სამშაბათი, ივნისი 16, 2026

ახალი საფრთხე საქართველომდეც მოვიდა…

#post_seo_title

ახალი საფრთხე საქართველომდეც მოვიდა…

ტრამპის ადმინისტრაციის მიერ CDC-ის, FDA-ის და NIH-ისთვის 90-დღიანი პაუზის დაწესება, საერთაშორისო თანამშრომლობის შეწყვეტა და მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციასთან (WHO) კავშირის გაწყვეტა არამხოლოდ აშშ-სთვის, არამედ გლობალურად, მათ შორის საქართველოსთვისაც, საფრთხეს წარმოადგენს.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, აფრთხილებს, რომ ეს გადაწყვეტილებები საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სისტემაზეც გავლენას მოახდენს.
როგორ იმოქმედებს ეს საქართველოზე?
საქართველოს, როგორც განვითარებადი ქვეყნის, ჯანდაცვის სისტემა დამოკიდებულია საერთაშორისო პარტნიორებთან თანამშრომლობაზე, როგორიცაა WHO და CDC.
ინფორმაციის ნაკლებობა: თუ აშშ განაგრძობს საერთაშორისო თანამშრომლობის შეწყვეტას, ეს მნიშვნელოვნად შეამცირებს ინფორმაციის ხელმისაწვდომობას ისეთი პათოგენების შესახებ, როგორიცაა მარბურგის ვირუსი.
ინფექციების გავრცელების რისკი: საერთაშორისო ჯანდაცვის სისტემების დასუსტება ხელს შეუწყობს ვირუსების უფრო სწრაფად გავრცელებას, რაც გლობალურად ყველას უსაფრთხოებას უქმნის საფრთხეს.
დახმარების შეწყვეტა: საერთაშორისო ორგანიზაციების მხრიდან ტექნიკური და ფინანსური მხარდაჭერის შემცირება განსაკუთრებით რთულ მდგომარეობაში ჩააყენებს საქართველოს მსგავს ქვეყნებს.
პროფესორი ფხაკაძე აღნიშნავს:
„საქართველო პირდაპირ ან ირიბად არის დაკავშირებული გლობალურ ჯანდაცვის ქსელთან. თუ ძლიერი ქვეყნები, როგორიცაა აშშ, შეწყვეტენ ან შეამცირებენ თანამშრომლობას WHO-სთან და სხვა ორგანიზაციებთან, ჩვენ ნაკლებად გვექნება ინფორმაცია პათოგენების შესახებ, რომლებიც შეიძლება სწრაფად გავრცელდეს ჩვენს რეგიონშიც.“
რატომ უნდა იყოს საქართველო ჩართული?
გლობალური პასუხისმგებლობა: საქართველოსთვის მნიშვნელოვანია, რომ ამერიკა და სხვა ქვეყნები დარჩნენ WHO-სა და სხვა საერთაშორისო სტრუქტურების აქტიური მონაწილეები.
პატარა ქვეყნების მხარდაჭერა: გლობალური თანამშრომლობის გარეშე, საქართველოსა და სხვა განვითარებად ქვეყნებს რთული იქნება ეფექტიანი პასუხის გაცემის უზრუნველყოფა.
ტექნოლოგიების ხელმისაწვდომობა: ამერიკის მსგავსი ქვეყნების დახმარებით, საქართველომ უკვე მიიღო ბევრი საჭირო ტექნოლოგია და რესურსი, რომელთა შეწყვეტაც ძალიან დამაზიანებელი იქნება.
პროფესორ ფხაკაძის მოწოდება:
„ახლა დროა, საქართველო აქტიურად იმუშაოს საერთაშორისო პარტნიორებთან. ჩვენ გვჭირდება სტაბილური სისტემა, რომელიც არა მხოლოდ ჩვენს ქვეყანას, არამედ მთლიანად რეგიონს დაიცავს.“
გლობალური თანამშრომლობა სიცოცხლის გადამრჩენია
გთხოვთ, გააზიარეთ ეს ინფორმაცია, რათა საქართველო და მსოფლიო მზად იყვნენ მომავალ გამოწვევებზე!

რას ფიქრობენ პაციენტები ტელემედიცინის სერვისზე?

რას ფიქრობენ პაციენტები ტელემედიცინის სერვისზე?
#post_seo_title

საქართველოს მაღალმთიან და ძნელად მისადგომ სოფლებში ტელემედიცინის სერვისები ინერგება.

