შაბათი, მაისი 9, 2026
მთავარი წაკითხვა გვერდი 239

ყალბი დანამატების რეალობა საქართველოში – „Gravicure“-ის შემთხვევა – გიორგი ფხაკაძე გვაფრთხილებს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ყალბი დანამატების რეალობა საქართველოში – „Gravicure“-ის შემთხვევა - გიორგი ფხაკაძე გვაფრთხილებს

ყალბი დანამატების რეალობა საქართველოში – „Gravicure“-ის შემთხვევა

საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი (PHIG) და Safe Supplements Georgia (SSG) კიდევ ერთხელ აფრთხილებს საზოგადოებას: საქართველოში აქტიურად იყიდება ყალბი და მომხმარებლის შეცდომაში შემყვანი საკვები დანამატები, რომელთა შორის ერთ-ერთი ტიპიური მაგალითია „Gravicure“.
რა ვნახეთ წარმოდგენილ დოკუმენტებსა და სერტიფიკატებში?
1. Viva Pharmaceutical Inc. (კანადა) – ოფიციალური დოკუმენტი ადასტურებს, რომ კომპანია აწარმოებდა „Gravicure“-ს 2014 წელს, რომლის ვადა ამოიწურა 2017 წლის 6 ივნისს.
ეს ნიშნავს, რომ საქართველოში დღეს გაყიდული ყველა „Gravicure“ არის მინიმუმ 8 წლით ვადაგასული პროდუქტი, რომლის რეალიზაციაც სრულიად დაუშვებელია.
2. Symbiofarm Sp. z o.o. (პოლონეთი) – წარმოდგენილი აქვს ISO 9001:2015 და Codex Alimentarius სერტიფიკატები. მაგრამ ეს სერტიფიკატები ეხება მხოლოდ კომპანიის ზოგად ხარისხის მართვის სისტემას (საკვების, კოსმეტიკის ან დანამატების წარმოებისთვის) და არა უშუალოდ „Gravicure“-ს.
შესაბამისად, სერტიფიკატები საერთოდ არ ადასტურებს ამ კონკრეტული პროდუქტის უსაფრთხოებას ან ნებადართულობას.
ბოთლის კრიტიკული შეფასება
„Gravicure“-ის ბოთლზე წარწერილია:
• Guanabana – 1000 მგ
• Curcumin – 150 მგ
• აღწერილობა: „Strong anticancer, antioxidant and hepatoprotective activity“
აქ რამდენიმე სერიოზული დარღვევაა:
•„Strong anticancer activity“ – მსგავსი მითითება საკვები დანამატისთვის კანონით აკრძალულია როგორც ევროკავშირში, ასევე კანადაში და აშშ-ში. ასეთი ფორმულირება წარმოადგენს მომხმარებლის შეცდომაში შეყვანას.
•არ არის მითითებული არცერთი რეგისტრირებული ნებადართული კვებითი განცხადება (health claim).
•არ არის მოცემული წარმოების ქვეყანა, ლოტის ნომერი, GMP-ის სერტიფიკატის ნიშანი ან რეგულატორის დამადასტურებელი ინფორმაცია.
•ინგრედიენტები არ შეესაბამება EFSA-ს ნებადართული ინგრედიენტების სიას – მაგალითად, „გუანაბანა“ არ არის ნებადართული საკვებ დანამატებში ევროკავშირის ბაზარზე.
ეს ფაქტორები ცხადყოფს, რომ პროდუქტი შეესაბამება ყალბ და უკანონოდ გავრცელებულ დანამატს, რომელიც მხოლოდ მარკეტინგული სიტყვებით ცდილობს მომხმარებლის დაჯერებას.
რატომ არის ეს სახიფათო?
• პროდუქტი ვადაგასულია და მაინც რეალიზდება საქართველოში.
• სერტიფიკატები არ შეესაბამება პროდუქტს და მხოლოდ სხვა დანიშნულების დოკუმენტებია.
• ბოთლის ეტიკეტზე გამოყენებულია აკრძალული და დაუმტკიცებელი განცხადებები, რაც ქმნის მცდარ წარმოდგენას, თითქოს პროდუქტი კიბოს კურნავს.
• ასეთი დანამატების თავისუფალი გაყიდვა საქართველოში სერიოზულ საფრთხეს უქმნის მოსახლეობის ჯანმრთელობას.
PHIG/SSG-ის რეკომენდაცია
მოვუწოდებთ მომხმარებლებს:
• არ შეიძინოთ და არ გამოიყენოთ „Gravicure“ ან მსგავსი დანამატები.
• გადაამოწმეთ დანამატების სანდოობა პლატფორმაზე: www.supplement.ge.
მოვუწოდებთ სახელმწიფო უწყებებს:
• დაუყოვნებლივ დაიწყონ „Gravicure“-ის ამოღება ბაზრიდან.
• შეამოწმონ იმპორტიორები და ონლაინ-მაღაზიები, რომლებიც ავრცელებენ ამ პროდუქტს.
• დაინერგოს მკაცრი მექანიზმი, რათა საქართველოში არ გავრცელდეს ვადაგასული და ყალბი დანამატები.
საერთაშორისო წყაროები
1. EFSA. Guidance on the scientific requirements for health claims related to botanical substances. EFSA Journal.
2. ANSES (France). Opinion on risks related to food supplements containing plants. 2023.
3. WHO Codex Alimentarius. FAO/WHO standards for food safety.
4. Viva Pharmaceutical Inc. ოფიციალური ვებსაიტი: https://www.vivapharm.com/index.php/services/
სტატია მომზადებულია საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის (PHIG) და Safe Supplements Georgia (SSG) ექსპერტთა მიერ.
ჩვენი მისიაა – დავიცვათ საზოგადოება ყალბი და საშიში დანამატებისგან.
მეტი ინფორმაცია იხილეთ:
შეიძლება იყოს მედიკამენტი და ტექსტი, რომელშიც ნაჩვენებია „Science Based GRAVICURE Guanabana 1000 mg Curcumin 150 mg 60 Capsules Strong anticancer, antioxidant andhepatoprotectiveactivity and hepatoprotective activity C ১ਲ ১৫ നാദനരാോോൗയ്റ supplement.ge“ გამოსახულება

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

ქალებში მენოპაუზის შემდგომ პერიოდში კალიუმით მდიდარი საკვების მიღებით ინსულტის და ამ მიზეზთან დაკავშირებული სიკვდილიანობის რისკი მცირდება

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ბოსტნეული - ჯანსაღი კვების ჯანმრთელობითი სიკეთეები 
#post_seo_title

კალიუმით მდიდარი საკვები ამცირებს ინსულტის განვითარების რისკს ასაკოვან ქალებში

მენოპაუზის შემდგომი ასაკის ქალებს შეუძლიათ ინსულტის თავიდან აცილება კალიუმით მდიდარი საკვების მიღებით ალბერტ ეინშტეინის სამედიცინო კოლეჯის (ბრონქსი) მეცნიერების მიერ ჩატარებულმა კვლევამ დაადგინა, რომ ქალებში მენოპაუზის შემდგომ პერიოდში კალიუმით მდიდარი საკვების მიღებით ინსულტის და ამ მიზეზთან დაკავშირებული სიკვდილიანობის რისკი მცირდება. ამ კვლევის შედეგმა კიდევ ერთხელ გაუსვა ხაზი ქალების კვების რაციონში ხილისა და ბოსტნეულის ჩართვის აუცილებლობას, რადგან ეს პროდუქტები კალიუმის წყაროს წარმოადგენს. ხაზგასასმელია ისიც, რომ კალიუმის მიღება მენოპაუზის შემდგომ პერიოდში არა მარტო ინულტის, არამედ ნაადრევი სიკვდილიანობის რისკსაც ამცირებს.

