ძვლების მოტეხილობები – მდგომარეობა, რომელიც ხასიათდება ძვლის ანატომიური აგებულების სრული ან ნაწილობრივი დარღვევით.
გამოყოფენ ძვლის მოტეხილობების შემდეგ ფორმებს:
· ტრავმული მოტეხილობები;
· პათოლოგიური მოტეხილობები;
· ღია მოტეხილობები;
· დახურული მოტეხილობები;
· მრავლობითი მოტეხილობები;
მიზეზები
· ძვალზე სხვადასხვა გარე ფაქტორების ზემოქმედება;
· ოსტეოპოროზი;
· მენოპაუზის დროს ქალებში ძვლის ისმყარის დარღვევა;
· ორგანიზმში მინერალების ცვლის დარღვევა;
· დამაკავშირებელი ქსოვილის სისტემური დაავადება;
· რადიოდასხივების ხანგრძლივი ზემოქმედება;
· ჰორმონალური დარღვევები.
სიმპტომები
· დაზიანებული ადგილის ტკივილი, რომელიც მძაფრდება მოძრაობის დროს;
· დაზიანებული ადგილის დეფორმაცია;
· ძლიერი შესიება, ჰემატომა;
· მოძრაობის გართულება;
· ღია მოტეხილობისას ჩანს ძვლის ნამსხვრევები;
· მოძრაობისას ისმის ძვლის ჭრიალი.
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკას ატარებს ექიმი-თერაპევტი. მკურნალობის დასადგენად საჭიროა:
· საერთო დათვალიერება;
· პალპაციური გამოკვლევა;
· რენტგენი;
· კომპიუტერული ტომოგრაფია;
· მაგნიტო-რეზონანსული ტომოგრაფია.
მკურნალობა
აუცილებელი მკურნალობა მოიცავს:
· გასაუმტკივარებელი პრეპარატები;
· თაბაშირის სახვევები;
· ძვლის გაჭიმვა;
· ღია ან დახურული რეპოზიცია;
· კანქვეშა მეტალოსტეოსინთეზი.
რეაბილიტაციაში შედის:
· სამკურნალო ვარჯიში;
· სპეციალური მასაჟი;
· ფიზიოთერაპია.
საშიშროება
· ძვლის არასწორი შეხორცება;
· ცრუ სახსრის წამოქმნა;
· ძვლების ნელი შეხორცება;
· პოსტტრავმული ართროზი;
· კონტრაქტურა.
პროფილაქტიკა
რეკომენდირებულია:
· საკვებად კალციუმით და D ვიტამინით მდიდარი პროდუქტის მიღება;
· ფიზიკური დატვირთვის გაკონტროლება;
· მავნე ჩვევებზე უარის თქმა;
· სხეულის წონის კონტროლი;
· ტრავმებისგან თავის დაცვა.
ძვლების მოტეხილობები
მრი (მწვავე რესპირატორული ინფექციები, გაციება)
მრი (მწვავე რესპირატორული ინფექციები, გაციება) – წარმოადგენს მწვავე რესპირატორუ დაავადებას, რომელიც გადაეცემა ჰაერ-წვეთოვანი გზით. მას ხშირად ურევენ გრიპში, სინამდვილეში დაავადებას იშვიათად შეუძლია ზიანის მოტანა ადამიანის ორგანიზმისთვის, გრიპის გართულებები კი გაცილებით უფრო საშიშია, რომლებსაც შეიძლება ლეტალური შედეგიც კი ჰქონდეს.
მიზეზები
დაავადების ძირითადი მიზეზებია:
· დაავადების გადაცემა ვირუსებით, რომლებიც ორგანიზმში შეიძლება მოხვდეს ჰაერ-წვეთოვანი გზით;
· გადაციება;
· იმუნიტეტის დაქვეითება.
· მრი დედისგან შვილს გადაეცემა ძუძუთი კვების დროს.
სიმპტომები
დაავადების ძირითადი სიმპტომებია:
· ზოგადი სისუსტე;
· მადის დაკარგვა;
· გულის რევა;
· ღებინება;
· ხველა;
· ცემინება;
· თავის ტკივილი;
· თავის ტკივილი;
· ცხვირის გაჭედვა და სურდო;
· ტემპერატურის ზომიერი აწევა;
· შემცივნება;
· სახსრებისა და კუნთების ტკივილი;
· კონიუქტივიტი.
