ოთხშაბათი, ივნისი 17, 2026
მთავარი წაკითხვა

ძუძუთი კვების მხარდაჭერის ჩავარდნები ახალ დედებს ტრავმულ გამოცდილებას უტოვებს — ბრიტანული გამოკითხვის შედეგები

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ძუძუთი კვების მხარდაჭერის ჩავარდნები
დიდი ბრიტანეთის ახალ დედებს პოსტნატალურ პერიოდში არასაკმარისი მხარდაჭერა აქვთ ძუძუთი კვებაში, რაც მათ ტრავმირებულად ტოვებს და ოჯახის დაგეგმვაზე გავლენას ახდენს.

🟠 ზომიერი მტკიცებულება

დიდი ბრიტანეთის მასშტაბით ჩატარებული გამოკითხვის მიხედვით, ბევრი ახალი დედა პოსტნატალურ პერიოდში ძუძუთი კვების მხარდაჭერას არასაკმარისად მიიჩნევს.

ზოგიერთი მონაწილე აღნიშნავს, რომ მიღებული გამოცდილება იმდენად რთული და ემოციურად დამღლელი იყო, რომ მომავალში შვილების რაოდენობის შემცირებასაც კი განიხილავს.

მიღებული შედეგები მიუთითებს დედათა და ახალშობილთა ჯანდაცვის სერვისებში არსებულ მნიშვნელოვან ხარვეზებზე. ეს განსაკუთრებით საყურადღებოა იმ ფონზე, როდესაც ძუძუთი კვების მაჩვენებლები კვლავ ჩამორჩება საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის მიზნებით განსაზღვრულ სასურველ დონეს და დამატებითი მხარდაჭერის საჭიროება აშკარად იკვეთება.

ძირითადი შეჯამებები

  • ბრიტანეთის მრავალმა დედამ აღნიშნა, რომ დაბადების შემდეგ დაუყოვნებლივ არასაკმარისი მხარდაჭერა ჰქონდათ ძუძუთი კვებაში
  • ზოგიერთი ქალი ამ გამოცდილებას აღწერს როგორც ტრავმატულს, რაც გავლენას ახდენს ოჯახის დაგეგმვის გადაწყვეტილებებზე
  • ჯანდაცვის სისტემები არ არიან მზად, რომ უზრუნველყონ საკმარისი ლაქტაციის მხარდაჭერა საავადმყოფოში ყოფნის დროს
48%
დიდი ბრიტანეთის დედების 48% წყვეტს ძუძუთი კვებას 6-8 კვირის შემდეგ, NHS-ის მონაცემებით

დიდი ბრიტანეთის ძუძუთი კვების მაჩვენებლები მკვეთრად ეცემა დაბადების შემდეგ

დედების პროცენტული მაჩვენებელი ძუძუთი კვების მიხედვით, 2022 წლის მონაცემები

დაბადებისას

81%

6-8 კვირა

48%

6 თვე

24%

წყარო: NHS Digital, 2022 | საქართველოს სამედიცინო ჟურნალი

საავადმყოფოს მხარდაჭერის სისტემების განხილვა

ჯანდაცვის პროფესიონალები აღიარებენ, რომ ბრიტანეთის საავადმყოფოებში არსებული ძუძუთი კვების მხარდაჭერის სტრუქტურები შესაძლოა არ იყოს საკმარისი ახალი დედების საჭიროებების დასაკმაყოფილებლად. ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია რეკომენდაციას უწევს ექსკლუზიურ ძუძუთი კვებას სიცოცხლის პირველ ექვს თვეში, თუმცა ბრიტანეთის მონაცემები აჩვენებს მკვეთრ ვარდნას ძუძუთი კვების მაჩვენებლებში დაბადებიდან რამდენიმე კვირის შემდეგ.

მშობიარობის სერვისები ზრდის ზეწოლას, რადგან დაბადების მაჩვენებლები მერყეობს და პერსონალის გამოწვევები გრძელდება ეროვნული ჯანდაცვის სამსახურში. სპეციალიზებული ლაქტაციის კონსულტანტების ნაკლებობა და ინდივიდუალური მხარდაჭერისთვის საკმარისი დროის არარსებობა, როგორც ჩანს, უარყოფით ძუძუთი კვების გამოცდილებას უწყობს ხელს. დედათა ჯანმრთელობის გამოწვევებზე მეტი ინფორმაციისთვის, ეწვიეთ ჩვენს კლინიკური განახლებების განყოფილებას.

დედათა ფსიქიკურ ჯანმრთელობაზე გრძელვადიანი გავლენა

ადამიანის ლაქტაციის ჟურნალში გამოქვეყნებული კვლევა აჩვენებს მკაფიო კავშირებს უარყოფით ძუძუთი კვების გამოცდილებებსა და დედათა ფსიქიკური ჯანმრთელობის შედეგებს შორის. ქალები, რომლებიც ძუძუთი კვებაში საკმარისი მხარდაჭერის გარეშე იბრძვიან, აჩვენებენ პოსტნატალური დეპრესიისა და შფოთვის უფრო მაღალ მაჩვენებლებს.

ფსიქოლოგიური გავლენა სცდება უშუალო პოსტნატალურ აღდგენას, ზოგიერთი დედა აღნიშნავს, რომ ტრავმატული ძუძუთი კვების გამოცდილებები გავლენას ახდენს მათი მომავალი ორსულობის გადაწყვეტილებებზე. ეს კავშირი კვების სირთულეებსა და ოჯახის დაგეგმვას შორის წარმოადგენს მნიშვნელოვან საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის პრობლემას. დედათა ჯანმრთელობის შედეგებზე დამატებითი კვლევები შეგიძლიათ იხილოთ ჩვენს ახალი კვლევების არქივში.

კვლევების მიხედვით, ქალებს, რომლებსაც ძუძუთი კვების პერიოდში უარყოფითი გამოცდილება ჰქონდათ, პოსტნატალური დეპრესიის განვითარების დაახლოებით 2.4-ჯერ მაღალი რისკი აღენიშნებათ იმ ქალებთან შედარებით, რომლებმაც ამ პერიოდში დადებითი მხარდაჭერა და გამოცდილება მიიღეს.

— დოქტორი სინდი-ლი დენისი, ტორონტოს უნივერსიტეტი (ადამიანის ლაქტაციის ჟურნალი, 2021)

ჯანდაცვის სისტემის რეაგირება და პოლიტიკის შედეგები

სამშობიარო და გინეკოლოგიის სამეფო კოლეჯი მოუწოდებს ჯანდაცვის პერსონალის გაწვრთნის გაუმჯობესებას ახალ დედებთან ძუძუთი კვების მხარდაჭერისთვის. ამჟამინდელი გაიდლაინები რეკომენდაციას უწევს, რომ ყველა მშობიარობის განყოფილებას ჰქონდეს წვდომა სერტიფიცირებულ ლაქტაციის კონსულტანტებზე, თუმცა განხორციელება მნიშვნელოვნად განსხვავდება NHS-ის ტრასტებს შორის.

პოლიტიკის ექსპერტები მიიჩნევენ, რომ ფართომასშტაბიანი ძუძუთი კვების მხარდაჭერის ინვესტირება შეიძლება გამოიწვიოს მნიშვნელოვანი გრძელვადიანი ჯანმრთელობის დაცვის დანაზოგები. UNICEF-ის ბავშვის მეგობრული ინიციატივა უზრუნველყოფს ჩარჩოებს საავადმყოფოს პრაქტიკის გაუმჯობესებისთვის, თუმცა მიღება კვლავ არათანაბარია ბრიტანეთის ჯანდაცვის დაწესებულებებში.

რას ნიშნავს ეს?

პაციენტებისთვის: ძუძუთი კვების პერიოდში ნუ დაეყრდნობით დახმარების მხოლოდ ერთ წყაროს. საჭიროების შემთხვევაში გამოიყენეთ ლაქტაციის კონსულტანტების, ბებიაქალების, ოჯახის ექიმებისა და მხარდამჭერი ჯგუფების დახმარება. საავადმყოფოში ყოფნის დროს აქტიურად მოითხოვეთ პრაქტიკული და საკმარისი მხარდაჭერა, განსაკუთრებით თუ კვებასთან დაკავშირებული სირთულეები გაქვთ.

კლინიცისტებისთვის: მნიშვნელოვანია, რომ ძუძუთი კვებასთან დაკავშირებული სირთულეები აღიარებული იყოს როგორც პოტენციურად სტრესული და ზოგჯერ ტრავმული გამოცდილება. პაციენტებს სჭირდებათ ინდივიდუალურ საჭიროებებზე მორგებული, თანაგრძნობაზე დაფუძნებული და მრავალმხრივი მხარდაჭერა, რომელიც მოიცავს როგორც პრაქტიკულ, ისე ემოციურ დახმარებას.

პოლიტიკის შემქმნელებისთვის: აუცილებელია ინვესტირება ლაქტაციის კონსულტანტების მომზადებასა და პროფესიულ განვითარებაში, ასევე სამშობიარო და პოსტნატალურ განყოფილებებში საკმარისი რაოდენობის კვალიფიციური პერსონალის უზრუნველყოფა. ეს ხელს შეუწყობს ძუძუთი კვების მხარდაჭერის ხარისხის გაუმჯობესებას, დედებისა და ჩვილების ჯანმრთელობის უკეთეს შედეგებს და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის მიზნების მიღწევას.

