„სწორი დიაგნოზის დასმა, მკურნალობის დასაგეგმად, ერთ-ერთი უმთავრესი ეტაპია, წინააღმდეგ შემთხვევაში, მის ეფექტიანობას აზრი ეკარგება. შეცდომების თავიდან აცილება სწორედ ამ მომენტში უნდა მოხდეს – იქნება ეს ტექნოლოგიების გამოყენებით, მაღალი კვალიფიკაციით, თუ კონკრეტული პროცედურების ზუსტად გაწერით. მთავარია, რომ დიაგნოსტირების პროცესში, არ დავუშვათ ისეთი შეცდომებით, რომელთა არიდებაც შეიძლებოდა. ჩვენთვის, ეს არის კრიტიკულად მნიშვნელოვანი და სწორედ ამ მიმართულებით აქტიურად ვმუშაობთ“, – განაცხადა ჯანდაცვის მინისტრმა, პაციენტის უსაფრთხოების მსოფლიო დღესთან დაკავშირებით, რომელიც 17 სექტემბერს, სხვა ქვეყნებთან ერთად, საქართველოშიც აღინიშნა.
ღონისძიებაზე, ჯანდაცვის პოლიტიკის შემქმნელებმა, დარგობრივი ასოციაციებისა და უმაღლესი სასწავლებლების წარმომადგენლებმა, არსებულ გამოწვევებსა და მათი გადაჭრის გზებზე იმსჯელეს. ასევე, ისაუბრეს პაციენტის უსაფრთხოების გაუმჯობესებაში, სწორი და დროული დიაგნოსტიკის მნიშვნელობაზე. მიხეილ სარჯველაძისგანცხადებით, პაციენტის უსაფრთხოების უზრუნველყოფა გლობალური პრობლემაა და ბუნებრივია, მის არსებობას საქართველოც აცნობიერებს. როგორც ჯანდაცვის მინისტრმა აღნიშნა, ამ მიმართულებით არსებული გამოწვევების დასაძლევად, ქვეყანამ, ძალიან სერიოზული ნაბიჯები გადადგა და მომავალშიც ასე გაგრძელდება.
„პაციენტების უსაფრთხოების გაზრდის მიზნით, სექტორის წარმომადგენლებს, ამ მიმართულებით, მოსაზრებების წარმოდგენა ვთხოვეთ. მათ საკმაოდ მრავლად, საკუთარი პერსპექტივიდან გაგვიზიარეს შეხედულებები, რომლებზე მუშაობამაც, შესაძლოა, პაციენტის უსაფრთხოებისთვის, კონკრეტული შედეგი მოიტანოს. ამ საკითხების სპექტრი ძალიან დიდია – დაწყებული სამაჯურებით, რომელიც შესაძლოა, გაუკეთდეს პაციენტს, რომ მის შესახებ სამედიცინო პერსონალს დეტალური ინფორმაცია ჰქონდეს და დამთავრებული საგანმანათლებლო სისტემებში, ისეთი კურიკულუმების შეტანით, რომელიც უკეთ მოამზადებს მომავალ ექიმებს“, – განაცხადა მიხეილ სარჯველაძემ.
პაციენტთა უსაფრთხოების მსოფლიო დღე, ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციამ, 2019 წელს დააწესა. მისი მიზანი პაციენტის უსაფრთხოების გაუმჯობესების ხელშეწყობა და ამ საკითხზე, საზოგადოების ცნობიერების ამაღლებაა. წელს, მსოფლიოს მასშტაბით, მთავარი გზავნილია „დიაგნოსტიკის გაუმჯობესება პაციენტის უსაფრთხოებისთვის“, რაც სწორი და დროული დიაგნოსტიკის კრიტიკულ მნიშვნელობას უსვამს ხაზს.
საკმაოდ დიდი სიმრავლეა ნაბიჯებისა, რომელთან დაკავშირებითაც მუშაობამ შესაძლოა კონკრეტული შედეგები მოიტანოს პაციენტის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად, – განაცხადა ჯანდაცვის მინისტრმა მიხეილ სარჯველაძემ გადაცემა „დღის ქრონიკაში“ პაციენტთა უსაფრთხოების მსოფლიო დღის აღნიშვნასთან დაკავშირებით.
მინისტრის თქმით, საქართველოს ვალდებულებაა გამოეხმაუროს ამ დღეს. „საკმაოდ დიდი სიმრავლეა ნაბიჯებისა, რომელთან დაკავშირებითაც მუშაობამ შესაძლოა კონკრეტული შედეგები მოიტანოს პაციენტის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად“
„ჩვენ ვივალდებულეთ, მათ შორის ჩვენც, როგორც ერთ-ერთმა მონაწილე სახელმწიფომ იმ საერთაშორისო თანამშრომლობის, რომელიც ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის ფარგლებში ხორციელდება და რომლის მიზანიც, ერთ-ერთ მთავარ პრიორიტეტად არის გამოცხადებული, რომ რაც შეიძლება მეტი ყურადღება მიექცეს ამ თემას. ამიტომ დაწესდა 17 სექტემბერი, როგორც დღე, როდესაც აღინიშნება მიღწევები, რომლებიც გვაქვს წლიდან წლამდე ნებისმიერ ქვეყანას ამ მიმართულებით და როგორია სამომავლო ხედვები და გეგმები ამის გაანალიზება რომ მოხდეს.