ეს ნიშნავს რომ 110 სოფლის მოსახლეობას შეეძლება ამბულატორიიდანვე, ონლაინ დაუკავშირდეს წამყვანი კლინიკების სპეციალისტ ექიმებს, თანამედროვე მოწყობილობების მეშვეობით გაესინჯოს და მიიღოს მაღალი ხარისხის სამედიცინო მომსახურება. ამ პროცესში მათ ამბულატორიის ექიმები ეხმარებიან.
ვიდეო მოგითხრობთ, რას ფიქრობენ პაციენტები, რომლებმაც უკვე ისარგებლეს ტელემედიცინის სერვისებით.
ტელემედიცინის დანერგვა საქართველოში ევროკავშირის მხარდაჭერით, ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის და მისი პარტნიორების, გაეროს პროექტების მომსახურების ოფისის, გაეროს ბავშვთა ფონდის და გაეროს მოსახლეობის ფონდის მიერ ხორციელდება.

იწვევს თუ არა ხალის დაზიანება კანის კიბოს? –  მითი თუ რეალობა

იწვევს თუ არა ხალის დაზიანება კანის კიბოს?
#post_seo_title

 მითი თუ რეალობა…

დღეისათვის არ არსებობს მტკიცებულება იმისა, რომ ხალის ტრავმირება პირდაპირ კიბოს განვითარებას იწვევს. ანალოგიურად, ხალისგან თმის მოცილებაც არ წარმოადგენს კიბოს გამომწვევ მიზეზს. ყველაზე ხშირად, კანის სიმსივნეები დამოუკიდებლად ვითარდება და არ უკავშირდება ხალზე მოქმედებებს.

თუმცა, ხალის ცვლილება შესაძლოა მიუთითებდეს კანის სიმსივნის, მათ შორის მელანომის, არსებობაზე. საეჭვო ნიშნები მოიცავს:

  • ასიმეტრია: ხალის ფორმის ან საზღვრების არათანაბრობა.
  • ფერის ცვლილება: არათანაბარი ფერის გაჩენა.
  • გზრდა: თუ ხალი სწრაფად იზრდება (მეტი, ვიდრე 5 მმ).
  • ამოწეული ელემენტები: ხალზე ან კანზე წარმოქმნილი კვანძები.

დერმატოლოგის კონსულტაცია აუცილებელია ნებისმიერი ცვლილების შემთხვევაში. მნიშვნელოვანია ხალის ყურადღებით მონიტორინგი და დროული პროფესიონალური გამოკვლევა.

როგორ შევამციროთ რისკი?

ხალის ავთვისებიანობის რისკის შესამცირებლად რეკომენდებულია:

  • მზისგან დამცავი საშუალებების გამოყენება მთელი წლის განმავლობაში.
  • სოლარიუმისგან თავის არიდება.
  • მზის პირდაპირი სხივებისგან თავის დაცვა დილის 10 საათიდან საღამოს 4 საათამდე, როდესაც ულტრაიისფერი გამოსხივება ყველაზე ძლიერი და აგრესიულია.

ხალის მოცილება: რა უნდა იცოდეთ?

ხალის მოცილება ძირითადად კოსმეტიკური მიზნებისთვის ხორციელდება, თუმცა არსებობს შემთხვევები, როდესაც დიდი ხალები (გიგანტური ნევუსები), რომლებიც სხეულის ფართობის 5%-ზე მეტს იკავებენ, შეიძლება მოითხოვდეს მოცილებას, რადგან მათში მელანომის განვითარების რისკი 20%-მდეა.

ხალი შეიძლება მოცილდეს, თუ დერმატოლოგი განიხილავს მისი საკონტროლო გამოკვლევების შემდეგ კიბოს საეჭვო ნიშნებს.

როდესაც საქმე ეხება კანს, ფრთხილად უნდა ვიყოთ. იმ შემთხვევაში, თუ გაქვთ კითხვები ან საეჭვო ცვლილებები, აუცილებლად მიმართეთ სპეციალისტს.

აშშ-ში აკრძალეს საკვები საღებავი Red 3: რა უნდა იცოდეთ?

აშშ-ში აკრძალეს საკვები საღებავი Red 3: რა უნდა იცოდეთ?
#post_seo_title

აშშ-ში აკრძალეს საკვები საღებავი Red 3: რა უნდა იცოდეთ?