ადრე ჩატარებული კვლევები ადასტურებს, რომ კალიუმის მოხმარება ამცირებს სისხლის წნევას, მაგრამ შეუძლია თუ არა კალიუმის მიღებას ინსულტისა და სიკვდილიანობის პრევენცია, აქამდე გაურკვეველი იყო. გააგრძელეთ კითხვა

 

კვებასთან დაკავშირებული რჩევები COVID-19 -ის დროს მოზრდილთათვის

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

 

 მიკროპლასტმასა შენს არტერიებში! — ახალი კვლევა შოკის მომგვრელია

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
მიკროპლასტმასი ჩვენს ორგანიზმში – კიბოს ახალ საშიშროებად იქცა!
#post_seo_title

 მიკროპლასტმასა შენს არტერიებში! — ახალი კვლევა შოკის მომგვრელია

ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი.

sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა

 ინსულტის მქონე პაციენტებში 51-ჯერ მეტი მიკროპლასტმასა აღმოაჩინეს!

ახალი ნეირომეცნიერული კვლევა პირდაპირ უკავშირებს მიკროპლასტმასას სისხლძარღვოვან დაზიანებას. ინსულტით გარდაცვლილი პაციენტების არტერიული დაფების ანალიზში აღმოჩნდა, რომ ისინი 51-ჯერ მეტ მიკროპლასტმასას შეიცავს, ვიდრე ჯანმრთელი ადამიანების სისხლძარღვები.

ეს არ არის უბრალოდ ეკოლოგიური ან საჭმლის მომნელებელი პრობლემა. ეს ნიშნავს:
მიკროპლასტმასა შეიძლება რეალურად იწვევდეს გულის შეტევასა და ინსულტს.

 რას აჩვენებს კვლევა?
• მკვლევრებმა შეისწავლეს არტერიების შიგნითა ფენებში (Plaque) დაგროვილი ნივთიერებები.
• ინსულტით გარდაცვლილი პაციენტების არტერიებში აღმოჩენილ იქნა მიკროპლასტმასის ნაწილაკების 51-ჯერ მეტი კონცენტრაცია.
• პლასტმასის ნაწილაკებმა დაარღვიეს გენური აქტივობა, რომელიც პასუხისმგებელია:
• ანთებაზე
• სისხლძარღვების კედლების სისქეზე
• იმუნურ პასუხზე

 მიკროპლასტმასა როგორ ხვდება სისხლძარღვებში?
1. ინჰალაცია — ჰაერიდან (მაგალითად, მანქანის სალონში ან სახლში პლასტმასის ავეჯიდან გამოყოფილი ნაწილაკებით)
2. დალევა — პლასტმასის ბოთლის წყლით, განსაკუთრებით მზეზე ნამყოფიდან
3. ჭამა — მიკროპლასტმასით დაბინძურებული თევზით, ზღვის პროდუქტით ან პლასტმასაში შეფუთული საკვებით

 ორგანიზმი ვერ შლის ამ ნაწილაკებს და ისინი გროვდებიან, როგორც უცხო სხეულები — განსაკუთრებით არტერიებში.

 როგორ უკავშირდება ეს გულსისხლძარღვთა სისტემას?
• მიკროპლასტმასა იწვევს ქრონიკულ ანთებას სისხლძარღვების კედლებში
• ამან შეიძლება გამოიწვიოს ატეროსკლეროზის დაჩქარება
• შედეგად იზრდება ინსულტის და ინფარქტის რისკი

კითხვები და პასუხები

 ეს ნიშნავს, რომ ყველას აქვს მიკროპლასტმასი არტერიებში?
 ჯერ არა, მაგრამ კვლევები აჩვენებს, რომ საშუალო ადამიანმა შეიძლება წელიწადში მოიხმაროს 5–8 გრამი მიკროპლასტმასა — საკრედიტო ბარათის ტოლი.

 როგორ დავიცვათ თავი?
 მოერიდე პლასტმასის ბოთლიდან წყლის დალევას
 არ შეინახო საკვები პლასტმასის კონტეინერებში
 შეამცირე ზღვის პროდუქტების მიღება დაბალი ხარისხის წყაროებიდან
 გამოიყენე მინა, კერამიკა და უჩინარი შეფუთვა

 პლასტმასა შეიძლება რეალურად კლავდეს?
 ეს უკვე არ არის ჰიპოთეზა. სისხლძარღვებში აღმოჩენილი მიკროპლასტმასა სერიოზულად აყენებს რისკს და საჭიროებს სახელმწიფო დონეზე რეაგირებას.

 პროფესორის კომენტარი

„ეს უკვე არ არის მხოლოდ გარემოსდაცვითი პრობლემა — ეს არის პირდაპირი და უხმო ზიანი ადამიანის გულსა და ტვინზე. მიკროპლასტმასა შეიძლება იყოს ახალი ‘თვალსაჩინო მტერი’ ინსულტისა და ინფარქტის ეპოქაში. როგორც საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სისტემა, გვაქვს ვალდებულება, დავიცვათ მომავალი თაობა ამ უხილავი საფრთხისგან.“

 მეტი უახლესი და სანდო სამედიცინო ინფორმაცია იხილეთ ოფიციალურ პლატფორმაზე:
www.sheniekimi.ge – შენი ექიმი, შენი სივრცე, შენი ჯანმრთელობა.

 გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი” – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
 iPhone: https://apps.apple.com/app/sheniekimi/id6746522706
 Android: https://play.google.com/store/apps/details…
 Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi

 დაკავშირებული ინტერესების განცხადება

სტატიის ავტორს არ აქვს არცერთი ფინანსური ან კომერციული დაინტერესება შეფუთვის, პლასტმასის, ან საკვები კონტეინერების ინდუსტრიასთან. სტატია ემყარება დამოუკიდებელ სამეცნიერო კვლევებს და ემსახურება მხოლოდ საზოგადოების ცნობიერების ამაღლებას და პრევენციული ქმედებების ხელშეწყობას.

 გამოყენებული წყაროები
1. Materazzi G, et al. Microplastics detected in arterial plaques: potential contributors to stroke. J Neurosci Res. 2025;103(6):1211-1218. doi:10.1002/jnr.25107
2. World Health Organization (WHO). Microplastics in drinking water: risk assessment. 2023.
3. Galloway TS. Micro- and nano-plastics and human health. Marine Anthropogenic Litter. Springer, 2015.
4. Cox KD et al. Human consumption of microplastics. Environ Sci Technol. 2019;53(12):7068–7074.
5. Barboza LGA et al. Microplastics impact on cardiovascular health: a review. Environ Pollut. 2024;312:120070.

#drpkhakadze #აქხარისხია #შენიექიმი #გიორგიფხაკაძე #მიკროპლასტმასა #ინსულტი #გულისშეტევა #ჯანმრთელობა #შენიამბები #sheniekimi
Giorgi Pkhakadze SheniAmbebi.ge • შენი ამბები SheniSilamaze.ge • შენი სილამაზე SheniSupra.ge • შენი სუფრა SheniEkimi.ge • შენი ექიმი 

ფოტოს აღწერილობა მიუწვდომელია.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

 შაქარი კლავს — და თქვენ ყოველდღე იღებთ მას!

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
შაქარი
#post_seo_title

  •  შაქარი კლავს — და თქვენ ყოველდღე იღებთ მას!

შეუმჩნეველია, თითქოს უვნებელი — მაგრამ სინამდვილეში შაქარი არის წყნარი მკვლელი, რომელიც დღეში რამდენიმე წილაკის სახით გაძვრება ჩვენს ორგანიზმში, ხოლო წლების შემდეგ იწვევს დიაბეტს, გულის შეტევას, ღვიძლის უკმარისობას და… სიკვდილს. გგონიათ მხოლოდ ტკბილეულშია? არა — ის იმალება წვენებში, იოგურტებში, ყავაში, „ჯანსაღ“ გრანოლებში და ენერგეტიკულ სასმელებში.

 1. შაქარი — ნელი მოქმედების ტოქსინი

დავიწყოთ ფაქტებით:
• დღიური რეკომენდებული მაქსიმუმია 25 გრამი (6 ჩაის კოვზი) დამატებული შაქარი მოზრდილებისთვის.
• ერთ ბოთლ გაზიან სასმელში — 35–45 გრამია.
• ზოგიერთი წვენი ან იოგურტი შეიცავს იმდენივე შაქარს, რამდენსაც დესერტი.

