სამშაბათი, ივნისი 16, 2026
მთავარი წაკითხვა გვერდი 455

ანტიბიოტიკი, რომელიც მილიონობით ადამიანმა მიიღო, აშშ-ში (ალაბამა) ბაზრიდან ამოღებულია მომაკვდინებელი გვერდითი ეფექტების გამო

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ანტიბიოტიკი, რომელიც მილიონობით ადამიანმა მიიღო, აშშ-ში (ალაბამა) ბაზრიდან ამოღებულია მომაკვდინებელი გვერდითი ეფექტების გამო
#post_seo_title

ანტიბიოტიკი, რომელიც მილიონობით ადამიანმა მიიღო, აშშ-ში (ალაბამა) ბაზრიდან ამოღებულია მომაკვდინებელი გვერდითი ეფექტების გამო

შესავალი
წარმოიდგინეთ, რომ ფართოდ გავრცელებული ანტიბიოტიკი, რომელიც მილიონობით ადამიანისთვის გახდა ჯანმრთელობის განკურნების სიმბოლო, მოულოდნელად საფრთხედ იქცა. ალაბამაში მომხდარმა შემთხვევებმა აჩვენა, რომ ცალკეული ანტიბიოტიკები, რომლებიც ინფექციების მკურნალობისთვის გამოიყენებოდა, შეიძლება ორგანიზმზე უკიდურესად მავნებელი იყოს. როგორ უნდა დავიცვათ ჩვენი თავი და რას ვსწავლობთ ამ შემთხვევიდან?
ალაბამას შემთხვევა და ცეფტრიაქსონის გამოყენება
ცეფტრიაქსონი (Ceftriaxone) ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ანტიბიოტიკია აშშ-ში. მისი დანიშნულება მოიცავს ისეთ მდგომარეობებს, როგორიცაა სასუნთქი გზების ინფექციები, გონორეა და სეფსისი. თუმცა, ახალმა გამოკვლევებმა აჩვენა, რომ მისი გადაჭარბებული ან არასწორი გამოყენება შეიძლება არაერთი სერიოზული გვერდითი ეფექტის მიზეზი გახდეს (1).
ალაბამაში დაფიქსირდა შემთხვევები, სადაც ანტიბიოტიკებმა გამოიწვია სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ორგანოების დაზიანება. მიუხედავად იმისა, რომ ცეფტრიაქსონი თავის მხრივ ეფექტიანია, მისი უკონტროლო გამოყენება შესაძლოა პაციენტის ჯანმრთელობისთვის მომაკვდინებელი გახდეს.
ანტიბიოტიკების მდგომარეობა საქართველოში
საქართველოში ანტიბიოტიკები ხშირად დანიშნულების გარეშე, თვითმკურნალობის მიზნით გამოიყენება. ეს ტენდენცია საგანგაშოა და პირდაპირ კავშირშია ანტიბიოტიკორეზისტენტობის პრობლემასთან. თუ მოსახლეობა არასწორად და ექიმის კონსულტაციის გარეშე იყენებს ანტიბიოტიკებს, ეს არა მხოლოდ ინდივიდუალურ, არამედ საზოგადოებრივ ჯანმრთელობასაც ვნებს.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, აღნიშნავს:
„საქართველოში ანტიბიოტიკების კონტროლი და რეგულირება გადაუდებელი აუცილებლობაა. მაგალითად, ცეფტრიაქსონის მსგავსი ანტიბიოტიკები, რომლებიც დიდ ეფექტიანობას აჩვენებს, არასწორად გამოყენების შემთხვევაში შეიძლება ჯანმრთელობისთვის უმძიმეს შედეგებამდე მიგვიყვანოს.“
როგორ დავიცვათ თავი?
ანტიბიოტიკების უსაფრთხოდ გამოყენება მოითხოვს შემდეგი წესების დაცვას:
1. ექიმის კონსულტაცია: არასდროს მიიღოთ ანტიბიოტიკი ექიმის რეკომენდაციის გარეშე.
2. მკურნალობის სრული კურსი: დაიცავით მკურნალობის ხანგრძლივობა ისე, როგორც ექიმმა გითხრათ.
3. ინფორმაციის გავრცელება: საზოგადოებაში ანტიბიოტიკების უსაფრთხოების შესახებ ცნობიერების ამაღლება აუცილებელია.
დასკვნა
ალაბამაში მომხდარი შემთხვევა გვასწავლის, რომ ყველაზე გავრცელებული და ეფექტური მედიკამენტებიც კი არ არის უვნებელი არასწორი გამოყენების შემთხვევაში. მნიშვნელოვანია, რომ საქართველოში საზოგადოება უფრო ფრთხილად მოეკიდოს ანტიბიოტიკების მიღებას და სახელმწიფომ გააძლიეროს კონტროლი და რეგულირება ამ მიმართულებით.
ამ პროცესში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ჯანდაცვის სისტემის მოწესრიგება და საერთაშორისო სტანდარტების დანერგვა. Accreditation Canada (AC)-ის მსგავსი ორგანიზაციები ხელს უწყობს არა მხოლოდ სამედიცინო სერვისების ხარისხის გაუმჯობესებას, არამედ უსაფრთხოების მაღალ სტანდარტებსაც, რაც აცილებს მსგავს გართულებებს. როგორც პროფესორი გიორგი ფხაკაძე აღნიშნავს:
„საქართველოში საერთაშორისო აკრედიტაციის დანერგვა მნიშვნელოვანია პაციენტის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად. ასეთმა სტანდარტებმა შეიძლება მოაგვაროს არა მხოლოდ ანტიბიოტიკების არასწორი გამოყენების პრობლემა, არამედ შექმნას მაღალი ხარისხის ჯანდაცვის სისტემა, რომელიც უზრუნველყოფს ყველა პაციენტის დაცულობას.“
საზოგადოებამ, ექიმებმა და სახელმწიფომ ერთად უნდა იმუშაონ იმისათვის, რომ საქართველო გახდეს ისეთი ქვეყანა, სადაც ჯანდაცვის სერვისები არა მხოლოდ ეფექტური, არამედ უსაფრთხოც იქნება.
გამოყენებული წყაროები
1. Walker, R. “Antibiotics and Public Health Risks.” Available from: https://www.dailymail.co.uk/…/Antibiotic-taken-millions…. Published January 19, 2025. Accessed January 22, 2025.
2. WHO. “Antimicrobial resistance: global report.” Available from: https://www.who.int/…/fact…/detail/antimicrobial-resistance. Published November 2024. Accessed January 22, 2025.
3. CDC. “Antibiotics: When and How to Use Them.” Available from: https://www.cdc.gov/antibiotics. Published December 2024. Accessed January 22, 2025.
4. European Centre for Disease Prevention and Control. “Antibiotic Resistance in Europe.” Available from: https://www.ecdc.europa.eu/en/antimicrobial-resistance. Published October 2024. Accessed January 22, 2025.
5. Ministry of Health of Georgia. “Antibiotic Resistance: Local Challenges.” Available from: https://www.moh.ge/antibiotic-resistance. Published January 2025. Accessed January 22, 2025.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე – საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი. ის არის ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის დამოუკიდებელი ანგარიშვალდებულების პანელის ყოფილი წევრი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე, ჯანდაცვის სფეროში, მათ შორის საავადმყოფოების მართვის, ხარისხის გაუმჯობესების, კომპეტენციის სტანდარტებისა და საერთაშორისო ჯანდაცვის პროექტების განხორციელებაში.
@highlight
@[61552603185704:2048:SheniEkimi.ge • http://xn--podalbard8ewa.ge/]
@[61554408115760:2048:SheniAmbebi.ge • http://xn--lodcajcveug2j.ge/]