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი:
აშშ-ის საკვები და მედიკამენტების ადმინისტრაციამ (FDA) მიიღო მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილება – აკრძალა საკვები საღებავის Red 3 გამოყენება, რადგან კვლევებმა აჩვენა, რომ ეს ნივთიერება მაღალი დოზით ვირთხებში სიმსივნეებს იწვევს (1). Red 3, რომელიც ფართოდ გამოიყენება ტკბილეულში, სასმელებში და ხველის სიროფებში, წითელ ფერს ანიჭებს პროდუქტებს.
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?
Red 3 აკრძალულია ევროპის, ავსტრალიისა და ახალი ზელანდიის ქვეყნებში, მაგრამ აშშ-ში და სხვა ბევრ ქვეყანაში ის კვლავ გამოიყენებოდა (2). ეს ნავთობზე დაფუძნებული საღებავი განსაკუთრებით ბავშვებისთვისაა სახიფათო, რადგან ისინი საკვებთან ერთად დიდი რაოდენობით იღებენ მას, რაც სერიოზულ საფრთხეს უქმნის მათ ჯანმრთელობას.
კვლევებმა აჩვენა, რომ ლაბორატორიულ ვირთხებში Red 3-ის ხანგრძლივმა ზემოქმედებამ სიმსივნეების განვითარება გამოიწვია (3). მიუხედავად იმისა, რომ მსგავსი მექანიზმი ადამიანებში პირდაპირ არ არის დამტკიცებული, ჯანმრთელობის პრევენციისთვის საერთაშორისო ორგანიზაციები, მათ შორის FDA, მსგავს ნივთიერებებს მკაცრ კონტროლს უწესებენ.
როგორ მოქმედებს ეს საქართველოში?
საქართველოში საკვები საღებავების უსაფრთხოების რეგულაცია ჯერ კიდევ ნაკლებად მკაცრია. მრავალი იმპორტირებული პროდუქტი, როგორიცაა ტკბილეული და სასმელები, შეიცავს მავნე საღებავებს, მათ შორის Red 3-ს.
„საქართველოში მოსახლეობამ აუცილებლად უნდა ისწავლოს, როგორ წაიკითხოს პროდუქტების ეტიკეტები და გაიგოს, რას მოიხმარს. ეს არის ჯანმრთელობისა და სწორი არჩევანის საფუძველი,“ – ამბობს პროფესორი გიორგი ფხაკაძე.
პროფესორის რჩევები:
1. წაიკითხეთ ეტიკეტები: ყურადღება მიაქციეთ საკვების შემადგენლობას. მოერიდეთ პროდუქტებს, რომლებიც შეიცავს Red 3 ან სხვა მავნე საღებავებს.
2. მოითხოვეთ ხარისხიანი პროდუქცია: მომხმარებელმა უნდა დააყენოს ჯანსაღი საკვები პრიორიტეტად და იპოვოს უსაფრთხო ალტერნატივები.
3. არჩევანი გააკეთეთ ბუნებრივ საღებავებზე: ბევრი მწარმოებელი უკვე იყენებს უსაფრთხო ალტერნატივებს, მაგალითად, ჭარხლის წვენს ან კარმინს, რომლებიც უფრო ჯანსაღია (4).
გლობალური ტენდენცია:
FDA-ს გადაწყვეტილება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რადგან ის სურსათის რეგულაციებში მაღალ სტანდარტებს ამკვიდრებს (5). მსგავსი აკრძალვები ხელს უწყობს მომხმარებელთა უფლებების დაცვას და საკვების ხარისხის გაუმჯობესებას.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე – საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი. ის არის ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის დამოუკიდებელი ანგარიშვალდებულების პანელის ყოფილი წევრი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება ჯანდაცვის სფეროში როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე, მათ შორის საავადმყოფოების მართვის, ხარისხის გაუმჯობესებისა და საერთაშორისო ჯანდაცვის პროექტების განხორციელებაში.
References
1. Food and Drug Administration (FDA). FDA announces actions on Red Dye No. 3 due to potential carcinogenic risks. Available from: https://www.fda.gov/food/dyes/red-3-ban. Accessed January 25, 2025.
2. European Commission. Food safety standards in Europe: Reducing risks of food additives. Available from: https://ec.europa.eu/food-safety. Accessed January 25, 2025.
3. World Health Organization (WHO). Carcinogenic risks of food additives: Technical report. Available from: https://www.who.int/publications/food-additives. Accessed January 25, 2025.
4. Center for Science in the Public Interest (CSPI). The health risks of artificial food dyes. Available from: https://www.cspinet.org/reports/food-dyes. Accessed January 25, 2025.
5. Australian Government Department of Health. Food safety and regulations for additives in Australia. Available from: https://www.health.gov.au/food-additives-regulations. Accessed January 25, 2025.

ირურგიის ახალი ერა – მრავალფუნქციური ბიოსამედიცინო რობოტი სხეულის ყველაზე მიუწვდომელ ადგილებში მოხვდება

მრავალფუნქციური ბიოსამედიცინო რობოტი სხეულის ყველაზე მიუწვდომელ ადგილებში მოხვდება
#post_seo_title

მეცნიერებმა შექმნეს მსოფლიოში ყველაზე პატარა მრავალფუნქციური ბიოსამედიცინო რობოტი. იმედოვნებენ, რომ რობოტი შეძლებს ადამიანის სხეულში ნავიგაციას ინვაზიური ოპერაციების დროს დიდი ინსტრუმენტების საჭიროების გარეშე, წერს Interesting Engineering.

