შაბათი, მაისი 18, 2024
მთავარიბლოგიროდის არის ინფორმირებული თანხმობა ნამდვილი მედიცინაში – თქვენს უფლებებს სამართლის დოქტორი, ნინო...

როდის არის ინფორმირებული თანხმობა ნამდვილი მედიცინაში – თქვენს უფლებებს სამართლის დოქტორი, ნინო ლიპარტია გაგაცნობთ

《შენი უფლებების》ფარგლებში გთავაზობთ ნინო ლიპარტიას სტატიას, რომელიც გახლავთ ადვოკატი, სამართლის დოქტორი, პროფესორი, “საქართველოს ადვოკატები დამოუკიდებელი პროფესიისათვის” თავმჯდომარე.

წინა სტატიაში ნინო ლიპარტია განმარტავდა, რას ნიშნავს ინფორმირებული თანხმობა მედიცინაში.
ახლა კი განგიმარტავთ იმას, თუ როდის არის ინფორმირებული თანხმობა ნამდვილი:

“პაციენტის თანხმობა უნდა იყოს თავისუფალი, ინფორმირებული და გაცხადებული პასუხისმგებელი მედიკოსის მიერ პაციენტისათვის მიწოდებული დაგეგმილი ჩარევის ან მისი ალტერნატივის ხასიათისა და პოტენციური შედეგების შესახებ ობიექტური ინფორმაციის საფუძველზე.

1997 წელს მიღებულ იქნა ადამიანის უფლებებისა და ბიომედიცინის შესახებ ევროპული კონვენცია. ის არის პირველი სავალდებულო საერთაშორისო დოკუმენტი, რომელიც ითვალისწინებს ადამიანის ღირსების, უფლებებისა და თავისუფლებების დაცვას მთელი რიგი პრინციპებითა და აკრძალვებით, ბიოლოგიური და სამედიცინო მიღწევების ბოროტად გამოყენების წინააღმდეგ.

ამ კონვენციის მეხუთე მუხლის მიხედვით:

„ნებისმიერი ჩარევა ჯანმრთელობის სფეროში უნდა ჩატარდეს პირის მიერ ნებაყოფლობით გაცხადებული და გააზრებული თანხმობის მიღების შემდეგ. პირს წინასწარ უნდა მიეცეს შესაბამისი ინფორმაცია ჩარევის მიზნისა და ხასიათის, აგრეთვე შედეგებისა და საფრთხის შესახებ.

კონვენციის მე-5 მუხლის მეორე პუნქტი აღნიშნავს ყველაზე მნიშვნელოვან ასპექტს, რომელიც პაციენტისათვის უნდა იქნას მიწოდებული, თუმცა ის არ არის ამომწურავი. ეს ინფორმაცია უნდა შეიცავდეს ინტერვენციის მიზანს, ხასიათს, შედეგებსა და რისკებს, ინფორმაციას ჩარევის ან სხვა შეთავაზებული ალტერნატიული კურსის რისკების შესახებ.

ინფორმაცია უნდა შეიცავდეს არა მხოლოდ ზოგადი ხასიათის რისკებს, არამედ თითოეული პაციენტის ინდივიდუალურ მახასიათებლებთან დაკავშირებულ ნებისმიერ რისკს, როგორებიცაა ასაკი ან რაიმე პათოლოგია. პაციენტთა მიერ დამატებითი ინფორმაციის მისაღებად დასმულ შეკითხვებზე სათანადო პასუხი უნდა იქნას გაცემული.

ინფორმაციული თანხმობის დოქტრინა ხაზს უსვამს შემდეგ მნიშვნელოვან კომპონენტებს: ინფორმაციის მიწოდება, გაგება, ნებაყოფლობითობა, კომპეტენცია და შეთანხმება შემოთავაზებული პროცედურის ან ჩარევის შესახებ.