ამასობაში, კვლევები აჩვენებს:

  •  შაქრის მაღალი მოხმარება ზრდის სიკვდილიანობას ყველა მიზეზით.
  •  იგი იწვევს ინსულინის რეზისტენტობას → რაც გახდება დიაბეტის მიზეზი.
  •  იწვევს ღვიძლის ცხიმოვან დაზიანებას, თუნდაც ალკოჰოლის გარეშე.
  •  ზრდის გულის შეტევებისა და ინსულტის რისკს.
  •  აჩქარებს დაბერების პროცესს.

     2. რატომ მოქმედებს ტკბილი „სიხარულივით“ ტვინზე?

    შაქარი აქტიურობს ტვინის ჯილდოს სისტემას — ზუსტად ისე, როგორც ნიკოტინი ან ნარკოტიკები. ის აღიზიანებს დოპამინის გამომუშავებას და იწვევს ჩვევის განვითარებას.

     რაც უფრო ხშირად იღებთ დამატებულ შაქარს, მით უფრო მეტი მოგინდებათ.

     3. რა დაავადებებს იწვევს დამატებული შაქარი? მოდი, გავიგოთ დეტალურად:

     ტიპი 2 დიაბეტი
    შაქრის ჭარბი მოხმარება იწვევს ინსულინის რეზისტენტობას, რაც საბოლოოდ იწვევს ტიპი 2 დიაბეტს — ქრონიკულ დაავადებას, რომელიც აზიანებს თირკმელებს, თვალებს, ნერვულ სისტემასა და გულს.

     არტერიული ჰიპერტენზია (მაღალი წნევა)
    ზედმეტი შაქარი ზრდის სისხლის წნევას, არღვევს სისხლძარღვების ელასტიურობას და აჩქარებს ათეროსკლეროზს (გადაჭედილ არტერიებს).

     სიმსუქნე (დამოკიდებულება ფასტ-ფუდზე და მავნე პროდუქტებზე)
    დამატებული შაქარი, განსაკუთრებით ტკბილ სასმელებში, პირდაპირ კავშირშია ცხიმოვანი მასის ზრდასთან და მუცლის გარშემო ცხიმების დაგროვებასთან.

     გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები (გულის შეტევა და ინსულტი)
    შაქარი იწვევს განსაზღვრულ ბიოქიმიურ ცვლილებებს, რაც არღვევს სისხლძარღვების შიგნითა საფარს (ენდოთელიუმს), ზრდის ქოლესტერინს და ზრდის გულის შეტევისა და ინსულტის რისკს.

     მეტაბოლური სინდრომი
    ეს არის მდგომარეობა, რომელიც მოიცავს მაღალი წნევას, შაქრის მაღალ დონეს, ჭარბ წონას და ანომალიურ ლიპიდურ პროფილს — ყველაფერი ერთად. შაქრის მოხმარება ამ „კოკტეილს“ აღძრავს.

     დემენცია და ტვინის კოგნიტიური ვარდნა
    კვლევები აჩვენებს, რომ შაქრის ჭარბი მოხმარება აზიანებს მეხსიერებას, ამცირებს ჰიპოკამპის აქტივობას და შესაძლოა გაზარდოს ალცჰაიმერის რისკიც.

     არალკოჰოლური ცხიმოვანი ღვიძლის დაავადება (NAFLD)
    შაქარი, განსაკუთრებით ფრუქტოზა, იწვევს ცხიმის დაგროვებას ღვიძლში — ალკოჰოლის გარეშე. ეს არის ერთ-ერთი წამყვანი მიზეზი ღვიძლის ფიბროზისა და ციროზის.

     ზოგიერთი სახის კიბო (პანკრეასის, მკერდის და კოლორექტალური კიბო)
    სიმსუქნესთან ერთად, მაღალი გლუკოზის დონე ზრდის კიბოს უჯრედების გამრავლების რისკს — შაქარი ხშირად მოქმედებს როგორც „საწვავი“ მათთვის.

     4. როგორ დავიცვათ თავი?

     წაიკითხეთ შეფუთვები — დააკვირდით დამატებულ შაქარს, არ მხოლოდ საერთო ნახშირწყლებს
  •  მოერიდეთ „დაბალცხიმიან“ პროდუქტებს — ხშირად ეს ნიშნავს მეტი შაქარი
  •  უარი თქვით გაზიან სასმელებზე და თუნდაც ტკბილ წვენებზე
  •  გამოიყენეთ მულტიფუნქციური ტკბილეულის შემცვლელები მხოლოდ საჭიროების შემთხვევაში და მოკლე ვადით
  •  და რაც მთავარია — დააგემოვნეთ ბუნებრივი სიტკბო: ხილი, ბოსტნეული და სრულმარცვლოვანი პროდუქტები

     ძირითადი დასკვნები
    •  შაქარი არ არის მხოლოდ „ცარიელი კალორია“ — ის მოქმედებს ჰორმონებზე, ღვიძლზე, გულზე და ტვინზე
    •  ყოველდღიური „მარტივი არჩევანი“ — მაგალითად ბოთლი წვენი ან იოგურტი — იწვევს წლობით დაგროვილ ჯანმრთელობის ზიანს
    •  მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაცია (WHO), ამერიკის გულის ასოციაცია და ევროკავშირის ჯანმრთელობის სააგენტოები ყველა ერთხმად გვაფრთხილებენ — შაქარი კლავს

    კითხვები და პასუხები

     შაქარი მთლიანად უნდა ამოვიღოთ რაციონიდან?
     არა, მაგრამ უნდა შევზღუდოთ დამატებული შაქრის მიღება და მივმართოთ ბუნებრივ ალტერნატივებს.

     ნატურალური წვენიც შეიცავს საშიშ შაქარს?
     დიახ. ნატურალურიც — რადგან შაქარი მყარად არ არის დაკავშირებული უჯრედისკენ, როგორც მთელ ხილში.

     შაქრის შემცვლელები უსაფრთხოა?
     ზოგიერთ შემთხვევაში — დიახ. მაგრამ ზოგიერთი ხელოვნური დამატკბობელი ასევე იწვევს მიკრობიომის დარღვევას. საჭიროა ინდივიდუალური მიდგომა.

     რა არის “დამატებული შაქარი”?
     ეს არის შაქარი, რომელიც საკვებს დაემატა დამუშავებისას და არა ის, რაც ბუნებრივად არის პროდუქტში (მაგალითად ხილში).

     გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი” – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
     მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
     iPhone: https://apps.apple.com/app/sheniekimi/id6746522706
     Android: https://play.google.com/store/apps/details…
     Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi

    შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
    #შენიექიმი #sheniekimi #გიორგიფხაკაძე #ჯანმრთელობა #აქხარისხია #drpkhakadze

    ავტორი
    პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.

     გამოყენებული წყაროები
    1. Rippe JM, Angelopoulos TJ. Added sugars and risk factors for obesity, diabetes and heart disease. Int J Obes. 2016;40 Suppl 1:S22–S27. https://doi.org/10.1038/ijo.2016.59
    2. Yang Q, Zhang Z, Gregg EW, et al. Added sugar intake and cardiovascular diseases mortality among US adults. JAMA Intern Med. 2014;174(4):516–524. https://doi.org/10.1001/jamainternmed.2013.13563
    3. Lustig RH, Schmidt LA, Brindis CD. The toxic truth about sugar. Nature. 2012;482(7383):27–29. https://doi.org/10.1038/482027a
    4. Te Morenga L, Mallard S, Mann J. Dietary sugars and body weight: systematic review and meta-analyses of RCTs and cohort studies. BMJ. 2013;346:e7492. https://doi.org/10.1136/bmj.e7492
    5. World Health Organization. Guideline: Sugars intake for adults and children. WHO, 2015. https://www.who.int/publications/i/item/9789241549028