შრომის მომავლის 9 ტენდენცია 2025 წელს და მის შემდგომ – მნიშვნელოვანი ცვლილებების წელი იქნება სამუშაო გარემოში

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
შრომის მომავლის 9 ტენდენცია 2025 წელს და მის შემდგომ
#post_seo_title

შრომის მომავლის 9 ტენდენცია 2025 წელს და მის შემდგომ

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე
2025 წელი მნიშვნელოვანი ცვლილებების წელი იქნება სამუშაო გარემოში. ტექნოლოგიური პროგრესი, განსაკუთრებით ხელოვნური ინტელექტის (AI) განვითარება, და კორპორატიული კულტურის ცვლილებები განსაზღვრავს მომავალი სამუშაოს ფორმას.
1. ხელოვნური ინტელექტის ინტეგრაცია სამუშაო პროცესში
ხელოვნური ინტელექტის გამოყენება ორგანიზაციებში გაიზრდება, რაც გამოიწვევს ახალი როლების შექმნას, როგორიცაა მთავარი AI ოფიცერი. ეს პოზიცია პასუხისმგებელი იქნება AI სისტემების მართვაზე და მათი ეფექტურ გამოყენებაზე. მონაცემთა ანალიტიკა ასევე მნიშვნელოვანი იქნება, რაც ბაზრის 30%-იან ზრდას გამოიწვევს (1).
2. სამუშაო სივრცეების ტრანსფორმაცია
“სოფლის ოფისის” კონცეფცია გააცოცხლებს კორპორატიულ სივრცეებს, რაც მათ უფრო სტუმართმოყვარე და სოციალურ გარემოდ აქცევს. ეს ხელს შეუწყობს თანამშრომლების შორის კომუნიკაციის გაუმჯობესებას და გუნდურობის გაძლიერებას (1).
3. მოქნილი სამუშაო გრაფიკი
მოქნილი სამუშაო გრაფიკი კვლავაც მნიშვნელოვანი იქნება. თანამშრომლები აფასებენ დისტანციური მუშაობის შესაძლებლობას, რაც მათ საშუალებას აძლევს უკეთესად დააბალანსონ პირადი და პროფესიული ცხოვრება (1).
4. ინკლუზიურობა და სამართლიანობა
მრავალფეროვნების, თანასწორობისა და ინკლუზიურობის ინიციატივები კვლავაც მნიშვნელოვანი იქნება. ორგანიზაციები გაამახვილებენ ყურადღებას სამართლიანობაზე და ინკლუზიურობაზე, რათა უზრუნველყონ თანამშრომლების კმაყოფილება და პროდუქტიულობა (2).
5. თანამშრომლების კეთილდღეობა
ორგანიზაციები გააფართოებენ თანამშრომლების სარგებელთა პაკეტებს, მოიცავს რა ახალ ინიციატივებს, როგორიცაა “პატერნითი” შვებულება შინაური ცხოველებისთვის, ბებია-ბაბუის შვებულება და ხანდაზმულთა მოვლის მხარდაჭერა. ეს ხელს შეუწყობს თანამშრომლების კეთილდღეობას და სამუშაოსადმი კმაყოფილებას (3).
6. უნარების განახლება და გადამზადება
ტექნოლოგიური პროგრესი, განსაკუთრებით AI-ის განვითარება, მოითხოვს თანამშრომლების უნარების განახლებას და გადამზადებას. ორგანიზაციები უნდა უზრუნველყონ შესაბამისი ტრენინგები და რესურსები, რათა თანამშრომლებმა შეძლონ ახალი ტექნოლოგიების ეფექტურად გამოყენება (3).
7. სამუშაოს უსაფრთხოება და სტაბილურობა
პოლიტიკური ცვლილებები და რეგულაციების განახლება შეიძლება გავლენას ახდენდეს სამუშაო გარემოზე. ორგანიზაციებმა უნდა იყვნენ მზად ადაპტაციისთვის და უზრუნველყონ თანამშრომლებისთვის სტაბილური და უსაფრთხო სამუშაო პირობები (3).
8. თანამშრომლების ჩართულობა და კმაყოფილება
ორგანიზაციებმა უნდა გაამახვილონ ყურადღება თანამშრომლების ჩართულობაზე და კმაყოფილებაზე, რათა უზრუნველყონ მაღალი პროდუქტიულობა და ნიჭის შენარჩუნება. ეს მოიცავს თანამშრომლების მოსაზრებების გათვალისწინებას და მათი საჭიროებების დაკმაყოფილებას (2).
9. სამუშაოს მომავლის პროგნოზები
ტექნოლოგიური პროგრესი და სამუშაო გარემოს ცვლილებები მოითხოვს ორგანიზაციებისგან მოქნილობას და ადაპტაციის უნარს. მომავალში წარმატების მისაღწევად, კომპანიებმა უნდა გაითვალისწინონ ეს ტენდენციები და შეიმუშაონ შესაბამისი სტრატეგიები (2).
დასკვნა
2025 წელი მნიშვნელოვანი ცვლილებების წელი იქნება სამუშაო გარემოში. ორგანიზაციებმა უნდა გაითვალისწინონ ზემოთ აღნიშნული ტენდენციები და შეიმუშაონ სტრატეგიები, რათა უზრუნველყონ თანამშრომლების კმაყოფილება და ორგანიზაციის წარმატება.
ლიტერატურა
1. The Times. An expert’s view on the future of work in 2025. Available from: https://www.thetimes.co.uk/…/an-experts-view-on-the-future…. Accessed 23 Jan 2025.
2. Financial Times. The 2025 work trends to watch. Available from: https://www.ft.com/con…/3595f121-24da-41ff-b810-29edb9228aa9. Accessed 23 Jan 2025.
3. Business Insider. Labor shortages, the skills gap, and political changes are top of the agenda for the US’ biggest HR group in 2025. Available from: https://www.businessinsider.com/workplace-trends-for-2025…. Accessed 23 Jan 2025.
4. New York Post. Employers are offering new benefits, from elder care to pet PTO. Available from: https://nypost.com/…/employers-are-offering-new-benefits…/. Accessed 23 Jan 2025.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე – საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი. ის არის ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის დამოუკიდებელი ანგარიშვალდებულების პანელის ყოფილი წევრი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე, ჯანდაცვის სფეროში, მათ შორის საავადმყოფოების მართვის, ხარისხის გაუმჯობესების, კომპეტენციის სტანდარტებისა და საერთაშორისო ჯანდაცვის პროექტების განხორციელებაში.