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკას ატარებს ექიმი-თერაპევტი ან პედიატრი. მკურნალობის დასადგენად საჭიროა:
· სისხლის საერთო ანალიზის ჩაბარება;
· ფილტვების რენტგენი.
მკურნალობა
აუცილებელი მკურნალობა მოიცავს:
· დაავადების სიმპტომების შემსუბუქება;
· 38 გრადუს ტემპერატურაზე დამწევი საშუალების მიღება. თუ ტემპერატურა უფრო დაბალია, წამლის მიღება საჭირო არ არის, რადგან ასე ორგანიზმი ებრძვის ვირუსს.
· სურდოს დროს სისხლძარღვების გასაფართოვებელი პრეპარატები;
· ვირუსის საწინააღმდეგო პრეპარატების მიღება.
მკურნალობის დაწყება აუცილებელია ექიმის კონტროლისა და კონსულტაციის შემდეგ. ბავშვებში დაავადების სამკურნალოდ საჭიროა:
· რაც შეიძლება მეტი სითხის მიცემა;
· ცხვირის გათავისუფლება სურდოსგან;
· ბეროდუალის ინჰალაცია;
· მედიკამენტური თერაპია;
· ოთახის მუდმივად განიავება.
საშიშროება
დაავადების უყურადღებოდ დატოვებამ შეიძლება გამოიწვიოს შემდეგი სახის გართულებები:
· ბრონქიტი;
· ლარინგიტი;
· პნევმონია;
· რინიტი;
· ფარინგიტი და ა.შ.
პროფილაქტიკა
რეკომენდირებულია:
· საჭმლის მომზადებისა და მიღების დროს ხელების კარგად დაბანა;
· ცხვირის გამოხოცვა ქაღალდის ხელსახოცებში და მათი მაშინვე გადაგდება;
· ინდივიდუალური ჭურჭლის გამოყენება;
· შენობის რეგულარულად განიავება;
· ყოველდღიური ფიზიკური ვარჯიშის პრაქტიკაში დანერგვა;
· მრი-ით დაავადებულ პირებთან კოტაქტის შეზღუდვა.
ცხიმოვანი ჰეპათოზი ხასიათდება ღვიძლის უჯრედების პათოლოგიური ცვლილებებით
ცხიმოვანი ჰეპათოზი – ღვიძლის ქრონიკული დაავადება, რომელიც ხასიათდება ღვიძლის უჯრედების პათოლოგიური ცვლილებებით, რის შედეგადაც მათში ხდება ცხიმების დაგროვება.
ცხიმოვანი ჰეპათოზი (ანუ ცხიმოვანი ღვიძლის დაავადება) ღვიძლის ქრონიკული დაავადებაა, რომელიც ხასიათდება ღვიძლის უჯრედების პათოლოგიური ცვლილებებით და ცხიმების დაგროვებით მათში. ეს არის მდგომარეობა, რომლის არასწორი მართვა და უყურადღებობა შეიძლება სერიოზული ჯანმრთელობის პრობლემების მიზეზი გახდეს, საჭიროებს დროულ დიაგნოზსა და ეფექტურ მკურნალობას.
ცხიმოვანი ჰეპათოზი: სიმპტომები, მიზეზები და მკურნალობის მეთოდები
მიზეზები
დაავადების გამომწვევი მიზეზებია:
· ენდოკრინული სისტემის დარღვევა (ფარისებრი ჯირკვლის დაავადება, შაქრიანი დიაბეტი);
· გასუქება;
· ალკოჰოლიზმი;
· ჰეპატოქსიკური მედიკამენტების ხანგრძლივი მიღება.
სიმპტომები
დაავადებას ახასიათებს შემდეგი სახის სიმპტომები:
· მარჯვენა ნეკნებქვეშ ტკივილი;
· ღებინება;
· მეტეორიზმი;
· ღვიძლის გადიდება.
შეიძლება აღინიშნებოდეს:
· გამონაყარი კანზე;
· მხედველობის გაუარესება;
· გაზრდილი მოთენთილობა;
· თმის ცვენა.
დაავადება საშიშია იმით, რომ შაქრიანი დიაბეტის და ჭარბი წონის პირებში ის შეიძლება უსიმპტომოდ მიმდინარეობდეს.