თანხმობა შეიძლება მიჩნეულ იქნეს ნამდვილად, თუ:

ა) ის გაცხადებულია თავისუფალი ნების გამოვლინებით. მას უნდა მიეცეს საკმარისი დრო გადაწყვეტილების მიღებისათვის და გამოირიცხოს სხვა პირთა (მათ შორის ოჯახის წევრთა) ზეწოლა;

ბ) ექიმის მიერ უნდა მიეწოდოს ამომწურავი ინფორმაცია არსებითი რისკების შესახებ;

გ) შეთავაზებული პროცედურა უნდა იყოს ზუსტად განსაზღვრული. მითითება „ნებისმიერი სხვა პროცედურა, რომელიც შეიძლება საჭიროდ ჩათვალოს“ უნდა იქნეს გამოყენებული მხოლოდ გაუთვალისწინებელი და გადაუდებელი შემთხვევისათვის. ამასთან, ამ ფრაზის გამოყენების შემთხვევაში უნდა გაკეთდეს შენიშვნა მასში განხილული საკითხების შესახებ;

დ) თანხმობა უნდა ეკუთვნოდეს უფლებამოსილ პირს, როგორც წესი, ეს უნდა იყოს პაციენტი, სანამ თავად იგი არ მიუთითებს უფლებამოსილების ნაკლზე;

ე) იგი უნდა მოიცავდეს გარკვეულ შეფასებას ან მითითებას, რომ პაციენტს აქვს გააზრებული შემოთავაზებული პროცედურის ან მკურნალობის შესახებ.

გამოხატული თანხმობა შეიძლება გაცხადებულ იქნეს ვერბალურად ან წერილობით. ადამიანის უფლებებისა და ბიომედიცინის შესახებ კონვენცია არ ითვალისწინებს თანხმობის სავალდებულო ფორმას.

ეს უკანასკნელი დამოკიდებულია ჩარევის ხასიათზე. ამასთან, ერთ თანხმობაში არ შეიძლება იყოს გათვალისწინებული რამდენიმე სამედიცინო ჩარევის შესახებ. ნებისმიერი ფორმის თანხმობისას აუცილებელია ჩანდეს, რომ პაციენტი დაეთანხმა კონკრეტულ ჩარევას.

აუცილებელია დასტურდებოდეს, რომ ადამიანი იყო ფსიქიკურად ჯანმრთელი, ფლობდა შესაბამის ცოდნას და გაიაზრა შემოთავაზებული სამედიცინო ან ქირურგიული მკურნალობის შესახებ.

პაციენტისთვის მიწოდებული ინფორმაცია უნდა იყოს ცხადი და პაციენტისათვის გასაგებ ენაზე გადმოცემული. პაციენტმა უნდა შეძლოს ტერმინებით მიწოდებული ინფორმაციის გაგება, სასარგებლო და საჭირო ინფორმაციის გააზრება, რათა შეაფასოს ჩარევის შემდგომი შედეგისა და სასარგებლო თვისებების უპირატესობა თანმდევ რისკებთან, უსიამოვნებასთან ან ტკივილთან.

აუცილებელია, პაციენტმა სრულად უნდა გაიგოს შეთავაზებული პროცედურის ხასიათი, შესაბამისად, მხოლოდ ექიმს აქვს უფლებამოსილება და კომპეტენცია, სწორად მიაწოდოს ინფორმაცია და უპასუხოს პაციენტის კითხვებს. ინფორმაციის სრულად და გასაგებ ენაზე მიწოდების შემდგომ პაციენტზე გადადის მიღებული გადაწყვეტილების რისკი, მათ შორის უარყოფითი შედეგის დადგომის შემთხვევაში.

ინგლისის სასამართლოს გადაწყვეტილებით, 72 წლის ჯანმრთელი პირის განგრენის გამო ქვედა კიდურის ამპუტაციაზე უარი ჩაითვალა ნამდვილად.

