ოთხშაბათი, ივნისი 10, 2026

როგორი უნდა იყოს ბავშვის კვება გაზაფხულზე – ჯანმრთელობისათვის აუცილებელი სასარგებლო ნივთიერებები

როგორი უნდა იყოს ბავშვის კვება გაზაფხულზე

ჯანმრთელობისათვის აუცილებელი სასარგებლო ნივთიერებები

საუბრობს ექიმი ნუტრიციოლოგი, კვების ეროვნული ცენტრის დირექტორი მარი მალაზონია გადაცემაში“პირადი ექიმი” :

„ზამთარსა და ზაფხულს შორის გარდამავალი პერიოდი დგება. ორგანიზმი ცდილობს, ზამთრის “საჩუქრებისაგან” გათავისუფლდეს და ზაფხულისთვის მოემზადოს. ზამთრის “საჩუქართა” შორისაა: კვების რაციონი, კვების რეჟიმი და ულუფა.

ყველა იმ პროდუქტს, რომლებშიც სხვადასხვა დანამატია, ერთი მთავარი ხიბლი აქვს – ის ბავშვებს იზიდავს. ფერითაც, სუნითაც, გემოვნური თვისებებითაც, კონსისტენციითაც… რაც მთავარია, სიამოვნების განცდით, რომელსაც მსგავსი პროდუქტები აღძრავს. ბავშვები არა მარტო ზამთრის პერიოდში, არამედ სხვა დროსაც მიირთმევენ.

გაზაფხულზე ხომ ახალი პროდუქტები, ახალი ხილი, ბოსტნეული შემოდის და სწორედ ამით შეგვიძლია, ჩავანაცვლოთ სიამოვნება და ზამთრის კვების მოდელი ინერციით არ გავაგრძელოთ. ასეთი მოდელი არც ზამთარშია გამართლებული, მაგრამ ადამიანთა უმრავლესობა სწორედ ასე იქცევა. ხშირად ცხოველური წარმოშობის პროდუქტებს, ცხოველურ ცილებს, ცხიმებს იყენებენ. ასეთ შემთხვევაში, ჩვენს ორგანიზმში უამრავი ნაერთი გროვდება, რომლებიც გაწმენდას მოითხოვს. ეს ეხება მშრალი ცილით დატვირთვის შემთხვევაში პროდუქტების მოხმარებასაც. ლობიოს, თავისი ცილოვანი შემადგენლობით, B ჯგუფის ვიტამინებით, რკინით, უდავოდ ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს. მაგრამ, თუ ჩვენ ზამთრის განმავლობაში ბევრ მშრალ ლობიოს, ხორცეულს, ცხიმიან პროდუქტს მივიღებთ, ჩვენს ორგანიზმს მეტი ძალისხმევა დასჭირდება, რომ გაზაფხულზე გასუფთავდეს.

მეთოდებში შედის:

  • უპირველეს ყოვლისა, წყლის ადეკვატური მოხმარება. უნდა გავითვალისწინოთ, გაზაფხულის დადგომა ორგანიზმის არა მარტო გაწმენდას, არამედ გაზრდილ ტემპერატურასთან ორგანიზმის ადაპტაციას გულისხმობს. გარემოს ტემპერატურა იმატებს, უფრო მეტ დროს გარეთ ვატარებთ, უფრო აქტიურები ვხდებით და ორგანიზმის მოთხოვნილება წყალზე იზრდება. ეს მოხმარებული წყლის რაოდენობაზე აუცილებლად უნდა აისახოს. თუ შარდი ჩამუქდა, ეს იმას ნიშნავს, რომ ორგანიზმს უფრო მეტი სითხის მოხმარება სჭირდება.
  • ამ სეზონზე წყალუხვი პროდუქტებიც უნდა გავითვალისწინოთ. წყალუხვია ხილი და ბოსტნეული. განსაკუთრებით წყალუხვი შეიძლება სეზონურად აქტიური პროდუქტები იყოს. ამ მხრივ ამერიკის კვებისა და დიეტ-აკადემიის მიერ ბავშვებისთვის, საგაზაფხულოდ შემუშავებულ რეკომენდაციებს საგანგებოდ გამოვყოფდი.
  • ბავშვებისთვის ჩვენს მიწა-წყალზე მოყვანილი სეზონური, წყალუხვი პროდუქტები მნიშვნელოვანია. ხშირად, ზამთარში, თოვლიან ამინდშიც შეგვიძლია მარწყვის მირთმევა, ან ისპანახის დაგემოვნება. მაგრამ, თუ ბუნებრივი ციკლის შესაბამისად ვიმსჯელებთ, მაშინ სწორედ ახლაა დრო, როდესაც მწვანეფოთლოვანი მცენარეები ცოცხლდებიან. ამ პროდუქტებში ფოლიუმის მჟავა, C ვიტამინი, K ვიტამინი, A ვიტამინის წინამორბედი ნივთიერებები – კაროტინები და უამრავი მინერალია. მათ შორის, მაგნიუმი, კალციუმი, რკინა და მანგანუმიც კი. ისპანახი, ან საზამთრო 95-99% წყალს შეიცავს. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ ბავშვის რაციონში ამ პროდუქტების ჩართვა ძალიან მნიშვნელოვანია. ისპანახი ნიგვზით იქნება, მცირე რაოდენობით მცენარეულ ცხიმთან, სმუზის, ან სალათის შემადგენელი ფორმით, ძალიან მნიშვნელოვანი პროდუქტია.
  • ჭარხალი და ჭარხლის ფოთოლი ამ სეზონზე ერთ-ერთი ყველაზე მდიდარი და სასარგებლო პროდუქტია.
  • მარწყვისა და ალუბლის სწორი გამოყენება არ დაგავიწყდეთ. ალუბალი მელატონინის ბუნებრივი შემავსებელია, რაც ბავშვის ძილისათვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია. მარწყვი  იოდის წყაროა და ესეც ძალიან მნიშვნელოვანია.
  • ტყემალი და ალუჩა С ვიტამინით, K ვიტამინით, სხვადასხვა სახის მინერალითაა დატვირთული და ამავე დროს, სისხლის ბუნებრივად გამათხელებლებს შეიცავს, რაც ტემპერატურის მატებასთან, დათბობასთან ერთად სისხლის შესქელებისაგან მნიშვნელოვნად გვიცავს.
  • არ დაგვავიწყდეთ მცენარეული ბოჭკო, –  ბავშვის ნაწლავს, ტვინსა და ყველა სისტემას, მათ შორის, გუნება-განწყობასაც აწესრიგებს.