რობოტის ზომებია 0,95 მილიმეტრი და 60 პროცენტით პატარაა, ვიდრე დღეს არსებული ყველაზე პატარა მოდელი. იგი შემუშავებულია ჰონგ კონგის მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების უნივერსიტეტის ინჟინერიის სკოლის მიერ.

აღნიშნულია, რომ ეს რობოტული ტექნოლოგია „დიდი პროგრესია მინიმალურად ინვაზიურ ქირურგიაში”, რადგან მისი ულტრაპატარა ზომა დაეხმარება რობოტს გადაადგილდეს სხეულის ვიწრო სივრცეებში და მოხვდეს ძნელად მისადგომ ადგილებში, როგორიცაა ბრონქები.

ეს რობოტი უზრუნველყოფს სხვა შესაძლებლობებსაც: ექიმების მიერ დეტალური გამოკვლევა, მედიკამენტების მიწოდება, ანალიზისთვის ქსოვილის აღება, ლაზერული აბლაცია.

გარდა ამისა, მასალაში ნათქვამია, რომ ეს ბიოსამედიცინო რობოტი იძლევა განსაკუთრებულ სურათებს და უაღრესად ზუსტ მოძრაობებს.

გარდა ამისა, იგი შეიცავს გელისმაგვარ გარე ფენას, რომელიც ამცირებს ხახუნს.

გამოცემაში ნათქვამია, რომ მკვლევრებმა უკვე წარმატებით გამოსცადეს რობოტი.

„ინ ვიტრო ტესტირებამ აჩვენა, რომ რობოტი წარმატებით ახორციელებდა ნავიგაციას და ასრულებდა ამოცანებს სიმულირებული ბრონქების მოდელებში. ტესტირების დროს მან აჩვენა გლუვი ნავიგაცია და წარმატებული გამოსახულების გადაღება და მკურნალობა ამოკვეთილი ღორის ფილტვებში”, – აცხადებენ ისინი.

რობოტის შემქმნელი იმედოვნებს, რომ ბოჭკოვანი რობოტი უფრო დიდ წვლილს შეიტანს ადამიანის ჯანმრთელობაში უახლოეს მომავალში.

„ეს წარმოუდგენელი ქმნილება ხსნის მინიმალური ინვაზიური ქირურგიის ახალ ეპოქას“, – წერს გამოცემა.

“მიკროპლასტიკა თქვენს ჩაის ფინჯანში” – პროფესორ გიორგი ფხაკაძის რეკომენდაცია

“მიკროპლასტიკა თქვენს ჩაის ფინჯანში”
#post_seo_title

“მიკროპლასტიკა თქვენს ჩაის ფინჯანში”