კლინიკა მიიჩნევდა, რომ პაციენტის უარი აუცილებელ ამპუტაციაზე იყო „ნორმალური ქცევიდან გადახვეული.“ სასამართლომ განმარტა, რომ შეიძლება, პაციენტის გადაწყვეტილება მიჩნეულ იქნეს არაგონივრულად, თუმცა ამ პაციენტისათვის აგრესიული ქირურგიული ჩარევა იყო მიუღებელი.

შესაბამისად, კლინიკა ვალდებული იყო, გაეთვალისწინებინა პაციენტის ნება. პაციენტის პიროვნულობის პატივისცემის უფლება გადაწონის სახელმწიფოს ინტერესს – დაიცვას მისი სიცოცხლე.

რას ნიშნავს ინფორმირებული თანხმობა მედიცინაში – თქვენს უფლებებს სამართლის დოქტორი, ნინო ლიპარტია გაგაცნობთ

მასალის გამოყენების პირობები
author avatar
Dr Giorgi Pkhakadze
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, მედიცინის დოქტორი, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის მაგისტრი, ფილოსოფიის მეცნიერებათა დოქტორი ანთროპოლოგიისა და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის საკითხებში. “შენი ექიმი"-ს დამფუძნებელი. #drpkhakadze #sheniekimi
მსგავსი სიახლეები
ბერძნული კუნძული კიმოლოსი: მსოფლიოში ყველაზე სუფთა წყალი

ბერძნული კუნძული კიმოლოსი: მსოფლიოში ყველაზე სუფთა წყალი

17 May, 2024
საუკეთესო აქტივობები რუმინეთში

საუკეთესო აქტივობები რუმინეთში

16 May, 2024
ითაკა – საბერძნეთის ნაკლებად დატვირთული უმშვენიერესი კუნძული

ითაკა – საბერძნეთის ნაკლებად დატვირთული უმშვენიერესი კუნძული

16 May, 2024
„მიყვარხართ და მენატრებით“ – რომელ არხზე გავა თათია შარანგიას გადაცემა „სთორი“, რომელიც ტელეეკრანს დღეს დაუბრუნდება

„მიყვარხართ და მენატრებით“ – რომელ არხზე გავა თათია შარანგიას გადაცემა „სთორი“, რომელიც ტელეეკრანს დღეს დაუბრუნდება

18 მაისი 2024
გიორგი ყიფშიძე მამაზე: „იმედი მაქვს მაპატიებს ამ ინტერვიუს!!! მე უკვე ვაპატიე რაზეც ბრაზი მქონდა!

გიორგი ყიფშიძე მამაზე: „იმედი მაქვს მაპატიებს ამ ინტერვიუს!!! მე უკვე ვაპატიე რაზეც ბრაზი მქონდა!

18 მაისი 2024
გარდაიცვალა ჯანდაცვის ყოფილი მინისტრი ავთანდილ ჯორბენაძე

გარდაიცვალა ჯანდაცვის ყოფილი მინისტრი ავთანდილ ჯორბენაძე

17 მაისი 2024
სიდნეის ოპერის თეატრი – არქიტექტურული ძეგლი, რომელიც “იუნესკოს” მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაშია

სიდნეის ოპერის თეატრი – არქიტექტურული ძეგლი, რომელიც “იუნესკოს” მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაშია

მაისი 18, 2024
რა შეცდომები დაასახელეს ექსპერტებმა აბაზანის დიზაინში

რა შეცდომები დაასახელეს ექსპერტებმა აბაზანის დიზაინში

მაისი 18, 2024
5 რჩევა სახლის ეფექტურად ორგანიზებისთვის

5 რჩევა სახლის ეფექტურად ორგანიზებისთვის

მაისი 17, 2024
ტყე – კაცობრიობის აკვანი და მარჩენალი

ტყე – კაცობრიობის აკვანი და მარჩენალი

მაისი 16, 2024
ხეხილის განოყიერებისას საჭიროა: დარ­გვის­წინა, ახალგაზრდა და მსხმოიარე ნარგა­ვე­ბის განოყიერება