ქარხნული თუ სახლში დამზადებული კონსერვები? – ყველაფერი, რაც უნდა იცოდეთ კონსერვების მომზადებისას

xr:d:DAGB0EEP1sk:10,j:4927810731584212,t:24040809

ქარხნული თუ სახლში დამზადებული კონსერვები?…

„ბოტულიზმის განვითარებისთვის, საჭიროა შინ დამზადებული კონსერვირებული პროდუქტი და აგრეთვე კუსტარულად შებოლილი თევზეულობა, ძეხვი და ა.შ.

56 შემთხვევიდან 6 შემთხვევა უკავშირდებოდა თევზის პროდუქტებს…“

 

#datashvil#drpkhakadze#sheniganatleba#sheniambebi #shenipulsi

ჯანმო – ფრინველის გრიპის ადამიანებში მზარდი გავრცელება შემაშფოთებელია – მიმდინარეობს მუშაობა ვაქცინების…

ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ შეშფოთება გამოხატა H5N1 ფრინველის გრიპის მზარდი გავრცელების გამო ახალ სახეობებზე, მათ შორის ადამიანებზე, რომლებსაც სიკვდილიანობის „მაღალი მაჩვენებელი“ აქვთ.
”ვფიქრობ, ეს უზარმაზარ შეშფოთებას იწვევს”, – განაცხადა ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მთავარმა მეცნიერმა ჯერემი ფარარმა.
ფრინველის გრიპის ამჟამინდელი აფეთქება 2020 წელს დაიწყო და ათობით მილიონი ფრინველის დაღუპვა გამოიწვია, დაინფიცირდნენ გარეული ფრინველებიც, ასევე ხმელეთისა და ზღვის ძუძუმწოვრები.
ამ სიას ცოტა ხნის წინ ძროხები და თხებიც შეუერთდნენ, რამაც სპეციალისტების გაკვირვება გამოიწვია, რადგან მანამდე ისინი ამ ტიპის გრიპის მიმართ მგრძნობიარეებად არ მიიჩნეოდნენ.
„A (H5N1) შტამი გლობალური ზოონოზური ცხოველების პანდემია გახდა“, – აღნიშნაფარარმა.
მისი თქმით, შემაშფოთებელია, რომ ვირუსი ადამიანების დაინფიცირების უნარს იძენს, შესაძლოა, ადამიანიდან ადამიანზეგადაცემაც დაიწყოს, თუმცა, ჯერჯერობით, არ არსებობს არანაირი მტკიცებულება, რომ A(H5N1) ტიპის გრიპის ვირუსი  ადამიანებს შორის ვრცელდება.
ჯერემი ფარარის განმარტებით, ასობით შემთხვევაში, როდესაც ადამიანები ცხოველებთან კონტაქტის შედეგადდაინფიცირდნენ, “სიკვდილობის მაჩვენებელი არაჩვეულებრივად მაღალია”, თქვა ფარარმა.
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მონაცემებით, 2003 წლიდან მიმდინარესწლის 1-ელ აპრილამდე პერიოდში, მსოფლიოს 23 ქვეყანაში, ადამიანების დაინფიცირების 889 შემთხვევიდან 463ფატალური შემთხვევა დაფიქსირდა, ეს იმას ნიშნავს, რომ სიკვდილიანობის მაჩვენებელმა 52 პროცენტი შეადგინა.
ჯერემი ფარარმა განაცხადა, რომ მიმდინარეობს ძალისხმევა H5N1-ის ვირუსისვაქცინებისა და თერაპიული საშუალებების შემუშავების მიზნით და დასძინა, რომ აუცილებელია, რეგიონულ და ეროვნულ ჯანდაცვის ორგანოებს მთელ მსოფლიოში ვირუსის დიაგნოსტიკის საშუალება ჰქონდეთ.
მისი თქმით, ეს იმისთვის არის აჭირო, რომ თუ H5N1 ვირუსი ადამიანებიდან ადამიანებზე გადასვლას დაიწყებს, მსოფლიო „მყისიერი რეაგირების პოზიციაში“ იყოს. მნიშვნელოვანია, რომ ვაქცინებზე, თერაპიულ საშუალებებსა და დიაგნოსტიკაზე თანაბარი ხელმისაწვდომობა არსებობდეს.

წყარო : sciencealert.com

რატომ არ უნდა მოწიოთ? – რა არის ნიკოტინი და რა ზიანი მოაქვს მას?

რატომ არ უნდა მოწიოთ?

მოწევა რომ ჯანმრთელობისთვის საზიანოა, ამას პატარა ბავშვიც გეტყვით. ჩვენი გარემო სავსეა სიგარეტისა და ნიკოტინის შემცველი საშუალებების ანტიპროპაგანდით. რეკლამები, ბანერები, სიგარეტის კოლოფზე დატანილი სურათები თუ უბრალოდ მშობლების გაფრთხილებები – მოწევის მავნებლობაზე, ბევრი გზით შეიძლება გაგეგოთ. თუმცა, დაინტერესებულხართ ამის მიზეზით?

დღეს ჩვენს ბაზარზე ნიკოტინის შემცველი პროდუქტების მრავალსახეობაა, როგორიცაა “ელექტრონული სიგარეტი, აიქოსი, კლასიკური სიგარეტები”.

თამბაქოს მწარმოებელი კომპანიები ცდილობენ სხვადასხვა სეგმენტისა და ასაკის ადამიანები გახადონ დამოკიდებული ნიკოტინზე და არ აქვს მნიშვნელობა, თუ რა ასაკის ან როგორი ჯანმრთელობის მქონე იქნება მათი მომხმარებელი, მთავარია მათი ყულაბა სისტემატურად გამდიდრდეს კიდევ რამდენიმე ლარით, რადგან მწეველი ადამიანი ყოველთვის იყიდის სიგარეტს.

მოკლედ რომ აგიხსნათ, თუ რა არის ნიკოტინი და რა ზიანი მოაქვს მას.

ეს ასე გამოიყურება:

ნიკოტინს შეიცავს თამბაქოს მცენარე და ის ერთგვარი დაცვითი მექანიზმია მისთვის, რადგან ზუსტად ნიკოტინი, თავისი მომწამვლელი თვისებებით, არ აძლევს პარაზიტებს მცენარის დაზიანების საშუალებას.

ალბათ, თქვენ ასევე გსმენიათ მითი იმის შესახებ, რომ ნიკოტინს ჩვენი ორგანიზმიც გამოყოფს! ეს, რა თქმა უნდა, თამბაქოს მწარმოებელი კომპანიების მორიგი მარკეტინგული ხრიკია.

საქმე იმაშია, რომ ჩვენი ორგანიზმის მიერ ხდება ვიტამინ b-3-ის სინთეზირება (ნეოცინი-ნიკოტინის მჟავა), რომელსაც არანაირი საერთო აქვს რეალურ ნიკოტინთან.