ჩვენც გამოვეხმაურეთ, რა თქმა უნდა, ჩვენი ვალდებულებაა, გამოვეხმაურეთ და აღვნიშნეთ ეს დღე. აღვნიშნეთ, პრაქტიკულად ყველა მნიშვნელოვან ასოციაციასთან შეხვედრით და საჯარო დისკუსიით იმასთან დაკავშირებით, თუ რა შეიძლება მოვიფიქროთ ისეთი, რითაც შესაძლოა პაციენტის უსაფრთხოების დაცვა უფრო მაღალი სტანდარტით ხორციელდებოდეს და ძალიან დიდი სიმრავლე იყო მოსაზრებების. ჩვენ ამისთვის მოვემზადეთ საგანგებოდ, გვქონდა კონკრეტული შეთავაზება, რომ საკუთარი მოსაზრებები წარმოედგინა ყველა ასოციაციას. ყველამ თავ-თავისი პერსპექტივიდან ასეთი მოსაზრებები გაგვიზიარა და საკმაოდ დიდი სიმრავლეა კონკრეტული ნაბიჯებისა, რომელთან დაკავშირებითაც შესაძლოა მუშაობამ კონკრეტული შედეგები მოიტანოს პაციენტის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად.
აქვე მინდა აღვნიშნო, რომ ეს არის, ზოგადად, გლობალური პრობლემა. აქედან გამომდინარე, ბუნებრივია, საქართველოც აცნობიერებს, რომ ეს პრობლემა შესაძლოა არსებობდეს და ამ გამოწვევის დასაძლევად, რეალურად, კონკრეტული ნაბიჯები ამ დრომდეც იგეგმებოდა. ძალიან სერიოზული ნაბიჯებია უკანასკნელ პერიოდში ამ მიმართულებით გადადგმული და რეალურად, ეს განხორციელდება.
დიაპაზონი ასეთი საკითხებისა და სპექტრი, ძალიან დიდია. მოიცავს, მაგალითად, დაწყებული იმით, რომ სამაჯურები უკეთდებოდეს კონკრეტულ პაციენტებს იმისთვის, რომ არ მოხდეს მათი შეცდომით არევა, პერსონალს ჰქონდეს ზუსტი ინფორმაცია, რომელ პაციენტთან აქვთ ურთიერთობა. აქედან დაწყებული, დამთავრებული, მაგალითად საგანმანათლებლო სისტემებში ინკორპორირება ისეთი კურიკულუმების, რომელიც რეალურად გააუმჯობესებს მომავალი ექიმების მზადყოფნას“, – აღნიშნა მიხეილ სარჯველაძემ.
მიმდინარე წლის 21 სექტემბერს, ვეტერანების საქმეთა სახელმწიფო სამსახურის ორგანიზებით, აკადემიკოს გ.ჩაფიძის სახელობის გადაუდებელი კარდიოლოგიის ცენტრის ექიმები, ომისა და თავდაცვის ძალების ვეტერანებისა და მათი ოჯახის წევრთათვის, ურთიერთთანამშრომლობის მემორანდუმის ფარგლებში, რიგით 168-ე საქველმოქმედო-სამედიცინო აქციას ჩაატარებენ.
ვეტერანების საქმეთა სახელმწიფო სამსახურის ორგანიზებით, ვეტერანებისთვის საქველმოქმედო-სამედიცინო აქცია გაიმართება. აქცია მოიცავს კარდიოლოგიური პროფილის უფასო გამოკვლევებს ( ექიმი-კარდიოლოგის კონსულტაცია, ელექტროკარდიოგრამა, გულის ექოსკოპია, ლაბორატორიული კვლევები).
ბენეფიციართა მიღება იწარმოებს 10:00 საათიდან; მისამართი: ქ.თბილისი; ნ.ჯავახიშვილის ქ. N 1; აკადემიკოს გ. ჩაფიძის სახელობის გადაუდებელი კარდიოლოგიის ცენტრი.
ინფორმაციას ვეტერანებისსაქმეთა სახელმწიფო სამსახური ავრცელებს.
ბიოფსია – ყველაფერი, რაც უნდა იცოდეთ, რას წარმოადგენს და როგორ მუშაობს – საინფორმაციო ბუკლეტები
ბიოფსია არის სამედიცინო პროცედურა, რომელიც გულისხმობს ქსოვილის ნიმუშის აღებას ორგანიზმიდან სამკურნალო ან დიაგნოზური მიზნებისთვის. ეს პროცედურა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იმ შემთხვევებში, როდესაც ექიმი ეჭვობს სიმსივნის, ინფექციის ან სხვა დაავადების არსებობაზე.
პაციენტის ინფორმაცია: ბიოფსია შესავალი
• ეს ბროშურა შეიცავს ინფორმაციას თქვენი ბიოფსიის შესახებ, განმარტავს რას მოიცავს პროცედურა, როგორ უნდა მოამზადოთ და რას უნდა ველოდოთ შემდეგ. ბიოფსია არის პროცედურა, რა დროს ხდება ქსოვილის მცირე ნიმუშის აღება გამოკვლევისთვის, რათა დაეხმაროს სხვადასხვა მდგომარეობის დიაგნოსტირებას, მათ შორის კიბოს. სხვადასხვა ტიპის ბიოფსიის გაგება
• არსებობს რამდენიმე სახის ბიოფსიები, რაც დამოკიდებულია ქსოვილის ნიმუშის ადგილმდებარეობასა და დანიშნულებაზე:
1. კანის ბიოფსია: კანის მცირე ნაწილი ამოღებულია კანის ისეთი დაავადებების დიაგნოსტირებისთვის, როგორიცაა გამონაყარი, ინფექციები ან კანის კიბო.
2. ღვიძლის ბიოფსია: ნემსი შეჰყავთ მუცელში, რათა მოხდეს ღვიძლის ქსოვილის ნიმუშის შესაფასებლად ისეთი პირობები, როგორიცაა ჰეპატიტი, ღვიძლის ცხიმოვანი დაავადება ან ღვიძლის კიბო.