ხშირად დასმული კითხვები

რამდენი დედა აგრძელებს ძუძუთი კვებას ბავშვის 6 თვის ასაკამდე?

NHS-ის მონაცემების მიხედვით, დიდი ბრიტანეთის დედების მხოლოდ დაახლოებით 24% აგრძელებს ძუძუთი კვებას ბავშვის 6 თვის ასაკის შემდეგ. ეს მაჩვენებელი მნიშვნელოვნად ჩამორჩება ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის რეკომენდაციას, რომელიც სიცოცხლის პირველი ექვსი თვის განმავლობაში ექსკლუზიურ ძუძუთი კვებას ითვალისწინებს.

როგორ შეიძლება გაუმჯობესდეს ძუძუთი კვების მხარდაჭერა საავადმყოფოებში?

კვლევები აჩვენებს, რომ კვალიფიციური ლაქტაციის კონსულტანტების ხელმისაწვდომობა დღე-ღამის განმავლობაში, ინდივიდუალური კონსულტაციების შეთავაზება და სამშობიარო პერსონალის სათანადო მომზადება ძუძუთი კვების საკითხებში მნიშვნელოვნად აუმჯობესებს დედებისა და ჩვილების შედეგებს.

რა ნიშნები მიუთითებს ძუძუთი კვების არასაკმარის მხარდაჭერაზე?

გაფრთხილების ნიშნებს მიეკუთვნება სიტუაციები, როდესაც დედა თავს დაუცველად, დაუფასებლად ან ზედმეტი ზეწოლის ქვეშ გრძნობს. ასევე პრობლემურია პრაქტიკული დახმარების ნაკლებობა, არასაკმარისი დრო კვების სირთულეების გადასაჭრელად და საავადმყოფოდან გაწერის შემდეგ პროფესიული მხარდაჭერის არარსებობა.

რატომ არის მნიშვნელოვანი ძუძუთი კვების მხარდაჭერის გაძლიერება?

ძუძუთი კვების წარმატებული გამოცდილება დადებით გავლენას ახდენს როგორც დედის, ისე ბავშვის ჯანმრთელობაზე. ამასთან, მზარდი მტკიცებულებები მიუთითებს, რომ პოსტნატალური მხარდაჭერის ხარისხი შეიძლება დაკავშირებული იყოს დედის ფსიქიკურ კეთილდღეობასთან, ოჯახის დაგეგმვის გადაწყვეტილებებთან და ჯანდაცვის სისტემისადმი ნდობასთან.

ჯანდაცვის სისტემებმა უნდა აღიარონ, რომ ძუძუთი კვების მხარდაჭერა დედათა და ბავშვთა ჯანმრთელობის დაცვის განუყოფელი ნაწილია. არსებული მონაცემები მიუთითებს ლაქტაციის მხარდაჭერის სერვისების სისტემური გაუმჯობესების აუცილებლობაზე, რათა ყველა დედას ჰქონდეს შესაძლებლობა მიიღოს დროული, პროფესიული და თანაგრძნობაზე დაფუძნებული დახმარება.

წყარო: ‘არ მექნება მეორე ბავშვი ძუძუთი კვების ტრავმის შემდეგ’

სუპერმარკეტების გაყიდვების ანალიზი: მენსტრუალური ტკივილისთვის ქალები ხშირად ნაკლებად ეფექტურ საშუალებებს იყენებენ

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
მენსტრუალური ტკივილის შემსუბუქების საშუალებები
სუპერმარკეტის მონაცემები აჩვენებს, რომ ბევრი ქალი ყიდულობს ნაკლებად ეფექტურ ტკივილის შემსუბუქების საშუალებებს მენსტრუალური ტკივილისთვის. კლინიკური მტკიცებულება აჩვენებს, რომ ანტი-ინფლამატორული პრეპარატები უფრო ეფექტურია.

🟠 ზომიერი მტკიცებულება

სუპერმარკეტების შესყიდვების მონაცემების ანალიზი აჩვენებს, რომ მრავალი ქალი მენსტრუალური ტკივილის შესამსუბუქებლად ნაკლებად ეფექტურ ტკივილგამაყუჩებელ საშუალებებს ირჩევს.

მკვლევართა შეფასებით, ეს არჩევანი შესაძლოა ტკივილის არასაკმარის კონტროლსა და დისკომფორტის გაუმართლებლად გახანგრძლივებას უკავშირდებოდეს.

მიღებული შედეგები მნიშვნელოვან განსხვავებაზე მიუთითებს მტკიცებულებებზე დაფუძნებულ, ოპტიმალურ ტკივილის მართვის რეკომენდაციებსა და მომხმარებელთა რეალურ ქცევას შორის დისმენორეის მკურნალობის დროს. ეს გარემოება ხაზს უსვამს ქალთა ჯანმრთელობის საკითხებზე უკეთესი ინფორმირების და ეფექტური თვითმოვლის პრაქტიკის ხელშეწყობის აუცილებლობას.

ძირითადი მიგნებები

  • სუპერმარკეტების შესყიდვების მონაცემები მიუთითებს, რომ მენსტრუალური ტკივილის დროს ბევრი ქალი ნაკლებად ეფექტურ ტკივილგამაყუჩებელ საშუალებებს ირჩევს.
  • არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატები, როგორიცაა იბუპროფენი, მენსტრუალური ტკივილის შესამსუბუქებლად, როგორც წესი, უფრო ეფექტურია, ვიდრე პარაცეტამოლი, რადგან ისინი უშუალოდ ზემოქმედებენ ტკივილის გამომწვევ ანთებით მექანიზმებზე.
  • მომხმარებელთა უკეთესმა ინფორმირებამ და მტკიცებულებებზე დაფუძნებულმა რეკომენდაციებმა შეიძლება მნიშვნელოვნად გააუმჯობესოს ტკივილის მართვის შედეგები და ცხოვრების ხარისხი მილიონობით ქალისთვის, რომლებიც მენსტრუალური ტკივილით იტანჯებიან.
70%
ქალების ნაწილი განიცდის მენსტრუალურ ტკივილს, მაგრამ ბევრი ირჩევს ნაკლებად ეფექტურ მკურნალობას

მენსტრუალური ტკივილის შემსუბუქების ეფექტურობა

კლინიკური მტკიცებულებები აჩვენებს მკურნალობის ეფექტურობის მკაფიო განსხვავებებს

NSAIDs (იბუპროფენი)

85%

კომბინირებული თერაპია

70%

პარაცეტამოლი მარტო

35%

წყარო: კლინიკური კვლევის მონაცემები | Georgian Medical Journal News

სუპერმარკეტის მონაცემები აჩვენებს შესყიდვის მოდელებს

სუპერმარკეტის გაყიდვების მონაცემების ანალიზი მიუთითებს, რომ ბევრი ქალი ყიდულობს პარაცეტამოლზე დაფუძნებულ პრეპარატებს მენსტრუალური ტკივილის შემსუბუქებისთვის, მიუხედავად იმისა, რომ კლინიკური მტკიცებულებები აჩვენებს, რომ ისინი ნაკლებად ეფექტურია ანტი-ინფლამატორულ ალტერნატივებთან შედარებით. საშვილოსნოს და გინეკოლოგიის სამეფო კოლეჯი რეკომენდაციას უწევს არასტეროიდულ ანტი-ინფლამატორულ პრეპარატებს (NSAIDs) დისმენორეის პირველადი მკურნალობისთვის.

ფარმაცევტული გაყიდვების მონაცემები მიუთითებს, რომ მომხმარებლები შესაძლოა გავლენას ახდენდნენ ზოგადი ტკივილის შემსუბუქების მარკეტინგით და არა კონკრეტული მდგომარეობის სახელმძღვანელო მითითებებით. ეს შესყიდვის ქცევა შესაძლოა ხელს უწყობდეს დისკომფორტის გახანგრძლივებას და ცხოვრების ხარისხის შემცირებას მენსტრუაციის პერიოდში.

კლინიკური მტკიცებულება NSAIDs-ის უპირატესობას აჩვენებს პარაცეტამოლზე

Cochrane Database-ში გამოქვეყნებული კვლევა აჩვენებს, რომ NSAIDs, როგორიცაა იბუპროფენი, მნიშვნელოვნად უფრო ეფექტურია პარაცეტამოლზე მენსტრუალური ტკივილისთვის. ეს პრეპარატები მიზნად ისახავს მენსტრუალური ტკივილის გამომწვევ ანთებითი პროცესის ჩახშობას, რაც საშუალებას აძლევს პრობლემის ძირეული მიზეზის გადაწყვეტას და არა მხოლოდ სიმპტომების დაფარვას.

დოქტორი სარა ჯარვისი, კლინიკური კონსულტანტი და ქალთა ჯანმრთელობის ექსპერტი, ადრე აღნიშნავდა, რომ ბევრი ქალი არ იცნობს ანტი-ინფლამატორული პრეპარატების უპირატესობას მენსტრუალური ტკივილისთვის. კლინიკური მტკიცებულება მუდმივად აჩვენებს, რომ NSAIDs უზრუნველყოფს უკეთეს ტკივილის შემსუბუქებას და ფუნქციონირების გაუმჯობესებას მენსტრუაციის პერიოდში.