(ადიქცია)

ნიკოტინი იწვევს როგორც ფიზიოლოგიურ, ისე ფსიქოლოგიურ დამოკიდებულებას.

“სიამოვნებიდან აბსტინენციამდე მოკლე გზაა”!

თამბაქოზე ფიზიკური დამოკიდებულების ფორმირება ხდება ცენტრალური ნერვული სისტემის მონაწილეობით. მთავარი ნივთიერება, რომელიც გადასცემს იმპულსებს ცენტრალური ნერვული სისტემის ბირთვებსა და უჯრედებს შორის, არის ნეიროტრანსმიტერი დოფამინი. თუ ბევრი დოფამინი გამოიყოფა, ადამიანი განიცდის სიამოვნებას, ხოლო როდესაც დოფამინის რაოდენობა იკლებს, ის განიცდის აბსტინენტურ სიმპტომს. მოწევიდან 7-10 წამის შემდეგ ნიკოტინი ხვდება ტვინში. საწყისი მოხმარების შემდეგ ნიკოტინი ზრდის დოფამინის გადაცემას, რეგულარული მოწევა ცვლის დოფამინის გადაცემის კომპლექსს, ნიკოტინი ხდება ამ კომპლექსის ნაწილი, ანუ ამ ნივთიერების გარეშე დოფამინის გადაცემა არ მოხდება. და ამ მექანიზმის აღდგენას დრო ჭირდება.

ზუსტად ამ დროის მონაკვეთის გადალახვა უჭირს მწეველს.

უკვე ორ საათში (ეს დრო არის საჭირო, რომ სისხლში ნიკოტინის რაოდენობის  შემცირება დაიწყოს) თქვენ დაგეწყებათ  ნიკოტინის ახალი დოზის მოთხოვნის შეგრძნება.

ყველაზე რთული გადასალახი არის პირველი 48 საათი,შემდგომ აბსტინენტური სინდრომი სუსტდება. თუმცა, თქვენი ტვინი აგრძელებს ბრძოლას სიამოვნებისათვის.

“საკუთარი ტვინის ხაფანგში”

(რომ მოვინდომო დავანებებ!)

(ყველა ეწევა!)

(ვიღაცის ბაბუა 80 წლამდე ეწეოდა!)

(ერთსაც მოვწევ და ვაგდებ!)

(ვერ ვანებებ, მიჭირს!)

(აი, ზაფხულში გადავაგდებ!)

(მე არ მაწუხებს!)

შეგვიძლია უამრავი ასეთი ფრაზა მოგიყვანოთ მაგალითად, მაგრამ დასკვნა ერთი იქნება, ნიკოტინთან შერკინება არც თუ ისე მარტივი საქმეა!

1.ის ყველგან იშოვება,

2. გარშემო ბევრი ეწევა და აბსტინენტური სინდრომი ამით უფრო მკვეთრი ხდება.

3. ფიზიკური დისკომფორტი, როგორიცაა უძილობა, შფოთვა, გაღიზიანება და სხვა სასიამოვნო შეგრძნებები.

გახსოვდეთ, რომ თამბაქოს მწარმოებელი კომპანიები ასე ადვილად არ გაგიშვებენ ხელიდან!

საით გაგიწევიათ?

გვინდა წარმოგიდგინოთ ახალი, ინოვაციური და უსაფრთხო პროდუქტი – ვეიპი და ელექტრონული ერთჯერადი სიგარეტი!

ის არ შეიცავს მხუთავებს და სხვა ქიმიკატებს, რაც უხვადაა სიგარეტში!

ყველა დანამატი, რომელსაც შეიცავს ელექტრონული სიგარეტი, არის უსაფრთხო!

მაგალითად, პროპილენგლიკოლი, გლიცეროლი და ნატურალური არომატიზატორები!

ასევე, ორი ტიპის ნიკოტინი ვეიპებზე:

1. “ტუტე ნიკოტინი”, რომელიც ყვითელი შეფერილობისაა და არ გადის ბევრ ქიმიურ დამუშავებას;

2. “მარილოვანი ნიკოტინი”, რომელიც გადის ხანგრძლივ ქიმიურ დამუშავებას და არის ძალიან კონცენტრირებული. ის პირველივე ნაფაზიდან რამდენიმე წამში ხვდება სისხლში და იწვევს ეიფორიის შეგრძნებას, სწრაფად განვითარებად დამოკიდებულებას.

“ტუტე ნიკოტინის“ შეწოვას ჭირდება 3-დან 5 წუთამდე.

შედეგი ერთია, თქვენ ისევ ნიკოტინზე ხართ დამოკიდებული, ოღონდ ამ ყველაფერს ემატება “პროპილენგლიკოლის, გლიცეროლის 300გრადუსზე გაცხელების შედეგად მიღებული ქიმიური რეაქცია, რომლის შედეგად თქვენ იღებთ კანცეროგენს (ფორმალდეგიდს)!” ეს აზიანებს თქვენს ფილტვებს და ბრონქიოლებს  და ამის შესახებ თქვენ არ მოგიყვებათ თამბაქოს მწარმოებელი კომპანია.

წარმოიდგინეთ, რომ ჰეროინზე დამოკიდებულ ადამიანს შესთავაზო უფრო უსაფრთხო ტრანსპორტი ამ ჰეროინის მის ორგანიზმში მოსახვედრად და ეს გაამართლო იმით, რომ ამგვარად ის უფრო ჯანმრთელი და უსაფრთხო ფორმით იღებს ნარკოტიკს.

დაფიქრდით, ვისზეა გათვლილი “ვეიპები“ და ელექტრონული სიგარეტები –  არომატული, ტკბილი გემოებითა და ფერადი შეფუთვით!

დიახ, ის გათვლილია მოზარდებზე! თქვენს შვილებსა და ნათესავებზე!

ელექტროსიგარეტები ორგანიზმს ჩვეულებრივზე არანაკლებ, შეიძლება მეტადაც კი, აზიანებენ.

როგორც კი ნიკოტინი ხვდება ტვინში, ის ცვლის აცეტილქოლინს, ბუნებრივ ნეიროტრანსმიტერს, რომელიც წარმოიქმნება ტვინის მიერ და პასუხისმგებელია ნერვული სიგნალების გადაცემაზე. ნიკოტინი ამ ნივთიერების მსგავსია და ამიტომ ასტიმულირებს აცეტილქოლინის რეცეპტორებს.

როცა ჩვენ უარს ვამბობთ ნიკოტინზე, დრო არის საჭირო, რომ ამ რეცეპტორების ფუნქცია დაუბრუნდეს

თავის ბუნებრივ ფორმას.