     ინტერესთა კონფლიქტის განცხადება

    სტატიის ავტორს არ აქვს ინტერესთა კონფლიქტი სასმელების, საკვები მრეწველობის ან შაქრის ინდუსტრიასთან. სტატია ეყრდნობა დამოუკიდებელ, სამეცნიერო და მტკიცებულებაზე დაფუძნებულ წყაროებს.
    Giorgi Pkhakadze SheniEkimi.ge • შენი ექიმი SheniAmbebi.ge • შენი ამბები SheniSilamaze.ge • შენი სილამაზე SheniSupra.ge • შენი სუფრა 
შეიძლება იყოს ტექსტი, რომელშიც ნაჩვენებია „판화이년 നാാാനറ Nesquk DavidAvocadoWolfe FSOE P NESTE ျု BiG CUPER GUIP 团 7 ခ၁ 60 ാറുറ“ გამოსახულება
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

ახალი კვლევის თანახმად, ChatGPT-ის დახმარებით ესეების წერა ტვინის ნერვულ აქტივობასა და მის სიცოცხლისუნარიანობას ამცირებს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ახალი კვლევის თანახმად, ChatGPT-ის დახმარებით ესეების წერა ტვინის ნერვულ აქტივობასა და მის სიცოცხლისუნარიანობას ამცირებს

კოგნიტიური დავალებების მუდმივად ხელოვნური ინტელექტისთვის გადაბარებამ, შესაძლოა, ჩვენს ტვინზე უარყოფითი გავლენა იქონიოს. ახალი კვლევის თანახმად, ChatGPT-ის დახმარებით ესეების წერა ტვინის ნერვულ აქტივობასა და მის სიცოცხლისუნარიანობას ამცირებს.

გარდა ამისა, ნაკლებად სავარაუდოა, რომ ხელოვნური ინტელექტის მიერ შესრულებული დავალება მეხსიერებაში დაგრჩეთ, თავად ტექსტი კი, დიდი ალბათობით, ზედაპირული, შთაგონებას მოკლებული და, კვლევის ერთ-ერთი მონაწილის სიტყვებით, “უსულო” იქნება.

მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის (MIT) მეცნიერებმა გამოაქვეყნეს ნაშრომი, რომელშიც სწორედ ისაა განხილული, თუ როგორ მოქმედებს დიდი ენობრივი მოდელები ტვინსა და მეხსიერებაზე.

კვლევაში 18-დან 39 წლამდე ასაკის კოლეჯის სტუდენტები და კურსდამთავრებულები მონაწილეობდნენ, სულ 54 ადამიანი. მათ სთხოვეს, დაეწერათ SAT-ის სტილის რამდენიმე ესე, რომლებიც რთულ საკითხებს ეხებოდა. დავალება მოიცავდა ისეთ ფილოსოფიურ თავსატეხებს, როგორებიცაა: “რამდენად შესაძლებელია სრულყოფილი საზოგადოების ჩამოყალიბება, ან, საერთოდ, სასურველია თუ არა?” და “უნდა ჰქონდეთ უფრო შეძლებულ ადამიანებს სხვების დახმარების მეტი მორალური პასუხისმგებლობა?”.

მონაწილეები სამ ჯგუფად დაიყვნენ: პირველს ChatGPT-ის გამოყენების უფლება ჰქონდა, მეორეს Google-ის საძიებო სისტემის, ხოლო მესამე ჯგუფი სრულად დამოუკიდებლად მუშაობდა. სანამ მონაწილეები ესეებს წერდნენ, მკვლევრები EEG სენსორებით ტვინის 32 რეგიონში ნერვულ აქტივობას აკვირდებოდნენ.

წერა სამ სესიად მიმდინარეობდა და სულ რამდენიმე თვეს მოიცავდა. თითოეული ჯგუფი მუდმივად მათთვის მინიჭებულ მეთოდს ეყრდნობოდა. სიტუაცია მხოლოდ მეოთხე სესიაზე შეიცვალა — ვინც ChatGPT-ს იყენებდა, ახლა ციფრული დახმარების გარეშე უნდა ემუშავათ, ხოლო დამოუკიდებლად მომუშავე ჯგუფს ChatGPT-ზე წვდომის უფლება მიეცა.

აშკარა გახდა, რომ წერის სხვადასხვა მეთოდი მნიშვნელოვნად განსხვავებულ ნერვულ აქტივობებთან იყო დაკავშირებული. ChatGPT-ის მომხმარებლებმა ყველაზე დაბალი ტვინის ჩართულობა აჩვენეს. ზოგიერთი მონაცემის მიხედვით, ამ ჯგუფში, დამოუკიდებლად მომუშავე მონაწილეებთან შედარებით, ტვინის აქტივობა 55%-ით ნაკლები იყო.

თავიდანვე ხელოვნურ ინტელექტზე მინდობილ ადამიანებს არ შეეძლოთ ინფორმაციის გახსენება ან ციტატების მოყვანა იმ ესეებიდან, რომლებიც მათ სულ რამდენიმე წუთის წინ დაწერეს. თითქოს, ინფორმაცია მათ ტვინში მხოლოდ ზედაპირულად აღწევდა და იმდენად პასიურად მუშავდებოდა, რომ მის შესანარჩუნებლად საკმარისად ღრმად ვერ “რეგისტრირდებოდა”.

ამასობაში მხოლოდ თავიანთი ტვინის გამოყენებით მომუშავე ჯგუფმა ყველაზე ძლიერი და ფართოდ გავრცელებული ტვინის აქტივობა აჩვენა. საძიებო სისტემის ჯგუფმა ჩართულობის ზომიერი, “შუალედური” დონე გამოავლინა.

როგორც ჩანს, ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებამ ადამიანების ტვინზე ხანგრძლივი გავლენა იქონია. იმ შემთხვევებში, როდესაც ChatGPT-ის მომხმარებლებს AI-ის გარეშე მოუწიათ დავალების შესრულება, მათ მაინც “ნაკლებად კოორდინირებული ნერვული ძალისხმევა” აღენიშნებოდათ. გარდა ამისა, ისინი უფრო ხშირად იყენებდნენ იმ ლექსიკას, რომელიც ჩვეულებრივ AI-თვისაა დამახასიათებელი. მკვლევრები ვარაუდობენ, რომ ეს ტენდენცია იმ ცნებასთან ასოცირდება, რომელსაც კოგნიტიურ სესხს უწოდებენ.

„იმ შემთხვევებში, როდესაც ინდივიდები თემას კრიტიკულად არ უყურებენ, მათი ნაწერები უმეტესად მიკერძოებული და ზედაპირულია. ეს ასახავს კოგნიტიური სესხის მდგომარეობას, რომლის დროსაც ChatGPT-ის მსგავს გარე სისტემებზე განმეორებითი დაყრდნობა დამოუკიდებელი აზროვნებისთვის საჭირო ძალისხმევის კოგნიტიურ პროცესებს ცვლის”, – ვარაუდობენ მკვლევრები.

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

საფრანგეთმა აკრძალა Garcinia cambogia — ოფიციალური განკარგულება 2025

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
საფრანგეთმა აკრძალა Garcinia cambogia — ოფიციალური განკარგულება 2025