მომხმარებელთა განათლებამ შეიძლება გააუმჯობესოს მკურნალობის შედეგები

ჯანდაცვის პროფესიონალები ხაზს უსვამენ მოსახლეობის ინფორმირების მნიშვნელობას მენსტრუალური ტკივილის ეფექტური მართვის შესახებ. არსებული კლინიკური რეკომენდაციების მიხედვით, იბუპროფენი და სხვა არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატები მენსტრუალური ტკივილის პირველადი მკურნალობის საშუალებად განიხილება. თუმცა, ეს ინფორმაცია ყოველთვის არ აღწევს მომხმარებლამდე მედიკამენტის არჩევის მომენტში.

ფარმაცევტული კონსულტაციების გაძლიერება და მედიკამენტების ეტიკეტირების გაუმჯობესება ქალებს დაეხმარება უფრო ინფორმირებული გადაწყვეტილებების მიღებაში. კვლევები მიუთითებს, რომ შესაბამისი პრეპარატის სწორად შერჩევამ შეიძლება მნიშვნელოვნად შეამციროს როგორც ტკივილის ინტენსივობა, ისე მისი ხანგრძლივობა, რაც მენსტრუაციის პერიოდში ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესებას უწყობს ხელს.

მომხმარებელთა უკეთესი ინფორმირება და მტკიცებულებებზე დაფუძნებული რეკომენდაციების ხელმისაწვდომობა მნიშვნელოვანია იმისათვის, რომ ქალებმა მენსტრუალური ტკივილის მართვისთვის ყველაზე ეფექტური და უსაფრთხო საშუალებები გამოიყენონ.

არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატები მენსტრუალური ტკივილის შესამსუბუქებლად უფრო ეფექტურად მიიჩნევა, რადგან ისინი უშუალოდ თრგუნავენ იმ ბიოლოგიურ მექანიზმებსა და ანთებით პროცესებს, რომლებიც მენსტრუალური ტკივილის განვითარებას განაპირობებს.

— კლინიკური კვლევის მტკიცებულება (Cochrane Reviews, 2015)

რას ნიშნავს ეს?

პაციენტებისთვის

მენსტრუალური ტკივილის დროს პირველ რიგში განიხილეთ არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატების გამოყენება, როგორიცაა იბუპროფენი, თუ მათი მიღება თქვენთვის უკუჩვენებული არ არის. ყოველთვის დაიცავით ინსტრუქციაში მითითებული დოზირება და გამოყენების წესები. ძლიერი, ხანგრძლივი ან ყოველდღიურ ცხოვრებაზე ზემოქმედების მქონე ტკივილის შემთხვევაში აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია.

კლინიცისტებისთვის

რეგულარული კონსულტაციების დროს მნიშვნელოვანია პაციენტებთან მტკიცებულებებზე დაფუძნებული ტკივილის მართვის სტრატეგიების განხილვა. განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცეს მედიკამენტების სწორ არჩევანს, მათი ეფექტურობის, უსაფრთხოებისა და შესაძლო გვერდითი მოვლენების შესახებ მკაფიო ინფორმაციის მიწოდებას.

პოლიტიკის შემქმნელებისთვის

მნიშვნელოვანია ფარმაცევტული განათლებისა და ჯანმრთელობის ცნობიერების ამაღლების პროგრამების მხარდაჭერა, რათა ქალებს ჰქონდეთ წვდომა სანდო ინფორმაციაზე მენსტრუალური ტკივილის ეფექტური მართვის შესახებ. ასევე მიზანშეწონილია მენსტრუალური ტკივილის სამკურნალო პრეპარატების ეტიკეტირებისა და საინფორმაციო მასალების გაუმჯობესება, რაც მომხმარებლებს ინფორმირებული არჩევანის გაკეთებაში დაეხმარება.

ხშირად დასმული კითხვები

რატომ არის არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატები უფრო ეფექტური მენსტრუალური ტკივილის დროს?

არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატები მოქმედებს პროსტაგლანდინების გამომუშავების შემცირებით. სწორედ ეს ნივთიერებები იწვევს საშვილოსნოს შეკუმშვასა და მენსტრუალურ ტკივილს. ამიტომ აღნიშნული მედიკამენტები უშუალოდ ზემოქმედებს ტკივილის გამომწვევ მექანიზმზე. პარაცეტამოლი კი ძირითადად ტკივილის აღქმას ამცირებს, თუმცა ანთებით პროცესზე ნაკლებ გავლენას ახდენს.

უსაფრთხოა თუ არა არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატების რეგულარული გამოყენება მენსტრუალური ტკივილის დროს?

უმეტეს შემთხვევაში, თუ ეს პრეპარატები გამოიყენება ინსტრუქციის შესაბამისად და მხოლოდ რამდენიმე დღის განმავლობაში მენსტრუაციის პერიოდში, ისინი უსაფრთხოდ მიიჩნევა. თუმცა კუჭ-ნაწლავის დაავადებების, თირკმლის პრობლემების ან სხვა მედიკამენტების მიღების შემთხვევაში აუცილებელია ექიმთან ან ფარმაცევტთან კონსულტაცია.

შეიძლება თუ არა პარაცეტამოლისა და არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატების კომბინირება?

კვლევები მიუთითებს, რომ გარკვეულ შემთხვევებში ამ ორი ჯგუფის მედიკამენტების კომბინაციამ შეიძლება ტკივილის კონტროლი გააუმჯობესოს. თუმცა ასეთი სქემის გამოყენება სასურველია ექიმის ან ჯანდაცვის პროფესიონალის რეკომენდაციით, რათა უზრუნველყოფილი იყოს უსაფრთხო დოზირება და შემცირდეს გვერდითი მოვლენების რისკი.

მტკიცებულებებზე დაფუძნებული ინფორმაციის ხელმისაწვდომობამ შესაძლოა მნიშვნელოვნად გააუმჯობესოს იმ მილიონობით ქალის ცხოვრების ხარისხი, რომლებიც მენსტრუალური ტკივილით იტანჯებიან. ჯანდაცვის სისტემებისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის პროგრამების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ამოცანაა ქალების ინფორმირება ეფექტური და უსაფრთხო ტკივილის მართვის მეთოდების შესახებ, რათა თითოეულ პაციენტს ჰქონდეს წვდომა საუკეთესო შესაძლო მკურნალობაზე.

წყარო: რატომ შეიძლება არ ყიდულობთ სწორ ტკივილის შემსუბუქების საშუალებებს მენსტრუალური ტკივილისთვის

მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის ექსპერტებმა ხაზი გაუსვეს საექთნო განათლების მიმართულებით უმაღლესი განათლების დარგობრივი მახასიათებლებისა და პროფესიული განათლების სტანდარტების გადახედვის მნიშვნელობას და შესაბამისი რეკომენდაციების გაწევის გზით აქტიური თანამშრომლობის სურვილი გამოთქვეს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის ექსპერტებმა ხაზი გაუსვეს საექთნო განათლების მიმართულებით უმაღლესი განათლების დარგობრივი მახასიათებლებისა და პროფესიული განათლების სტანდარტების გადახედვის მნიშვნელობას და შესაბამისი რეკომენდაციების გაწევის გზით აქტიური თანამშრომლობის სურვილი გამოთქვეს
#post_seo_title

განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის დირექტორის მოადგილემ ქეთევან კობახიძემ, მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის (WHO) წარმომადგენლებთან სამუშაო შეხვედრა გამართა.

შეხვედრის ფარგლებში მხარეებმა ისაუბრეს პროფესიული და უმაღლესი განათლების საფეხურებზე საექთნო განათლების ჰარმონიზაციის მნიშვნელობაზე და იმ გამოწვევებზე, რომლებიც საექთნო საქმის საგანმანათლებლო პროგრამების შემუშავებისა და განხორცილების პროცესში ვლინდება.

მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის ექსპერტებმა ხაზი გაუსვეს საექთნო განათლების მიმართულებით უმაღლესი განათლების დარგობრივი მახასიათებლებისა და პროფესიული განათლების სტანდარტების გადახედვის მნიშვნელობას და შესაბამისი რეკომენდაციების გაწევის გზით აქტიური თანამშრომლობის სურვილი გამოთქვეს.

შეხვედრას ესწრებოდნენ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის უმაღლესი განათლების ხარისხის უზრუნველყოფის, პროფესიული განათლების ხარისხის უზრუნველყოფის, კვალიფიკაციების განვითრების და დაგეგმვის, კვლევისა და საერთაშორისო ურთიერთობების სამსახურების წარმომადგენლები.

ინფორმაციას განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრი ავრცელებს.

გველის ნაკბენი და ზოგადი რჩევები – ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის შეფასებით მსოფლიოში ყოველწლიურად 5 მილიონი ადამიანი ხდება გველის ნაკბენის მსხვერპლი

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
როგორ უნდა მოვიქცეთ გველის ნაკბენისას – პირველი სამედიცინო დახმარება გველის ნაკბენის დროს
გველის ნაკბენი და ზოგადი რჩევები - ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის შეფასებით მსოფლიოში ყოველწლიურად 5 მილიონი ადამიანი ხდება გველის ნაკბენის მსხვერპლი

გველის ნაკბენი საზოგადოებრივი ჯანდაცვის მნიშვნელოვანი პრობლემაა.

ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის შეფასებით მსოფლიოში ყოველწლიურად 5 მილიონი ადამიანი ხდება გველის ნაკბენის მსხვერპლი, რომელთაგან შხამიანი გველების გავრცელების არეალებისა და მოსახლეობის რაოდენობის გათვალისწინებით 138000-მდე იღუპება, ხოლო დაახლოებით სამჯერ მეტს, სიცოცხლის შესანარჩუნებლად  სჭირდება ქირურგიული მკურნალობაც, ამპუტაციის ჩათვლით. მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში გველის მიერ დაკბენილთა ზუსტი რიცხვის განსაზღვრა სამედიცინო სერვისების ნაკლოვანებისა და მოსახლეობისგან ხელმიუწვდომლობის გამო ძალიან პრობლემურია. ასევე საკმაოდ პრობლემურია შხამიანი გველის შხამის საწიანააღმდეგო ანტიტოქსინებისა და იმუნოგლობულინების წარმოების მოცულობაც, რაც არ იძლევა მოთხოვნილების სრულად დაკმაყოფილების შესაძლებლობას. გველის თავდასხმისა და კბენისგან დაზარალებულები ძირითადად სოფლად მცხოვრები და სოფლის მეურნეობაში დასაქმებული ადამიანები არიან.

მსოფლიოში 600 სახეობამდე გველია, რომლთა 70% შხამიანია. საქართველოში გველგესლას გვარის 4 სახეობის გველია გავრცელებული, რომელთაგან ყველაზე შხამიანია გიურზა. იგი  აღმოსავლეთ საქართველოს ნახევრადუდაბნო ტერიტორიებზე ცხოვრობს. აღსანიშნავია, რომ ახალგამოჩეკილი გველის შხამი ისევე საშიშია, როგორც ზრდასრულის. საქართველოში კლიმატური პირობების გათვალისწინებით გველი აქტიურდება აპრილიდან და მისი აქტიურობა ოქტომბრის ბოლომდე გრძელდება. საკვებისთვის უმთავრესად ღამით გამოდის, მაგრამ გაზაფხულით, ძლიერი სიცხეების დადგომამდე შეიძლება დღისითაც შეგვხვდეს. ძლიერი სიცხეების დროს გრილ და ჩრდილიან ადგილებში ისვენებს.

გველის ნაკბენი, ჩვეულებრივ, უმტკივნეულოა. ძირითადად გვხვდება მცირე ზომის ჭრილობა ან ნაკაწრი, რომელიც შესაძლოა შეუმჩნეველიც იყოს. ჭრილობას შეიძლება თან ახლდეს სისხლჩაქცევა, სისხლდენა, ლოკალური შეშუპება, რეგიონალური ლიმფადენოპათია.

შხამიანი გველისგან დაკბენის სიმპტომატიკა გველის სახეობასა და შესაბამისად მისი შხამის შემადგენლობაზეა დამოკიდებული. ხშირად დაკბენის შემდგომ ვითარდება:

  • კანზე გველის კბილის ნიშანი;

  • სისხლმდენი ჭრილობა;

  • მხედველობის ბუნდოვნება;

  • დაკბენის ადგილის წვა;

  • კრუნჩხვა;

  • დიარეა;

  • თავბრუსხვევა;

  • ოფლიანობა;

  • გრძნობის დაკარგვა;

  • ცხელება;

  • წყურვილის შეგრძნება;

  • ქსოვილის ლოკალური კვდომა;

  • კუნთების მუშაობის კოორდინაციის დაკარგვა;

  • გულისრევა, ღებინება;

  • გაშეშება, ჩხვლეტა სხეულის გაშეშებულ ნაწილში;

  • პულსის აჩქარება;

  • მწვავე ტკივილი;

  • კანის გაფერმკრთალება;

  • ნაკბენის შეშუპება;

  • საერთო სისუსტე.

გართულებების თავიდან ასაცილებლად გველის ნაკბენისას ყოვლად დაუშვებელია: 

– ნაკბენიდან სისხლის გამოწოვა;

– ნაკბენი არის გაკვეთა;

– მოწვა;

– ასეპტიური ნივთიერებით დამუშავება (იოდი, ბრილიანტის მწვანე, სპირტი);

– ლახტის დადება;

– ყინულის დადება;

– სპირტიანი სასმელის მიღება;

– არ მოიბანოთ დაკბენილი ადგილი;

პირველი დახმარება გველის ნაკბენის დროს:

  • დაკბენილი ადამიანი დააწვინეთ ბრტყელ ზედაპირზე, სიცივის შეგრძნებისას გადააფარეთ საბანი ან პლედი;

  • გველის კბენის შემთხვევაში, კლინიკაში მიყვანამდე დაზარალებულმა უნდა მიიღოს დიდი რაოდენობით სითხე, ანაფილაქსიური შოკის პრევენციისთვის სასურველია ალერგიის საწინააღმდეგო და სტეროიდული საშუალებების მიღება, ხოლო ტკივილის დროს ასევე რეკომენდებულია ტკივილგამაყუჩებელი პრეპარატების მიღება.

  • დაუყოვნებლივ დაუკავშირდით და მიმართეთ ექიმს, რომელიც ნაკბენის მიხედვით გაარკვევს კბენა არის შხამიანი თუ უშხამო გველისგან;

  • ეცადეთ დაკბენილიც და თანმხლებიც იყოთ მშვიდად. დაკბენილი პიროვნება დაარწმუნეთ, რომ ექიმი ეფექტურად უმკურნალებს და მის სიცოცხლეს საფრთხე არ შეექმნება. დაზიანებული (დაკბენილი) არე უმჯობესია იყოს გულის დონეზე ოდნავ დაბლა;

  • თუ კბენა მოხდა ხელის არეში მოიხსენით ბეჭედი ან სხვა რაიმე მორთულობა, რაც დაზიანებულ არეზე ან მის ახლოს გიკეთიათ, ვინაიდან ნაკბენისათვის დამახასიათებელია შეშუპება;

  • თუ დაზიანებული ადგილი შეშუპდა და კანმა ფერი შეიცვალა, სავარაუდოა, რომ გველი  შხამიანი იყო;

  • რეგულარულად აკონტროლეთ დაზარალებულის სასიცოცხლო ნიშნები – ტემპერატურა, პულსი, სუნთქვის სიხშირე, სისხლის წნევა;

  • თუ დაკბენის შემდგომ მოკლავთ გველს, ხელი არ მოკიდოთ მანამ, სანამ არ დარწმუნდებით სრულ უსაფრთხოებაში. თუ დამკბენი გველის მოკვლა ვერ მოახერხეთ, ნუ დაკარგავთ დროს და ზედმეტად ნუ გარისკავთ. ტრანსპორტირების შემთხვევაში მკვდარი გველი მოათავსეთ მყარ ყუთში ან მკვრივ ტომარაში (პარკი). მიუხედავად ამისა, მკვდარი გველის თავთან იყავით ფრთხილად, ვინაიდან რეფლექსურად 1 საათის განმავლობაში მას კიდევ შეუძლია კბენა.

  • სამედიცინო დაწესებულებებში გველის ნაკბენის შემთხვევაში, მკურნალობისთვის გამოიყენება მონო (თუ გველის სახეობა იდენტიფიცირებულია) და/ან პოლივალენტური (თუ სახეობის იდენტიფიცირება ვერ მოხდა) გველის შხამის საწინააღმდეგო შრატები.

პრევენცია

  • მინდვრად, ტყეში ან სხვაგან ყოფნისას თუ მიწაზე შენიშნავთ ჭრელ, ლამაზ ჯოხს ან მსგავს საგანს არ ეცადოთ მისი ხელში აღება, ან ფეხის დადგმა, ეს შესაძლოა გველი იყოს.

  • მიუხედავად იმისა, რომ საქართველოში გავრცელებული გველების უმეტესობა არაა შხამიანი, თავი აარიდეთ ხელის ხლებასა და მათთან თამაშს, თუ არ გაქვთ სპეციალური მომზადება გავლილი.

  • ნაკბენთა უმეტესობა გამოწვეულია დაზარალებულის მიერ გველის პროვოცირებით (გაღიზიანებით).

  • თუ  ხართ გველების გავრცელების ტერიტორიაზე, ან გეეჭვებათ ამ ადგილას გველების არსებობა, ჩაიცვით გრძელი შარვალი და მაღალყელიანი ფეხსაცმელი (ჩექმა).

  • თუ თან გაქვთ ჯოხი სიარულისას აკაკუნეთ, რადგან მსგავსი გამაფრთხილებელი ხმის გაგონებისას გველი თვითონ მოგერიდებათ.

მასალის წყაროები:

დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი

https://www.who.int/ru/news-room/fact-sheets/detail/snakebite-envenoming

ქირურგიის ეროვნული ცენტრი (მ. ბეჟანიშვილი)

გველის ნაკბენი და ზოგადი რჩევები, რა არის დაუშვებელი – როგორ დავიცვათ თავი და რა გავაკეთოთ?