სამუშაო ბაზრის მომავლის ანგარიში 2025: გლობალური ტენდენციები და მათი გავლენა საქართველოზე

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
სამუშაო ბაზრის მომავლის ანგარიში 2025: გლობალური ტენდენციები და მათი გავლენა საქართველოზე
#post_seo_title

სამუშაო ბაზრის მომავლის ანგარიში 2025: გლობალური ტენდენციები და მათი გავლენა საქართველოზე

მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის მიერ გამოქვეყნებული “სამუშაო ადგილების მომავლის ანგარიში 2025” გვიჩვენებს, რომ გლობალური შრომის ბაზარი მნიშვნელოვან ტრანსფორმაციას განიცდის. ანგარიში ეფუძნება მსოფლიოს 1,000-ზე მეტი წამყვანი დამსაქმებლის შეხედულებებს, რომლებიც წარმოადგენენ 14 მილიონზე მეტ მუშაკს 22 ინდუსტრიულ კლასტერსა და 55 ეკონომიკაში (1).
ძირითადი ტენდენციები, რომლებიც შრომის ბაზრის ტრანსფორმაციას განაპირობებს:
1. ტექნოლოგიური ცვლილებები: ხელოვნური ინტელექტისა და ავტომატიზაციის განვითარება ცვლის სამუშაო პროცესებს და ქმნის ახალ შესაძლებლობებს.
2. გეოეკონომიკური ფრაგმენტაცია: გლობალური ეკონომიკური ურთიერთობების ცვლილებები გავლენას ახდენს სამუშაო ბაზრის სტრუქტურაზე.
3. ეკონომიკური გაურკვევლობა: ეკონომიკური მერყეობა და გაურკვევლობა აიძულებს კომპანიებს ადაპტირდნენ ახალ რეალობებთან.
4. დემოგრაფიული ცვლილებები: მოსახლეობის დაბერება და მიგრაცია ცვლის სამუშაო ძალის შემადგენლობას.
5. მწვანე ტრანზიცია: გარემოს დაცვა და მდგრადი განვითარება ქმნის ახალ სამუშაო შესაძლებლობებს მწვანე ეკონომიკაში.
ამ ტენდენციების გავლენა საქართველოზე
საქართველოს შრომის ბაზარი ასევე განიცდის ზემოთ აღნიშნულ გლობალურ ტენდენციებს. ტექნოლოგიური ცვლილებები და ავტომატიზაცია მოითხოვს მუშახელის ახალი უნარების განვითარებას. გეოეკონომიკური ფრაგმენტაცია და ეკონომიკური გაურკვევლობა გავლენას ახდენს ინვესტიციებზე და დასაქმების შესაძლებლობებზე ქვეყანაში. დემოგრაფიული ცვლილებები, როგორიცაა მოსახლეობის დაბერება, ცვლის სამუშაო ძალის სტრუქტურას და მოითხოვს შესაბამის ადაპტაციას. მწვანე ტრანზიცია კი ქმნის ახალ შესაძლებლობებს მდგრადი განვითარების მიმართულებით.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის რეკომენდაციები:
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, აღნიშნავს: “მნიშვნელოვანია, რომ საქართველოს მუშახელი მუდმივად ავითარებდეს ახალ უნარებს და ადაპტირდეს ახალ რეალობებთან, რათა წარმატებით გამოიყენოს წარმოქმნილი შესაძლებლობები.”
ასევე, პროფესორი ფხაკაძე მოუწოდებს: “საჭიროა სახელმწიფო და კერძო სექტორის ერთობლივი ძალისხმევა, რათა უზრუნველყოფილი იყოს ხარისხიანი განათლება და გადამზადების პროგრამები, რომლებიც შეესაბამება შრომის ბაზრის ახალ მოთხოვნებს.”
დასკვნა:
შრომის ბაზრის ტრანსფორმაცია მოითხოვს როგორც ინდივიდუალური მუშახელის, ასევე ორგანიზაციებისა და სახელმწიფო სტრუქტურების აქტიურ მონაწილეობას. ახალი უნარების განვითარება და ადაპტაცია ახალი რეალობების მიმართ არის წარმატების გასაღები მომავალი სამუშაო გარემოში.
ლიტერატურა:
1. World Economic Forum. The Future of Jobs Report 2025. ხელმისაწვდომია: https://www.weforum.org/pub…/the-future-of-jobs-report-2025/. წვდომის თარიღი: 23 იანვარი 2025.
2. World Economic Forum. Future of Jobs Report 2025: The jobs of the future – and the skills you need to get them. ხელმისაწვდომია: https://www.weforum.org/…/future-of-jobs-report-2025-jobs…/. წვდომის თარიღი: 23 იანვარი 2025.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე – საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი. ის არის ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის დამოუკიდებელი ანგარიშვალდებულების პანელის ყოფილი წევრი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე, ჯანდაცვის სფეროში, მათ შორის საავადმყოფოების მართვის, ხარისხის გაუმჯობესების, კომპეტენციის სტანდარტებისა და საერთაშორისო ჯანდაცვის პროექტების განხორციელებაში.