დიაგნოსტიკა
დიაგნოსტიკას ატარებს ექიმი-ჰეპათოლოგი, რისთვისაც ნიშნავს:
· სისხლის საერთო, ბიოქიმიურ ანალიზს;
· შარდის საერთო ანალიზს;
· კოაგულოგრამას;
· კოპროგრამას;
· მუცლის ღრუს ორგანოების ულტრა-ბგერით გამოკვლევას;
· მუცლის ღრუს ორგანოების კომპიუტერულ ტომოგრაფიას;
· ღვიძლის ბიოპსიას;
· ეზოფაგოგასტროდუოდენოსკოპიას.
მკურნალობა
დაავადების მკურნალობა მოიცავს:
· ჰეპატოპროტექტორებს;
· იმუნომამოდულირებელ საშუალებებს;
· ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატებს;
· სამკურნალო დიეტას;
· ფიზიკურ დატვირთვას;
· ძირითადი დაავადების მკურნალობას.
დიეტა
მკურნალობის დროს პაციენტმა უნდა დაიცვას დიეტა და რაციონიდან გამორიცხოს:
· ცხიმიანი ხორცი, თევზი და წვნიანები;
· ცორცის, თევზის, ქათმის ხორცის ცხიმიანი ნაწილი;
· კონსერვები, შებოლილები, მარინადი;
· მარცვლეულ-ბუღრულეული, პური;
· მოხარშული კვერცხი;
· ხილისა და კენკროვანების მჟავე სორტი;
· ხახვი, ისპანახი;
· მდოგვი, წიწაკა;
· ბოლოკი;
· ნაყინი და შოკოლადი;
· კაკაო, მაგარი ყავა;
· გაზიანი სასმელები;
· სპირტიანი სასმელები.
საშიშროება
თუ არ მოხდება დაავადების დროული მკურნალობა, შესაძლოა განვითარდეს შემდეგი სახის გართულებები:
· შინაგანი სისხლდენა;
· ღვიძლის ციროზი;
· ქრონიკული ჰეპატიტი;
· ღვიძლის უკმარისობა;
· ღვიძლისმიერი კომა.
პროფილაქტიკა
დაავადების პროფილაქტიკისთვის რეკომენდირებულია:
· დაბალანსებული კვება;
· სხეულის მასის კონტროლი;
· კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის დაავადებების დროული მკურნალობა;
· ვირუსული ჰეპატიტების პროფილაქტიკის ჩატარება.
მსხვილი ნაწლავის დივერტიკულოზი
მსხვილი ნაწლავის დივერტიკულოზი – ეს არის გავრცელებული დაავადება, რომლის დროსაც მიმდინარეობს მსხვილი ნაწლავის კედლის (დივერტიკულის) ანთება. ზოგჯერ ამ დაავადებამ შეიძლება მთელი ცხოვრება არ შეაწუხოს ადამიანი და მისი გამოვლენა მოხდეს მხოლოდ რენტგენოგრაფიული გამოკვლევის შემდეგ. თუმცა, თუ წარმონაქმნები ღიზიანდება და იწყება ანთებითი პროცესი, ეს მდგომარეობა არის აშკარა დივერტიკულოზი.
მიზეზები
დაავადების გამომწვევი მიზეზებია:
· ნაწლავის კუნთოვანი კედლის დისტროფიული დარღვევა;
· ნაწლავის კუნთოვანი კედლის მოტორიკის დარღვევა;
· მოხუცებში დეგენერატიული პროფესები;
· შემაერთებელი ქსოვილის თანდაყოლილი სისუსტე;
· მექანიკური დაზიანებები;
· ნაწლავში ქრონიკული წნევა (მაგალითად ფაღარათის დროს);
· ფეხმძიმობა და მშობიარობა;
· მემკვიდრეობითი მიდრეკილება.
სიმპტომები
დაავადებას ახასიათებს შემდეგი სიმპტომები:
· მწვავე ტკივილი მუცლის არეში;
· კუჭის მოქმედების დარღვევა;
· მუცლის პალპაციის დროს ტკივილი;
· ფაღარათი;
· დიარეა;
· სისხლის გამოყოფა კალასთან ერთად;
· მდჯომარე მდგომარეობისას დისკომფორტის განცდა;
· ორგანიზმის საერთო სისუსტე;
· პალპირებადი შესიებული წარმონაქმნები.