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
#post_seo_title

გველის ნაკბენი

ყოვლად დაუშვებელია!
• არ ამოწოვოთ სისხლი ნაკბენიდან
• არ გაკვეთოთ და არ მოწვათ ნაკბენი ადგილი
• არ დაადოთ ლახტი ან ყინული
• არ დაამუშავოთ იოდით, ბრილიანტის მწვანით ან სპირტით
• არ მოიბანოთ დაკბენილი ადგილი და არ მიიღოთ ალერგიული/სპირტიანი სასმელი
პირველი დახმარება
• შეინარჩუნეთ სიმშვიდე და სასწრაფოდ დაუკავშირდით სასწრაფო დახმარებას (112)
• დააწვინეთ დაზარალებული ბრტყელ ზედაპირზე
• მოხსენით ბეჭედი ან სხვა სამკაული, თუ კბენა ხელზეა
• უზრუნველყავით სითხის მიღება
• კლინიკაში მიყვანამდე დაზარალებულმა უნდა დალიოს დიდი რაოდენობით სითხე
• სხეულის პოზიცია დაზიანებული ადგილი სასურველია იყოს გულის დონეზე ოდნავ დაბლა
მნიშვნელოვანია თუ გველი მოკალით, რეფლექსის გამო მას 1 საათის განმავლობაში კიდევ შეუძლია კბენა. ტრანსპორტირებისას მოათავსეთ მყარ ყუთში და ხელით არ შეეხოთ.
პრევენცია — როგორ ავიცილოთ თავიდან
• სწორი ჩაცმულობა – გველების სავარაუდო არეალში ჩაიცვით გრძელი შარვალი და მაღალყელიანი ფეხსაცმელი
• გამოიყენეთ ჯოხი სიარულისას აკაკუნეთ მიწაზე — ხმაურზე გველი თვითონ გაგეცლებათ
• იყავით ფრთხილად ნუ შეეხებით მიწაზე უცნობ, „ჭრელ ჯოხებს“ ან საგნებს. ნუ გამოიწვევთ გველს პროვოცირებაზე.
აქტიურობის სეზონი საქართველოში გველი აქტიურია აპრილიდან ოქტომბრის ბოლომდე, ძირითადად ღამით ან სიცხეების დადგომამდე — დღისით.
📞 გართულების შემთხვევაში დაუყოვნებლივ მიმართეთ სამედიცინო დაწესებულებას!
(სადაც მკურნალობისთვის გამოიყენება სპეციალური ანტიტოქსიკური შრატები)
დეტალური ინფორმაციის მისაღებად გადადით ბმულზე:

დიდ ბრიტანეთში COVID-19-ის გავრცელება ზაფხულის დასაწყისში კვლავ დაბალ დონეზეა

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
დიდი ბრიტანეთის COVID-19 აქტივობა ზაფხულში
დიდი ბრიტანეთში COVID-19 აქტივობა დაბალ დონეზე რჩება ზაფხულის სეზონის დასაწყისში, რაც ადასტურებს დიდი ბრიტანეთის ჯანმრთელობის უსაფრთხოების სააგენტოს უახლესი მონიტორინგის მონაცემები. ეს ტენდენცია საშუალებას აძლევს ჯანდაცვის სერვისებს მოემზადონ შემოდგომის სეზონისთვის.

🟠 ზომიერი მტკიცებულება

დიდი ბრიტანეთის მასშტაბით COVID-19-ის აქტივობა ზაფხულის სეზონის დასაწყისში კვლავ დაბალ დონეზე რჩება, რასაც დიდი ბრიტანეთის ჯანმრთელობის უსაფრთხოების სააგენტოს უახლესი ოფიციალური მონიტორინგის მონაცემები ადასტურებს.

ეროვნული გრიპისა და COVID-19-ის მონიტორინგის ანგარიში, რომელიც 2026 წლის 25-ე კვირას მოიცავს, ქვეყანაში რესპირატორული ინფექციების გავრცელების ტენდენციების დეტალურ შეფასებას წარმოადგენს. ანგარიში ასახავს 2026 წლის ივნისის შუა პერიოდამდე არსებულ ეპიდემიოლოგიურ ვითარებას და მიუთითებს, რომ COVID-19-ის გავრცელება ამ ეტაპზე სტაბილურ და დაბალ ნიშნულზეა.

  • COVID-19-ის აქტივობა დიდი ბრიტანეთის ყველა მონიტორინგის ინდიკატორის მიხედვით დაბალ დონეზე რჩება.
  • სეზონური გრიპის გავრცელება ზაფხულისთვის დამახასიათებელ საბაზისო დონემდე შემცირდა.
  • რესპირატორული ინფექციების მიმდინარე ტენდენციები შეესაბამება ამ სეზონისთვის დამახასიათებელ ჩვეულებრივ ეპიდემიოლოგიურ სურათს.
24-ე კვირა
უახლესი მონიტორინგის პერიოდი, რომელიც აჩვენებს COVID-19-ის დაბალ გადაცემას

დიდი ბრიტანეთის რესპირატორული დაავადებების მონიტორინგის ტენდენციები

COVID-19 და გრიპის აქტივობის დონეები, ზაფხული 2026

დაბალი
COVID-19 აქტივობა
ბაზისი
გრიპის აქტივობა
25-ე კვირა
ანგარიშგების პერიოდი

წყარო: დიდი ბრიტანეთის ჯანმრთელობის უსაფრთხოების სააგენტო, 2026 | საქართველოს სამედიცინო ჟურნალი ახალი ამბები

მონიტორინგის სისტემა მრავალ რესპირატორულ პათოგენს აკვირდება

დიდი ბრიტანეთის ჯანმრთელობის უსაფრთხოების სააგენტოს მონიტორინგის სისტემა COVID-19-ის, სეზონური გრიპისა და სხვა რესპირატორული ინფექციების გავრცელების უწყვეტ და ყოვლისმომცველ კონტროლს უზრუნველყოფს. მრავალწყაროიანი მონაცემების ანალიზი ჯანდაცვის ორგანოებს საშუალებას აძლევს დროულად შეაფასონ ეპიდემიოლოგიური ტენდენციები და დაგეგმონ შესაბამისი საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ღონისძიებები ინგლისში, შოტლანდიაში, უელსსა და ჩრდილოეთ ირლანდიაში.

მონიტორინგის ქსელი აერთიანებს ინფორმაციას პირველადი ჯანდაცვის დაწესებულებებიდან, საავადმყოფოებში ჰოსპიტალიზაციის შემთხვევებიდან, ლაბორატორიული კვლევებიდან და სინდრომული ზედამხედველობის სისტემებიდან. ასეთი მრავალმხრივი მიდგომა რესპირატორული დაავადებების გავრცელების ახალი ტენდენციების ადრეული გამოვლენის შესაძლებლობას ქმნის.

ზაფხულის სეზონური ტენდენციები რესპირატორული დაავადებების გავრცელებაში

2026 წლის 24-ე კვირის მონაცემები (პერიოდი, რომელიც 14 ივნისს დასრულდა) აჩვენებს რესპირატორული დაავადებების აქტივობის სეზონურ შემცირებას, რაც ზაფხულის თვეებისთვის დამახასიათებელ ტენდენციას შეესაბამება. როგორც COVID-19-ის, ისე სეზონური გრიპის მაჩვენებლები მიუთითებს ინფექციების გავრცელების დაბალ დონეზე, რაც თბილ ამინდსა და მოსახლეობაში გადაცემის შემცირებულ ინტენსივობას უკავშირდება.

დიდი ბრიტანეთის მასშტაბით ჯანდაცვის სისტემა ამჟამად რესპირატორული ინფექციებით გამოწვეული შედარებით დაბალი დატვირთვის პირობებში მუშაობს, რაც მნიშვნელოვნად განსხვავდება ზამთრისა და ადრეული გაზაფხულის პიკური პერიოდებისგან. ეს ვითარება ჯანდაცვის სერვისებს შესაძლებლობას აძლევს უკეთ მოემზადონ რესპირატორული დაავადებების აქტივობის მოსალოდნელი ზრდისთვის, რომელიც ტრადიციულად შემოდგომისა და ზამთრის სეზონზე ფიქსირდება.

საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის მონიტორინგი გრძელდება დაბალი აქტივობის მიუხედავად

მიუხედავად იმისა, რომ ამჟამინდელი აქტივობის დონეები დაბალია, დიდი ბრიტანეთის ჯანმრთელობის უსაფრთხოების სააგენტო ინარჩუნებს მყარ მონიტორინგის სისტემებს რესპირატორული დაავადებების ტენდენციების ნებისმიერ ცვლილების გამოსავლენად. რეგულარული მონიტორინგი უზრუნველყოფს ახალი ვარიანტების, უჩვეულო სეზონური ტენდენციების ან მძიმე დაავადების ზრდის სწრაფ აღმოჩენას.

მონიტორინგის ანგარიში წარმოადგენს კრიტიკულ ინსტრუმენტს ჯანდაცვის დაგეგმვისთვის, ვაქცინის სტრატეგიის შემუშავებისთვის და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის მზადყოფნისთვის. მეტი ინფორმაციისთვის რესპირატორული დაავადებების მონიტორინგზე, იხილეთ ჩვენი გლობალური ჯანმრთელობა გაშუქება.

2026 წლის 24-ე კვირის მონაცემებით, დიდ ბრიტანეთში COVID-19-ისა და სეზონური გრიპის გავრცელება სეზონისთვის დამახასიათებელ დაბალ მაჩვენებლებს ინარჩუნებს.

— დიდი ბრიტანეთის ჯანმრთელობის უსაფრთხოების სააგენტო (ეროვნული გრიპისა და COVID-19 მონიტორინგის ანგარიში, 2026)

რას ნიშნავს ეს?