თამბაქო და მისი შემცველი პროდუქტები მხოლოდ ფილტვების დაავადებებს არ იწვევს. მოწევის შედეგები მთლიან სხეულზე და მის მუშაობაზე აისახება. თუ ჯანსაღი ცხოვრების წესს მისდევთ და, ამის მიუხედავად, მაინც ეწევით, გაითვალისწინეთ, რომ თქვენი ეს ქმედება კუნთის ზრდაზეც შეიძლება აისახოს.

  “სიგარეტი და კუნთის ჰიპერტროფია”

კუნთის ზრდაში მრავალი ჰორმონი იღებს მონაწილეობას, მათ შორის,  ზრდის ჰორმონი, ტესტოსტერონი, ინსულინი და ასე შემდეგ.

დადასტურებულია, რომ მწეველთა სისხლში მნიშვნელოვნად იზრდება მიოსტატინის დონე, ორგანიზმში სინთეზირებული პეპტიდი, რომელიც თრგუნავს კუნთოვანი ქსოვილის ზრდას და დაყოფას (ჰიპერპლაზიას). მიოსტატინი წარმოიქმნება კუნთებში და შემდეგ გამოიყოფა სისხლში, ის  ნეგატიურ გავლენას ახდენს კუნთებზე. ცხოველებზე ჩატარებულმა კვლევებმა აჩვენა, რომ მიოსტატინის მოქმედების ბლოკირება იწვევს კუნთოვანი მასის მნიშვნელოვან ზრდას, სხეულის ცხიმის პრაქტიკულად არარსებობის გარეშე. ამრიგად, მოწევასთან და ბოდიბილდინგთან ერთად, მიოსტატინის გაზრდილი დონე უბრალოდ ანელებს კუნთების ზრდას.

გარდა ამისა, ნიკოტინი აქვეითებს პროლაქტინის, გონადოტროპინის, ტესტოსტერონის დონეს

და ზრდის  თირკმელზედა ჯირკვლის ჰორმონის – კორტიზოლის რაოდენობას სისხლში.

ჟანგბადის მტერი – ნიკოტინი

„ფიზიოლოგიის ჟურნალში” გამოქვეყნებული ახალი კვლევის თანახმად, მოწევა იმ მცირე სისხლძარღვების რაოდენობას ამცირებს, რომლებსაც ფეხის კუნთებში ჟანგბადი და საჭირო ნივთიერებები გადააქვს. რა კავშირშია კუნთამდე ჟანგბადისა და სხვა ნივთიერებების გადატანა?

საქმე იმაშია, რომ მოძრაობის ოპტიმალურად შესრულებისთვის თქვენს ორგანიზმს, კერძოდ, გულს, ფილტვებსა და კუნთებს, ჟანგბადით მდიდარი სისხლი სჭირდებათ. როდესაც თამბაქოს გამონაბოლქვს შეისუნთქავთ, ნახშირბადის მონოოქსიდი სისხლის წითელ უჯრედებს ეკვრის, ჟანგბადს ადგილს უცვლის და ეს უკანასკნელი ქსოვილში ვეღარ აღწევს. თავის მხრივ, ამით რძემჟავას დონეც იზრდება. აღსანიშნავია, რომ რძემჟავა კუნთში წვის, დაღლილობისა და ვარჯიშის შემდგომი ტკივილის შეგრძნებებზეა პასუხისმგებელი.

ახლა ჩაიხედეთ სარკეში და ჰკითხეთ თქვენს თავს: ”არ გრცხვენია?” ასეთი უნიკალური შესაძლებლობის მქონე არსებას, რომელსაც მთავარ პრიზად სიცოცხლე და ჯანმრთელობა ერგო, ასე უპასუხისმგებლოდ და ზედაპირულად ეპყრობი ამ საჩუქარს! შენ, კონკრეტულად შენ, და არა ხვალ და არა ზეგ! დღეს! შეწყვიტე ეს დესტრუქცია და თამბაქოს მწარმოებელი კომპანიების გამდიდრება!

ავტორი (ვალიტა გორელჩანიკი)

როდის არის ინფორმირებული თანხმობა ნამდვილი მედიცინაში – თქვენს უფლებებს სამართლის დოქტორი, ნინო ლიპარტია გაგაცნობთ

{"remix_data":[],"source_tags":[],"origin":"unknown","total_draw_time":0,"total_draw_actions":0,"layers_used":0,"brushes_used":0,"photos_added":0,"total_editor_actions":{},"tools_used":{},"is_sticker":false,"edited_since_last_sticker_save":false,"containsFTESticker":false}

《შენი უფლებების》ფარგლებში გთავაზობთ ნინო ლიპარტიას სტატიას, რომელიც გახლავთ ადვოკატი, სამართლის დოქტორი, პროფესორი, “საქართველოს ადვოკატები დამოუკიდებელი პროფესიისათვის” თავმჯდომარე.

წინა სტატიაში ნინო ლიპარტია განმარტავდა, რას ნიშნავს ინფორმირებული თანხმობა მედიცინაში.
ახლა კი განგიმარტავთ იმას, თუ როდის არის ინფორმირებული თანხმობა ნამდვილი:

“პაციენტის თანხმობა უნდა იყოს თავისუფალი, ინფორმირებული და გაცხადებული პასუხისმგებელი მედიკოსის მიერ პაციენტისათვის მიწოდებული დაგეგმილი ჩარევის ან მისი ალტერნატივის ხასიათისა და პოტენციური შედეგების შესახებ ობიექტური ინფორმაციის საფუძველზე.

1997 წელს მიღებულ იქნა ადამიანის უფლებებისა და ბიომედიცინის შესახებ ევროპული კონვენცია. ის არის პირველი სავალდებულო საერთაშორისო დოკუმენტი, რომელიც ითვალისწინებს ადამიანის ღირსების, უფლებებისა და თავისუფლებების დაცვას მთელი რიგი პრინციპებითა და აკრძალვებით, ბიოლოგიური და სამედიცინო მიღწევების ბოროტად გამოყენების წინააღმდეგ.

ამ კონვენციის მეხუთე მუხლის მიხედვით:

„ნებისმიერი ჩარევა ჯანმრთელობის სფეროში უნდა ჩატარდეს პირის მიერ ნებაყოფლობით გაცხადებული და გააზრებული თანხმობის მიღების შემდეგ. პირს წინასწარ უნდა მიეცეს შესაბამისი ინფორმაცია ჩარევის მიზნისა და ხასიათის, აგრეთვე შედეგებისა და საფრთხის შესახებ.