ადამიანის ევოლუცია გრძელდება: მიკროევოლუციის ნიშნები ჩვენს სხეულში

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ადამიანის ევოლუცია გრძელდება: მიკროევოლუციის ნიშნები ჩვენს სხეულში
#post_seo_title

ადამიანის ევოლუცია გრძელდება: მიკროევოლუციის ნიშნები ჩვენს სხეულში

ბოლო კვლევებმა აჩვენა, რომ ადამიანის სხეული განიცდის მიკროევოლუციურ ცვლილებებს, რაც აისახება სახის ფორმის შემცირებაში და სიბრძნის კბილების არარსებობაში. ეს ცვლილებები, ძირითადად, ჩვენი კვების ჩვევების ცვლილებას უკავშირდება.
სახის ფორმისა და ყბის ცვლილებები
ადრეულ პერიოდში, ადამიანის ყბები უფრო ფართო და ძლიერი იყო, რაც საშუალებას აძლევდა მყარ საკვებს ეფექტურად გაეღეჭა. თანამედროვე დიეტაში დამუშავებული და რბილი საკვების ზრდამ გამოიწვია ყბის ზომის შემცირება და სიძლიერის დაკლება. ეს ცვლილებები იწვევს სიბრძნის კბილების ამოჭრის სირთულეებს ან მათ სრულ არარსებობას. კვლევების თანახმად, ჩვილების ნაწილი უკვე იბადება სიბრძნის კბილების გარეშე, რაც მიანიშნებს ევოლუციურ ცვლილებებზე (1).
დამატებითი არტერიები და ძვლები
მეცნიერებმა ასევე აღმოაჩინეს, რომ ზოგიერთ ადამიანს წინამხარში დამატებითი არტერია უვითარდება, რაც ადრე იშვიათი იყო. ეს ცვლილება შეიძლება დაკავშირებული იყოს სისხლის მიმოქცევის გაუმჯობესებასთან და მიკროევოლუციურ პროცესებთან. ასევე დაფიქსირდა დამატებითი ძვლების განვითარება ხელებსა და ფეხებში, რაც მიანიშნებს ადამიანის სხეულის სტრუქტურის ცვლილებაზე (2).
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე აღნიშნავს: “ეს მიკროევოლუციური ცვლილებები ადასტურებს, რომ ადამიანის ორგანიზმი მუდმივად ადაპტირდება გარემოსა და ცხოვრების წესის ცვლილებებთან. მნიშვნელოვანია, რომ საზოგადოებამ გაითვალისწინოს ეს პროცესები და ყურადღება მიაქციოს ჯანმრთელობისა და კვების ჩვევების გაუმჯობესებას.”
დასკვნა
ადამიანის ევოლუცია გრძელდება და ჩვენი სხეული მუდმივად იცვლება გარემოსა და ცხოვრების წესის შესაბამისად. მნიშვნელოვანია, რომ ეს ცვლილებები გავითვალისწინოთ და ვიზრუნოთ ჩვენს ჯანმრთელობაზე, რათა მომავალი თაობები ჯანმრთელი და ადაპტირებული იყვნენ ახალი რეალობების მიმართ.
ლიტერატურა
1. Lucas T, Kumaratilake J, Henneberg M. Recently increased prevalence of the human median artery of the forearm: A microevolutionary change. Journal of Anatomy. 2020 Oct;237(4):623-631. ხელმისაწვდომია: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/joa.13224. წვდომის თარიღი: 23 იანვარი 2025.
2. Flinders University. Forearm artery reveals human evolution continues. ხელმისაწვდომია: https://news.flinders.edu.au/…/forearm-artery-reveals…/. წვდომის თარიღი: 23 იანვარი 2025.
3. Martinón-Torres M. The past, present and future of human evolution. Nature. 2018 Feb;554(7690):296-297. ხელმისაწვდომია: https://www.nature.com/articles/d41586-018-01807-7. წვდომის თარიღი: 23 იანვარი 2025.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე – საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი. ის არის ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის დამოუკიდებელი ანგარიშვალდებულების პანელის ყოფილი წევრი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე, ჯანდაცვის სფეროში, მათ შორის საავადმყოფოების მართვის, ხარისხის გაუმჯობესების, კომპეტენციის სტანდარტებისა და საერთაშორისო ჯანდაცვის პროექტების განხორციელებაში.
@[61552603185704:2048:SheniEkimi.ge • http://xn--podalbard8ewa.ge/]
@[61554408115760:2048:SheniAmbebi.ge • http://xn--lodcajcveug2j.ge/]

“ხანგრძლივი სიცოცხლის რისკები: ბიოჰაკერის გაკვეთილი”

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
“ხანგრძლივი სიცოცხლის რისკები: ბიოჰაკერის გაკვეთილი”
#post_seo_title

“ხანგრძლივი სიცოცხლის რისკები: ბიოჰაკერის გაკვეთილი”