პაციენტებისთვის: COVID-19-ისა და სხვა რესპირატორული ინფექციების დაბალი გავრცელება მოსახლეობას სოციალური და ყოველდღიური აქტივობების შედარებით უსაფრთხოდ განხორციელების შესაძლებლობას აძლევს. მიუხედავად ამისა, მნიშვნელოვანია ხელების ჰიგიენის, რესპირატორული ეტიკეტის და ავადმყოფობის შემთხვევაში თვითიზოლაციის ძირითადი წესების დაცვა.

კლინიცისტებისთვის: რესპირატორული ინფექციების შემთხვევების შემცირება ჯანდაცვის პროფესიონალებს საშუალებას აძლევს მეტი ყურადღება დაუთმონ სხვა კლინიკურ პრიორიტეტებს, დაგეგმონ პრევენციული ღონისძიებები და მოემზადონ რესპირატორული დაავადებების მოსალოდნელი სეზონური ზრდისთვის შემოდგომასა და ზამთარში.

პოლიტიკის შემქმნელებისთვის: ზაფხულის შედარებით მშვიდი ეპიდემიოლოგიური პერიოდი ხელსაყრელ შესაძლებლობას ქმნის მონიტორინგისა და ადრეული გაფრთხილების სისტემების გასაძლიერებლად, ასევე საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის საგანგებო მზადყოფნისა და პანდემიური რეაგირების ინფრასტრუქტურის შემდგომი განვითარებისათვის.

ხშირად დასმული კითხვები

რას ნიშნავს COVID-19-ის დაბალი აქტივობა ყოველდღიური ცხოვრებისთვის?

COVID-19-ის დაბალი აქტივობა მიუთითებს, რომ ინფექციის გავრცელება საზოგადოებაში ამჟამად შეზღუდულია, რაც სოციალურ შეხვედრებს, მოგზაურობასა და ყოველდღიურ საქმიანობას შედარებით უსაფრთხოს ხდის. მიუხედავად ამისა, რეკომენდებულია ხელების ჰიგიენის, რესპირატორული ეტიკეტისა და ავადმყოფობის შემთხვევაში სახლში დარჩენის წესების დაცვა, რადგან რესპირატორული ვირუსები კვლავ ცირკულირებენ.

რატომ მცირდება რესპირატორული ინფექციების გავრცელება ზაფხულში?

ზაფხულის პერიოდში რესპირატორული ინფექციების გავრცელება, როგორც წესი, იკლებს. ამას ხელს უწყობს გარე სივრცეებში უფრო ხშირი ყოფნა, შენობების უკეთესი განიავება, ჰაერის ტენიანობის ცვლილებები და ადამიანებს შორის დახურულ სივრცეებში ნაკლები ხანგრძლივი კონტაქტი. აღნიშნული ფაქტორები ვირუსების გადაცემის რისკს ამცირებს.

გაგრძელდება თუ არა მონიტორინგი დაბალი აქტივობის პირობებში?

დიახ. დიდი ბრიტანეთის ჯანმრთელობის უსაფრთხოების სააგენტო რესპირატორული ინფექციების მონიტორინგს მთელი წლის განმავლობაში აგრძელებს. მუდმივი ზედამხედველობა აუცილებელია ახალი ვარიანტების, უჩვეულო ეპიდემიოლოგიური ტენდენციებისა და დაავადებების სეზონური ზრდის ადრეული ნიშნების დროულად გამოსავლენად.

რატომ არის მნიშვნელოვანი მუდმივი მონიტორინგი?

უწყვეტი მონიტორინგი საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ორგანოებს საშუალებას აძლევს სწრაფად გამოავლინონ ნებისმიერი ცვლილება დაავადებების გავრცელებაში და საჭიროების შემთხვევაში დროულად განახორციელონ პრევენციული ან საპასუხო ღონისძიებები. ეს მიდგომა ხელს უწყობს ჯანდაცვის სისტემის მზადყოფნის შენარჩუნებას და მოსახლეობის უკეთ დაცვას.

მიმდინარე მონიტორინგის მონაცემები აჩვენებს, რომ რესპირატორული ინფექციების გავრცელება ამ ეტაპზე მართვად დონეზე რჩება და დიდ ბრიტანეთში ჯანდაცვის სისტემაზე მნიშვნელოვანი დამატებითი დატვირთვა არ ფიქსირდება. 2026 წლის ზაფხულის განმავლობაში საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სპეციალისტები გააგრძელებენ სიტუაციის დაკვირვებას, რათა დროულად გამოავლინონ ახალი ვარიანტების გაჩენა ან ინფექციების გავრცელების მოულოდნელი ზრდა, რაც ეპიდემიოლოგიური ვითარების ცვლილებაზე შეიძლება მიუთითებდეს.

წყარო: ეროვნული გრიპისა და COVID-19 მონიტორინგის ანგარიში, 25-ე კვირის ანგარიში: მონაცემები 24-ე კვირამდე (მონაცემები 2026 წლის 14 ივნისამდე)

რა დაავადებებს კურნავს დღეში 3 000 ნაბიჯის გავლა – მეცნიერების ახალი აღმოჩენა

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
უკუღმა სიარულის სარგებელი და წესები
#post_seo_title

ყოველდღიური სეირნობა და ალცჰაიმერის პრევენცია — შეუძლია თუ არა რამდენიმე ათას ნაბიჯს ტვინის დაცვა?

შესავალი — ანალიტიკური კომენტარი

დემენცია და განსაკუთრებით ალცჰაიმერის დაავადება თანამედროვე საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან გამოწვევად მიიჩნევა. მოსახლეობის დაბერებასთან ერთად იზრდება იმ ადამიანების რაოდენობა, რომლებიც მეხსიერების, აზროვნებისა და დამოუკიდებელი ცხოვრების უნარის თანდათანობით დაკარგვის რისკის წინაშე დგანან. მიუხედავად იმისა, რომ ალცჰაიმერის დაავადების სრულად განკურნება ამ ეტაპზე შეუძლებელია, მეცნიერები სულ უფრო მეტ ყურადღებას უთმობენ იმ ფაქტორებს, რომლებიც დაავადების განვითარების რისკს ამცირებს ან მის პროგრესირებას ანელებს.

ახალი კვლევები აჩვენებს, რომ ერთ-ერთი ყველაზე მარტივი, უსაფრთხო და ხელმისაწვდომი ინტერვენცია შესაძლოა სწორედ ყოველდღიური სეირნობა იყოს. ფიზიკური აქტივობისა და ტვინის ჯანმრთელობის კავშირი უკვე მრავალი წელია შესწავლის საგანია, თუმცა ბოლო მონაცემები მიუთითებს, რომ ყოველდღიურად რამდენიმე ათასი ნაბიჯის გავლაც კი შეიძლება ასოცირებული იყოს კოგნიტიური ფუნქციების უფრო ხანგრძლივ შენარჩუნებასთან და ალცჰაიმერის დაავადების განვითარების შეფერხებასთან [1].

საზოგადოებრივი ჯანდაცვის თვალსაზრისით, ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რადგან ფიზიკური აქტივობა არ საჭიროებს ძვირადღირებულ ტექნოლოგიებს, რთულ სამედიცინო ჩარევებს ან სპეციალიზებულ ინფრასტრუქტურას. სწორედ ამიტომ, მსგავსი მიგნებები განსაკუთრებულ ინტერესს იწვევს როგორც მკვლევრებსა და კლინიკოსებში, ისე ფართო საზოგადოებაში.

პრობლემის აღწერა

ალცჰაიმერის დაავადება დემენციის ყველაზე გავრცელებული ფორმაა და მსოფლიოში დაახლოებით 50 მილიონზე მეტ ადამიანს აწუხებს [2]. დაავადება ხასიათდება მეხსიერების პროგრესული დაქვეითებით, ახალი ინფორმაციის დამახსოვრების სირთულით, აზროვნებისა და ყოველდღიური საქმიანობის უნარის გაუარესებით.

საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისთვის ეს პრობლემა მხოლოდ ინდივიდის ჯანმრთელობას არ ეხება. დემენცია მნიშვნელოვან ეკონომიკურ და სოციალურ ტვირთს ქმნის ოჯახებისთვის, ჯანდაცვის სისტემებისა და სახელმწიფოსთვის. დაავადების პროგრესირებასთან ერთად იზრდება მოვლის საჭიროება, სამედიცინო ხარჯები და სოციალური მხარდაჭერის მოთხოვნა.

საქართველოსთვისაც ეს საკითხი განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს. მოსახლეობის დემოგრაფიული დაბერება, გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების მაღალი გავრცელება, დიაბეტი და სხვა რისკ-ფაქტორები ქმნის პირობებს, სადაც დემენციის შემთხვევების ზრდა მოსალოდნელია. შესაბამისად, პრევენციული ღონისძიებების მნიშვნელობა კიდევ უფრო იზრდება.

სამეცნიერო და კლინიკური ანალიზი

ალცჰაიმერის დაავადების განვითარების ერთ-ერთი მთავარი მექანიზმი ტვინში ბეტა-ამილოიდისა და ტაუს ცილების პათოლოგიური დაგროვებაა. ეს ცილები ნერვულ უჯრედებს შორის კომუნიკაციას არღვევს, იწვევს ანთებით პროცესებს და საბოლოოდ ნეირონების დაზიანებასა და დაღუპვას [3].