3. სარძევე ჯირკვლის ბიოფსია: იღებენ სარძევე ჯირკვლის ქსოვილის ნიმუშს სიმსივნის ან სხვა დარღვევების გამოსაკვლევად, რომლებიც შეიძლება მიუთითებდეს ძუძუს კიბოს შესახებ.
4. ძვლის ტვინის ბიოფსია: ძვლის ტვინის ნიმუში გროვდება, როგორც წესი, თეძოს ძვლიდან, რათა დადგინდეს სისხლის დარღვევები ან სიმსივნეები, როგორიცაა ლეიკემია.
5. ნემსის ბიოფსია: თხელი ნემსი გამოიყენება ქსოვილის ან სითხის მისაღებად ისეთი უბნებიდან, როგორიცაა ფილტვები, ფარისებრი ჯირკვალი ან თირკმელები დიაგნოსტიკური მიზნებისათვის. როგორ მოვემზადოთ ბიოფსიისთვის
1. სამედიცინო ისტორია: ბიოფსიამდე თქვენი ექიმი განიხილავს თქვენს სამედიცინო ისტორიას და ნებისმიერ მედიკამენტს, რომელსაც ამჟამად იღებთ. ზოგიერთი მედიკამენტი, როგორიცაა სისხლის გამათხელებლები, შეიძლება დროებით შეწყდეს.
2. კვება: ზოგიერთი ბიოფსიისთვის, განსაკუთრებით ღვიძლის ან შინაგანი ორგანოების დროს, შეიძლება დაგჭირდეთ პროცედურამდე რამდენიმე საათით ადრე შიმშილი. თქვენი ექიმი მოგცემთ კონკრეტულ მითითებებს.
3. ტანსაცმელი: ატარეთ კომფორტული, თავისუფლად მორგებული ტანსაცმელი თქვენს შეხვედრაზე. ბიოფსიის სახეობიდან გამომდინარე, შეიძლება მოგთხოვონ საავადმყოფოს ტანსაცმლის ჩაცმა.
4. სედაცია: გარკვეული ბიოფსიებისთვის, როგორიცაა ძვლის ტვინის ან შინაგანი ორგანოების ბიოფსიები, შეგიძლიათ მიიღოთ ადგილობრივი საანესთეზიო ზონის დასაბუჟებელი საშუალება ან მსუბუქი სედაცია, რომელიც დაგეხმარებათ დაისვენოთ. რა ხდება ბიოფსიის დროს?
1. ადგილობრივი ანესთეზია: ბიოფსიის ადგილი დაბუჟდება ადგილობრივი საანესთეზიო საშუალებით დისკომფორტის შესამცირებლად. უფრო ღრმა ბიოფსიისთვის, შეიძლება დაინიშნოს მსუბუქი სედაცია, რათა მოდუნებული და უმტკივნეულო იყოს პროცედურის დროს.
2. ქსოვილის სინჯის აღება: ბიოფსიის ტიპის მიხედვით, თქვენი ექიმი გამოიყენებს ნემსს, სკალპელს ან სპეციალურ მოწყობილობას ქსოვილის მცირე ნიმუშის ამოსაღებად. თქვენ შეიძლება იგრძნოთ ზეწოლა ან ხანმოკლე წნეხი, მაგრამ პროცედურა ზოგადად სწრაფი და მინიმალური ინვაზიურია.
3. ხანგრძლივობა: ბიოფსიის პროცედურების უმეტესობას 15-დან 30 წუთამდე სჭირდება. უფრო რთულ ბიოფსიებს, როგორიცაა ღვიძლის ან ძვლის ტვინის ბიოფსია, შეიძლება ცოტა მეტი დრო დასჭირდეს.
რას უნდა ველოდოთ ბიოფსიის შემდეგ
1. გამოჯანმრთელება: პროცედურის შემდეგ შეიძლება დაგჭირდეთ მცირე ხნით დასვენება, რათა დარწმუნდეთ, რომ ზედმეტი სისხლდენა ან დისკომფორტი არ არის. ზოგიერთი ბიოფსიისთვის, როგორიცაა ღვიძლის ან ძვლის ტვინი, შეიძლება მოგთხოვონ რამდენიმე საათის განმავლობაში დარჩენა აღდგენის ზონაში.
2. ტკივილი და დისკომფორტი: ნორმალურია მსუბუქი დისკომფორტის ან ტკივილის შეგრძნება ბიოფსიის ადგილზე. ურეცეპტოდ გაიცემა ტკივილგამაყუჩებლები, როგორიცაა აცეტამინოფენი, დაგეხმარებათ ნებისმიერი დისკომფორტის მართვაში.
3. ბიოფსიის ადგილის მოვლა: ბიოფსიის ადგილი სუფთა და მშრალი უნდა იყოს. თქვენი ექიმი მოგცემთ ინსტრუქციებს, თუ როგორ უნდა იზრუნოთ ადგილზე და როდის შეგიძლიათ განაახლოთ ნორმალური საქმიანობა. მოერიდეთ მძიმე ვარჯიშს ან სიმძიმის აწევას რამდენიმე დღის განმავლობაში, ბიოფსიის ადგილმდებარეობის მიხედვით.
4. შედეგები: ქსოვილის ნიმუში გაიგზავნება ლაბორატორიაში ანალიზისთვის და თქვენი ექიმი დაგიკავშირდებათ შედეგების მიღების შემდეგ. ამას შეიძლება რამდენიმე დღედან ერთ კვირამდე დასჭირდეს, რაც დამოკიდებულია ბიოფსიის ტიპზე. რისკებისა და გართულებების გააზრება ბიოფსიები ზოგადად უსაფრთხოა, მაგრამ როგორც ნებისმიერი სამედიცინო პროცედურა, არსებობს გარკვეული რისკები:
• ინფექცია: ბიოფსიის ადგილზე ინფექციის მცირე რისკია. ადგილი სუფთად უნდა იყოს და დააკვირდით ინფექციის ნიშნებს, როგორიცაა სიწითლე, შეშუპება ან ჩირქი.