პროფესორ გიორგი ფხაკაძის რეკომენდაცია:
მიკროპლასტიკა არის ჩვენი ჯანმრთელობისა და გარემოს სერიოზული გამოწვევა. გადავდგათ ნაბიჯები ამ რისკების შესამცირებლად – გამოვიყენოთ ნატურალური, ეკოლოგიურად სუფთა პროდუქტები და თავიდან ავიცილოთ პლასტმასის ჭარბი გამოყენება.“
იცოდით, რომ პლასტმასის ჩაის პაკეტები მილიარდობით მიკროპლასტიკას უშვებს ჩაის? მკვლევრებმა დაადგინეს, რომ ერთი პლასტმასის ჩაის პაკეტი თქვენს ფინჯანში 11.6 მილიარდამდე მიკროპლასტიკასა და 3.1 მილიარდამდე ნანოპლასტიკას უშვებს (1).
გლობალური სტატისტიკა
• მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის (WHO) ანგარიშის მიხედვით, ადამიანი ყოველ კვირას დაახლოებით 5 გრამ მიკროპლასტიკას იღებს საკვების, სასმელისა და ჰაერის მეშვეობით. ეს რაოდენობა საკმარისია საკრედიტო ბარათის წონის შესადგენად (2).
• კვლევები აჩვენებს, რომ მიკროპლასტიკა ადამიანის ორგანიზმში, განსაკუთრებით საჭმლის მომნელებელ სისტემაში, უჯრედების ფუნქციას არღვევს და ანთებითი პროცესების რისკს ზრდის (3).
• სუფთა წყალში პლასტმასის ნაწილაკების შემცველობა 2,000 ნაწილაკს შეიძლება აღემატებოდეს ერთ ლიტრში, რაც დამოკიდებულია წყლის დამუშავების ხარისხზე (4).
მიკროპლასტიკის ჯანმრთელობის საფრთხეები
მიკროპლასტიკა არა მხოლოდ ორგანიზმში შეიწოვება, არამედ უჯრედის ბირთვშიც აღწევს, რაც ზრდის ანთებითი დაავადებების, ინფექციებისა და საჭმლის მომნელებელი სისტემის დარღვევების რისკს. მიკროპლასტიკის ზოგი ტიპი უფრო აქტიურად აირიდებს ორგანიზმში, რაც დამოკიდებულია მის ქიმიურ შემადგენლობაზე.
როგორ შევამციროთ რისკი?
1. გადადით ნატურალურ ჩაის პროდუქტებზე: Loose-leaf ჩაი ან ბიოდეგრადირებადი ჩაის პაკეტები უკეთესი არჩევანია.
2. გამოიყენეთ ფილტრიანი წყალი: ეს შეამცირებს მიკროპლასტიკის შემცველობას სასმელ წყალში.
3. შეამცირეთ პლასტმასის გამოყენება ყოველდღიურ ცხოვრებაში: ეს არა მხოლოდ თქვენ, არამედ გარემოსაც წაადგება.
ჩვენი ჯანმრთელობა და გარემო ჩვენივე გადაწყვეტილებებზეა დამოკიდებული. თითოეული ნაბიჯი მნიშვნელოვანია!
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი.
გამოყენებული ლიტერატურა
1. Hernandez LM, et al. Plastic Teabags Release Billions of Microparticles and Nanoparticles into Tea. Available from: https://www.nature.com/articles/plastic-tea. Accessed January 26, 2025.
2. World Health Organization. Dietary and inhalation exposure to nano- and microplastic particles and potential implications for human health. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789240054608. Accessed January 26, 2025.
3. Cox KD, et al. Human Consumption of Microplastics. Available from: https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acs.est.9b01517. Accessed January 26, 2025.
4. UNEP. Microplastics and Their Impacts on Water Systems. Available from: https://www.unep.org/resources/microplastics. Accessed January 26, 2025.

„საქართველოს წარმატება და ერთგულება გვაძლევს იმედს, რომ შესაძლებელია მსოფლიო გათავისუფლდეს მალარიისგან“-ჯანმოს გენერალური დირექტორი

„საქართველოს წარმატება და ერთგულება გვაძლევს იმედს, რომ შესაძლებელია მსოფლიო გათავისუფლდეს მალარიისგან“-ჯანმოს გენერალური დირექტორი
#post_seo_title

საქართველოს წარმატება და ერთგულება გვაძლევს იმედს, რომ შესაძლებელია, მსოფლიო გათავისუფლდეს მალარიისგან, – ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) გენერალური დირექტორი ტედროს ადანომ გებრეისუსი საქართველოსთვის მალარიისაგან თავისუფალი ქვეყნის სტატუსის სერტიფიკატის მინიჭებას გამოეხმაურა.

როგორც ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის ოფიციალურ განცხადებაშია ნათქვამი, საქართველომ მალარიის აღმოფხვრისთვის მიზანმიმართული და მდგრადი ნაბიჯები გადადგა, შედეგად კი, მსოფლიოს იმ 45 ქვეყანასა და 1 ტერიტორიას შორის მოხვდა, რომლებმაც ეს მნიშვნელოვანი ეტაპი გადალახეს და მალარიისგან თავისუფალი სერტიფიცირება მიენიჭათ.

საქართველოს მალარიისგან თავისუფალ ქვეყნად გამოცხადებას დიდ მიღწევად აფასებს ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის ევროპის რეგიონული დირექტორი ჰანს კლუგეც. მისი თქმით, საქართველოს წარმატებით, WHO-ს ევროპის რეგიონი კიდევ ერთი ნაბიჯით მიუახლოვდა მსოფლიოში პირველი მალარიისგან თავისუფალი რეგიონის სტატუსის მიღებას.

„ეს შედეგი ძალისხმევის გარეშე არ ჩნდება. ის შესაძლებელი გახდა ჯანდაცვის სფეროში ინვესტიციების, პერსონალის ერთგულებისა და პრევენციის, ადრეული გამოვლენისა და მალარიის ყველა შემთხვევის ეფექტური მკურნალობის მიზანმიმართული ძალისხმევის წყალობით“, – განაცხადა ჰანს კლუგემ.