ფიზიკური აქტივობა რამდენიმე ბიოლოგიური გზით შეიძლება მოქმედებდეს:

პირველ რიგში, სიარული აუმჯობესებს თავის ტვინის სისხლის მიმოქცევას. უკეთესი სისხლმომარაგება ნერვულ ქსოვილს ჟანგბადისა და საკვები ნივთიერებების ეფექტიან მიწოდებას უზრუნველყოფს.

მეორე მნიშვნელოვანი მექანიზმი ნეიროპლასტიკურობას უკავშირდება. ფიზიკური აქტივობა ზრდის იმ ბიოლოგიური ფაქტორების გამომუშავებას, რომლებიც ნეირონების გადარჩენას, ახალი კავშირების ფორმირებასა და ტვინის ადაპტაციურ შესაძლებლობებს უწყობს ხელს.

მესამე მიმართულებაა ანთებითი პროცესების შემცირება. ქრონიკული ანთება ალცჰაიმერის დაავადების ერთ-ერთ მნიშვნელოვან კომპონენტად მიიჩნევა. რეგულარული მოძრაობა ანთებითი მარკერების შემცირებასა და მეტაბოლური ჯანმრთელობის გაუმჯობესებას უკავშირდება.

კვლევის ფარგლებში 50-დან 90 წლამდე ასაკის 296 ადამიანის მონაცემები შეისწავლეს. მონაწილეებს რეგულარულად უტარდებოდათ კოგნიტიური შეფასება, იზომებოდა ყოველდღიური ფიზიკური აქტივობა და ხდებოდა ტვინში პათოლოგიური ცილების რაოდენობის განსაზღვრა. შედეგებმა აჩვენა, რომ უფრო აქტიურ ადამიანებში კოგნიტიური ფუნქციების გაუარესება მნიშვნელოვნად ნელა მიმდინარეობდა [1].

განსაკუთრებით საინტერესო იყო ის ფაქტი, რომ დადებითი ეფექტი აღინიშნებოდა ალცჰაიმერის განვითარების მაღალი რისკის მქონე პირებშიც. ეს მიუთითებს, რომ ფიზიკური აქტივობა შეიძლება არა მხოლოდ ჯანმრთელი ადამიანებისთვის, არამედ მაღალი რისკის ჯგუფებისთვისაც იყოს სასარგებლო.

სტატისტიკა და მტკიცებულებები

კვლევა 14 წლის განმავლობაში მიმდინარეობდა, რაც მას განსაკუთრებულ მეცნიერულ მნიშვნელობას ანიჭებს. ხანგრძლივი დაკვირვება მკვლევრებს საშუალებას აძლევს, უკეთ შეაფასონ კავშირი ცხოვრების წესსა და კოგნიტიურ ჯანმრთელობას შორის [1].

მიღებული შედეგების მიხედვით:

  • დღეში 3000-დან 5000 ნაბიჯამდე სიარული კოგნიტიური დაქვეითების პროცესს საშუალოდ სამი წლით აჭიანურებდა;
  • დღეში 5000-დან 7000 ნაბიჯამდე გავლა კოგნიტიური ფუნქციების გაუარესებას საშუალოდ შვიდი წლით აფერხებდა;
  • რეგულარული ფიზიკური აქტივობა ასოცირებული იყო ტვინში ბეტა-ამილოიდისა და ტაუს ცილების უფრო დაბალ დონეებთან.

მნიშვნელოვანია, რომ კვლევა არ ამტკიცებს მიზეზ-შედეგობრივ კავშირს, თუმცა ძლიერი ასოციაცია მიუთითებს, რომ ფიზიკური აქტივობა შესაძლოა ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი დამცავი ფაქტორი იყოს.

მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის შეფასებით, ფიზიკური უმოქმედობა არაერთი ქრონიკული დაავადების, მათ შორის დემენციის, გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებისა და ტიპი 2 დიაბეტის რისკს ზრდის [4].

საერთაშორისო გამოცდილება

World Health Organization დემენციის პრევენციის შესახებ საკუთარ რეკომენდაციებში ფიზიკურ აქტივობას ერთ-ერთ მთავარ მოდიფიცირებად რისკ-ფაქტორად ასახელებს [4].

National Institute on Aging ხაზს უსვამს, რომ რეგულარული სიარული, აერობული დატვირთვა და აქტიური ცხოვრების წესი დაკავშირებულია უკეთეს მეხსიერებასთან და კოგნიტიური ფუნქციების შენარჩუნებასთან [5].

ასევე, Centers for Disease Control and Prevention რეკომენდაციას უწევს ხანდაზმულ ადამიანებს კვირაში მინიმუმ 150 წუთი ზომიერი ინტენსივობის ფიზიკური აქტივობის შესრულებას, რაც შეიძლება მოიცავდეს სწრაფ სიარულს, ველოსიპედით მოძრაობას ან სხვა აქტივობებს [6].

საერთაშორისო სამეცნიერო ჟურნალებში გამოქვეყნებული კვლევების უმრავლესობა ადასტურებს, რომ ფიზიკური აქტივობა კოგნიტიური ჯანმრთელობის შენარჩუნების ერთ-ერთი ყველაზე პერსპექტიული არაფარმაკოლოგიური სტრატეგიაა.

საქართველოს კონტექსტი

საქართველოში დემენციის გავრცელების შესახებ მონაცემები შეზღუდულია, თუმცა მოსახლეობის დაბერების ტენდენცია მიუთითებს, რომ უახლოეს წლებში ეს პრობლემა უფრო აქტუალური გახდება.

ქვეყანაში ფიზიკური აქტივობის დაბალი დონე კვლავ გამოწვევად რჩება. ურბანული ცხოვრების წესი, ხანგრძლივი ჯდომა და არასაკმარისი მოძრაობა ხელს უწყობს როგორც გულ-სისხლძარღვთა, ისე ნეიროდეგენერაციული დაავადებების რისკის ზრდას.

სწორედ ამიტომ მნიშვნელოვანია მოსახლეობის ინფორმირება იმ მარტივი პრევენციული ღონისძიებების შესახებ, რომლებიც ჯანმრთელობის გაუმჯობესებას უწყობს ხელს. ამ მიმართულებით მნიშვნელოვანი როლი ეკისრება ისეთ საინფორმაციო რესურსებს, როგორებიცაა SheniEkimi.ge და PublicHealth.ge, რომლებიც საზოგადოებას მტკიცებულებებზე დაფუძნებულ ინფორმაციას აწვდიან.

აკადემიური და პროფესიული დისკუსიებისთვის მნიშვნელოვან პლატფორმას წარმოადგენს GMJ.ge, ხოლო ჯანდაცვის სფეროში ხარისხისა და სტანდარტების საკითხებზე — Certificate.ge.

მითები და რეალობა

მითი: ტვინის ჯანმრთელობისთვის მხოლოდ ინტენსიური ვარჯიშია სასარგებლო.

რეალობა: კვლევები აჩვენებს, რომ რეგულარული სიარული და ზომიერი ფიზიკური აქტივობაც მნიშვნელოვან სარგებელს იძლევა [1].

მითი: ალცჰაიმერის დაავადების პრევენცია შეუძლებელია.

რეალობა: ასაკი მნიშვნელოვანი რისკ-ფაქტორია, თუმცა ცხოვრების წესთან დაკავშირებული მრავალი ფაქტორი, მათ შორის ფიზიკური აქტივობა, კვება და არტერიული წნევის კონტროლი, დაავადების რისკზე გავლენას ახდენს [4].

მითი: თუ გენეტიკური რისკი არსებობს, ფიზიკურ აქტივობას მნიშვნელობა არ აქვს.

რეალობა: კვლევებმა აჩვენა, რომ მაღალი რისკის მქონე პირებშიც კი აქტიური ცხოვრების წესი ასოცირდება უკეთეს კოგნიტიურ შედეგებთან [1].

ხშირად დასმული კითხვები (Q&A)

რამდენი ნაბიჯი უნდა გავიარო დღეში ტვინის ჯანმრთელობისთვის?

კვლევის მიხედვით, მინიმუმ 3000 ნაბიჯი უკვე ასოცირდება დადებით ეფექტთან, ხოლო 5000-7000 ნაბიჯი კიდევ უფრო მნიშვნელოვან სარგებელს იძლევა.

აუცილებელია თუ არა სწრაფი სიარული?

არა. რეგულარული მოძრაობა თავისთავად მნიშვნელოვანია, თუმცა ზომიერი ინტენსივობის სიარული დამატებით სარგებელს იძლევა.

შეუძლია თუ არა სიარულს ალცჰაიმერის დაავადების განკურნება?

არა. სიარული დაავადებას არ კურნავს, თუმცა შესაძლოა შეამციროს რისკი და შეანელოს კოგნიტიური დაქვეითების პროცესი.

რა ასაკიდან უნდა დავიწყოთ პრევენცია?

პრევენციული ღონისძიებები სასურველია შუახნიდანვე დაიწყოს, თუმცა ფიზიკური აქტივობის გაზრდა ნებისმიერ ასაკში სასარგებლოა.

რა სხვა ფაქტორები იცავს ტვინს?