• სისხლდენა: მცირე სისხლდენა ან სისხლჩაქცევა შეიძლება მოხდეს ბიოფსიის ადგილზე. თუ სისხლდენა მუდმივი ან ძლიერია, მიმართეთ ექიმს.
• ტკივილი: მოსალოდნელია გარკვეული ტკივილი, მაგრამ მისი მართვა უნდა იყოს ურეცეპტოდ გასაცემი ტკივილგამაყუჩებლებით. როდის მივიღებ შედეგებს?
• თქვენი ექიმი ჩვეულებრივ მიიღებს ბიოფსიის შედეგებს რამდენიმე დღიდან ერთ კვირაში. როდესაც შედეგები მზად იქნება, თქვენი ექიმი განიხილავს მათ თქვენთან ერთად და აგიხსნით შემდგომ ნაბიჯებს, როგორიცაა შემდგომი ტესტირება ან მკურნალობა. და ბოლოს
• თუ გაქვთ რაიმე შეშფოთება ან შეკითხვა ბიოფსიის პროცედურის ან თქვენი შედეგების შესახებ, გთხოვთ, დაუკავშირდეთ თქვენს ჯანდაცვის პროვაიდერს.
დასკვნა
ბიოფსია არის მნიშვნელოვანი და საჭირო პროცედურა, რომელიც მნიშვნელოვან ინფორმაციას იძლევა თქვენი ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ. თუ გაქვთ კითხვები ან ეჭვები, აუცილებლად გაესაუბრეთ თქვენს ექიმს.
ბიოფსია — დიაგნოზის მისაღწევად მნიშვნელოვანი ნაბიჯია, რომელიც თქვენს ჯანმრთელობას უზრუნველყოფს.
გამოყენების ინსტრუქცია: დააკლიკეთ ბმულსPDF ფაილისთვის. ფაილი A4 ფორმატშია და მარტივად დაიბეჭდება ფერად პრინტერზე. ამობეჭდეთ და განათავსეთ თქვენს დაწესებულებაში. სურვილის შემთხვევაში, დაამატეთ თქვენი ლოგო. გამოყენება არის სრულიად უფასო.
მნიშვნელოვანი შენიშვნა: მასალა განკუთვნილია საგანმანათლებლო მიზნებისთვის და არ ცვლის პროფესიონალურ სამედიცინო რჩევას.
მომზადებულია: საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის მიერ “საქართველოს პაციენტთა საბჭოს ინიციატივის” ფარგლებში.
ბავშვების კუჭ-ნაწლავის ინფექციები – „შესაძლებელია, რინოვირუსი ბასეინის წყლით გადავიდეს“
„რუსთავი 2“-ის გადაცემა „სხვა შუადღე“ – რა უნდა იდოს ჩვენი ოჯახის აფთიაქში, როცა დასასვენებლად მივდივართ? ბავშვების კუჭ-ნაწლავის ინფექციები
რა უნდა იდოს ჩვენი ოჯახის აფთიაქში, როცა დასასვენებლად მივდივართ?
უნდა შეიცვალოს თუ არა ჩვენი აფთიაქი მთასა და ზღვაზე მოგზაურობისას?
ზაფხულში ბავშვების კუჭ-ნაწლავის ინფექციები
საუბრობს პედიატრმა მაია ჩხაიძე:
„სასურველი არ არის, ბასეინის წყალი პირში მოხვდეს. შესაძლებელია, რინოვირუსი ბასეინის წყლით გადავიდეს. ასევე ძალიან ხშირია ბაქტერიული ნაწლავური ინფექციები ბავშვებში, რომლებიც საკვებით გადადის. შესაძლოა, საკვებში შეჰყვეს ბავშვს და რამდენიმე საათიდან 24 საათამდე განუვითარდეს სალმონელოზური ნაწლავური ინფექცია. აუცილებელია ჰიგიენური პირობების დაცვა, ხელების ხშირად დაბანა. უნდა შევეცადოთ, ონკანის წყალი არ დავლიოთ. გადადუღებული წყალი არ ვარგა. გადადუღებულ წყალში არ არის ელექტროლიტები. ელექტროლიტები იშლება გადადუღების დროს. ბოთლის წყალი, რომელიც იყიდება, გაფილტრულია და საშიში არ არის.
ზღვის წყალი თუ მოხვდება პირის ღრუში და იქ ფეკალიებია, შესაძლოა, ამ შემთხვევაშიც ინფექციის შეიჭრას. თავი უნდა შევიკავოთ ბავშვებისთვის მალფუჭებადი პროდუქტების მიცემისგან, კარგად უნდა დავიცვათ შენახვის წესები.
როდესაც ზღვაზე ისვენებთ, ძნელია იქ საკვების გაკეთება. სადაც ბავშვს ვაჭმევთ, უნდა ვიცოდეთ, რომ იქ ჰიგიენური პირობები არის დაცული“.
ნაწლავური ინფექციები – რა სიმპტომები ახასიათებს ნაწლავურ ინფექციებს და რა შემთხვევაში უნდა დაუკავშირდეთ ექიმს
ბოლო პერიოდში მშობლები აქტიურად საუბრობენ ბავშვებში ნაწლავური ინფექციების შემთხვევებზე, თითქოს, “ზღვის ვირუსმა თბილისამდეც მოაღწია”. ექიმ-ინფექციონისტ ალექსანდრე გოგინავა გვიამბობს, როგორია ამ პრობლემის მიმართვიანობა, რა სიმპტომები ახასიათებს ნაწლავურ ინფექციებს და რა შემთხვევაში უნდა მივმართოთ ექიმს.