ხანგრძლივი სიცოცხლე და მისი გაფართოება ადამიანის ერთ-ერთი უმთავრესი მიზანია. თუმცა, სიცოცხლის ხანგრძლივობის მიმართულებით მიღწეულმა პროგრესმა ახალ რისკებსა და გამოწვევებს გაუსვა ხაზი. ბოლოდროინდელმა მოვლენამ, რომელშიც მილიონერმა ბიოჰაკერმა სიბერის საწინააღმდეგო დანამატი შეწყვიტა მისი შესაძლო საპირისპირო შედეგების გამო, ეს თემა კიდევ ერთხელ გამოიწვია აქტიური დისკუსია.
ბიოჰაკერი, რომელიც მრავალი წლის განმავლობაში ცდილობდა სიცოცხლის გახანგრძლივებას, ყურადღებით აკვირდებოდა საკუთარ სხეულზე ექსპერიმენტების შედეგებს. თუმცა, გარკვეულმა სიმპტომებმა ის აფიქრებინა, რომ დანამატი, რომელსაც იგი იღებდა, შესაძლოა სიბერის პროცესს აჩქარებდა. ეს შემთხვევა გვაჩვენებს, რომ სამედიცინო ინოვაციები და ექსპერიმენტები ხშირად მოიცავს გაუთვალისწინებელ რისკებს, რაც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, როდესაც საქმე ეხება სიცოცხლის ხანგრძლივობას.
ხანგრძლივი სიცოცხლის დანამატების რისკები
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე აღნიშნავს:
„სიცოცხლის გახანგრძლივების თემაზე საუბარი უნდა წარმოებოდეს მტკიცებულებაზე დაფუძნებული მონაცემებით. ნებისმიერი სამედიცინო ინტერვენცია ან დანამატი, რომელიც არ არის სათანადოდ შესწავლილი და დამტკიცებული, საფრთხეს უქმნის არა მხოლოდ ფიზიკურ ჯანმრთელობას, არამედ საზოგადოების საერთო ნდობას მედიცინის მიმართ.“
მსოფლიოში სულ უფრო იზრდება ინტერესი სიბერის პროცესის შენელებისა და სიცოცხლის გახანგრძლივების მიმართ. დანამატები, რომლებიც ხშირად აღიარებულია, როგორც „სიბერის საწინააღმდეგო“, პოპულარული გახდა მათ შორის, ვისაც ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესება სურს. თუმცა, ბევრი მათგანის გრძელვადიანი ეფექტები უცნობია.
გლობალური მონაცემები:
• კვლევები აჩვენებს, რომ ბიოჰაკინგის ინდუსტრიის ზომა 2023 წელს $50 მილიარდს აღემატებოდა და 2025 წლისთვის $100 მილიარდს მიაღწევს.
• სამწუხაროდ, ბიოჰაკინგით დაკავებულთა 40%-ზე მეტი აცხადებს, რომ შეზღუდული მტკიცებულებები არსებობს იმ დანამატების ეფექტურობაზე, რომლებსაც ისინი იყენებენ.
საქართველოს კონტექსტი:
საქართველოში ბიოჰაკინგისა და ანტი-სიბერის დანამატების გამოყენება ჯერ კიდევ ახალი თემაა, მაგრამ ინფორმაცია და რეკლამა ამ პროდუქტებზე სწრაფად ვრცელდება. მოსახლეობის ნაწილი უკვე იყენებს ასეთი დანამატებს, ძირითადად, ინტერნეტ რეკლამების გავლენით.
რისკების გაკონტროლება: საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის როლი
პროფესორი ფხაკაძე ხაზს უსვამს, რომ:
„მნიშვნელოვანია, რომ საქართველოში მოსახლეობა იყოს ინფორმირებული ყველა შესაძლო რისკზე, რომელიც უკავშირდება დაუმტკიცებელ მედიკამენტებსა და დანამატებს. განათლება, სამედიცინო კონტროლი და მკაცრი რეგულაცია აუცილებელია ამ სფეროში.“
მნიშვნელოვანია, რომ ნებისმიერი პროდუქტი, რომელიც იყიდება, მკაცრად კონტროლირდეს და შეფასდეს უსაფრთხოების კუთხით. ჯანდაცვის სამინისტრომ და ჰოსპიტალებმა უნდა შეიმუშაონ კონკრეტული რეგულაციები, რათა მოსახლეობამ მიიღოს მხოლოდ სანდო და მტკიცებულებაზე დაფუძნებული პროდუქტები.
რეკომენდაციები
საქართველოს ჯანდაცვის სექტორისთვის:
1. კანონმდებლობა და რეგულაციები: აუცილებელია, რომ ჯანდაცვის სამინისტრომ დანამატებისა და ანტი-სიბერის მედიკამენტების გაყიდვაზე დაამტკიცოს მკაცრი რეგულაციები.
2. განათლება: მოსახლეობის ინფორმირება დანამატების შესაძლო რისკებსა და ეფექტებზე აუცილებელია.
საქართველოს მოსახლეობისთვის:
1. იყავით სკეპტიკურად განწყობილი და ნუ ენდობით დაუდასტურებელ რეკლამებს.
2. კონსულტაციები გაიარეთ მხოლოდ კვალიფიციურ ექიმებთან, სანამ დაიწყებთ ახალი დანამატის მიღებას.
3. ნუ ჩაიტარებთ ექსპერიმენტებს თქვენს ჯანმრთელობაზე, განსაკუთრებით იმ პროდუქტებით, რომლებსაც არ აქვთ გრძელვადიანი კვლევითი მხარდაჭერა.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის შესახებ
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, საერთაშორისო ჯანდაცვის ექსპერტია, რომელსაც მრავალი წელია აკრედიტაციის სტანდარტების, პაციენტთა განათლებისა და მაღალი ხარისხის ჯანდაცვის დანერგვის მიმართულებით მუშაობს. მისი მისიაა, შექმნას უსაფრთხო და სანდო ჯანდაცვის სისტემა, რომელიც დაფუძნებულია ხარისხზე და პროფესიონალიზმზე.
references:
1. Grand View Research. Biohacking Market Size, Share & Trends Analysis Report By Type (Outside-In, Inside-Out), By End-user (Healthcare, Hospitals), By Region, And Segment Forecasts, 2023 – 2030 [Internet]. 2023 [cited 2025 Jan 23]. Available from: https://www.grandviewresearch.com/industr…/biohacking-market
2. Statista Research Department. Biohacking: Share of People Concerned About Evidence Behind Supplements [Internet]. 2023 [cited 2025 Jan 23]. Available from: https://www.statista.com/…/biohacking-supplement-concerns/
3. WHO. Global Strategy and Action Plan on Ageing and Health [Internet]. 2020 [cited 2025 Jan 23]. Available from: https://www.who.int/ageing/WHO-GSAP-2017.pdf
4. World Health Organization. Public Health Implications of Aging Populations [Internet]. 2022 [cited 2025 Jan 23]. Available from: https://www.who.int/…/fact-sheets/detail/ageing-and-health
5. Harvard Medical School. Risks and Benefits of Longevity Supplements [Internet]. 2024 [cited 2025 Jan 23]. Available from: https://www.health.harvard.edu/…/anti-aging-supplements-and…
@highlight
@[61552603185704:2048:SheniEkimi.ge • http://xn--podalbard8ewa.ge/]
@[61554408115760:2048:SheniAmbebi.ge • http://xn--lodcajcveug2j.ge/]

რატომ არის აუცილებელი ხარისხიანი ძილი? – ძილის მნიშვნელობა ტვინის ჯანმრთელობისთვის

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
რატომ არის აუცილებელი ხარისხიანი ძილი? - ძილის მნიშვნელობა ტვინის ჯანმრთელობისთვის
#post_seo_title

ძილის მნიშვნელობა ტვინის ჯანმრთელობისთვის

ძილი ჩვენი ორგანიზმისთვის სასიცოცხლოდ აუცილებელია, მაგრამ იცოდჲით, რომ მისი ნაკლებობა ტვინის უჯრედებჲის სერიოზულ დაზჲიანებას იწვევს? თანამედროვე კვლევებმა აჩვენა, რომ ძილის დეფიციტი აჩქარებს ტვინის უჯრედების თვჲითგანადგურების პროცესს, რომელსაც ავტოფაგია ეწოდება. ეს პროცესი უკავშირდება ნეირონების დაზიანებას და ჩვენი კოგნიტური ფუნქციების (მახსოვრობა, ყურადღება, სწავლის უნარი) დაქვეითებას.

რა არის ავტოფაგია და რატომ არის ის მნიშვნელოვანი?