ხეხილის განოყიერებისას საჭიროა: დარ­გვის­წინა, ახალგაზრდა და მსხმოიარე ნარგა­ვე­ბის განოყიერება

მაისი 16, 2024
ხეხილის რწყვის ვადები, ნორმები და წესები

ხეხილის რწყვის ვადები, ნორმები და წესები

მაისი 16, 2024
ვიდეო: „ბაუნტი“ და საღეჭი რეზინა მაჩუქა. მერე მითხრა, ვერ ხვდები, რომ მიყვარხარო?.. ვუპასუხე, „მეც ის, რაც შენ თქვი“ – თამუნა ნიკოლაძის სიყვარულის ისტორია

ვიდეო: „ბაუნტი“ და საღეჭი რეზინა მაჩუქა. მერე მითხრა, ვერ ხვდები, რომ მიყვარხარო?.. ვუპასუხე, „მეც ის, რაც შენ თქვი“ – თამუნა ნიკოლაძის სიყვარულის ისტორია

16 მაისი 2024
ვინ არის გოგონა დროშით, რომელიც რუსთაველის გამზირზე ამაყად მიაბიჯებდა

ვინ არის გოგონა დროშით, რომელიც რუსთაველის გამზირზე ამაყად მიაბიჯებდა

16 მაისი 2024
„ეს კაცი მამაჩემია, პოლკოვნიკი, აგვისტოს ომში დაცემული ქართველი გმირი… მოგმართოთ მათ, ვინც ბრტყელ-ბრტყელი სიტყვებით მამაჩემის სადღეგრძელოს დალევა და მისი გმირობის ქება წესად იქციეთ: აი, ბრძოლის ველი, აი, თქვენი სამშობლო… მამაჩემის სიკვდილი უაზრო არ ყოფილა!” – ვალერი ელიზბარაშვილი

„ეს კაცი მამაჩემია, პოლკოვნიკი, აგვისტოს ომში დაცემული ქართველი გმირი… მოგმართოთ მათ, ვინც ბრტყელ-ბრტყელი სიტყვებით მამაჩემის სადღეგრძელოს დალევა და მისი გმირობის ქება წესად იქციეთ: აი, ბრძოლის ველი, აი, თქვენი სამშობლო… მამაჩემის სიკვდილი უაზრო არ ყოფილა!” – ვალერი ელიზბარაშვილი

15 მაისი 2024
გელათის სამონასტრო კომპლექსი საქართველოს დიდებულ წარსულში და დავით აღმაშენებლის ბრწყინვალე ეპოქაში გამოგზაურებთ

გელათის სამონასტრო კომპლექსი საქართველოს დიდებულ წარსულში და დავით აღმაშენებლის ბრწყინვალე ეპოქაში გამოგზაურებთ

მაისი 16, 2024
მოწა­მე­თა – მთებითა და სიმწვანეებით გარშემორტყმული, საქართველოს ნამდვილი კულტურული საგანძურია

მოწა­მე­თა – მთებითა და სიმწვანეებით გარშემორტყმული, საქართველოს ნამდვილი კულტურული საგანძურია

მაისი 16, 2024
განსაკუთრებით პოპულარულია ტურისტებისა და მთამსვლელებისთვის

განსაკუთრებით პოპულარულია ტურისტებისა და მთამსვლელებისთვის

მაისი 15, 2024
21 მარტის ასტროლოგიური პროგნოზი

21 მარტის ასტროლოგიური პროგნოზი

მარტი 21, 2024
18 მარტის ასტროლოგიური პროგნოზი

18 მარტის ასტროლოგიური პროგნოზი

მარტი 18, 2024
ზოდიაქოს ნიშნები, რომლებსაც ყველაზე სუფთა აურა აქვთ

ზოდიაქოს ნიშნები, რომლებსაც ყველაზე სუფთა აურა აქვთ

მაისი 17, 2024
რატომ არის სასარგებლო თაფლიანი წყლის დალევა

რატომ არის სასარგებლო თაფლიანი წყლის დალევა

მაისი 18, 2024
მარწყვის ტორტის რეცეპტი – მარტივია, სცადეთ!