“ზაფხულის ცხელი სეზონი, განსაკუთრებით აგვისტო და სექტემბერი, ყოველთვის ნაწლავური ინფექციების დროს გაზრდილი შემთხვევების პერიოდი იყო. ახასიათებს მუცლის ტკივილი, გულისრევა, ღებინება და გახშირებული ნაწლავთა მოძრაობა. სერიოზულ შემთხვევებში, შესაძლოა, დეჰიდრატაცია და საერთო სისუსტე გამოიწვიოს”, – ამბობს გოგინავა.
ვინ უნდა იყოს ყურადღებით?
რისკ ჯგუფებში შედიან მცირეწლოვანი ბავშვები, ქრონიკული დაავადებების მქონე ადამიანები და ის პირები, რომლებიც იმუნოდეფიციტით იტანჯებიან. “ამ შემთხვევაში, თუ სიმპტომები 72 საათზე მეტხანს გაგრძელდება, აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია.
რაც იწვევს ინფექციებს
“ნაწლავური ინფექციების გამომწვევი მიზეზები შეიძლება იყოს ვირუსული, ბაქტერიული და ტოქსინური. დიაგნოზის განსაზღვრა სახლში ძალიან რთულია, ამიტომ თუ სიმპტომები გახანგრძლივდება, აუცილებლად უნდა მიმართოთ ექიმს”, – გვირჩევს ალექსანდრე გოგინავა.
როგორ უნდა ავიცილოთ თავიდან ინფექციები?
პროდუქტების სწორად შენახვა და ჰიგიენური ნორმების დაცვა ძალიან მნიშვნელოვანია. ცხელი სეზონის დროს მალფუჭებადი პროდუქტების გამოყენებისგან უნდა ავიცილოთ თავი.
ზღვის წყალი და ინფექციები
ზღვის წყალი, შესაძლოა, ინფექციის წყარო გახდეს, თუმცა საკურორტო ზონებში წყლის რეგულარული შემოწმება ხდება. მაგრამ, ზოგადად, ჰიგიენური წესების დაცვის არქონა და მჭიდრო კონტაქტი ინფექციის გავრცელების რისკს ზრდის.
ტემპერატურის ნიშნები
თუ სიმპტომები 72 საათის შემდეგაც ისევ არის, ან პაციენტს მაღალი ტემპერატურა და დიარეა აქვს, სასურველია ექიმთან მიმართვა. „მომართვიანობა ახლა მაღალია, განსაკუთრებით აგვისტოს მეორე ნახევრიდან და სექტემბრის განმავლობაში”, — აღნიშნავს ალექსანდრე გოგინავა.
ყივანახველა და მისი ზრდა
ყივანახველას შემთხვევები წელს გაიზარდა, რაც იმუნიზაციის პროცესის შეფერხებასთან არის დაკავშირებული. ყივანახველა შესაძლოა გართულებები გამოიწვიოს, ამიტომ პრევენცია და ვაქცინაცია მნიშვნელოვანია“.
მიმდინარე სეზონის ვირუსები
ამ სეზონზე აქტიურად გავრცელებულია რესპირაციული ინფექციები, მათ შორის რინოვირუსი, კორონავირუსი და ადენოვირუსი. “გრიპის შემთხვევები ჯერ არ გვაქვს, მაგრამ ცივი სეზონის დაწყების დროს მასზე გააქტიურებას ველოდებით”, — ამბობს ექიმი.
დასკვნა
ნაწლავური ინფექციები და ყივანახველა სამედიცინო პრობლემებია, რომლებიც მოითხოვენ ყურადღებას და სათანადო მკურნალობას. მშობლებს ვურჩევთ რომ იყვნენ ყურადღებით და ექიმს დროულად მიმართონ საჭიროების შემთხვევაში.
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) ექსპერტი, პროფესორი გიორგი ფხაკაძე მიგრანტებისა და ლტოლვილების ჯანმრთელობის საკითხებზე მეორე გლობალური ქსელის შეხვედრას ესწრება, რომელიც 2024 წლის 16-18 სექტემბერს იმართება ეგვიპტეში, კაიროში, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) აღმოსავლეთ ხმელთაშუა ზღვის რეგიონულ ოფისში (EMRO).
გიორგი ფხაკაძე WHO ს მეორე გლობალური ქსელის შეხვედრაზე კაიროში
შეხვედრა მნიშვნელოვან წვლილს შეიტანს ამ დაუცველი მოსახლეობისთვის ჯანდაცვის ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესების გლობალურ ძალისხმევაში. WHO-ს რეგიონული ოფისების ექსპერტებმა ერთმანეთს გაუზიარეს გამოცდილება და იმსჯელეს სტრატეგიებზე, რომლებიც მიგრანტებისა და ლტოლვილების ჯანმრთელობის გაუმჯობესებას ემსახურება.
გიორგი ფხაკაძე WHO ს მეორე გლობალური ქსელის შეხვედრაზე კაიროში
შეხვედრაზე ხაზგასმით აღინიშნა კოორდინირებული გლობალური მოქმედების მნიშვნელობა და ჯანდაცვის მუშაკების უმნიშვნელოვანესი როლი მობილური მოსახლეობის სპეციფიკური საჭიროებების დაკმაყოფილებაში.