ავტოფაგია არის უჯრედების ბუნებრჲივი და აუცილებელი პროცესი, რომლის საშუალებითაც ისინი შლიან და გადამუშავებენ დაზიანებულ ან არასაჭირო კომპონენტებს, როგორიცაა ცილები და ორგანელები. ეს პროცესი ხელს უწყობს უჯრედების განახლებასა და მათ ჯანმრთელ ფუნქციონირებას.

თუმცა, ძილის დეფიციტი ამ მექანჲიზმს დისრეგულაციას იწვევს, რაც ნეირონების დაზიანებასთან არის დაკავშირებული. ავტოფაგიის დისბალანსი დაკავშირებულია ნეიროდეგენერაციულ დაავადებებთან, მათ შორის ალცჰაიმერისა და პარკინსონის დაავადებებთან.

როგორ ვუმკლავდეთ ძილის დეფიციტს?

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე ამ საკითხზე ხაზგასმით საუბრობს:

ძილი არჲის ჩვენი ტვინის ჯანმრთელობის საფუძველი. აუცილებელია ყოველდღიურად მინიმუმ 7-8 საათი ხარისხიანი ძილი. ეს არის ყველაზე მარტივი და ეფექტური გზა ნეიროდეგენერაციული დაავადებების თავიდან ასაცილებლად და ტვინის ჯანმრთელობის შესანარჩუნებლად.”

ფხაკაძის რეკომენდაციები მოიცავს:

•ძილისთვის რეგულარული რეჟიმის შენარჩუნებას – დაწექჲით და გაიჲღვიძეთ ერთი და იმავე დროს, თუნდაც დასვენების დღეებში.

•ძილის ჰიგიენის დაცვას – მოერიდეთ კოფეინსა და ეკრანებთან ხანგრძლივ დროს ძილის წინ.

•მშვიდ გარემოს შექმნას – იძინეთ ბნელ, გრიჲლ და ხმაურისგან თავისუფალ სივრცეში.

•მოწესრიგებულ კვებასა და ფიზიკურ აქტივობას – ჯანსაღი ცხოვრების სტილი მნიშვნელოვნად აუმჯობესებს ძილის ხარისხს.

ტვინის ჯანმრთელობა პირდაპირ არის დაკავშირებული ძიჲლის რაოდენობასა და ხარისხთან. ძილის დეფიციტი არა მხოლოდ ამციჲრებს ჩვენს ენერგიას და პროდუქტიჲულობას, არამედ ზრდის ტვინის უჯრედების დაზიანებისა და ნეიროდეგენერაციული დაავადებების რისკს.

ვიზრუნოთ ჩვენს ძილზე! რეგულარული და ხარისხიჲანი ძილი არის გზა უკეთესი მენტალური და ფიზიკური ჯანმრთელობისკენ, რაც დადებჲითად აისახება ჩვენი საერთო კეთილდღეობაზე.

გამოვლინდა ასაკი, რომლის შემდეგაც იწყება ტვინის დაბერება

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ამ აღმოჩენამ ახსნა, თუ როგორ იწმინდება ტვინი ნარჩენებისგან და მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა ტვინის ჯანმრთელობისა და ნევროლოგიური დაავადებების შესახებ ჩვენი თანამედროვე გაგების ჩამოყალიბებაზე
#post_seo_title

გონებრივი პროცესების თვალსაზრისით, დაბერების პროცესის დასაწყისი აღინიშნება 25-დან 35 წლამდე ასაკში.

ასაკთან ერთად ტვინის მოცულობა თანდათან მცირდება, განსაკუთრებით შუბლისა და საფეთქლის წილებში, რომლებიც პასუხისმგებელნი არიან მაღალ ფსიქიკურ ფუნქციებზე, როგორიცაა დაგეგმვა, გადაწყვეტილების მიღება და მეხსიერება. მიუხედავად იმისა, რომ ადამიანში ნეირონების რაოდენობა გარკვეულ ასაკამდე შედარებით სტაბილური რჩება, ტვინი დაბერებისას თანდათან კარგავს მათ.

ეს გამოწვეულია დაბერების ბუნებრივი პროცესებით და შეიძლება გამწვავდეს ისეთი ფაქტორებით, როგორიცაა სტრესი, ფიზიკური აქტივობის ნაკლებობა და ავადმყოფობა.

თეთრი ნივთიერება, რომელიც შედგება მიელინირებული აქსონებისაგან, რომლებიც აკავშირებენ ნერვულ უჯრედებს და უზრუნველყოფენ მათ შორის სიგნალის გადაცემას, ასევე განიცდის ცვლილებებს. ასაკთან ერთად მიელინი მცირდება და სინაფსური კავშირების რაოდენობა (აქსონების შეხების წერტილები სხვა ნეირონებთან) მცირდება, რაც ამცირებს ნეირონებს შორის სიგნალის გადაცემის სიჩქარეს და სიზუსტეს.

ტვინის ვარჯიშის მრავალი მეთოდი არსებობს, მათ შორის წიგნების კითხვა, თავსატეხების ამოხსნა და კომპიუტერული აპლიკაციების გამოყენება, რომლებიც უზრუნველყოფენ ინტერაქტიულ გამოწვევებს მეხსიერების, ყურადღების და ანალიტიკური უნარების განვითარებაში. ყველა ეს მეთოდი ხელს შეუწყობს ტვინის დაბერების შენელებას.

11 პროდუქტი, რომლის მიღებაც შეაფერხებს დემენციის პროცესების განვითარებას:

👉 მსხალი,

👉 ზეითუნის ზეთი,

👉 ღვინო (მხოლოდ მცირე რაოდენობით და წითელი),

👉 პომიდვრის საწებელი,

👉 სალათის ფურცლები,

👉 პარკოსნები,

👉 ჩაი,

👉 ისპანახი,

👉 ბროკოლი,

👉ფორთოხალი,

პომიდორი.ტვინის დაბერება არის სიბერით განპირობებული ტვინში თანდათანობითი ცვლილებების პროცესი. ეს ცვლილებები არის ცვლილებები, რომლებიც ხდება ყველა ადამიანში ასაკის მატებასთან ერთად და ცვლილებები, რომლებიც განვითარებულია სპეციფიკური დაავადებების (მათ შორის, არაღიარებული) გამო… უფრო ვრცლად

კვლევა – ექსტრემალური გვალვები მთელ მსოფლიოში გახშირდება და გაძლიერდება

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ვინ არიან კლიმატის ცვლილებების რისკის ქვეშ?
#post_seo_title

„მუდმივი მრავალწლიანი გვალვები კლიმატის დათბობასთან ერთად გაუარესდება“,-  ამის შესახებ ნათქვამია შვეიცარიის ტყის, თოვლისა და ლანდშაფტის კვლევის ფედერალური ინსტიტუტის კვლევაში.