კონვენციის მე-5 მუხლის მეორე პუნქტი აღნიშნავს ყველაზე მნიშვნელოვან ასპექტს, რომელიც პაციენტისათვის უნდა იქნას მიწოდებული, თუმცა ის არ არის ამომწურავი. ეს ინფორმაცია უნდა შეიცავდეს ინტერვენციის მიზანს, ხასიათს, შედეგებსა და რისკებს, ინფორმაციას ჩარევის ან სხვა შეთავაზებული ალტერნატიული კურსის რისკების შესახებ.

ინფორმაცია უნდა შეიცავდეს არა მხოლოდ ზოგადი ხასიათის რისკებს, არამედ თითოეული პაციენტის ინდივიდუალურ მახასიათებლებთან დაკავშირებულ ნებისმიერ რისკს, როგორებიცაა ასაკი ან რაიმე პათოლოგია. პაციენტთა მიერ დამატებითი ინფორმაციის მისაღებად დასმულ შეკითხვებზე სათანადო პასუხი უნდა იქნას გაცემული.

ინფორმაციული თანხმობის დოქტრინა ხაზს უსვამს შემდეგ მნიშვნელოვან კომპონენტებს: ინფორმაციის მიწოდება, გაგება, ნებაყოფლობითობა, კომპეტენცია და შეთანხმება შემოთავაზებული პროცედურის ან ჩარევის შესახებ.

თანხმობა შეიძლება მიჩნეულ იქნეს ნამდვილად, თუ:

ა) ის გაცხადებულია თავისუფალი ნების გამოვლინებით. მას უნდა მიეცეს საკმარისი დრო გადაწყვეტილების მიღებისათვის და გამოირიცხოს სხვა პირთა (მათ შორის ოჯახის წევრთა) ზეწოლა;

ბ) ექიმის მიერ უნდა მიეწოდოს ამომწურავი ინფორმაცია არსებითი რისკების შესახებ;

გ) შეთავაზებული პროცედურა უნდა იყოს ზუსტად განსაზღვრული. მითითება „ნებისმიერი სხვა პროცედურა, რომელიც შეიძლება საჭიროდ ჩათვალოს“ უნდა იქნეს გამოყენებული მხოლოდ გაუთვალისწინებელი და გადაუდებელი შემთხვევისათვის. ამასთან, ამ ფრაზის გამოყენების შემთხვევაში უნდა გაკეთდეს შენიშვნა მასში განხილული საკითხების შესახებ;

დ) თანხმობა უნდა ეკუთვნოდეს უფლებამოსილ პირს, როგორც წესი, ეს უნდა იყოს პაციენტი, სანამ თავად იგი არ მიუთითებს უფლებამოსილების ნაკლზე;

ე) იგი უნდა მოიცავდეს გარკვეულ შეფასებას ან მითითებას, რომ პაციენტს აქვს გააზრებული შემოთავაზებული პროცედურის ან მკურნალობის შესახებ.

გამოხატული თანხმობა შეიძლება გაცხადებულ იქნეს ვერბალურად ან წერილობით. ადამიანის უფლებებისა და ბიომედიცინის შესახებ კონვენცია არ ითვალისწინებს თანხმობის სავალდებულო ფორმას.

ეს უკანასკნელი დამოკიდებულია ჩარევის ხასიათზე. ამასთან, ერთ თანხმობაში არ შეიძლება იყოს გათვალისწინებული რამდენიმე სამედიცინო ჩარევის შესახებ. ნებისმიერი ფორმის თანხმობისას აუცილებელია ჩანდეს, რომ პაციენტი დაეთანხმა კონკრეტულ ჩარევას.

აუცილებელია დასტურდებოდეს, რომ ადამიანი იყო ფსიქიკურად ჯანმრთელი, ფლობდა შესაბამის ცოდნას და გაიაზრა შემოთავაზებული სამედიცინო ან ქირურგიული მკურნალობის შესახებ.

პაციენტისთვის მიწოდებული ინფორმაცია უნდა იყოს ცხადი და პაციენტისათვის გასაგებ ენაზე გადმოცემული. პაციენტმა უნდა შეძლოს ტერმინებით მიწოდებული ინფორმაციის გაგება, სასარგებლო და საჭირო ინფორმაციის გააზრება, რათა შეაფასოს ჩარევის შემდგომი შედეგისა და სასარგებლო თვისებების უპირატესობა თანმდევ რისკებთან, უსიამოვნებასთან ან ტკივილთან.

აუცილებელია, პაციენტმა სრულად უნდა გაიგოს შეთავაზებული პროცედურის ხასიათი, შესაბამისად, მხოლოდ ექიმს აქვს უფლებამოსილება და კომპეტენცია, სწორად მიაწოდოს ინფორმაცია და უპასუხოს პაციენტის კითხვებს. ინფორმაციის სრულად და გასაგებ ენაზე მიწოდების შემდგომ პაციენტზე გადადის მიღებული გადაწყვეტილების რისკი, მათ შორის უარყოფითი შედეგის დადგომის შემთხვევაში.

ინგლისის სასამართლოს გადაწყვეტილებით, 72 წლის ჯანმრთელი პირის განგრენის გამო ქვედა კიდურის ამპუტაციაზე უარი ჩაითვალა ნამდვილად.

კლინიკა მიიჩნევდა, რომ პაციენტის უარი აუცილებელ ამპუტაციაზე იყო „ნორმალური ქცევიდან გადახვეული.“ სასამართლომ განმარტა, რომ შეიძლება, პაციენტის გადაწყვეტილება მიჩნეულ იქნეს არაგონივრულად, თუმცა ამ პაციენტისათვის აგრესიული ქირურგიული ჩარევა იყო მიუღებელი.

შესაბამისად, კლინიკა ვალდებული იყო, გაეთვალისწინებინა პაციენტის ნება. პაციენტის პიროვნულობის პატივისცემის უფლება გადაწონის სახელმწიფოს ინტერესს – დაიცვას მისი სიცოცხლე.

რას ნიშნავს ინფორმირებული თანხმობა მედიცინაში – თქვენს უფლებებს სამართლის დოქტორი, ნინო ლიპარტია გაგაცნობთ

რა სიმპტომებით ვლინდება ყველაზე ხშირად საჭმლის მომნელებელი სისტემის პრობლემები

რა სიმპტომებით ვლინდება ყველაზე ხშირად საჭმლის მომნელებელი სისტემის პრობლემები.

რა შემთხვევაში უნდა მიმართოთ ექიმს აუცილებლად.