გიორგი ფხაკაძე WHO ს მეორე გლობალური ქსელის შეხვედრაზე კაიროშიგიორგი ფხაკაძე WHO ს მეორე გლობალური ქსელის შეხვედრაზე კაიროში
გლობალური ჯანმრთელობის კოორდინირებული
შეხვედრა მნიშვნელოვანი ეტაპი იყო WHO-ს გლობალური ჯანმრთელობისა და მიგრაციის პროგრამისთვის, რომელიც მუშაობს ორგანიზაციის სამივე დონეზე – სათავო ოფისში, რეგიონულ და ქვეყნის ოფისებში.
პროგრამის მიზანია ლტოლვილებისა და მიგრანტების ჯანმრთელობის უფლებების დაცვა და უნივერსალური ჯანდაცვის უზრუნველყოფის ხელშეწყობა. ამ პროგრამის საშუალებით WHO-იმ ხაზი გაუსვა გლობალური კოორდინირებული მიდგომის საჭიროებას ლტოლვილებისა და მიგრანტების ჯანმრთელობის გასაუმჯობესებლად, რათა სხვადასხვა რეგიონში განხორციელდეს ეფექტური და ქვეყნების სპეციფიკური გადაწყვეტილებები.
WHO ს მეორე გლობალური ქსელის შეხვედრა კაიროში
ჯანდაცვის მუშაკების კომპეტენციის სტანდარტები
შეხვედრაზე ერთ-ერთი განსახილველი თემა იყო ჯანდაცვის მუშაკების კომპეტენციის სტანდარტები.
ჯანდაცვის მუშაკები არიან ლტოლვილებისა და მიგრანტებისთვის ძირითადი სამედიცინო დახმარების მიმწოდებლები და მათი შესაძლებლობა, რომ უპასუხონ ამ მოსახლეობის საჭიროებებს, უმნიშვნელოვანესია ჯანმრთელობის შედეგების გასაუმჯობესებლად.
მკაფიო სტანდარტების დადგენა არამხოლოდ უზრუნველყოფს ხარისხიან მომსახურებას, არამედ ხელს უწყობს ნდობის განმტკიცებას ჯანდაცვის მომწოდებლებსა და მიგრანტებს შორის, რომლებიც ხშირად აწყდებიან სერვისებზე წვდომის სირთულეებს.
გიორგი ფხაკაძე WHO ს მეორე გლობალური ქსელის შეხვედრაზე კაიროში
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის, WHO-ს სათავო ოფისის კონსულტანტის,განცხადებით:
“ჯანდაცვის მუშაკებისთვის კომპეტენციის სტანდარტები, რომლებიც მიგრანტებისა და ლტოლვილების ჯანმრთელობას ეხება, უნდა გამყარდეს, რათა მათ შეძლონ კულტურულად სენსიტიური, დროული და ხარისხიანი დახმარების გაწევა.”
მისი თქმით, თუ ჯანდაცვის მუშაკებს არ ექნებათ ამ სტანდარტების ძლიერი საფუძველი, შესაძლოა გაუჭირდეთ ამ დაუცველი მოსახლეობის რთული საჭიროებების დაკმაყოფილება, რამაც შესაძლოა, ჯანმრთელობის შედეგების გაუარესებას გამოიწვიოს.
გიორგი ფხაკაძე WHO ს მეორე გლობალური ქსელის შეხვედრაზე კაიროში
გარდა სტანდარტების დადგენისა, პროფესორმა ფხაკაძემ ხაზი გაუსვა გრძელვადიანი მხარდაჭერისა და უწყვეტი სწავლების საჭიროებას ჯანდაცვის მუშაკებისთვის:
“ჯანდაცვის მუშაკებისთვის აუცილებელია უწყვეტი მხარდაჭერა, რათა მათ შეძლონ მიგრაციასთან დაკავშირებული ჯანმრთელობის პრობლემების მართვა, როგორიცაა ინფექციური დაავადებები, ფსიქიკური ჯანმრთელობის საკითხები და კულტურულად სენსიტიური დახმარების გაწევა.”
WHO-ს ახალი ონლაინ კურსის დაწყება ჯანდაცვის მუშაკებისთვის
ჯანდაცვის მუშაკების სწავლების გაძლიერების მიზნით, WHO-ს გლობალური ჯანმრთელობისა და მიგრაციის პროგრამა 2024 წლის 2 სექტემბერს დაიწყო ახალი ონლაინ კურსი სახელწოდებით “ჯანდაცვის სერვისების მიწოდების გლობალური კომპეტენციის სტანდარტები ლტოლვილებისა და მიგრანტებისთვის”.
გიორგი ფხაკაძე WHO ს მეორე გლობალური ქსელის შეხვედრაზე კაიროში
კურსის განვითარებაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა პროფესორ გიორგი ფხაკაძემ.
კურსი მოიცავს 6 მოდულს, რომლებიც ეხება კულტურულ კომპეტენციას, ეფექტურ კომუნიკაციას, ინტერდისციპლინურ თანამშრომლობას და მტკიცებულებებზე დაფუძნებულ პრაქტიკებს. კურსი აძლიერებს ჯანდაცვის პროფესიონალებს, რათა შექმნან სამართლიანი და ინკლუზიური ჯანდაცვის გარემო ლტოლვილებისა და მიგრანტებისთვის. კურსის გავლის შემდეგ, მონაწილეები მიიღებენ დაჯილდოების სერტიფიკატს და ღია ბეჯს. კურსის დასაწყებად იხილეთ ბმული.