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკა საჭიროებს შემდეგ პროცედურებს:
· გასტროენტეროლოგის მიერ დათვალიერება;
· სისხლის ანალიზი;
· კალას ანალიზი;
· მუცლის ღრუს ულტრა-ბგერითი გამოკვლევა;
· მუცლის ღრუს კომპიუტერული ტომოგრაფია ;
· მუცლის ღრუს რენტგენოგრაფიული დათვალიერება;
· ირიგოსკოპია (კონტრასტული ნივთიერებით შევსებული ნაწლავის რენტგენი);
· კოლონოსკოპია (ყურმილით გამოკვლევა, რომელიც პაციენტს უკეთდება ანუსის ხვრელში).
როგორც წესი, დიაგნოსტიკური გამოკვლევები დივერკულოზის დროს მტკივნეულია. მაგრამ მათ გარეშე სპეციალისტს არ შეუძლია სრულფასოვანი დიაგნოსტიკის ჩატარება და პაციენტის მდგომარეობის ობიექტურად შეფასება.
მკურნალობა
დაავადების მკურნალობა მოიცავს:
· კუჭის მოქმედების რეგულირება, რისთვისაც ინიშნება სპეციალური დიეტა, რაც ხელს უწყობს ანთებითი პროცესის მოხსნას დივერტიკულოზის მწვავე ფორმის დროს;
· ანტიბაქტერიული პრეპარატების მიღება;
· ფართო სპექტრის ანტიბიოტიკების მიღება;
· ბაქტერიული პრეპარატების მიღება;
· ქირურგიული ჩარევა.
გასტროენდოკრინოლოგი ახდენს პაციენტის კვების კორექტირებას დაავადების დადგენის შემთხვევაში. ინიშნება სპეციალური მენიუ, რომელიც მდიდარია მოხარშული საკვებით, გამორიცხავს ცხარე, მლაშე, მძიმე მოსანელებელ საკვებს. მისაღებია ბოსტნეული, პური, სითხე, ხილი.
საშიშროება
მსხვილი ნაწლავის დივერტიკულოზმა შეიძლება გამოიწვიოს სერიოზული გართულებები ავთვისებიანი სიმსივნეების ჩათვლით, საბოლოოდ კი შეიძლება ლეტალური შედეგი დადგეს. თუმცა დროული და სრულფასოვანი მკურნალობის შედეგად ანთების ჩაცხრობა შესაძლებელი ხდება და ადამიანი აღარ განიცდის დისკომფორტს.
დაავადების ყველაზე გავრცელებული გართულებებია ნაწლავის სისხლდენა და გაუვალობა. ხშირია ასევე მუცლის ღრუს ჩირქოვანი ანთება (პერიტონიტი), რაც გამოწვეულია ნაწლავის კედლის დათხელებით.
პროფილაქტიკა
დაავადების პროფილაქტიკისთვის რეკომენდირებულია:
· ჯანსაღი და რეგულარული კვება ისეთი პროდუქტებით, რომლებიც მდიდარია ბოჭკოებით;
· საკვებ დანამატებზე უარის თქმა;
· ცხოვრების ჯანსაღი წესი;
· პროფესიონალი გასტროენდოკრინოლოგის ხშირი კნსულტაცია.
ცრუ ფეხმძიმობა
ცრუ ფეხმძიმობა (ფსევდოფეხმძიმობა) – ფსიქიკური ფენომენი, ქალის პათოლოგიური მდგომარეობა, რომლის შედეგად ის არწმუნებს საკუთარ თავს, რომ ფეხმძიმედ არის. ჩვეულებრივ ცრუ ფეხმძიმობას არ აქვს რეციდივები.
მიზეზები:
აღნიშნული მდგომარეობის გამომწვევი მიზეზებია:
· ფსიქოემოციური აშლილობა;
· ჰორმონალური დარღვევები;
· მეორადი ამენორეა;
· ფეხმძიმობის და მშობიარობის მიმართ პათოლოგიური შიში ან დაფეხმძიმების ძლიერი სურვილი;
· საკვერცხეების შეშუპება.
სიმპტომები
· მენსტრუაციის ხანგრძლივი შეფერხება;
· ტოქსიკოზის სიმპტომები (გულის რევა, ღებინება, რიგ საკვებ პროდუქტებზე მოთხოვნილება);
· სარძევე ჯირკვლების გადიდება;
· ხსენის გაჩენა;
· მუცლის გადიდება;
· წონაში მომატება;
· ნაყოფის მოძრაობის მსგავსი შეგრძნება;
· ცრუ სამშობიარო ტკივილები.
ცრუ ფეხმძიმობის სიმპტომები საშუალოდ გრძელდება 3-3,5 თვე.