მუდმივი გვალვები, რაც უკვე ათწლეულების განმავლობაში კლიმატის დათბობის ფონზე გაუარესდა, არღვევს მსოფლიოს წყლის რესურსებს და უარყოფითად მოქმედებს ეკოსისტემებზე. შვეიცარიის ტყის, თოვლისა და ლანდშაფტის კვლევის ფედერალური ინსტიტუტის ახალი კვლევა ადასტურებს, რომ გვალვა არა მხოლოდ სოფლის მეურნეობას, არამედ მთელს ეკოსისტემებს მნიშვნელოვან ზიანს აყენებს.

გვალვა ჩილეში: 15 წლის გამანადგურებელი მეწყერი

ჩილეს მაგალითი ნათლად აჩვენებს, თუ როგორ შეიძლება მუდმივმა გვალვამ გამოიწვიოს ქვეყნის წყლის მარაგების დაცარიელება. 15 წლის განმავლობაში ყველაზე ხანგრძლივი გვალვა ათასწლეულში, ჩილეს წყლის მარაგების თითქმის სრული ამოწურვა, სერიოზულ გავლენას ახდენს როგორც ქვეყნის სასიცოცხლო მნიშვნელობის მინერალების წარმოებაზე, ასევე სოფლის მეურნეობაზე.

კლიმატის ცვლილება და გვალვების გრძელვადიანი შედეგები

კლიმატის დათბობა გვალვებისთვის დამატებითი ფაქტორი გახდა, რასაც ხელს უწყობს წყლის მარაგების შემცირება. ამ პროცესის შედეგი გრძელვადიან პერიოდში უფრო მკვეთრად გამოჩნდება, როგორც სოფლის მეურნეობაში, ასევე ტყეებში. გვალვების შედეგად, შესაძლოა, დაიკარგოს ტროპიკული და ბორეალური რეგიონების მცენარეები, რაც გაამწვავებს ეკოსისტემური პრობლემების ხანგრძლივობას.

მეცნიერთა კვლევა: გვალვებისა და წყლის აორთქვლის ანომალიები

შვედთა გუნდი, მსოფლიოს სხვადასხვა რეგიონში, მათ შორის ტროპიკულ ტყეებსა და ანდებში, წვიმის ანომალიებზე დაკვირვებითა და წყლის აორთქვლის შეფასებით, ცდილობს გაარკვიოს გვალვების გრძელვადიანი გავლენა. ეს კვლევა აუცილებელია გლობალური პოლიტიკის უკეთესი ინფორმირებისათვის.

გვალვის გავლენა და აღდგენა: ბორეალური მცენარეული ეკოსისტემები

კვლევის მიხედვით, ყველაზე დიდი გავლენა გვალვამ ზომიერ მდელოებზე მოახდინა, ხოლო ბორეალური და ტროპიკული ტყეების აღდგენას ყველაზე დიდი დრო დასჭირდება. მაგალითად, ბორეალურ რეგიონებში მცენარეულობის აღდგენა შესაძლოა ათეულობით წელიწადი დასჭირდეს.

გვალვები და კლიმატი: რა შეგვიძლია გავაკეთოთ?

კლიმატის ცვლილების პარალელურად გვალვებთან ბრძოლის ეფექტური პოლიტიკის დანერგვა და წყლის რესურსების ეფექტური გამოყენება მნიშვნელოვანია. მეცნიერთა შეფასებები და კვლევები ეხმარება მსოფლიო საზოგადოებას იმის გარკვევაში, როგორ უნდა მართოს გვალვისა და წყლის კრიზისები.

დასკვნა: გვალვები – მსოფლიო გამოწვევა

გვალვების ეფექტი, მიუხედავად იმისა, რომ ხშირად იჩენს თავს სოფლის მეურნეობისა და ტყეების დამაზიანებლად, მისი გრძელვადიანი შედეგები, განსაკუთრებით წყლის რესურსების გლობალურ კრიზისთან დაკავშირებული, უნდა გახდეს ჩვენი დღევანდელი გამოწვევა. კლიმატის ცვლილებამ შეიძლება მნიშვნელოვნად გაამწვავოს ამ პროცესის გრძელვადიანი ზემოქმედება.

პიკს თვის ბოლოსთვის ელოდებიან – „გრიპის ვირუსი აბსოლუტურად მართვადი დაავადებაა, თუმცა არის გარკვეული რეკომენდაციები, რომელთა დაცვაც აუცილებელია“

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
სეზონურ ვირუსებთან ერთად H1N1 გააქტიურდა
#post_seo_title

სეზონური გრიპის შემთხვევები ქვეყანაში ისევ მზარდია. ექიმები პიკს თვის ბოლოსთვის ელოდებიან, თუმცა ვირუსების გავრცელება მოსალოდნელია გვიან გაზაფხულამდე.

ექიმები მოსახლეობას მოუწოდებენ, მკაცრად დაიცვან პირადი ჰიგიენა და მოერიდონ ხალხმრავალ ადგილებს, ასევე, ვირუსის სიმპტომებისას, დარჩნენ სახლში და ბავშვები არ გაუშვან სკოლებსა თუ ბაღებში. უმთავრეს რეკომენდაციად კვლავ რჩება ვაქცინაცია.

“გრიპის ვირუსი აბსოლუტურად მართვადი დაავადებაა, თუმცა არის გარკვეული რეკომენდაციები, რომელთა დაცვაც აუცილებელია, რათა გაწყდეს ინფექციის [გავრცელების] ჯაჭვი, რაც ძალიან მნიშვნელოვანია. ეს რეკომენდაციები საკმაოდ მარტივია – პირადი ჰიგიენა; ხელის ჰიგიენა; ხველის ეტიკეტის დაცვა… სასურველია, ზამთრის სეზონზე მოვერიდოთ დახურულ სივრცეებს, ხალხმრავალ ადგილებს, სადაც ვირუსული ინფექციების გავრცელების უფრო მეტი შანსია. აუცილებლად უნდა აღვნიშნოთ, რომ ეს არ არის საგანგაშო მდგომარეობა, ეს არის ჩვეული მდგომარეობა, რაც დამახასიათებელია ზამთრის სეზონისთვის, იგივე – გრიპის სეზონის ვირუსისთვის” , – აცხადებს ეპიდემიოლოგი მაიკო კაშია.

“ბუნებრივი სილამაზის საიდუმლო: როგორ მოქმედებს ცხოვრების სტილი თქვენს გარეგნობაზე?”