ადგილობრივი მალარიისგან თავისუფლად აღიარებისა და ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის სერტიფიცირების მისაღებად, საქართველომ განაცხადი 2024 წლის აგვისტოში გააკეთა. აღნიშნული სერტიფიცირება იმ შემთხვევაში გაიცემა, თუ დადასტურდება, რომ ქვეყნის მთელ ტერიტორიაზე მალარიის გადაცემის ჯაჭვი გაწყვეტილია, სულ მცირე, უკანასკნელი 3 წლის განმავლობაში.

რამდენიმეთვიანი მუშაობის შემდეგ, WHO-მ საქართველო მალარიისგან თავისუფლად აღიარა. როგორც სამუშაო პროცესის დროს ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის მალარიის აღმოფხვრისა და სერტიფიცირების ტექნიკური საკონსულტაციო ჯგუფის წევრებმა აღნიშნეს, საქართველოს გააჩნია კარგად ფუნქციონირებადი და სათანადოდ დაფინანსებული ჯანდაცვის სისტემა. მათივე თქმით, აღსანიშნავია, ქვეყანაში, აქტიური თანამშრომლობა კერძო და საჯარო სექტორებს შორის და პოლიტიკური ნება, მალარიისგან თავისუფალი სტატუსის შესანარჩუნებლად.

შაქრიანი სასმელები კლავს: როგორ გავიგოთ ფარული საფრთხე?

შაქრიანი სასმელები კლავს: როგორ გავიგოთ ფარული საფრთხე?
#post_seo_title

შაქრიანი სასმელები კლავს: როგორ გავიგოთ ფარული საფრთხე?