დიაგნოსტიკა
დაავადების მკურნალობის დასადგენად მეან-გინეკოლოგი ატარებს შემდეგი სახის ღონისძიებებს:
· გინეკოლოგიური დათვალიერება;
· ფეხმძიმობის ტესტი;
· იმუნოლოგიური, ბიოლოგიური გამოკვლევა;
· მცირე მენჯის ორგანოების გამოკვლევა;
· მუცლის ღრუს ორგანოების გამოკვლევა;
· ქრონიკული ჰონადოტროპინის დონის დადგენა სისხლში.
რიგ შემთხვევებში საჭიროა ენდოკრინოლოგისა და ფსიქოთერაპევტის კონსულტაცია.
მკურნალობა
დაავადების მკურნალობა მოიცავს:
· ფსიქოთერაპევტთან გასაუბრებას;
· ჰიპნოზის სეანსებს;
· სისხლში ჰორმონების დამარეგულირებელ პრეპარატებს;
· სტრესის შედეგების, შფოთვისა და მოუსვენრობის მომხსნელ პრეპარატებს.
საშიშროება
დროული დახმარების გარეშე შეიძლება უარყოფითი შედეგი გამოვლინდეს რეალური მშობიარობის დროს (ნაადრევი მშობიარობის სახით).
რისკის ჯგუფი
· 30-40 წლის ქალები, რომლებიც დიდი ხანი მკურნალობენ უნაყოფობაზე და სურთ დაფეხმძიმება;
· არამყარი ფსიქიკის მქონე ქალები, ემოციურები იმ საკითხების მიმართ, რაც ეხება ბავშვებს და ფეხმძიმობას;
· ქალები, რომლებსაც გადატანილი აქვთ აბორტი ან მოუკვდათ შვილი;
· ქალები, რომლებიც უახლოვდებიან მენოპაუზის პერიოდს და არ გაუჩენიათ შვილი.
პროფილაქტიკა
რეკომენდირებულია გინეკოლოგისა და ენდოკრინოლოგის მუდმივი კონსულტაციის გავლა, ასევე დაფეხმძიმების გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ ექიმი-ფსიქოთერაპევტის კონსულტაციის გავლა.
მუნი
მუნი – კანის პარაზიტული დაავადება, რომელსაც ახასიათებს ძლიერი ქავილი.
მიზეზები
· დასნეულებულ ცხოველთან კონტაქტი;
· დაავადების სქესობრივი გზით გადადება;
· დაავადებულ ადამიანთან ან მის ნივთებთან კონტაქტი;
სიმპტომები
· კანის ძლიერი ქავილი;
· ვეზიკულის ტიპის გამონაყარი;
· წყლულოვანი მუწუკების გაჩენა;
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკას ატარებს დერმატოლოგი, რისთვისაც საჭიროა:
· საერთო დათვალიერება;
· სისხლის კლინიკური ანალიზი;
· კანის ნაცვეთის მიკროსკოპია;
· ფრჩხილებიდან აღებული სინჯების გამოკვლევა.
მკურნალობა
მუნის სამკურნალოდ აუცილებელია ადგილობრივი გამოყენების პრეპარატები. მკურნალობის დროს აკრძალულია ტანის დაბანა. დასრულების შემდეგ აუცილებელია თეთრეულის, სამოსის, ავეჯის, პირადი და ზოგადი მოხმარების ნივთების დეზინფექცია ანტისეპტიკური საშუალებებით.
საშიშროება
დაავადების გართულება შეიძლება იყოს:
· ფოლიკულიტი;
· ფურუნკული;
· კარბუნკული;
· ლიმფანგინიტი;
· მიკრობული ეკზემა.
რისკის ჯგუფი
· მცირეწლოვანი და სკოლამდელი ასაკის ბავშვები;
· ანტისანიტარულ პირობებში მცხოვრები ადამიანები;
· ადამიანები რომელბიც არ იყენებენ ბარიერიული ტიპის კონტრაცეპტივებს.
პროფილაქტიკა
რეკომენდირებულია:
· დაავადებულ ადამიანთან კონტაქტის გამორიცხვა;
· ტანსაცმლის და თეთრეულის დეზინფექცია;
· საცხოვრებელი და სამუშაო ადგილის სისუფთავის დაცვა.