საუბრობს ექიმი გასტროენტეროლოგი გიგა სორდია გადაცემაში “იმუნიტეტი”:

„ყველაზე ხშირად მოგვმართავენ შემდეგი ჩივილებით: ტკივილი მუცლის არეში, გულძმარვა, შებერილობა, გულისრევის შეგრძნება და დეფეკაციის ცვლილება, – როგორც ყაბზობა, ასევე, პირიქით, გახშირება. მრავალკომპონენტიანი პრობლემაა და სხვადასხვა რამ იწვევს. პირველი უპირობოდ საკვებია. საკვების ხარისხი, კვებითი ქცევები და ძილისა და მენტალური ჯანმრთელობის დარღვევები ძალიან ხშირად საჭმლის მომნელებელი სისტემის ფუნქციური დარღვევების ტრიგერია, რომლებიც ქრონიკულ სიმპტომთა კომბინაციას წარმოადგენს, საკმაოდ რთულად სადიაგნოსტიკო და სამკურნალოა. დღითიდღე იზრდება ჩივილებისა და სიმპტომების რაოდენობა მთელ მსოფლიოში. 2018 ამერიკის შეერთებულ შტატებში, კანადასა და დიდ ბრიტანეთში დიდი კვლევა ჩატარდა და აღმოჩნდა, რომ მოსახლეობის 42%-ს საჭმლის მომნელებელი სისტემის პრობლემები აქვს. მათ შორის, 85% ფუნქციური დარღვევები აღენიშნება, რაც სტრესთან, ძილის დარღვევებთან და მენტალურ ჯანმრთელობასთან ასოცირდება. ლორწოვანის სხვადასხვა დაავადება 15%-ს აღენიშნება. ამ დაავადების მართვა მრავალი კომპონენტის გათვალისწინებას მოითხოვს.

ყველაზე მნიშვნელოვანი 5 სიმპტომი, რა დროსაც ექიმს აუცილებლად უნდა მივმართოთ:
უმიზეზო წონაში კლება, მუცლის არეში ძლიერი ტკივილი, სიყვითლე, ხანგრძლივი დიარეა, შავი ფერის დეფეკაცია.

კონკრეტული დაავადებებისათვის კვების განსხვავებული მოდელი დგება, ჯანსაღი კვების რეკომენდაციები ზოგადია.“

 

ეგო და მისი მართვა

ეგო მხოლოდ ილუზიაა, მაგრამ ძალიან გავლენიანი. ეგო-ილუზიას შეუძლია შენი იდენტობა გახდეს, შეიძლება ხელი შეგიშალოს საკუთარი თავის შეცნობაში.
ადამიანები განსხვავდებიან თავიანთი პერსპექტივის მიღმა გასვლის სურვილითა და შესაძლებლობებით.
ეგოს გაგება და მართვა ხშირად პირველი ნაბიჯია, რათა ნახო ვინ ხარ სინამდვილეში. მხოლოდ მას შემდეგ, რაც იდენტიფიკაციას გაუკეთებ და აღიარებ საკუთარი ეგოს გავლენას, შეგიძლია დაიწყო საკუთარი თავის შეცნობა
რა არის ეგო? ეგო ფსიქიკის მატყუარაა. ეს არის არასწორად აზროვნების მცდელობა აღიქვა და დააპროექტო საკუთარი თავი ისეთი, როგორიც გსურს იყოს და არა ისეთი, როგორიც ხარ.
რწმენის გასაძლიერებლად და საკუთარ თავში ეჭვის დასაძლევად, ის იყენებს სიტუაციებს, რათა საკუთარი თავის შეაქოს და გაამხნევოს მაგრამ არა გულწრფელად.
როცა ეჭვიანობ, ეს შენი ეგოა.
როცა თითს მხოლოდ სხვისაკენ იშვერ ეს შენი ეგოა.
როცა ყურადღებას ითხოვ, ეს შენი ეგოა.
ეგო ყოველთვის შიშის ემოციიდან მოდის; შიში იმისა, რომ რაღაც არ გესიამოვნება, მოგეწონება, დაკარგავ… პატივისცემას, ძალაულებას, სტაბილურობას.
ასევე შეცდომის დაშვების შიში. ეგოს დაძლევა და შიშის განთავისუფლება არის მარტივი სამუშაოა. ამიტომ ეგოსგან ემანსიპაცია ძალზე იშვიათია.
ეგო, რომელიც ასახულია პიროვნებაში, გამოვლინდება ხუთ ასპექტში.
იმის გამო, რომ ეგო ყოველთვის შიშიდან მოდის, თითოეული დომინანტური პიროვნების თვისება შეიცავს შიშზე დაფუძნებულ ეგო ხაფანგს.

შენი ეგოს პირველი ხაფანგი.
შენ ეგოს სურს დომინირება
მუდმივი სურვილი მართავდეს და აკონტროლებდეს შენს ცხოვრებას.
ის ფიქრობს, რომ კონტროლის მიღწევა შეუძლია ადამიანებზე და სიტუაციებზე კონტროლით.
თუ კი თქვენი ეგო გრძნობს რო გარკვეულ სიტუაციაში მასზე ვინმე დომინირებს ის იწყებს წუწუნს და ეცლება იმ სიტუაციას.
ეგოს ყოველთვის ექნება აზრი ყველაფერზე . ეგოს არ შეუძლია იყოს ნეიტრალური, აზრის გარეშე. შენი ეგო ემოციების გარეშე ვერ ილაპარაკებს. სიმართლის თქმა ძალიან რთულია ეგოსთვის, ამიტომ ის თავს აფარებს და ირჩევს თუნდაც ტყუილს. ის ვერ გრძნობს, რა ხდება შიგნით, ამიტომ ის ავლენს ქცევებს რომ თავი დაიცვას და გაიმართლოს. მას უჭირს უარის თქმა, რადგან არსებითად მას ეშინია უარყოფის. ის გადაწყვეტილებებს გონებით იღებს და არა გულით.

1. გახდი ცნობიერი.
გახდი ცნობიერი. ახლა უკვე იცნობ შენს ეგოს ეს მის ზეგავლენას ამცირებს … მაგრამ ფრთხილად, ეგო ძალიან ჭკვიანია და ყველაფერს გააკეთებს იმისათვის, რომ მის ხაფანგში დარჩე.