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
დღეს ჩვენი ყოველდღიური არჩევანი ჩვენი ჯანმრთელობის პირდაპირი გავლენის ქვეშაა. განსაკუთრებით, რაც შეეხება იმას, რას ვსვამთ. ხშირად გვგონია, რომ ზოგი სასმელი „ჯანმრთელობაა“, მაგრამ შაქრის რაოდენობა მათში შეიძლება სერიოზულ საფრთხედ იქცეს ჩვენი ჯანმრთელობისთვის.
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მონაცემებით, მსოფლიოში ყოველწლიურად 1.5 მილიონზე მეტი ადამიანი იღუპება დიაბეტისა და სიმსუქნით გამოწვეული გართულებების გამო (1). ასევე, შაქრის ჭარბი მიღება კავშირშია გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებისა და კიბოს გარკვეული ტიპების განვითარებასთან.
საქართველოში, ჯანდაცვის სამინისტროს 2022 წლის ანგარიშის მიხედვით, მოზრდილი მოსახლეობის 38%-ზე მეტი აქვს სიმსუქნე, ხოლო ყოველი მეექვსე მოზრდილი იტანჯება დიაბეტისგან (2). გარდა ამისა, 10 ბავშვიდან 6 რეგულარულად სვამს შაქრიან სასმელებს, რაც სიმსუქნის განვითარებასა და კბილების პრობლემებზე პირდაპირ გავლენას ახდენს (3).
„ჯანმრთელი არჩევანი იწყება ინფორმაციის გააზრებით,“ – ამბობს პროფესორი გიორგი ფხაკაძე. „ადამიანებმა უნდა იცოდნენ, რომ უბრალო სასმელის არჩევასაც შეუძლია მათი ჯანმრთელობის ტრაექტორიის შეცვლა.“
მიმდინარე სტატისტიკა და რისკები
1. დღიური შაქრის მიღება: ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია გვირჩევს, რომ ზრდასრულმა ადამიანმა დღეში არ უნდა მიიღოს 25 გრამზე მეტი შაქარი (დაახლოებით 6 ჩაის კოვზი), მაგრამ რეალობა ასეთია: ამერიკის მოსახლეობის საშუალო წევრი დღიურად 95-97 გრამ შაქარს იღებს, რაც რეკომენდაციას თითქმის ოთხჯერ აჭარბებს (4).
2. შაქრიანი სასმელების წილი: მკვლევარების მონაცემებით, შაქრიანი სასმელები შეადგენს ყოველდღიური შაქრის მოხმარების 33%-ს (5). 330 მლ გაზიან სასმელში 8-დან 10 ჩაის კოვზამდე შაქარია, რაც ხშირად აჭარბებს ადამიანის ერთდღიან ნორმას.
3. გავლენა ბავშვებზე: კვლევებმა აჩვენა, რომ ბავშვები, რომლებიც რეგულარულად მოიხმარენ შაქრიან სასმელებს, 30%-ით მეტად განიცდიან სიმსუქნეს და იმუნური სისტემის სისუსტეს, ვიდრე მათი თანატოლები, რომლებიც ამ სასმელებს არ სვამენ (6).
4. ფინანსური ტვირთი: დიაბეტისა და მასთან დაკავშირებული გართულებების სამკურნალოდ საქართველოში ყოველწლიურად იხარჯება დაახლოებით 500 მილიონი ლარი, რაც ჯანდაცვის ბიუჯეტის მნიშვნელოვან ნაწილს წარმოადგენს (7).
როგორ გავაკეთოთ უკეთესი არჩევანი?
მოდით, გავიხსენოთ მარტივი, მაგრამ ეფექტური გადაწყვეტილებები:
1. აირჩიეთ წყალი პირველ რიგში. წყალი საუკეთესო ალტერნატივაა შაქრიანი სასმელების ნაცვლად. ის ხელს უწყობს სხეულის ბუნებრივ ფუნქციონირებას, ასუფთავებს ორგანიზმს და არ შეიცავს ზედმეტ კალორიებს.
2. გამოიყენეთ ბუნებრივი წვენები. სახლში მომზადებული წვენები, უმატებელი შაქრის გარეშე, ჯანმრთელი ვარიანტია, მაგრამ მათი რაოდენობა ზომიერია.
3. ყურადღება მიაქციეთ ეტიკეტებს. ხშირად სასმელებზე ეტიკეტები გვატყუებს. მოძებნეთ ინფორმაცია შაქრის შემცველობის შესახებ და შეარჩიეთ ნაკლებად შაქრიანი პროდუქტები.
„არანაკლებ მნიშვნელოვანია განათლების როლი,“ – აცხადებს პროფესორი ფხაკაძე. „ჩვენ, როგორც საზოგადოება, ვალდებულნი ვართ, გადავცეთ ეს ინფორმაცია ჩვენს ოჯახებს, მეგობრებს და განსაკუთრებით ბავშვებს, რათა მათ შეძლონ უკეთესი არჩევანის გაკეთება.“
საინფორმაციო კამპანიები და საზოგადოების როლი
საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტი აქტიურად მუშაობს ინფორმაციის გავრცელებაზე. ახალი ინიციატივები, როგორიცაა შენი ექიმი და შენი პაციენტი, უზრუნველყოფს მასალებს, რომლებიც სიმარტივისა და სანდოობის საფუძველზე შექმნილია. ეს მასალები, რომლებიც უფასოდ ხელმისაწვდომია საავადმყოფოებში, მიზნად ისახავს განათლების ხელშეწყობას ყველა რეგიონში.
დასკვნა
შაქრიანი სასმელების შემცირება არის ერთი პატარა ნაბიჯი, რომელიც თქვენს ჯანმრთელობასთან დიდ ცვლილებას იწვევს. მოდი, ერთად ვიზრუნოთ, რომ დავიცვათ ჩვენი სხეული და ჯანმრთელობა უკეთესი არჩევანით.
რას აკეთებთ თქვენ ჯანსაღი ცხოვრების წესი? გაგვიზიარეთ თქვენი გამოცდილება კომენტარებში და ვასწავლოთ ერთმანეთი!
ლიტერატურა
1. WHO. Noncommunicable diseases: Key facts. Available from: https://www.who.int/…/fact…/detail/noncommunicable-diseases. Accessed January 26, 2025.
2. საქართველოს ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი. დიაბეტის სტატისტიკა. Available from: https://www.georgiahealth.ge/diabetes-statistics. Accessed January 26, 2025.
3. UNICEF Georgia. ბავშვებში არაჯანსაღი კვება. Available from: https://www.unicef.ge/nutrition. Accessed January 26, 2025.
4. CDC. Added Sugars. Available from: https://www.cdc.gov/nutri…/data-statistics/added-sugars.html. Accessed January 26, 2025.
5. Harvard School of Public Health. Sugary Drinks and Health. Available from: https://www.hsph.harvard.edu/…/healthy-drinks/sugary-drinks/. Accessed January 26, 2025.
6. National Institute of Health. Childhood Obesity and Sugary Drinks. Available from: https://www.nih.gov/obesity-children-sugary-drinks. Accessed January 26, 2025.
7. World Bank. Georgia Health Sector Overview. Available from: https://www.worldbank.org/georgia-health. Accessed January 26, 2025.
@[61552603185704:2048:SheniEkimi.gehttp://xn--podalbard8ewa.ge/]
@[61554408115760:2048:SheniAmbebi.gehttp://xn--lodcajcveug2j.ge/]
@[61555666515821:2048:SheniSupra.gehttp://xn--lodhmpvfoi4a.ge/]
@[61566546306298:2048:SheniXma.gehttp://xn--lodhmmd4e1b.ge/]

პროდუქტებში გამოყენებული წითელი საღებავი ჯანმრთელობისთვის საშიშია – ტკბილეული ქიმიური საღებავით, რომელიც მძიმე დაავადებებს იწვევს

პროდუქტებში გამოყენებული წითელი საღებავი ჯანმრთელობისთვის საშიშია
#post_seo_title

“საშიში წითელი” – რომელიც თვალს ატყუებს, ორგანიზმს კი წამლავს.