ცისტიტი
ცისტიტი – შარდის ბუშტის ლორწოვანი გარსის გავრცელებული დაავადება. გამოყოფენ ცისტიტის მწვავე და ქრონიკულ ფორმებს. ცისტიტი ქალებში უფრო ხშირად აღინიშნება, ვიდრე კაცებში.
მიზეზები
· ინფექციები (სტრეპტოკოკები, სტაფილოკოკები);
· ორგანიზმის გადაციება;
· ხშირი შეკრულობა;
· ანთებით დაავადებების გადატანა;
· ჰიგიენის ნორმების დარღვევა;
· ორგანიზმში ქრონიკული ანთებითი პროცესების არსებობა.
სიმპტომები
· ტკივილი და წვა შარდვისას;
· ხშირი მოთხოვნა შარდვაზე;
· მძაფრსუნიანი შარდი;
· შარდის ფერის შეცვლა;
· სისხლნარევი შარდი;
· მწვავე ტკივილი წელის არეში;
· სხეულის ტემპერატურის აწევა (39 გრადუსამდე).
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკისთვის უროლოგი ნიშნავს:
· შარდის საერთო ანალიზს;
· შარდის დათესვას ფლორაზე;
· შარდის ბუშტის ულტრა-ბგერით გამოკვლევას;
· უროდინამიურ გამოკვლევას;
· ცისტოსკოპიას.
მკურნალობა
· ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატები;
· ანტიბიოტიკები;
· იმუნური სისტემის გასაძლიერებელი პრეპარატები;
· ფიზიოთერაპია.
დიეტა
მკურნალობის დროს რაციონიდან უნდა გამოირიცხოს:
· შემწვარი საკვები;
· ცხარე საკვები;
· შებოლილი საკვები;
· ტკბილეული;
· დამარინადებული საკვები.
საშიშროება
მკურნალობის არარსებობის შემთხვევაში შესაძლოა განვითარდეს:
· პიელონეფრიტი;
· ჰემატურია;
· ღვიძლის უკმარისობა.
რისკის ჯგუფი
· ქრონიკული სასქესო ინფექციის მქონე პირები;
· შარდკენჭოვანი დაავადების მქონე პირები;
· სუსტი იმუნიტეტის მქონე პირები;
· ჰორმონალური დარღვევების მქონე პირები.
პროფილაქტიკა
რეკომენდირებულია:
· დღის მანძლზე საკმარისი სითხის მიღება;
· შარდის ბუშტის რეგულარულად დაცლა;
· ნატურალური ქსოვილის თეთრეულის ტარება;
· შარდ-სასქესო ორგანოების დაავადებების დროული მკურნალობა.
ნარკოლეპსია
ნარკოლეპსია – ნერვული სისტემის დაავადება, რომელსაც ახასიათებს ძილის დარღვევა და დღის მანძილზე ძილიანობა.
მიზეზები
დაავადების გამომწვევი ზუსტი მიზეზები დაუდგენელია, თუმცა ვარაუდობენ, რომ ეს შეიძლება იყოს:
· ჰორმონალური დისბალანსი;
· თავის ტვინის ტრავმები და ინფექციები;
· მემკვიდრეობითი ფაქტორი;
· შაქრიანი დიაბეტი;
· აუტოიმუნური დაავადებები;
· გადაღლა;
· ფსიქოლოგიური ტრავმები;
· ფეხმძიმობა.
სიმპტომები
დაავადებას ახასიათებს შემდეგი სახის სიმპტომები:
· დღე-ღამის ნებისმიერ დროს ძილიანობა;
· მცირეხნიანი ჩაძინება ნებისმიერ დროს და ადგილას;
· მუდმივი დაღლილობის შეგრძნება;
· მეხსიერების დაქვეითება;
· კონცენტრაციის დაქვეითება;
· კუნთების ტონუსის მოულოდნელი დაკარგვა;
· ჰალუცინაციის განვითარება;
· ძილის პარალიჩი;
· კუნთების კანკალი.
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკას ატარებს ექიმი-ნევროლოგი, რისთვისაც საჭიროა:
· პოლისომნოგრაფია;
· სისხლის კლინიკური ანალიზი;
· შარდის საერთო ანალიზი;
· ძილისადმი ლატენტურობის მრავლობითი ტესტირება;
· ელექტროენცეფალოგრაფია;
· თავის ტვინის მაგნიტო-რეზონანსული ტომოგრაფია;
· კომპიუტერული ტომოგრაფია.