საფრანგეთმა აკრძალა Garcinia cambogia — ოფიციალური განკარგულება 2025

2 ივნისი 2025 წელს გამოქვეყნდა ოფიციალური ბრძანება, რომლის მიხედვითაც საფრანგეთში ერთი წლის ვადით (17 აპრილი 2025 – 17 აპრილი 2026) აკრძალულია Garcinia cambogia-ს შემცველი ყველა საკვები დანამატის შემოტანა, წარმოება, გაყიდვა თუ უფასო გავრცელება.
ოფიციალური დოკუმენტი:
რა ხდება?
ყველა პროდუქტი, რომელიც შეიცავს Garcinia cambogia-ს, უნდა ამოიღონ გაყიდვიდან, ასევე მოხდეს უკვე გაყიდული დანამატების გაწვევა მომხმარებლებისგან.
კომპანიებს დაეკისრათ ვალდებულება გააფრთხილონ მომხმარებლები ამ დანამატების საშიშროებაზე და მოუწოდონ, თავი შეიკავონ მათი გამოყენებისგან.
რატომ არის აკრძალული?
საფრანგეთის სურსათის, გარემოსა და შრომითი ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტომ (ANSES) მარტში უკვე გაავრცელა რეკომენდაცია, რომ Garcinia cambogia სერიოზულ საფრთხეს უქმნის ჯანმრთელობას.
ANSES-ის შეფასებით დაფიქსირდა:
• მწვავე ჰეპატიტი – ღვიძლის სერიოზული დაზიანება, შემთხვევებიც კი ადამიანებში, ვისაც წინასწარი დაავადება არ ჰქონია;
• გონებრივი დარღვევები;
• გულის პრობლემები;
• კუნთოვანი დაზიანებები.
ANSES-ის გაფრთხილება:
რა არის აქტიური ნივთიერება?
Garcinia cambogia-ს ძირითადი კომპონენტია ჰიდროქსიციტრის მჟავა (HCA), რომელიც წონის დაკლების ეფექტით არის ცნობილი.
ამჟამად ევროპის სურსათის უსაფრთხოების სააგენტო (EFSA) ატარებს რისკის სრულ შეფასებას და შესაძლოა მთელი ევროკავშირის მასშტაბით შემოიღოს აკრძალვა.
EFSA კვლევის დეტალები:
რას ნიშნავს ეს ბიზნესებისთვის?
2026 წლის 17 აპრილამდე კომპანიებს ეკრძალებათ Garcinia cambogia-ს შემცველი დანამატების ბაზარზე დატოვება. მათ ვალდებულება აქვთ:
•გაყიდვების დაუყოვნებლივ შეწყვეტა;
•ყველა პროდუქტის ამოღება სავაჭრო ქსელებიდან;
•მომხმარებლებისთვის ოფიციალური გაფრთხილების გავრცელება.
საფრანგეთის სახელმწიფო უწყებები მკაცრად გააკონტროლებენ პროცესს, რათა არც ერთი პროდუქტი აღარ დარჩეს ბაზარზე.
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი საქართველოსთვის?
• ეს მაგალითი აჩვენებს, რომ განვითარებული ქვეყნები მომხმარებლის ჯანმრთელობას აყენებენ პირველ ადგილზე.
• საქართველოში მსგავსი მექანიზმები ჯერ კიდევ სუსტი რჩება. სწორედ ამიტომ აუცილებელია კანონის გამკაცრება, რათა თავიდან ავიცილოთ საშიში დანამატების თავისუფალი გავრცელება.
თუ საფრანგეთი Garcinia cambogia-ს აკრძალავს, საქართველოშიც საჭიროა მსგავსი გადაწყვეტილების მიღება, რათა მოქალაქეები დაცულები იყვნენ.
სამწუხაროდ, საქართველოში ჯერ კიდევ რამდენიმე აფთიაქი და ონლაინ-მაღაზია აგრძელებს Garcinia cambogia-ს შემცველი დანამატების რეალიზაციას, მიუხედავად იმისა, რომ საფრანგეთში მათი გაყიდვა და გავრცელება აკრძალულია.გთხოვთ, გაეცნოთ თანდართულ მაგალითებს საქართველოში გასაყიდი მსგავსი პროდუქტის შესახებ და აუცილებლად გაითვალისწინოთ საფრანგეთის მთავრობისა და ANSES-ის ოფიციალური რეკომენდაციები — თავი შეიკავეთ ამ დანამატების გამოყენებისგან, რადგან ისინი სერიოზულ საფრთხეს უქმნის თქვენს ჯანმრთელობას.
მეტი ინფორმაცია იხილეთ:
ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD).
პროფესორი ფხაკაძე არის საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის (PHIG) ხელმძღვანელი და Safe Supplements Georgia (SSG) ინიციატივის თავმჯდომარე. მისი მიზანია საქართველოში დანამატების უსაფრთხოებისა და ხარისხის კონტროლის ეროვნული სტანდარტის დანერგვა.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
PS:
სურათებში წარმოდგენილი პროდუქტები ეკუთვნის სხვადასხვა საერთაშორისო და ადგილობრივ კომპანიას, რომლებიც Garcinia cambogia-ს შემცველ საკვებ დანამატებს აწარმოებენ ან ავრცელებენ. კონკრეტულად:
1. Solgar – ამერიკული ბრენდი, რომელიც აწარმოებს „Hydroxycitrate“ კაფსულებს Garcinia cambogia-დან მიღებული HCA-ს შემცველობით.
2. NatureWise – ამერიკული კომპანია, რომელიც ქმნის დანამატს „Garcinia Cambogia“ წონის მართვის მიზნით.
3. Horbaach – ევროპაში დაფუძნებული კომპანია (დიდი ბრიტანეთი/ჰოლანდია), რომელიც აწარმოებს „Garcinia Cambogia 1000mg“ კაფსულებს.
4. Organic India – ინდური კომპანია, რომელიც „Garcinia Cambogia“-ს სთავაზობს როგორც ორგანულ პროდუქტს.
5. OstroVit – პოლონური ბრენდი, რომელიც აწარმოებს „Garcinia Cambogia 300mg HCA“ დანამატს.
6. Swanson – ამერიკული კომპანია, რომელიც ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილია მცენარეული დანამატების ბაზარზე და ასევე სთავაზობს „Garcinia Cambogia“ კაფსულებს.
7. მცენარე აფთიაქი (Mvane Aftiaqi) – ქართული ონლაინ-მაღაზია/ბრენდი, რომელიც თავადაც ყიდის Garcinia cambogia-ს 600მგ კაფსულებს.
8. Carlyle – ამერიკული ბრენდი, რომელიც აწარმოებს „Garcinia Cambogia 3000mg“ კაფსულებს.
9. ESI S.p.A. – იტალიური კომპანია, რომელიც აწარმოებს „Garcinia Cambogia Formula Concentrata 1000mg“-ს.
ეს ჩამონათვალი ნათლად აჩვენებს, რომ პროდუქტი წარმოდგენილია აშშ, ინდოეთში, ევროპაში და საქართველოშიც. მიუხედავად ამისა, საფრანგეთის მთავრობის ოფიციალური გადაწყვეტილებით, 2025 წლის აპრილიდან Garcinia cambogia აკრძალულია, რადგან ფიქსირდება მწვავე ჯანმრთელობის რისკე
PSP Pharmacy • პსპ აფთიაქი Solgar Vitamin and Herb Solgar France ავერსი ფარმა – Aversi Pharma მწვანე აფთიაქი ბიო აფთიაქი – ტელ: 598423001 ბიო აფთიაქი – თბილისში. ტელ: 598423001 ვიტამინის სახლი • Vitamin House Vitamini.Ge • ვიტამინები და საკვებდანამატები Вітаміни – це Biotus Nutrio • ნუტრიო @highlight SheniEkimi.ge • შენი ექიმი SheniAmbebi.ge • შენი ამბები SheniMedicina.ge • შენი მედიცინა supplement.ge დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი • NCDC & PH სურსათის ეროვნული სააგენტო / National Food Agency დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო სამედიცინო და ფარმაცევტული საქმიანობის რეგულირების სააგენტო