მარწყვის ტორტის რეცეპტი – მარტივია, სცადეთ!

მაისი 17, 2024
პიცის მარტივი ცომი – რეცეპტი შენთვის

პიცის მარტივი ცომი – რეცეპტი შენთვის

მაისი 17, 2024
ექსკლუზიური ინტერვიუ ფსიქოლოგ ინგა ბლესსთან, რომელმაც დეკორის შექმნის ჰობი საინტერესო საქმიანობად აქცია ✨️

ექსკლუზიური ინტერვიუ ფსიქოლოგ ინგა ბლესსთან, რომელმაც დეკორის შექმნის ჰობი საინტერესო საქმიანობად აქცია ✨️

მაისი 18, 2024
მონიკა ბელუჩიმ დემნა გვასალიას შექმნილი სამოსი მოირგო

მონიკა ბელუჩიმ დემნა გვასალიას შექმნილი სამოსი მოირგო

მაისი 18, 2024
Netflix-ის ყველაზე ნახვადი შოუს SQUID GAME-ის მეორე სეზონი 2024 წლის ბოლომდე გამოვა

Netflix-ის ყველაზე ნახვადი შოუს SQUID GAME-ის მეორე სეზონი 2024 წლის ბოლომდე გამოვა

მაისი 17, 2024
WIZZ AIR EURO 2024-ისთვის საქართველოდან გერმანიის მიმართულებით სპეციალურ რეისებს ამატებს

WIZZ AIR EURO 2024-ისთვის საქართველოდან გერმანიის მიმართულებით სპეციალურ რეისებს ამატებს

18 მაისი 2024
გინდათ დასვენება კარიბის ზღაპრულ სანაპიროზე ბიუჯეტურად? – მოგზაური ირაკლი ნინუა პუნტა კანადან გიზიარებთ რჩევებს

გინდათ დასვენება კარიბის ზღაპრულ სანაპიროზე ბიუჯეტურად? – მოგზაური ირაკლი ნინუა პუნტა კანადან გიზიარებთ რჩევებს

18 მაისი 2024
აკადემიურ ხარისხზე უმჯობესი 10 ყველაზე მაღალანაზღაურებადი სადიპლომო კურსი ინდოეთში

აკადემიურ ხარისხზე უმჯობესი 10 ყველაზე მაღალანაზღაურებადი სადიპლომო კურსი ინდოეთში

17 მაისი 2024
ვერა – თბილისის უძველესი უბანი

ვერა – თბილისის უძველესი უბანი

მაისი 17, 2024
თბილისში 17 მაისის მსვლელობასთან დაკავშირებით გარკვეულ ქუჩებზე ტრანსპორტის გადაადგილება შეიზღუდა

თბილისში 17 მაისის მსვლელობასთან დაკავშირებით გარკვეულ ქუჩებზე ტრანსპორტის გადაადგილება შეიზღუდა

მაისი 17, 2024
თბილისის მერიის მიერ შშმ პირებისთვის გადაცემული საკურორტო ვაუჩერების გამოყენება 15 სექტემბრის ჩათვლითაა შესაძლებელი – გაეცანით დეტალებს

თბილისის მერიის მიერ შშმ პირებისთვის გადაცემული საკურორტო ვაუჩერების გამოყენება 15 სექტემბრის ჩათვლითაა შესაძლებელი – გაეცანით დეტალებს

მაისი 16, 2024
- Advertisement -spot_img

ბოლო სიახლეები

Verified by MonsterInsights