მკურნალობა
აუცილებელი მკურნალობა მოიცავს:
· მასტიმულირებელი პრეპარატები, რომლებიც ამცირებენ დღისით ძილიანობას;
· ანტიდეპრესანტები;
· ფსიქომასტიმულირებელი პრეპარატები.
საშიშროება
მკურნალობის არარსებობამ შეიძლება გამოიწვიოს ტრავმების რისკი, პაციენტმა შეიძლება ჩაიძინოს ნებისმიერ მდგომარეობაში. დაავადებულებისთვის აკრძალულია ტრანსპორტთან, ცეცხლთან და მოძრავ მექანიზმებთან მუშაობა.
რისკის ჯგუფი
· მამაკაცები;
· გენეტიკური მიდეკილების მქონე პირები ;
· ფეხმძიმე ქალები;
· თავის ტვინის ტრავმების მქონე ადამიანები;
· აუტოიმუნური დაავადებების მქონე ადამიანები.
პროფილაქტიკა
რეკომენდირებულია:
· ღამის ძილის რეჟიმის დაცვა;
· ფიზიკური ვარჯიშის რეგულარულად შესრულება;
· ემოციური და ფიზიკური დატვირთვებისგან თავის შეკავება;
· ყავის, მაგარი ჩაის და მძიმე საკვების მიღება;
· ძილის ხარისხზე გავლენის მქონე პრეპარატების გამოყენებაზე უარის თქმა;
· ძილის დარღვევის დროული მკურნალობა.
ნარკომანია
ნარკომანია – ქრონიკული დაავადება, რომელიც ხასიათდება ნარკოტიკული პრეპარატების გამოყენიებისკენ მიდრეკილებით.
გამოიყოფა ნარკომანიის შემდეგი სტადიები:
· პირველი სტადია – ფსიქიკური დამოკიდებულება;
· მეორე სტადია – ფიზიკური დამოკიდებულება;
· მესამე სტადია – ფსიქიკური პათოლოგიების განვითარება.
მიზეზები
· სხვა ადამიანების მხრიდან ყურადღების ნაკლებობის და სიმარტოვის განცდა;
· ცნობიერების გაფართოვების მცდელობა;
· ცუდი გარემოცვის ზეგავლენა;
· საკუთარ თავში ეჭვის შეტანა, თავისუფალი ნების არ ქონა;
· ხშირი დეპრესია.
სიმპტომები
დაავადების სიმპტომებია:
· კანის სიფერმკრთალე;
· თვალის გუგების ცლილება (გადიდება ან დაპატარავება);
· თვალების ჩაწითლება, დაბინდვა;
· მეტყველების დარღვევა;
· მადის დაკარგვა და სწრაფად გახდომა;
· მუდმივი ხველა;
· მოძრაობის ცუდი კოორდინაცია;
· არტერიული წნევის მკვეთრი ცვალებადობა;
· კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის აშლილობა.
· უმიზეზო აღგზნებულობა, ან მოთენთილობა;
· შრომისუნარიანობის დაქვეითება;
· ყველაფრის მიმართ გულგრილობა;
· მეხსიერების და ყურადღების გაფანტვა;
· კონცენტრაციის შეუძლებლობა;
· უძილობა ან გაზრდილი ძილიანობა;
· ხასიათის სწრაფი ცვლა;
· გაზრდილი დაღლილობა;
· ადამიანებთან ურთიერთობის სურვილის არქონა;
· მოუწესრიგებლობა.
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკას ატარებს ექიმი-ნარკოლოგი, რისთვისაც ახდენს პაციენტის საერთო დათვალიერებას. დამატებით შეიძლება დაინიშნოს შარდის საერთო ანალიზი.
მკურნალობა
აუცილებელი მკურნალობა მოიცავს:
· კოდირებას;
· ფსიქოთერაპიას;
· კრუნჩხვის საწინააღმდეგო თერაპიას;
· ჰიპნოზს;
· სადეზინტოკსიკაციო თერაპია;
· ანტიდეპრესანტები.
საშიშროება
ნარკომანია განკურნდებადია, მაგრამ მისი უყურადღებოდ დატოვება იწვევს შემდეგი სახის გართულებებს:
· თრომბოფლებიტი;
· შიდსი;
· სეპსისი;
· აბსცესი;
· ფლეგმონა;
· ვენერიული დაავადებები.