შეიძლება იყოს მედიკამენტი და ტექსტი, რომელშიც ნაჩვენებია „Brand: Solgar Solgar Hydroxycitrate, 60 Vegetable Capsules Derived from Garcinia Cambogia Fruit- Gluten Free, Dairy Free, Kosher -60 Servings SOLGAR SOLGAR® Since 1947 HYDROXY- CITRATE GLUTEN, WHEAT & DAIRY GLUTEN,WHEAT&DAIRYFREE FREE SUITABLEFORVEGETARIANS SUITABLE FOR VEGETARIANS EGETAR EGETA OVEGETABL APSU LES DIETARY ETARYSUPPLEMENT SUPPLEMENT“ გამოსახულებაშეიძლება იყოს ტექსტი გამოსახულებაშეიძლება იყოს ტექსტი, რომელშიც ნაჩვენებია „naturewise GARCINIA CAMBOGIA Supports HealthyWeight Weight Healthy Management® 100% Non-Stimulating Garcinia Pure Cambogia DIETARY SUPPLEMENT SUPPLEMENT RIEARUAK ARIETARLAN CAPSULES“ გამოსახულებაშეიძლება იყოს 1 ადამიანი და ტექსტი, რომელშიც ნაჩვენებია „ATURA URA 100% PRODUCI Horbäach Garcinia Cambogia 1000mg equivalent"* non-gmo gluten free 250 Capsules Herbal Supplement“ გამოსახულებაშეიძლება იყოს ტექსტი, რომელშიც ნაჩვენებია „CCARLYLE GARCINIA CAMBOGIA 3000MG ig non-gmo gluten glutenfree free Traditional Herb 180 Quick Release Capsules HerbalSupplemes Herbal Supplemet“ გამოსახულებაშეიძლება იყოს ტექსტი გამოსახულებაშეიძლება იყოს ტექსტი, რომელშიც ნაჩვენებია „SWANSON Garcinia Cambogia Weight Management 5:1 EXTRACT EXTRACT HERBAL SUPPLEMENT I 60 CAPSULES“ გამოსახულებაშეიძლება იყოს ტექსტი, რომელშიც ნაჩვენებია „OstroVit TECHNOLOGY TICHNOLOGYOFNUTRITION OF NUTRITION Garcinia cambogia 300 mg of HCA Suplement diety Food supplement 90ks 90 kapsułek capsules 100% Vegan Friendly“ გამოსახულებაშეიძლება იყოს მედიკამენტი და ტექსტი გამოსახულება
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

დემენციისა და ალცჰაიმერის პრევენციაზე ზრუნვა პირველი ნიშნების გამოვლენამდე უნდა დაიწყოს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
დემენციისა და ალცჰაიმერის პრევენციაზე ზრუნვა პირველი ნიშნების გამოვლენამდე უნდა დაიწყოს

დემენციისა და ალცჰაიმერის პრევენციაზე ზრუნვა პირველი ნიშნების გამოვლენამდე უნდა დაიწყოს.

ტვინის გაჯანსაღების 6 პუნქტიანი გეგმა ჰარვარდის მასაჩუსეტსის საავადმყოფოს ტვინის ჯანმრთელობის McCance Center-ის დირექტორმა, ნეირომეცნიერმა რუდოლფ ტანზიმ შეიმუშავა. ეწ. SHIELD გეგმა მარტივად დასამახსოვრებელი გზამკვლევია, თუ როგორ ვიზრუნოთ ტვინზე დღესვე და შევამციროთ დემენციისა და სხვა ასაკთან დაკავშირებული დაავადებების რისკი.

SHIELD მეთოდი ჯანსაღი ცხოვრების პრინციპზეა აგებული და უკვე პოპულარულია აშშ-სა და ევროპაში, როგორც მარტივი და პრაქტიკული გზამკვლევი ყოველდღიურ ცხოვრებაში.

როგორ დავიცვათ ტვინი დემენციისგან? – SHIELD მეთოდი, რომელიც ნეირომეცნიერებმა შეიმუშავეს

დემენციისა და ალცჰაიმერის განვითარება იწყება წლებით ადრე, სანამ სიმპტომები საერთოდ გამოჩნდება.
💡 სწორედ ამიტომ, ტვინის ჯანმრთელობაზე ზრუნვა აუცილებელია არა მაშინ, როცა პრობლემა ჩნდება, არამედ მანამდე – პროფილაქტიკურად.

🔍 რას წარმოადგენს SHIELD გეგმა?

SHIELD არის აკრონიმი 6-პუნქტიანი სისტემისთვის, რომელიც ეფუძნება მეცნიერულად დამტკიცებულ ფაქტებს. მისი მიზანია ტვინის ფუნქციის შენარჩუნება, კოგნიტური უნარების გაძლიერება და ასაკობრივი დარღვევების პრევენცია.

👇 მოდი, განვიხილოთ თითოეული ეტაპი:

1. 🛡️ S – საკმარისი ძილი (Sleep)

ღრმა და უწყვეტი ძილი აუცილებელია ტვინის “გაწმენდისთვის” — სწორედ ძილის დროს აქტიურდება ტვინის დეტოქსის სისტემა (გლიმფატური სისტემა), რომელიც შლის მავნე ცილებს, მათ შორის ბეტა-ამილოიდს – ალცჰაიმერის ერთ-ერთ მიზეზს.
➡️ რეკომენდირებულია 7–9 საათი ძილი ღამით.

2. 🤝 H – სოციალური კავშირები (Handle relationships)

აქტიური სოციალური ცხოვრება იცავს ტვინს როგორც სტრესისგან, ისე ნევროდეგენერაციული პროცესებისგან.
➡️ რეგულარული ურთიერთობები მეგობრებთან, ოჯახის წევრებთან ან საზოგადოების ჯგუფებთან ამცირებს დემენციის რისკს 30%-ზე მეტით.

3. 🚶‍♂️ I – ფიზიკური აქტივობა (Interact with movement)

სწორი მოძრაობა აჩქარებს სისხლის მიმოქცევას და აუმჯობესებს ტვინის ჟანგბადით მომარაგებას.
➡️ საკმარისია ყოველდღიური სიარული, ცურვა ან სხვა ზომიერი ვარჯიში — დღეში სულ მცირე 30 წუთი.

4. 🧠 E – გონებრივი ვარჯიში (Exercise your brain)

ტვინიც კუნთივითაა – თუ არ ავარჯიშებთ, სუსტდება.
➡️ წაიკითხეთ, ისწავლეთ ახალი ენა, ითამაშეთ ლოგიკური თამაშები, გადაჭერით თავსატეხები.
ეს ყველაფერი ხელს უწყობს ახალი ნეირონული კავშირების წარმოქმნას და ტვინის “გახალგაზრდავებას”.

5. 🍇 L – ჯანსაღი კვება (Learn to eat smart)

ანტიოქსიდანტებით და ომეგა-3 ცხიმებით მდიდარი საკვები — როგორიცაა კენკრა, ავოკადო, თევზი, ნუში — მკვეთრად ამცირებს ანთებით პროცესებს ტვინში.
➡️ კვებითი სტრატეგია უნდა დაეფუძნოს ხმელთაშუაზღვის დიეტას ან DASH დიეტას.

6. 😌 D – სტრესის კონტროლი (Decrease stress)

ქრონიკული სტრესი ასუსტებს ჰიპოკამპსს — ტვინის ნაწილს, რომელიც პასუხისმგებელია მეხსიერებასა და სწავლის უნარზე.
➡️ ყოველდღიური მედიტაცია, სუნთქვითი სავარჯიშოები ან უბრალოდ სეირნობა ბუნებაში ამცირებს კორტიზოლის დონეს და იცავს ნეირონებს.

რას ნიშნავს SHIELD?

S – Sleep / ძილი
7–8 საათიანი ძილი აუცილებელია ტვინისთვის. ძილის დროს ტვინი წმენდს ბეტა-ამილოიდურ ნადებს, რომლებიც ალცჰაიმერის დაავადებას უკავშირდება. თუნდაც მცირე ჩაძინება (power nap) ტვინის მუშაობაზე დადებითად მოქმედებს.

H – Handle stress / სტრესის მართვა
ქრონიკული სტრესი აზიანებს როგორც გულს, ისე ტვინს. რეგულარული მედიტაცია, სუნთქვითი სავარჯიშოები და რეალისტური მოლოდინების შექმნა ამცირებს სტრესს.

I – Interaction / სოციალური კონტაქტი
მარტოობა ორჯერ ზრდის ალცჰაიმერის რისკს. მეგობრებთან შეხვედრა, ოჯახის წევრებთან აქტიური ურთიერთობა და სოციალური ჩართულობა იცავს ტვინს.

E – Exercise / ფიზიკური აქტივობა
ვარჯიში ასტიმულირებს ახალი ნერვული უჯრედების წარმოქმნას და ამცირებს ტვინში ამილოიდის დაგროვებას. აუცილებელია კვირაში მინიმუმ 150 წუთიანი აქტივობა: მაგალითად სიარული, ცურვა ან ცეკვა.