გლობალური ჯანმრთელობისა და მიგრაციის პროგრამა არის WHO-ს ფართო სტრატეგიის ნაწილი, რომელიც მიზნად ისახავს ჯანდაცვის მუშაკების სწავლებისა და გაძლიერების ხელშეწყობას, რათა უზრუნველყოს ლტოლვილებისა და მიგრანტების ჯანმრთელობის გაუმჯობესება. WHO-ს მიზანია, რომ ჯანდაცვის მუშაკები იყვნენ აღჭურვილი საჭირო უნარებით, რათა შეასრულონ თავიანთი როლი ამ მოსახლეობის ჯანმრთელობის დაცვის საკითხებში.
კოორდინირებული და მტკიცებულებებზე დაფუძნებული მიდგომებით, WHO მუშაობს, რათა გამოასწოროს ჯანმრთელობის სერვისებზე წვდომის საკითხები ლტოლვილებისა და მიგრანტებისთვის, ამავდროულად კი, ხელს უწყობს უფრო მდგრადი და ინკლუზიური ჯანდაცვის სისტემების შექმნას.
“მძიმე ჩანთის ტარება არ არის რეკომენდებული” – თითქმის ყველა პედიატრი ამას გირჩევთ და გეტყვით, რომ თქვენს შვილებს, ყოველდღიურად სატარებელი მძიმე ჩანთა, როგორღაც შეუმსუბუქოთ ან მის ტარებაში დაეხმაროთ.
რა პათოლოგიები შეიძლება გამოიწვიოს ბავშვებში რეგულარულად გადამეტებული წონის ტარებამ და რა შეიძლება იყოს დასაშვები ნორმა? – ამ კითხვას პედიატრი პასუხობს.
როგორც პედიატრი აცხადებს, ბავშვებში ტანდეგობის დარღვევა, დაახლოებით, 60-70%-ის შემთხვევაში გვხვდება. ამის განმაპირობებელი ერთ-ერთი ფაქტორი კი მძიმე ჩანთის ყოველდღიური ტარება.
“ბავშვებში ტანდეგობის დარღვევა შესაძლებელია განპირობებული იყოს ბავშვის კვებით, ჯდომით, წოლით და სხვადასხვა დატვირთვით, ასევე კომპიუტერთან, ტელევიზორთან ჯდომით. პათოლოგიების განვითარების ერთ-ერთი მაპროვოცირებელი ფაქტორი, მძიმე ჩანთაა, რა დროსაც შეიძლება მოხდეს სქოლიოზის განვითარება. სიმძიმის დასაშვები ნორმა, ზოგადად, ყოველდღიურობაში, შეიძლება იყოს პატარა ასაკთან გათვლით 2 კგ”, – განმარტავს პედიატრი.
როგორც წესი, ბავშვებს კუნთოვანი სისუსტე აქვთ. მანანა მარტიაშვილის თქმით, მათი კუნთოვანი მასა არ არის ისე განვითარებული, რომ ბავშვის არასწორმა ჯდომამ, სიმძიმის ტარებამ ან სხვა სახის რაიმე დატვირთვამ მის ტანადობაზე გავლენა არ იქონიოს:
“ყოველთვის არ ვითარდება სქოლიოზი, სქოლიოზი თავისებურად გენეტიკური პათოლოგიაა. რომლის დროსაც ხერხემალში ხდება გადახრა. ბავშვებს იმხელა ჩანთების ტარება უწევთ, რომ შეიძლება ორი კილო კი არა, ეს წონა შეიძლება 5 და 6 კგ-მდეც კი ავიდეს”
სქოლოიზის განვითრების ძალიან ბევრი ფაქტორია. სქესიც კი ერთ-ერთი განმსაზღვრელი ნიუანსია. როგორც პედიატრმა აღნიშნა, გოგონებში უფრო ხშირად გვხვდება, ვიდრე ბიჭებში. როგორც ირკვევა, გოგონებს ნაკლებად აქვთ განვითარებული კუნთოვანი მასა, და ზოგადადაც, ბავშვებში არ არის განვითარებული ეს კუნთოვანი ნაწილები ისე, რომ სიმძიმის ტარება ყოველდღიურად შეძლონ. ამიტომ, შესაძლებელია ბავშვის თანდაყოლილი რაიმე სახის პათოლოგია, უფრო გაღრმავდეს.
პრეანალიტიკა უდიდეს როლს თამაშობს კვლევის შედეგების სისწორეში. იმისათვის, რომ ბაქტერიოლოგიური გამოკვლევები ეფექტურად განხორციელდეს, აუცილებელია ამ პროცესის სწორად შესრულება. კვლევების 77% შეცდომა სწორედ პრეანალიტიკურ ფაზაში წარმოიშობა. მოდით, განვიხილოთ, რა არის პრეანალიტიკა და რატომ აქვს ასეთი დიდი მნიშვნელობა. რას გულისხმობს პრეანალიტიკა და რატომ არის ის მნიშვნელოვანი სწორი პასუხისთვის?
პრეანალიტიკა მოიცავს პაციენტის მოსამზადებელ პროცესს ნიმუშის აღების, ტრანსპორტირების და შენახვის პირობების დაცვით. ეს ფაზა იწყება იმ მომენტიდან, როცა პაციენტი ხდება ინფორმირებული იმაზე, როგორ უნდა მოემზადოს კვლევის ჩატარებისთვის.
ნიმუშის აღების მნიშვნელობა
ბაქტერიოლოგიური გამოკვლევების დროს აუცილებელია, რომ ნიმუში არ იყოს აღებული ანტიბიოტიკოთერაპიის დროს. ასეთი პირობები მნიშნელოვნად აუმჯობესებს კვლევის სისწორეს.
განსხვავებები პრეანალიტიკურ ეტაპზე
რა თქმა უნდა, პრეანალიტიკური ფაზა განსხვავდება სხვადასხვა ტიპის გამოკვლევებისთვის. მაგალითად, ხახის ნაცხისა და ნახველის აღების პროცედურები განსხვავდება. თითოეული ნიმუშისთვის საჭიროა კონკრეტული შენახვის და ტრანსპორტირების პირობები.
