსტეომიელიტი,  ცელულიტი, პერიკარდიტი, ენდოკარდიტი.

მნიშვნელოვანი ცვლილება – ახალი ინიექცია, რომლითაც კიბოს 15 სახეობას განკურნავენ

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
აცერი და დაიცავი
#post_seo_title

დიდი ბრიტანეთის ჯანდაცვის სისტემაში კიბოს მკურნალობის პროცესში მნიშვნელოვანი ცვლილება განხორციელდა. დიდი ბრიტანეთის ჯანდაცვის ეროვნული სამსახურის ინფორმაციით, წელიწადში 15,000-მდე კიბოთი დაავადებული პაციენტის მკურნალობა სწრაფი ინიექციით იქნება შესაძლებელი. ინფორმაციას the guardian-ი ავრცელებს.

ათასობით პაციენტი შეძლებს იმუნოთერაპიული მკურნალობის მიღებას რამდენიმე წუთში. ინოვაციური მიდგომის ფარგლებში, “ნივოლუმაბის” (ბრენდული დასახელებით Opdivo) საინიექციო ფორმა დამტკიცდა და ის უკვე ხელმისაწვდომია როგორც მკურნალობის ახალი ალტერნატივა.

ახალი მეთოდი მკვეთრად ამცირებს პროცედურის ხანგრძლივობას – ინიექცია მხოლოდ 3-დან 5 წუთამდე მიმდინარეობს, მაშინ როდესაც ადრე იმავე მედიკამენტის მიღებას წვეთოვანი გზით დაახლოებით ერთი საათი სჭირდებოდა.

მკურნალობის ეს ფორმა 15 სხვადასხვა ტიპის ონკოლოგიური დიაგნოზისთვის გამოიყენება, მათ შორის:

  • ფილტვის კიბო

  • ნაწლავის კიბო

  • თირკმლის კიბო

  • შარდის ბუშტის კიბო

  • საყლაპავის კიბო

  • კანის კიბო

  • თავისა და კისრის სიმსივნეები

ნივოლუმაბის სწრაფი ინიექცია განსაკუთრებით ეფექტურია იმ პაციენტებისთვის, რომლებიც თერაპიას ყოველ ორ კვირაში ან თვეში ერთხელ იტარებენ. ამასთან, მედიკოსები აღნიშნავენ, რომ ახალი ფორმატი არა მხოლოდ დროს ზოგავს, არამედ საავადმყოფოების დატვირთვას ამცირებს და მეტ პაციენტზე ზრუნვის საშუალებას იძლევა.

დიდი ბრიტანეთი პირველი ქვეყანა გახდა ევროპაში, სადაც ეს მეთოდი ფართო კლინიკურ პრაქტიკაში დაინერგა. ჯანდაცვის სფეროს სპეციალისტები მას მნიშვნელოვნად პროგრესულად აფასებენ, როგორც პაციენტის კომფორტისთვის, ისე სისტემური რესურსების ეფექტური გამოყენებისთვის.

1...373374375...1,091გვერდი 374 of 1,091

ბოლო სიახლეები

პოპულარული ამბები

კატეგორიები

ჩვენ შესახებ

info@accreditation.ge
ჩვენ შესახებ / რეკლამა / კონტაქტი

გამოგვყევი სოციალურ ქსელებში

© SheniEkimi.ge

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
›
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
›
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
›
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
⌄
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
⌄
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
კითხვა 1 / 1
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა ↗
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
›
✨რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
Verified by MonsterInsights