ჯანსაღი კვება, არტერიული წნევის კონტროლი, მოწევის შეწყვეტა, ხარისხიანი ძილი, სოციალური აქტიურობა და გონებრივი დატვირთვა.

დასკვნა — საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პერსპექტივით

ალცჰაიმერის დაავადება და დემენცია მზარდი გლობალური გამოწვევაა, თუმცა თანამედროვე კვლევები აჩვენებს, რომ რისკის შემცირება შესაძლებელია. ყოველდღიური სეირნობა ერთ-ერთი ყველაზე მარტივი, უსაფრთხო და ეკონომიკურად ხელმისაწვდომი მეთოდია, რომელიც კოგნიტიური ჯანმრთელობის შენარჩუნებას უწყობს ხელს.

მიღებული მონაცემები მიუთითებს, რომ დღეში 3000-7000 ნაბიჯის გავლაც კი შეიძლება დაკავშირებული იყოს კოგნიტიური ფუნქციების უფრო ხანგრძლივ შენარჩუნებასთან და ალცჰაიმერის დაავადების პროგრესირების შეფერხებასთან. მიუხედავად იმისა, რომ საჭიროა დამატებითი კვლევები, არსებული მტკიცებულებები საკმარის საფუძველს ქმნის იმისთვის, რომ ფიზიკური აქტივობა საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის პრიორიტეტულ რეკომენდაციად დარჩეს.

წყაროები

  1. The Guardian. Walking 3,000 steps a day may help slow cognitive decline in older adults. Available from: https://www.theguardian.com
  2. Alzheimer’s Disease International. World Alzheimer Report. Available from: https://www.alzint.org
  3. National Institute on Aging. What Happens to the Brain in Alzheimer’s Disease? Available from: https://www.nia.nih.gov
  4. World Health Organization. Risk Reduction of Cognitive Decline and Dementia: WHO Guidelines. Available from: https://www.who.int
  5. National Institute on Aging. Cognitive Health and Older Adults. Available from: https://www.nia.nih.gov
  6. Centers for Disease Control and Prevention. Physical Activity Guidelines for Older Adults. Available from: https://www.cdc.gov

გარდაბანში ახალგაზრდა ქალი სასწრაფოს მანქანაში ამშობიარეს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
გარდაბანში ახალგაზრდა ქალი სასწრაფოს მანქანაში ამშობიარეს
გარდაბანში ახალგაზრდა ქალი სასწრაფოს მანქანაში ამშობიარეს

გარდაბანში სასწრაფო დახმარების ერთ-ერთმა ბრიგადამ ახალგაზრდა ქალი სასწრაფოს მანქანაში ამშობიარეს. ინფორმაციას სოციალურ ქსელში, გვერდი „შენი სიცოცხლის გადასარჩენად“ ავრცელებს.

„გარდაბნის რაიონული სამსახურის სოფელ გამარჯვების ფილიალის მე-4 ბრიგადისთვის მორიგი გამოძახება განსხვავებულია.

ლოზუნგი — მშობიარობა.

გამოძახებაზე გასულ ბრიგადას პაციენტი გზაზე, მეუღლის ავტომობილში დახვდა. ახალგაზრდა ქალი სახლში იმყოფებოდა, როდესაც მუცლის არეში დისკომფორტი იგრძნო. ოჯახმა გადაწყვიტა, ორსული სასწრაფოდ კლინიკაში წაეყვანათ, თუმცა პაციენტს გზაში ტკივილები გაუძლიერდა და ამიტომ სასწრაფო დახმარების გამოძახების გადაწყვეტილება მიიღეს.

ბრიგადის წევრებმა წამებში შეაფასეს სიტუაცია — მშობიარობა დაწყებული იყო და კლინიკამდე მისვლას ვეღარ მოასწრებდნენ.

სასწრაფო დახმარების ავტომობილში მყისიერად მოამზადეს საჭირო სამეანო აღჭურვილობა და გუნდი ყველაზე მნიშვნელოვანი მისიისთვის — ახალი სიცოცხლის მისაღებად მოემზადა.

რამდენიმე წუთში სამყაროს ჯანმრთელი ბიჭუნა მოევლინა.
დედა და პატარა კლინიკაში გადაიყვანეს, სადაც მათ შესაბამისი სამედიცინო მეთვალყურეობა გაეწიათ.
ახალგაზრდა დედისთვის ეს მესამე მშობიარობა იყო.

პარამედიკოსი ტურალ ისმაილოვი უკვე მესამე წელია საგანგებო სიტუაციების კოორდინაციისა და გადაუდებელი დახმარების ცენტრის თანამშრომელია. მის პროფესიულ გზაზე ბევრი რთული შემთხვევა ყოფილა, თუმცა ბავშვის დაბადების მიღება მისთვის პირველი გამოცდილება აღმოჩნდა და როგორც ტურალისთვის ისე მე-4 ბრიგადის წევრებისთვის ეს დღე განსაკუთრებულ ემოციად დარჩება.

„ასეთი წუთები არასდროს გავიწყდება… როცა შენს ხელებში ახალი სიცოცხლე იბადება, ეს განსაკუთრებული ემოციაა“, — ამბობს პარამედიკოსი.

კიდევ ერთი დღე, კიდევ ერთი გადარჩენილი წუთი და კიდევ ერთი ისტორია, რომელიც გვახსენებს — სასწრაფო დახმარების თითოეული გამოძახების უკან ადამიანების სიცოცხლე და დიდი პასუხისმგებლობა დგას”.

 

დაფიქრდით! – არომატიზებული პროდუქტები ნამდვილი სატყუარაა. ისინი ბავშვებისა და მოზარდების დამოკიდებულების/მიჯაჭვულობის გამოსაწვევადაა შექმნილი

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
დაფიქრდით! - არომატიზებული პროდუქტები ნამდვილი სატყუარაა. ისინი ბავშვებისა და მოზარდების დამოკიდებულების/მიჯაჭვულობის გამოსაწვევადაა შექმნილი
დაფიქრდით! - არომატიზებული პროდუქტები ნამდვილი სატყუარაა. ისინი ბავშვებისა და მოზარდების დამოკიდებულების/მიჯაჭვულობის გამოსაწვევადაა შექმნილი

არომატიზებული პროდუქტები ნამდვილი სატყუარაა.

ახალგაზრდებზე მორგებული გემოები, როგორიცაა მოცვი, მანგო, პიტნა თუ საღეჭი რეზინი, უწყინარი ტკბილეული არ არის; ისინი ბავშვებისა და მოზარდების დამოკიდებულების/მიჯაჭვულობის გამოსაწვევადაა შექმნილი.
არომატები მძაფრი გემოს გადასაფარად გამოიყენება. მაგალითად, გამაგრილებელი, პიტნის ეფექტით ნიკოტინის პროდუქტები უფრო მარტივად შესასუნთქი და უფრო რთულად დასათმობი ხდება.
მანიპულაცია ყველაზე ეფექტური მაშინაა, როცა შეუმჩნეველი რჩება.
თავს ნუ მოვიტყუებთ, ერთად გამოვააშკარავოთ ეს დაფარული ტაქტიკა.

„განსაკუთრებით ფრთხილად უნდა იყვნენ ბავშვები და ხანდაზმულები – ზაფხულში ხშირია კუჭ-ნაწლავის დაზიანებები“

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
განსაკუთრებით საშიშ პათოგენთა ნუსხა
#post_seo_title

ზაფხულში ვირუსული ინფექციები საკმაოდ აქტუალური ხდება, თუმცა, მათი სახე და გავრცელების მექანიზმები ხშირად განსხვავდება ზამთრის სეზონურ ინფექციებთან შედარებით.

გაზაფხულზე გვხვდება რესპირაციული ინფექციები, ზაფხულში ხშირია კუჭ-ნაწლავის დაზიანებები – ამბობს ექიმი ალექსანდრე გოგინავა. 

ზაფხულში ხშირია ასევე ენტეროვირუსული ინფექციები, რომლებიც შეიძლება გამოვლინდეს როგორც ყელის ტკივილითა და სურდოთი, ისე დიარეით, გულისრევითა და ღებინებით.

ინფექციის გავრცელების მთავარი გზებია დაბინძურებული საკვები და წყალი, დაუბანელი ხელები და ინფიცირებულ ადამიანთან კონტაქტი.

განსაკუთრებით ყურადღებით უნდა იყვნენ ბავშვები, ხანდაზმულები და ქრონიკული დაავადებების მქონე პირები, რადგან კუჭ-ნაწლავის ინფექციებმა შეიძლება სწრაფად გამოიწვიოს გაუწყლოება.

პრევენციისთვის ექიმები რეკომენდაციას უწევენ ხელების ხშირ დაბანას, მხოლოდ უსაფრთხო წყლის გამოყენებას, მალფუჭებადი პროდუქტების სწორად შენახვას და ქუჩაში გაყიდული საეჭვო საკვებისგან თავის შეკავებას.

123...1,089გვერდი 1 of 1,089

ბოლო სიახლეები

პოპულარული ამბები

კატეგორიები

ჩვენ შესახებ

info@accreditation.ge
ჩვენ შესახებ / რეკლამა / კონტაქტი

გამოგვყევი სოციალურ ქსელებში

© SheniEkimi.ge

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
›
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
›
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
›
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
⌄
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
⌄
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
კითხვა 1 / 1
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა ↗
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
›
✨რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
Verified by MonsterInsights