ნიმუშების სწორად აღება
ბიოლოგიური ნიმუშების უდიდესი ნაწილი უნდა მიიტანოთ ლაბორატორიაში 1-2 საათის განმავლობაში. თუ ეს შეუძლებელია, საჭიროა ტემპერატურული რეჟიმის დაცვა. ამასთან, არსებობს ისეთი ნიმუშები, როგორიცაა ხახის ნაცხი და ჩირქოვანი მასალა, რომლებიც უნდა აღებულ იქნას სპეციალისტების მიერ.
პაციენტის ინფორმირებულობა
მნიშვნელოვანია, რომ პაციენტები სრულყოფილად იყვნენ ინფორმირებული. ლაბორატორიული კვლევების პროცესში პირველი კონსულტაცია მკურნალ ექიმთან მიმდინარეობს, შემდეგ კი საჭიროების შემთხვევაში, ლაბორატორიული მედიცინის სპეციალისტთან.
მომსახურების გზამკვლევი
კლინიკის ხარისხის ჯგუფმა მოამზადა ლაბორატორიული მომსახურების გზამკვლევი, რომელიც პაციენტებს საშუალებას აძლევს გაეცნონ პრეანალიტიკურ საკითხებს და სწორად მოემზადონ კვლევის ჩაბარებისთვის.
აღსანიშნავია, რომ კლინიკას აქვს კომფორტული და პაციენტზე ორიენტირებული სამედიცინო სერვისი. ერთ სივრცეში, კლინიკიდან გაუსვლელად შეუძლია მიიღოს პაციენტმა სხვადასხვა სახის სამედიცინო მომსახურება, მათ შორის ლაბორატორიული მომსახურების სრული სპექტრი.
დასკვნა
პრეანალიტიკა წარმოადგენს ბაქტერიოლოგიური გამოკვლევების მნიშვნელოვანი ნაწილის საფუძველს. სწორად შესრულებული პროცესი უზრუნველყოფს კვლევის სისწორეს და ხელს უწყობს მკურნალობის წარმატებას. თუ თქვენ გაინტერესებთ, როგორ უნდა მოემზადოთ კვლევის ჩაბარებისთვის, თოდუას კლინიკა არის თქვენი საიმედო პარტნიორი.
საქართველოში, პაციენტთა უსაფრთხოების მსოფლიო დღე აღინიშნა. ჯანდაცვის სამინისტროს ორგანიზებით გამართულ ღონისძიებაზე, ამ მიმართულებით არსებულ გამოწვევებსა და მათი გადაჭრის გზებზე იმსჯელეს. ასევე, ისაუბრეს პაციენტის უსაფრთხოების გაუმჯობესებაში, სწორი და დროული დიაგნოსტიკის მნიშვნელობაზე.
პაციენტთა უსაფრთხოების საერთაშორისო დღე დაარსდა ჯანდაცვის მსოფლიო ანსაბლეის 72-ე სესიაზე მიერ 2019 წელს. ღონისძიება ჯანდაცვის მინისტრმა გახსნა.
ღონისძიება ჯანდაცვის მინისტრმა გახსნა. მიხეილ სარჯველაძის განცხადებით, პაციენტთა უსაფრთხოების გასაუმჯობესებლად, მნიშვნელოვანია პოლიტიკის შემქმნელებისა და ჯანდაცვის სექტორის თანამშრომლობა.
აღსანიშნავია, რომ სამინისტრომ, დარგობრივ ასოციაციებსა და უმაღლეს სასწავლებლებს, პაციენტის უსაფრთხოების გაუმჯობესების კუთხით, საკუთარი რეკომენდაციების გაზიარების ინიციატივით მიმართა. როგორც ღონისძიებაზე სიტყვით გამოსვლისას, მიხეილ სარჯველაძემ აღნიშნა, სამინისტრო აქტიურად განიხილავს და დაამუშავებს, უშუალოდ ღონისძიებაზე, თუ მისი მზადების პროცესში, სექტორის მხრიდან მიღებულ წინადადებებს.
პაციენტთა უსაფრთხოების გაუმჯობესებისთვის, შეხვედრაზე, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის ხედვები და მოსაზრებები წარადგინა ორგანიზაციის საქართველოს წარმომადგენლობის მრჩეველმა ჯანდაცვის პოლიტიკის მიმართულებით, თომას რუბალმა.
შეხვედრა კითხვა-პასუხის რეჟიმში გაგრძელდა.
ღონისძიებას ესწრებოდნენ: ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილეები თეა გიორგაძე და ირინე წაქაძე, პარლამენტის ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარე ზაზა ლომინაძე, მისი მოადგილეები ვლადიმერ კახაძე და ზაალ მიქელაძე. ასევე – ჯანდაცვის სექტორის, დარგობრივი ასოციაციების, ჯანდაცვის სამინისტროსა და უმაღლესი სასწავლებლების წარმომადგენლები.
პაციენტთა უსაფრთხოების მსოფლიო დღე, ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციამ, 2019 წელს დააწესა. მისი მიზანი პაციენტის უსაფრთხოების გაუმჯობესების ხელშეწყობა და ამ საკითხზე, საზოგადოების ცნობიერების ამაღლებაა.
აღსანიშნავია, რომ მსოფლიოს მასშტაბით, 17 სექტემბრის მთავარი გზავნილია „დიაგნოსტიკის გაუმჯობესება პაციენტის უსაფრთხოებისთვის“, რაც სწორი და დროული დიაგნოსტიკის კრიტიკულ მნიშვნელობას უსვამს ხაზს.