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
“ბუნებრივი სილამაზის საიდუმლო: როგორ მოქმედებს ცხოვრების სტილი თქვენს გარეგნობაზე?”
#post_seo_title

“ბუნებრივი სილამაზის საიდუმლო: როგორ მოქმედებს ცხოვრების სტილი თქვენს გარეგნობაზე?”

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე:
ადამიანის ცხოვრების სტილი მის ჯანმრთელობასთან ერთად, გარეგნობასაც საგრძნობლად ცვლის. სიგარეტი და მზის ზემოქმედება ყველაზე მთავარი “დამნაშავეებია” იმ პროცესებში, რომლებიც ადამიანს ნაადრევად აბერებს. ეს დადასტურდა გამორჩეული კვლევის ფარგლებში, სადაც მონაწილეობდა 186 ტყუპის წყვილი (1).
კვლევა ჩატარდა Twins Days Festival-ზე, ოჰაიოს შტატში, და შედეგები გამოქვეყნდა აშშ პლასტიკური ქირურგიის ასოციაციის (ASPS) ჟურნალში (2). მეცნიერებმა ყურადღება გაამახვილეს ცხოვრების სტილზე და მის გავლენაზე ადამიანის გარეგნობაზე.
მკვლევართა დასკვნა: სიგარეტი და მზის სხივები „იბერებს“ ადამიანს
კვლევამ აჩვენა, რომ ტყუპებს შორის ის, ვინც ეწეოდა ან ხშირად იყო მზის ქვეშ ტანის დამცავი კრემის გარეშე, აშკარად უფროსად გამოიყურებოდა, ვიდრე მათი ცხოვრების ჯანსაღი წესით მცხოვრები დები და ძმები (3).
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე აღნიშნავს:
„ეს კვლევა კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ ცხოვრების სტილი მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ადამიანის გარეგნობასა და დაბერების პროცესში. სიგარეტი და ულტრაიისფერი სხივების გავლენა არა მხოლოდ გარეგნობას, არამედ ჯანმრთელობასაც ზიანს აყენებს.“
რატომ „აბერებს“ სიგარეტი და მზის სხივები?
1. მზის სხივები (UV-ზემოქმედება):
ულტრაიისფერი სხივები არღვევს კოლაგენისა და ელასტინის ბოჭკოებს, რომლებიც კანის სიმკვრივესა და ელასტიურობას უზრუნველყოფს. დროთა განმავლობაში ეს იწვევს ღრმა ნაოჭების გაჩენასა და კანის ფერის ცვლილებას (4).
• გახანგრძლივებული მზის ზემოქმედება განსაკუთრებით სახის, ხელებისა და ყელის კანზე მოქმედებს.
• გარეთ აქტივობების დროს, მზისგან დამცავი საშუალებების უგულებელყოფა აბერებს კანს.
2. სიგარეტი:
სიგარეტის კვამლი აზიანებს კოლაგენის ბოჭკოებს და ამცირებს სისხლის ნაკადს კანისკენ, რის გამოც კანი ხდება მშრალი, მკრთალი და სუსტი (5).
• ნიკოტინის ზემოქმედება ამცირებს კანის რეგენერაციის უნარს.
• სიგარეტის მოხმარება აჩენს ნაოჭებს ტუჩების გარშემო და თვალების ირგვლივ.
რა უნდა გავაკეთოთ?
კვლევის შედეგები კიდევ ერთხელ ადასტურებს ცხოვრების ჯანსაღი სტილის მნიშვნელობას.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე გვთავაზობს შემდეგ რეკომენდაციებს:
1. მიატოვეთ სიგარეტი: ეს არა მხოლოდ გარეგნობას გააუმჯობესებს, არამედ ზოგადად გააძლიერებს თქვენს ჯანმრთელობას.
2. ყოველდღიურად გამოიყენეთ მზისგან დამცავი საშუალებები: ზაფხულშიც და ზამთარშიც.
3. თავი აარიდეთ სოლარიუმებს: დამწვრობა და კანის დაზიანება ნაადრევ დაბერებას იწვევს.
4. ინვესტიცია ჩადეთ საკუთარ ჯანმრთელობაში: ჯანსაღი კვება, ფიზიკური აქტივობა და სტრესის მართვა აძლიერებს ორგანიზმს და ანელებს დაბერების პროცესს.
რეკომენდაციები საქართველოს ჯანდაცვის სექტორისთვის
1. განათლების ინიციატივები: მოსახლეობის ინფორმირება ულტრაიისფერი სხივებისა და სიგარეტის ზიანის შესახებ.
2. პრევენციის პროგრამები: ახალგაზრდებში სიგარეტის მოხმარებისა და სოლარიუმის მოხმარების შემცირება.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის შესახებ
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, წლებია იბრძვის ჯანსაღი ცხოვრების წესის პოპულარიზაციისთვის. მისი მოღვაწეობა ემსახურება მაღალი ხარისხის ჯანდაცვის სტანდარტების დანერგვას, პაციენტთა განათლებას და მოსახლეობის ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესებას.
ლიტერატურა:
1. Guyuron B, Rowe DJ, Weinfeld AB, et al. Facial Aging in Twins: A Study on the Impact of Environment and Lifestyle. Plast Reconstr Surg. 2009;123(4):1321–1331. Available from: https://journals.lww.com/…/Facial_Aging_in_Twins__A_Study…
2. American Society of Plastic Surgeons. Study: Smoking, Sun Exposure Accelerates Facial Aging. Available from: https://www.plasticsurgery.org/news
3. Harvard Medical School. The Effects of Smoking and UV Light on Skin Aging. Available from: https://www.health.harvard.edu/stayin…/how-smoking-ages-skin
4. World Health Organization (WHO). UV Radiation and Health. Available from: https://www.who.int/…/q-a-detail/radiation-ultraviolet-(uv)
5. American Academy of Dermatology Association. How Smoking Causes Premature Aging of the Skin. Available from: https://www.aad.org/news
@highlight
@[61552603185704:2048:SheniEkimi.ge • http://xn--podalbard8ewa.ge/]
@[61554408115760:2048:SheniAmbebi.ge • http://xn--lodcajcveug2j.ge/]
1...454455456...1,087გვერდი 455 of 1,087

ბოლო სიახლეები

პოპულარული ამბები

კატეგორიები

ჩვენ შესახებ

info@accreditation.ge
ჩვენ შესახებ / რეკლამა / კონტაქტი

გამოგვყევი სოციალურ ქსელებში

© SheniEkimi.ge

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
›
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
›
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
›
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
⌄
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
⌄
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
კითხვა 1 / 1
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა ↗
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
›
✨რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
Verified by MonsterInsights