2. მოიშორე შენი შიშები, ისწავლე მანტრების მოსმენა , რომელიც დაგეხმარება.
მაგალიტად Ang Sang Wahe Guru. Ang არის “ნაწილი”. მთელი წინადადება ნიშნავს: დაუსრულებელი არსება, უფალი ჩემთანაა და ვიბრირებს ყველა ჩემს უჯრედში.
ისწავლე თანაგრძნობა. საკუთარი თავის სხვის ადგილას დაყენება ეგოს საწინააღმდეგოდ. დააფიქსირე შენი მიზნები პრიორიტეტიბი და განუწყვეტლივ იფიქრე იმაზე, თუ როგორ მოქმედებს შენი გადაწყვეტილებები სხვებზე.
იპოვნე მისაბაძი მაგალითი ლიდერები კარგი მენტორები და აქტიური ადამიანები, რომლებიც ქმნიან ავთენტურ კულტურას. მიმართე მათ დასახმარებლად. მათი გვერდიდან დაკვირვება დაგეხმარება შეიცნო და მართო შენი ეგო.
განავითარე მადლიერების გრძნობა. შენ არ შეგიძლია იყო გულგრილი და ამავე დროს მადლიერების გრძნობააც გქონდეს. დაიწყე შენი მადლიერება დღეს. ყოველი დღის ბოლოს წერ პატარა ფურცელზე, რისთვისაც მადლობელი ხარ და ამას დებ მადლიერების ქილაში. ეს გეხმარება დაფიქრდე რაიმე პოზიტიურზე. შენი სადჰანას (დილის პრაქტიკა) ამ ნაწილის გაკეთება, მოგცემს საოცარ შედეგებს და უამრავ ბედნიერებას.
და ბოლოს ეგოზე მუშაობისას აღმოაჩენ რომ შენ არ ხარ შენი ფიქრი, არ ხარ შენი ემოცია. თუ კი ეგოსგან გათავისუფლდები აღმოაჩენ ვინ ხარ სინამდვილეში და რა გინდა.

3. შენი ეგო ყოველთვის იმართლებს თავს, ის თავის გამართლების ოსტატია, ძალიან კრეატიულია იმის თაობაზე, თუ რატომ გააკეთა ან არ გააკეთა რაღაც და სჯერა საკუთარი ახსნა -განმარტების. მიდრეკილია საკუთარი თავის გამართლებისა და ძალიან დეტალურად ყვება ამბავს საკუთარი საქციელის გასამართლებლად. მას უჭირს ცვლილებების აღიარება და ყველაფერს ერთი არჩეული გზით აკეთებს.

4. მეოთხე ხაფანგი.
შენი ეგო ყოველთვის ადანაშაულებს სხვებს. ეს მე არ ვიყავი … ის სხვებს ადანაშაულებს, რომ შენი მდომარეობის მიზეზი გაამართლოს. შენ ეგოს უჭირს საკუთარი თავს გვერდიდან შეხედოს და პასუხისმგებლობა აიღოს მასზე. ის უფრო მეტ ენერგიას დებს დამნაშავეების ძიებაში, ვიდრე გამოსავლის პოვნაში.
მაგალითად, ეს ცუდი ბავშვობის ბრალია, დაადანაშაულებს მშობლებს, სკოლას და ა.შ. … შენს თავში პატარა ხმა ყოველთვის მიუთითებს სხვას შეცდომებსა და ნაკლოვანებებზე. იგი არასოდეს დააკვირდება სიტუაციის საკუთარ წილს. იგი არ აცნობიერებს, რომ ეს ამ გზით ხდება სხვებზე ან გარემოებებზე დამოკიდებული. იგი თავს დაზარალებულად წარმოაჩენს და სხვების შეცვლას ელოდება.
შენს ეგოს ყოველთვის სურს რომ იყოს მართალი სხვადასხვა სიტუაციაში ადამიანებთან ურთიერთობისას. ის დარწმუნებულია, რომ არის უმაღლესი, მას ყოველთვის აქვს აზრი და ის სავსებით შესაძლებელია იყოს კრიტიკული. მაგრამ თუ კი სხვისაგან მოდის კრიტიკა ის გრძნობს რომ მას დაესხნენ თავს, ამიტომ სხვა ყოველთვის არა სწორია. ზუსტად მისი დამსახურებითაა ხშირი კონფლიქტები ურთიერთობებში სამსახურში, და ა.შ. …
ახლა როცა უკვე იცი შენი ეგოს , მე გირჩევ თუ
როგორ შეაჩერო ეგოს ხაფანგები.

მიხეილ სარჯველაძეს ახალი მოადგილეები ჰყავს – მოვალეობის შესრულებას უკვე შეუდგნენ

ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრ მიხეილ სარჯველაძეს ახალი მოადგილეები ჰყავს – თეა გიორგაძე, ირინე წაქაძე და გიორგი პატარიძე მოვალეობის შესრულებას უკვე შეუდგნენ.
თეა გიორგაძე „საპარტნიორო ფონდის“ სამედიცინო კონსულტანტი იყო. სხვადასხვა წლებში, ის, ჯანდაცვის სამინისტროში არაერთ პოზიციაზე მუშაობდა.
მიხეილ სარჯველაძის მოადგილედ დაინიშნა ირინე წაქაძეც, რომელიც,აღნიშნულ პოზიციამდე იუსტიციის სამინისტროში,სამართალშემოქმედების დეპარტამენტის უფროსად მუშაობდა. მას სახელმწიფო უწყებაში მუშაობის დიდი გამოცდილება აქვს.
ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილედ დაინიშნა გიორგი პატარიძე. ის, 2021 წლამდე იუსტიციის სამინისტროს „სპეციალური პენიტენციური სამსახურის” – გენერალური დირექტორის პოზიციას იკავებდა. მანამდე, კი იუსტიციის მინისტრის მოადგილე იყო. სახელმწიფო უწყებების გარდა, გიორგი პატარიძეს აქვს კერძო სექტორში მუშაობის წარმატებული გამოცდილებაც.
ჯანდაცვის მინისტრის პირველი მოადგილის პოზიციაზე, მუშაობას, თამარ გაბუნია განაგრძობს.

სპეციალისტის რჩევა – რომელ ასაკში როგორი ვარჯიშებია მიზანშეწონილი

ფიზიკურ აქტივობას ჯანმრთელობაზე მნიშვნელოვანი გავლენა და ეფექტი რომ აქვს, ამაზე დღეს უკვე აღარ დაობენ. თუმცა ვარჯიში, რომელსაც 20 წლის ადამიანი აკეთებს, 60 წლისამ არ უნდა აკეთოს, ასევე არ არის რეკომენდებული იმავე ინტენსივობით ვარჯიში, როგორც ახალგაზრდები ვარჯიშობენ. ამის შესახებ ნიდერლანდელი ფიზიოთერაპიის სპეციალისტი და დოცენტი ჯული ბროდერიკი Slate.fr-ზე წერს.

სპეციალისტის თანახმად, ბავშვობის პერიოდში ფიზიკური აქტივობა წონის კონტროლში, ჯანმრთელი ძვლების ჩამოყალიბებაში, თვითდაჯერებულობასა და ძილის ხარისხის გაუმჯობესებაში გვეხმარება. ამიტომ რეკომენდაციაა, რომ ბავშვებმა არანაკლებ დღეში 1 საათი ივარჯიშონ.

