ფრინველის გრიპი და კვერცხის ფასების ზრდა: გლობალური გამოწვევების გავლენა საქართველოზე
სტატია პროფესორ გიორგი ფხაკაძისგან , ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე
ბოლო დროს მსოფლიოს ყურადღება მიიქცია ფრინველის გრიპის მასშტაბურმა ეპიდემიამ, რომელმაც გამოიწვია 20 მილიონზე მეტი ქათმის განადგურება მხოლოდ აშშ-ში (1). ეს მოვლენა განსაკუთრებით მტკივნეულად აისახა კვერცხის ფასებზე, რაც მნიშვნელოვანი პრობლემაა დაბალი და საშუალო შემოსავლის მქონე ოჯახებისთვის. მაგრამ როგორ აისახება ეს ყველაფერი საქართველოს მდგომარეობაზე?
ფრინველის გრიპის საფრთხე და მისი გლობალური მასშტაბები
ფრინველის გრიპი (H5N1) ვირუსული ინფექციაა, რომელიც პირველ რიგში ვრცელდება ფრინველებზე, მაგრამ შეიძლება გადაეცეს ადამიანებსაც, რაც განსაკუთრებულ საფრთხეს ქმნის (2). აშშ-ში ეპიდემიის მასშტაბები საოცრად მზარდია, რაც მნიშვნელოვნად აისახა კვერცხისა და ქათმის ხორცის ფასებზე.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე აღნიშნავს:
„გლობალიზაციის პირობებში ნებისმიერი დაავადება, რომელიც ერთ რეგიონში ჩნდება, შესაძლებელია აისახოს მსოფლიოს ნებისმიერ კუთხეზე, მათ შორის საქართველოზეც. სწორედ ამიტომ, მნიშვნელოვანია, ჩვენმა ქვეყანამ მაქსიმალურად გაამკაცროს ბიოუსაფრთხოების ზომები ფრინველების მეურნეობებში.“
რა ხდება საქართველოში?
საქართველოში ფრინველის გრიპის გავრცელების შემთხვევები ჯერ არ დაფიქსირებულა (3), თუმცა ეს არ ნიშნავს, რომ საფრთხე არ არსებობს. საქართველო იმპორტირებულ პროდუქციაზე დამოკიდებული ქვეყანაა, რაც ჩიტის გრიპის გავლენას აქაც მეტად რეალურს ხდის.
„ჩვენი მოსახლეობის ჯანმრთელობისთვის აუცილებელია დროული პრევენციული ღონისძიებების განხორციელება. ბიოუსაფრთხოების პროტოკოლები და საერთაშორისო სტანდარტები, მაგალითად Accreditation Canada (AC), დიდი მხარდაჭერაა დაავადებების თავიდან ასაცილებლად,“ აღნიშნავს პროფესორი ფხაკაძე.
ჯანდაცვის სექტორისთვის რეკომენდაციები
1. ბიოუსაფრთხოების გაძლიერება: ფრინველების მეურნეობებში უნდა დაინერგოს და მკაცრად კონტროლდებოდეს ბიოუსაფრთხოების ზომები.
2. საერთაშორისო სტანდარტების დანერგვა: ჯანდაცვის დაწესებულებებმა უნდა იმუშაონ საერთაშორისო აკრედიტაციის სტანდარტების მიღწევაზე, როგორიცაა AC და JCI, რათა ქვეყანამ განავითაროს მდგრადი და ეფექტური სისტემა.
3. საინფორმაციო კამპანიები: მოსახლეობას უნდა მიეწოდოს ინფორმაცია ჩიტის გრიპის საფრთხეების შესახებ, განსაკუთრებით სოფლის მეურნეობის სექტორში დასაქმებულებს.
მოსახლეობისთვის რეკომენდაციები
1. ფრინველების პროდუქტების კონტროლი: შეიძინეთ მხოლოდ სანდო წყაროებიდან და ყურადღება მიაქციეთ ჰიგიენის ნორმებს.
2. ბოსტნეულისა და მცენარეული საკვების მოხმარება: კვების რაციონში ჩართეთ მეტი ბოსტნეული და მცენარეული საკვები, რაც შემცირებულ ფასებზე ნაკლებად აისახება.
3. მძიმე მდგომარეობაში მყოფთა მხარდაჭერა: სახელმწიფო უნდა გააძლიეროს სოციალურად დაუცველი ოჯახების დახმარების პროგრამები.
დასკვნა
ფრინველის გრიპის გლობალური ეპიდემია კიდევ ერთხელ გვიჩვენებს, რამდენად მნიშვნელოვანია ჯანმრთელობის დაცვა გლობალური და ლოკალური კონტექსტების გათვალისწინებით. საქართველოსთვის მნიშვნელოვანია, არა მხოლოდ რეაგირების მექანიზმების გაუმჯობესება, არამედ საერთაშორისო სტანდარტების დანერგვაც, რაც ქვეყნის მომავალი მდგრადობის გარანტია იქნება.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის შესახებ:
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე უკვე მრავალი წელია აქტიურად მუშაობს პუბლიკური ჯანდაცვის გაუმჯობესებაზე საქართველოში. მისი ხელმძღვანელობით, ჯანდაცვის ინსტიტუტი წარმატებით ახორციელებს მრავალ ინიციატივას, რომლებიც მიზნად ისახავს მოსახლეობის ჯანმრთელობისთვის ხარისხიანი სერვისების უზრუნველყოფას.
ციტირებული წყაროები:
2. World Health Organization. Avian Influenza. https://www.who.int/
3. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური. https://www.geostat.ge/
4. Accreditation Canada. Standards. https://accreditation.ca/
5. CDC Avian Influenza Current Situation. https://www.cdc.gov/