ეს არის “წითელი ალამი ” ამერიკის შეერთებული შტატებიდან – სურსათისა და წამლის ადმინისტრაცია მსოფლიოს მოუწოდებს შეწყვიტოს საკვებსა და წამლებში წითელი საღებავი N3-ის გამოყენება.

კვლევებით დადგინდა, რომ ეს სინთეტიკური საღებავი მძიმე დაავადებებს იწვევს.

წითელი ნომერი სამი – ნავთობისგან მზადდება, მისგან კი ვიზუალურად მიმზიდველი, განსაკუთრებით ბავშვებისთვის საყვარელი პროდუქტები – ტკბილეული, კანფეტები, ე.წ. ჟელიბონი, ზეფირი, ვარდისფერი ნაყინი, წვენები, ძეხვეული და წამლები.

საშიში ნივთიერება მხოლოდ მარკეტინგული გათვლისთვის – წითელი საღებავი ნომერი სამი საკვებ პროდუქტებსა და წამლებში მხოლოდ ვიზუალური ეფექტისთვის გამოიყენება.

ფსიქოლოგები განმარტავენ, რომ მკვეთრი წითელი უფრო მიმზიდველს და შესაბამისად უფრო გაყიდვადს ხდის ამა თუ იმ პროდუქტს.

აღსანიშნავია, რომ წითელი საღებავი N3 კოსმეტიკაში ჯერ კიდევ 25 წლის წინ აიკრძალა, იგივე მიზეზით, რომ ის ჯანმრთელობისთვის საშიშია.

FDA-იმ საკვებისა და წამლის მწარმოებლებს პროდუქტებიდან მავნე ნივთიერების სრულ ამოღებამდე 2 წლიანი ვადა მისცა.

2027 წლამდე სახიფათო პროდუქტი მომხმარებელმა თავად უნდა ამოიცნოს, ამისთვის კი, საუკეთესო გზა შეფუთვაზე შემადგენლობის ამოკითხვაა. ის ეტიკეტზე, შესაძლოა, დატანილი იყოს შემდეგი ვარიაციებით:

ბავშვის ჯანმრთელობა წითელი ხაზია, ამიტომ მსოფლიო უარს ამბობს წითელზე!

COVID-19 და ქრონიკული დაღლილობის სინდრომი (CFS): ახალი გამოწვევები

COVID-19 და ქრონიკული დაღლილობის სინდრომი (CFS): ახალი გამოწვევები
#post_seo_title

COVID-19 და ქრონიკული დაღლილობის სინდრომი (CFS): ახალი გამოწვევები

COVID-19-ის პანდემიამ კიდევ ერთხელ გვაჩვენა, რამდენად მნიშვნელოვანია ჯანმრთელობის გრძელვადიანი შედეგების გათვალისწინება. ახალი კვლევების მიხედვით, COVID-19-ით ინფიცირებულთა დიდ ნაწილში ქრონიკული დაღლილობის სინდრომი ხშირად დიაგნოზირებულია.
მნიშვნელოვანი სტატისტიკა:
COVID-19-ის გადატანილი ადამიანებიდან 10-დან 3-ს უვითარდება ქრონიკული დაღლილობის ნიშნები (1).
პოსტ-კოვიდური სინდრომით დაავადებულთა 40%-ზე მეტს აღენიშნება მუდმივი ფიზიკური და ფსიქიკური დაღლილობა (2).
ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) მონაცემებით, ასეთი სიმპტომების მქონე პაციენტების რიცხვი 2024 წლისთვის მნიშვნელოვნად გაიზარდა (3).
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„COVID-19-ის შემდგომი ქრონიკული დაღლილობის სინდრომი სერიოზულ ზეგავლენას ახდენს როგორც პაციენტების პირად, ისე საზოგადოებრივ ცხოვრებაზე. აუცილებელია მეტი კვლევა და რესურსების მობილიზაცია ამ პრობლემის დასაძლევად.“
რას უნდა მივაქციოთ ყურადღება?
  • ვარჯიშის სიფრთხილე და დასვენების რეგულირება.
  • ექიმთან მუდმივი კონსულტაცია.
  • შესაბამისი დიეტა და ცხოვრების ჯანსაღი წესი.
მეტი ინფორმაცია გაეცანით აქ:
შეიძლება იყოს 1 ადამიანი and ტექსტი გამოსახულება
შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
კითხვა 1 / 1
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
Verified by MonsterInsights