მოზარდობის პერიოდში სპორტული აქტივობების ჩვევა თანდათან მცირდება, განსაკუთრებით გოგონებში. ფიზიკური დატვირთვა კი ამ დროს სხეულის კარგი ფორმის შესაძლებლობას იძლევა, ასევე ხელს უწყობს სტრესთან და შფოთვასთან გამკლავებას. სპეციალისტის თქმით, მოზარდებს უნდა მოუწოდონ რომ გუნდური სპორტული სახეობები გააგრძელონ ამ ასაკში, ასევე კარგია ცურვა და მსუბუქი აერობიკა.

25 წლის ასაკში ადამიანის ფიზიკური ფორმა საუკეთესოა. ამ დროს ორგანიზმში VO2max-ი (ვარჯიშის დროს კუნთების მიერ მოხმარებული ჟანგბადის მაქსიმალური რაოდენობა) უმაღლეს დონეზეა. ამ ასაკის შემდეგ VO2max-ი მცირდება (წლიურად დაახლოებით 1%-მდე) და რეაქციის დრო კლებას განაგრძობს ყოველწლიურად. რეგულარულ ფიზიკურ აქტივობას ამ პროცესის შენელება შეუძლია.

30 წლის ასაკში, როგორც წესი იზრდება კარიერის და ოჯახის როლი ცხოვრებაში. ფიზიკური უნარიანობის შესაჩერებლად მნიშვნელოვანია გულ-სისხლძარღვთა სისტემის კარგი მდგომარეობის შენარჩუნება და საკმარისი ფიზიკური ძალა.

“ჭკვიანად ივარჯიშეთ. სცადეთ მაღალ ინტენსიური ინტერვალით ვარჯიშები (HIIT)… ქალებისთვის, განსაკუთრებით მათ, ვისაც შვილები ჰყავთ, სასარგებლოა მენჯის კუნთების გაძლიერების სავარჯიშოები, ე.წ. კეგელის ვარჯიშები. გაამრავალფეროვნეთ თქვენი სავარჯიშო სისტემა, რათა უფრო საინტერესო გახადოთ”, – წერს ჯული ბროდერიკი.

40 წლიდან ბევრი ადამიანი წონაში მატებას იწყებს. მძიმე საგნებით ვარჯიშები ამ დროს საუკეთესოა კალორიების დასაწვავად, ის შეზღუდავს ცხიმების დაგროვებას და კუნთის მოშვებას.

50 წლიდან შეიძლება თავი იჩინოს ტკივილებმა და ქრონიკულმა დაავადებებმა, როგორიც არის მეორე ტიპის დიაბეტი და გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები. ამ ასაკში სატრენაჟორო დარბაზში სიარული რეკომენდირებულია კვირაში ორჯერ, რათა კუნთების მასა შენარჩუნდეს; ამ პერიოდში უნდა გაკეთდეს ის ვარჯიშები, რის შესაძლებლობასაც სხეული იძლევა.

60 წლის ასაკში ვარჯიშები ზოგიერთი ქრონიკული დაავადების განვითარების რისკს ამცირებს, მაგალითად გულის დაავადების და მეორე ტიპის დიაბეტის. ასაკის მატებასთან ერთად ფიზიკური აქტივობის შესაძლებლობა და უნარი მცირდება, აქ უკვე მთავარია რომ დარჩეთ აქტიურად, მაგალითად კარგი საშუალებაა ცეკვის გაკვეთილები (მაქსიმუმ კვირაში ორჯერ).

70 წლის შემდეგ ვარჯიშები ორგანიზმს ეხმარება თავიდან აიცილოს სისუსტე, რომელიც თან ახლავს სიბერეს, ასევე დაცემის რისკი. ამ ასაკში ვარჯიში ასევე მნიშვნელოვანია კოგნიტური უნარებიც. ამ პერიოდში საუკეთესოა სეირნობა.

“ყველაზე მთავარი ერთი რამის დამახსოვრებაა – არასდროს შეწყვიტოთ მოძრაობა”, – ამბობს სპეციალისტი.

ფიზიკური ვარჯიში ყველა ასაკში – კუნთოვანი მასის შემცირებას თან ახლავს ცხიმოვანი მასის პროგრესული მატება

ფიზიკური ვარჯიში ყველა ასაკში…
ასაკის ერთ-ერთი ყველაზე ნათელი შედეგია კუნთების მასის, სიძლიერის და ფუნქციის უნებლიე დაკარგვა, რომელსაც სარკოპენია ეწოდება.
კუნთების მასა მცირდება დაახლოებით 3-8%-ით ყოველ ათწლეულში, 30 წლის შემდეგ. კლების ეს მაჩვენებელი კიდევ უფრო მაღალია 60 წლის შემდეგ. კუნთების მასის, სიძლიერის და ფუნქციის ეს უნებლიე დაკარგვა არის ინვალიდობის ფუნდამენტური მიზეზი და ხელშემწყობი.
ეს იმიტომ ხდება, რომ სარკოპენია ზრდის დაცემის რისკს და დაუცველობას ტრავმის მიმართ და, შესაბამისად, შეიძლება გამოიწვიოს ფუნქციური დამოკიდებულება და ინვალიდობა.
კუნთოვანი მასის შემცირებას თან ახლავს ცხიმოვანი მასის პროგრესული მატება და, შესაბამისად, სხეულის შემადგენლობის ცვლილებები და ასოცირდება ხანდაზმულებში ინსულინის წინააღმდეგობის გახშირებასთან.
გარდა ამისა, ძვლის სიმკვრივე მცირდება, სახსრის სიმტკიცე მატულობს და აღენიშნება სიმაღლის მცირე შემცირება (კიფოზი). ყველა ეს ცვლილება სავარაუდოდ, გავლენას ახდენს რამდენიმე მდგომარეობაზე, მათ შორის ტიპი 2 დიაბეტი, სიმსუქნე, გულის დაავადება და ოსტეოპოროზი…
One of the most striking effects of age is the involuntary loss of muscle mass, strength, and function, termed sarcopenia. Muscle mass decreases approximately 3–8% per decade after the age of 30. This rate of decline is even higher after the age of 60. This involuntary loss of muscle mass, strength, and function is a fundamental cause of and contributor to disability in older people. This is because sarcopenia increases the risks of falls and vulnerability to injury and, consequently, can lead to functional dependence and disability. A decrease in muscle mass is also accompanied by a progressive increase in fat mass and, consequently, changes in body composition, and is associated with an increased incidence of insulin resistance in the elderly. Furthermore, bone density decreases, joint stiffness increases, and there is a small reduction in stature (kyphosis). All these changes have probable implications for several conditions, including type 2 diabetes, obesity, heart disease, and osteoporosis.
შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
კითხვა 1 / 1
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
Verified by MonsterInsights