L – Learning / სწავლა
ახალი უნარების ათვისება ქმნის ახალ სინაფსებს, ახალ კავშირებს ნერვულ უჯრედებს შორის. რაც უფრო მეტი სინაფსია, მით უფრო მდგრადია თქვენი მეხსიერება. საუკეთესო საშუალებაა ახალი ენის შესწავლა, კურსებზე სიარული ან რთული მუსიკალური ინსტრუმენტის დაუფლება.

D – Diet / კვება
ტვინისთვის საუკეთესოა ხმელთაშუაზღვისპირის დიეტა: ბევრი ბოსტნეული, ხილი, პარკოსანი, თევზი, ზეითუნის ზეთი და ცოტა წითელი ხორცი. ასეთი კვება აუმჯობესებს ნაწლავის მიკრობიომს და ამცირებს ტვინის ანთებას.

SHIELD-ის ყოველი კომპონენტი, არა მხოლოდ ტვინის, არამედ მთელი ორგანიზმის ჯანმრთელობას უწყობს ხელს. ის ამცირებს გულის დაავადებების, დიაბეტის და კიბოს რისკს. ასე რომ, აბსოლუტურად უსაფრთხოდ და ყოველდღიურად შეგიძლიათ ნაბიჯ-ნაბიჯ დაიწყოთ SHIELD-ის პრინციპების შესრულება. ზაფხული კი განსაკუთრებით სასარგებლოა ამ ნაბიჯების გადასადგმელად.

– დღის შუქი ეხმარება ბიორიტმების რეგულაციას და ძილის გაუმჯობესებას,
– სეზონური ბოსტნეული და ხილი ამარტივებს ჯანსაღ კვებას,
– კარგი ამინდი ხელს უწყობს მოძრაობასა და ვარჯიშს,
– უფრო აქტიური სოციალური ცხოვრება კი იცავს მარტოობისგან.

გახსოვდეთ, ზაფხული საუკეთესო დროა, რომ დავიწყოთ ტვინის ჯანმრთელობაზე ზრუნვა SHIELD მეთოდით და შევქმნათ მყარი საფუძველი ხანგრძლივი, ჯანმრთელი და სწრაფი აზროვნებისთვის.

წყარო: Lifestyle interventions for brain health: Dr. Tanzi’s “SHIELD” Plan

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

“ტელემედიცინაში ჩართვა მომავლის პროფესიაა

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0

“ტელემედიცინაში ჩართვა მომავლის პროფესიაა.

დისტანციური კონსულტაციების გამოყენებით უკეთ შეგვიძლია ქრონიკული დაავადებების მქონე პაციენტების მონიტორინგი, განსაკუთრებით მათი, ვისაც გაადგილების პრობლემა აქვს.
გარდა ტრენინგებისა, რომელიც გავიარეთ, ჩვენთვის, სოფლის ექიმებისთვის ძალიან საინტერესოა სხვადასხვა სპეციალობის ექიმებთან კონსულტაციებში მონაწილეობა და მათი გამოცდილების გაზიარება.
გარდა ამისა, ჩემს სოფელთან ახლოს კიდევ რამდენიმე სოფელია და უკვე გვყავს ამ სოფლებიდან მოხალისე ექიმები, ვისაც ჩემს ცოდნას და გამოცდილებას ვუზიარებ, ტელემედიცინის მოწყობილობების გამოყენებას ვასწავლი. ვფიქრობ, ასე უფრო კარგად შევძლებთ უფრო მეტი პაციენტის მომსახურებას.” – ნინა დავითაძე, სოფ. ხალას ამბულატორიის ექიმი
* * *
ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციისა და მისი გაეროს პარტნიორების მიერ, ევროკავშირის მხარდაჭერით, საქართველოს 60 სოფელში დაინერგა ტელემედიცინა: უახლესი ციფრული აპარატურით აღიჭურვა ამბულატორიები, ხოლო ექიმებმა არაერთი ტრენინგი გაიარეს მომსახურების ხარისხის გაუმჯობესების მიზნით.
ტელემედიცინის დანადგარის გამოყენებით და ამბულატორიის ექიმის დახმარებით, პაციენტს შეუძლია დისტანციურად, ვიდეო ზარით დაუკავშირდეს სპეციალისტ ექიმს და მასთან ერთად განიხილოს სხვადასხვა დაავადებების სიმპტომები, ჩივილები და მიიღოს პასუხები მისთვის საინტერესო კითხვებზე.
ამბულატორიების ჩამონათვალი იხ. ბმულზე: https://shorturl.at/ogLlM
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

გაფრთხილება: მოცემული მასალა განკუთვნილია მხოლოდ სამედიცინო პროფესიონალებისთვის. ინფორმაცია წარმოდგენილია საგანმანათლებლო და სამეცნიერო მიზნებით და არ უნდა იქნას გამოყენებული თვითმკურნალობისთვის

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
გაფრთხილება: მოცემული მასალა განკუთვნილია მხოლოდ სამედიცინო პროფესიონალებისთვის. ინფორმაცია წარმოდგენილია საგანმანათლებლო და სამეცნიერო მიზნებით და არ უნდა იქნას გამოყენებული თვითმკურნალობისთვის

გაფრთხილება: მოცემული მასალა განკუთვნილია მხოლოდ სამედიცინო პროფესიონალებისთვის. ინფორმაცია წარმოდგენილია საგანმანათლებლო და სამეცნიერო მიზნებით და არ უნდა იქნას გამოყენებული თვითმკურნალობისთვის