პროფილაქტიკა
რეკომენდირებულია:
· მშობლებმა მუდმივად გააკოტროლონ ბავშვების ცხოვრების წესი და ესაუბრონ მათ;
· დაავადების დროული დიაგნოსტირება და ფარმაკო-თერაპიის ჩატარება;
· რეციდივებისა და რემისიების განვითარების დროული შეწყვეტა;
· განკურნებული პაციენტების სოციალური რეაბილიტაცია.
ნაღველკენჭოვანი დაავადება
ნაღველკენჭოვანი დაავადება – დაავადება, რომელიც ხასიათდება ნაღვლის ბუშტში ან ნაღველსადინარებში კენჭების გაჩენით.
მიზეზები
დაავადების გამომწვევი მიზეზებია:
· მემკვიდრეობითი ფაქტორი;
· ბილირუბინისა და ქოლესტერინის ცვლის დამრღვევი მედიკამენტების მიღება;
· არასწორი კვება, დიეტები;
· ჭარბი წონა;
· სისხლში მომატებული ქოლესტერინის დონე;
· ნივთიერებათა ცვლის დარღვევის შედეგები (შაქრიანი დიაბეტი, მეტაბოლისტური სინდრომი);
· კუჭ-ნაწილავის ტრაქტის დაავადებები;
· კუჭის ოპერაციები.
ბავშვებში ნაღველკენჭოვანი დაავადება ჩნდება ნივთიერებათ ცვლის დარღვევით და ნღველგამომტანი სისტემის ფუნქციის მოშლის შედეგად.
სიმპტომები
დაავადებას ახასიათებს შემდეგი სახის სიმპტომები:
· ღვიძლის, ნაღვლის ბუშტის ჭვალი;
· მჩვხვლეტავი ტკივილი მარჯვენა ნეკნებ ქვეშ, რომელიც გადადის ზურგზე, მხარზე;
· გულის რევა, ღებინება;
· მწარე გემო პირში, გულძმარვა;
· მაღალი ტემპერატურა, ციებ-ცხელება;
· კანისა და თვალის სკლერების გაყვითლება (ობტურაციული სიყვითლე);
· გაუფერულებული კალა.
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკას ატარებს ექიმი-გასტროენტეროლოგი, რომელიც ნიშნავს:
· ფიზიკურ გამოკვლევას;
· სისხლის საერთო ბიოქიმიურ ანალიზს;
· ნაღვლის ბუშტის ქოლეცისტოგრაფიას;
· მუცლის ღრუს ულტრა-ბგერით გამოკვკლევას;
· ნაღველგამტარი გზების მაგნიტო-რეზონანსულ ტომოგრაფიას;
· ნაღველგამტარი გზების კომპიუტერულ ტომოგრაფიას.
მკურნალობა
დაავადების მკურნალობა მოიცავს:
· ოპერატიული მეთოდებს (ქოლეცისტომია, ნაღვლის ბუშტის მოცილება – ქოლეცისტეკტომია);
· ულტრა-ბგერით ან ელექტრომაგნიტურ მკურნალობას კენჭების დასაშლელად;
· ურსოდეზოქსიქოლის და ჰენოდეზოქსიქოლის მჟავას მშეცველ პრეპარატებს.
საშიშროება
თუ არ მოხდება აღნიშნული დაავადების დორული მკურნალობა, შესაძლოა განვითარდეს შემდეგი სახის გართულებები:
· ნაღვლის ბუშტის ანთება;
· პანკრეატიტი;
· ქოლანგიტი;
· პერიქოლეცისტიტი;
· ნაღვლის სადინარების დახშობა;
· ნაღვლის ბუშტის გასკდომა;
· პერიტონიტი;
· მუცლის ღრუს აბსცესი.
შესაძლოა ლეტალური შედეგი.
რისკის ჯგუფი
რისკის ჯგუფში შედიან:
· მემკვიდრეობითი მიდრეკილების მქონე პირები;
· მოხუცები;
· ქალები (განსაკუთრებით ფეხმძიმეები);
· ნაკლებად მოძრავი ადამიანები;
· ღვიძლის დაავადებების მქონე ადამიანები (ჰეპატიტი, ღვიძლის ციროზი).
პროფილაქტიკა
· დაბალანსებული კვება;
· საკმარისი სითხის მიღება;
· სხეულის ნორმალური წონის შენარჩუნება;
· მუცლის ღრუს დაავადებების დროული მკურნალობა;
· ფიზიკური ვარჯიშების შესრულება.