გაბაპენტინი და ზურგის ტკივილი — ახალი კვლევა დემენციის მაღალ რისკს ამხელს
შესავალი
გაბაპენტინი ხშირად ინიშნება ქრონიკული ზურგის ტკივილის სამკურნალოდ. თუმცა, ბოლო პერიოდში უფრო და უფრო მეტი სამეცნიერო მტკიცებულება ჩნდება, რომ ეს პრეპარატი შეიძლება სერიოზული გრძელვადიანი საფრთხის მატარებელი იყოს.
აშშ-ში ჩატარებულმა მასშტაბურმა კვლევამ, რომელშიც 26,000-ზე მეტი ზრდასრული ადამიანი მონაწილეობდა, აჩვენა, რომ გაბაპენტინის ხანგრძლივი გამოყენება დემენციისა (29%) და მსუბუქი კოგნიტიური დარღვევების (85%) რისკს ზრდის, განსაკუთრებით 65 წლამდე ასაკის პაციენტებში.
რა გვიჩვენა კვლევამ?
• კვლევა ჩატარდა Case Western Reserve University, Arizona State University და MetroHealth Medical Center-ის მკვლევართა მიერ.
• 26,416 პაციენტი ქრონიკული ზურგის ტკივილით დაკვირვების ქვეშ იყო 10 წლის განმავლობაში.
• მათ შორის, ვინც გაბაპენტინი 6 ან მეტჯერ მიიღო, ფიქსირდება:
• დემენციის რისკის 29%-ით ზრდა
• მსუბუქი კოგნიტიური დარღვევების (MCI) 85%-ით მატება
• ყველაზე მაღალი რისკი დაფიქსირდა 18–64 წლის ასაკში, სადაც რისკი ორმაგზე მეტი იყო არამომხმარებლებთან შედარებით.
• პრეპარატის დოზისა და რაოდენობის მატებასთან ერთად რისკიც იზრდება:
• 12-ზე მეტი რეცეპტის შემთხვევაში:
• დემენციის რისკი – 40%-ით მეტი
• მსუბუქი კოგნიტიური დარღვევა – 65%-ით მეტი
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?
გაბაპენტინი საქართველოში ხშირად გამოიყენება ტკივილის სამკურნალოდ. თუმცა, კვლევის შედეგები ნათლად აჩვენებს, რომ გრძელვადიანი გამოყენება შეიძლება ტვინის ფუნქციაზე სერიოზულად იმოქმედოს. ეს განსაკუთრებით საშიშია ახალგაზრდა და საშუალო ასაკის მოზრდილებისთვის, რომელთაც მომავალში დემენციისა და სხვა ნეიროდეგენერაციული დაავადებების რისკი შეიძლება მნიშვნელოვნად მოემატოთ.
კითხვები და პასუხები
უნდა შევწყვიტო თუ უკვე ვიღებ გაბაპენტინს?
არა, პრეპარატის თვითნებურად შეწყვეტა სახიფათოა. აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია.
არსებობს ალტერნატივა ტკივილის სამკურნალოდ?
დიახ, არსებობს როგორც მედიკამენტური, ისე არამედიკამენტური მეთოდები (ფიზიოთერაპია, მოძრაობის პროგრამები, ანთების საწინააღმდეგო მედიკამენტები). გადაწყვეტილება ინდივიდუალურად უნდა მიიღოს სპეციალისტმა.
ყველა ადამიანს ემუქრება ეს რისკი?
რისკი განსაკუთრებით მაღალია მუდმივი და ხანგრძლივი გამოყენებისას, განსაკუთრებით ახალგაზრდებში. თუმცა, მონაცემები აჩვენებს, რომ ზოგადი რისკი ყველასთვის გაზრდილია.
ლიტერატურა (Vancouver სტილი)
1. Eghrari NB, Yazji IH, Yavari B, et al. Risk of dementia following gabapentin prescription in chronic low back pain patients. Reg Anesth Pain Med. Published Online First: 10 July 2025. doi:10.1136/rapm-2025-106577
2. Smith RV, Havens JR, Walsh SL. Gabapentin misuse, abuse and diversion: a systematic review. Addiction. 2016;111(7):1160-1174. doi:10.1111/add.13324
3. Wiffen PJ, Derry S, Moore RA. Gabapentin for chronic neuropathic pain in adults. Cochrane Database Syst Rev. 2017;(6):CD007938. doi:10.1002/14651858.CD007938.pub4
მეტი უახლესი და სანდო სამედიცინო ინფორმაცია იხილეთ ოფიციალურ პლატფორმაზე:
www.sheniekimi.ge – შენი ექიმი, შენი სივრცე, შენი ჯანმრთელობა.
გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი” – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე.
ინტერესთა კონფლიქტის დეკლარაცია: არ არის.
• გაბაგამა (Gabagamma®) — მწარმოებელი: Wörwag Pharma (გერმანია). საქართველოში აღწერილია და I ჯგუფის რეცეპტით გაიცემა. 
• გრიმოდინი (Grimodin®) — მწარმოებელი: Egis (უნგრეთი). აფთიაქთა ქსელებში ქვეყნდება როგორც გაბაპენტინის ბრენდი.
ინტერესთა კონფლიქტის დეკლარაცია
მოცემული სტატია განკუთვნილია მხოლოდ სამეცნიერო და საგანმანათლებლო მიზნებისთვის, კოლეგებთან უახლესი სამეცნიერო მონაცემების გაზიარების მიზნით. სტატიას არ აქვს კომერციული მიზანი. ავტორი ადასტურებს, რომ არ აქვს რაიმე კომერციული ან ფინანსური ინტერესი აღნიშნულ თემასთან დაკავშირებით.

შეიძლება იყოს ტექსტი, რომელშიც ნაჩვენებია „28 AUGUST 2025 NEW STUDY: GABAPENTIN FOR BACK PAIN TIED TO HIGHER DEMENTIA RISK A large study found adults prescribed gabapentin for chronic low back pain had a higher risk of dementia (29%) and mild cognitive impairment (85%) within 10 years, especially in those under 65 higher risk of dementia 29% higher risk of mild cognitive impairment 85% especially in those under 65“ გამოსახულებაშეიძლება იყოს ‎ტექსტი, რომელშიც ნაჩვენებია „‎Acenee 100 zum Einnehmen Hartkapseln (N2) Gabagamma® 300 300mg mg Hartkapseln Wirkstoff: Gabapentin Dosierung nach Anweisung des Arztes abends 楽 mittags عاد morgens PHARMA‎“‎ გამოსახულებაშეიძლება იყოს მედიკამენტი და ტექსტი, რომელშიც ნაჩვენებია „Grimodin 300 300mg mg kemény kapszula gabapentin EGIS 00 60 db kapszula 300“ გამოსახულება
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

B12 ვიტამინის ზედმეტი დოზა — საფრთხე, რომელსაც ხშირად ვერ ხედავენ!

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
B12 ვიტამინის ზედმეტი დოზა — საფრთხე, რომელსაც ხშირად ვერ ხედავენ!

B12 ვიტამინის ზედმეტი დოზა — საფრთხე, რომელსაც ხშირად ვერ ხედავენ!

ბევრი მომხმარებელი ფიქრობს, რომ B12 ვიტამინი „უსაფრთხოა“ და დანამატს იღებს მაშინაც კი, როცა საჭიროება არ აქვს. მაგრამ კვლევები გვიჩვენებს: ზედმეტად მიღებულმა B12-მ შეიძლება სერიოზული პრობლემები გამოიწვიოს.
რისკები:
• კანის გამონაყარი და აკნე
• თრომბოზის და გულ-სისხლძარღვთა პრობლემების გაზრდილი რისკი
• ფარისებრის ჰორმონების დისბალანსი
• თავის ტკივილები და ძილის დარღვევები
• მაღალი დონე შესაძლოა კიბოს რისკსაც უკავშირდებოდეს
თუ ანალიზით დეფიციტი არ არის დადასტურებული, B12 დანამატის მიღება არ არის საჭირო.
დანამატების თვითნებური გამოყენება არ ამაგრებს ჯანმრთელობას — პირიქით, შეიძლება ზიანი მოგიტანოთ.
მეტი სანდო და დეტალური ინფორმაცია:
www.sheniekimi.ge – შენი ექიმი, შენი სივრცე, შენი ჯანმრთელობა
www.supplement.ge – უსაფრთხო დანამატების ეროვნული პლატფორმა
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
ინიციატივა: „უსაფრთხო დანამატები საქართველო (SSG)“ — საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი (PHIG).
ლიტერატურა (Vancouver სტილი)
1. Arendt JF, Pedersen L, Nexo E, Sørensen HT. Elevated plasma vitamin B12 levels as a marker for cancer: a population-based cohort study. J Natl Cancer Inst. 2013;105(23):1799-805. doi:10.1093/jnci/djt315
2. Flores-Guerrero JL, Minovic I, Groothof D, Gruppen EG, Riphagen IJ, Kootstra-Ros JE, et al. Association of plasma concentration of vitamin B12 with all-cause mortality in the general population in the Netherlands. JAMA Netw Open. 2020;3(1):e1919274. doi:10.1001/jamanetworkopen.2019.19274
3. O’Leary F, Samman S. Vitamin B12 in health and disease. Nutrients. 2010;2(3):299-316. doi:10.3390/nu2030299
4. Fanidi A, Muller DC, Yuan JM, Stevens VL, Weinstein SJ, Albanes D, et al. Circulating vitamin B12 and risk of lung cancer: a case-control study. Int J Cancer. 2019;145(6):1469-1477. doi:10.1002/ijc.32291
5. Clarke R, Sherliker P, Hin H, Nexo E, Hvas AM, Schneede J, et al. Detection of vitamin B12 deficiency in older people by measuring vitamin B12 or the active fraction of vitamin B12, holotranscobalamin. Clin Chem. 2007;53(5):963-970. doi:10.1373/clinchem.2006.078006
ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD). არის საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.

შეიძლება იყოს მედიკამენტი და ტექსტი, რომელშიც ნაჩვენებია „Vitamin B12 Nahrungsergänzungsmittel 90 Kapseln Inhalt50g Inhalt 50g“ გამოსახულება
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
1...238239240...1,035გვერდი 239 of 1,035

ბოლო სიახლეები

პოპულარული ამბები

კატეგორიები

ჩვენ შესახებ

info@accreditation.ge
ჩვენ შესახებ / რეკლამა / კონტაქტი

გამოგვყევი სოციალურ ქსელებში

© SheniEkimi.ge

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
›
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
›
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
›
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
⌄
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
⌄
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
კითხვა 1 / 1
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა ↗
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
›
✨რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
Verified by MonsterInsights