მწარე პოლიფენოლებმა მცენარეულ საკვებში შეუძლიათ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშონ სიმსუქნისა და დიაბეტის რისკის შემცირებაში, მათი ანთების საწინააღმდეგო, ანტიოქსიდანტური, გლუკოზის მეტაბოლიზმის რეგულაციისა და ცხიმის მოცილების თვისებების წყალობით. ამ კომპონენტების რეგულარული მოხმარება დიეტის დროს შეიძლება გააუმჯობესოს ჯანდაცვის ზოგადი მდგომარეობა და ხელი შეუწყოს ჯანმრთელი ცხოვრებისა და დიაბეტის პრევენციის მხარდაჭერას.
დამოუკიდებელი აკრედიტაცია: გადამწყვეტი ნაბიჯი სილამაზის, ტატუსა და პირსინგის სექტორების უსაფრთხოებისა და სტანდარტების ასამაღლებლად
*სტატია მომზადებულია:* პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, 02/09/2024, ჟენევა, შვეიცარია. სილამაზის, ტატუსა და პირსინგის სექტორების უსაფრთხოებისა და სტანდარტების ამაღლება
საქართველოს 2023-2025 წლების ვირუსული ჰეპატიტების ელიმინაციის ეროვნული სტრატეგიის ფარგლებში, განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა სილამაზის, ტატუს, პირსინგისა და მსგავსი არასამედიცინო დაწესებულებების ინფექციების პრევენციასა და კონტროლს.
ამ სექტორში სტანდარტების დაცვა არამარტო მომხმარებელთა ჯანმრთელობისთვის არის კრიტიკული, არამედ მთლიანად ინდუსტრიის რეპუტაციისა და მდგრადი განვითარებისთვისაც.
დამოუკიდებელი აკრედიტაცია წარმოადგენს ამ გამოწვევის გადასაჭრელად საუკეთესო გამოსავალს. დამოუკიდებელი აკრედიტაციის ორგანოების, როგორიცაა Accredition Sans Frontiere ან საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი, ჩართვა უზრუნველყოფს, რომ ყველა დაწესებულებაში დაცული იყოს სტანდარტები მაქსიმალური ობიექტურობით და პროფესიონალიზმით.
ამ პროცესის მნიშვნელობა განსაკუთრებით თვალსაჩინოა იმ შემთხვევაში, თუ გავითვალისწინებთ, რამდენად სწრაფად ვითარდება სილამაზის, ტატუსა და პირსინგის ინდუსტრიები საქართველოში.
ამ სფეროში ჩართულობა და ხარისხის კონტროლი არა მხოლოდ მომხმარებელთა უსაფრთხოებას უზრუნველყოფს, არამედ აძლიერებს ინდუსტრიის სანდოობასაც.
დამოუკიდებელი აკრედიტაცია საშუალებას მისცემს სალონებსა და კლინიკებს გამოავლინონ თავიანთი ვალდებულება მაღალი სტანდარტების დაცვის მიმართ, რაც, თავის მხრივ, გაზრდის მომხმარებელთა ნდობას და დაეხმარება ბიზნესებს კონკურენტუნარიანობის შენარჩუნებაში.
გარდა ამისა, უკვე არსებობს ძლიერი ადგილობრივი ექსპერტების გუნდი, რომელიც გადამზადებულია საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად და მზადაა ჩაერთოს ამ პროცესში.
მათი გამოცდილება და კომპეტენცია უზრუნველყოფს, რომ ყველა პროცედურა სრულფასოვნად განხორციელდეს და ნებისმიერი რისკი მინიმუმამდე იყოს დაყვანილი. ამასთან, დამოუკიდებელი აკრედიტაციის პროცესის დანერგვა არა მხოლოდ ხელს შეუწყობს ინფექციების პრევენციას და კონტროლს, არამედ ხელსაყრელ პირობებს შექმნის ბიზნეს სექტორისთვის, რათა მათ შეძლონ ოპერირება უსაფრთხო და სტანდარტიზებული გარემოში. ეს კი მნიშვნელოვნად იმოქმედებს არა მხოლოდ ინდუსტრიის განვითარებაზე, არამედ ქვეყნის საერთო ჯანმრთელობის მდგომარეობაზე. *სტატია მომზადებულია პროფესორ გიორგი ფხაკაძის მიერ სპეციალურად Sheniekimi News Agency-სთვის.*
მნიშვნელოვანი ინფორმაცია ქართველი ემიგრანტებისთვის – იტალიაში კოვიდის შემთხვევები 11%-ით გაიზარდა
იტალიაში კოვიდის შემთხვევები 11%-ით გაიზარდა: 135 გარდაცვლილი, Xec ვარიანტი შეშფოთებას იწვევს. მნიშვნელოვანი ინფორმაციაა ქართველი ემიგრანტებისთვის
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის წამყვანი ექსპერტი, პროფესორი, ჰოლდინგის – „შენი ექიმი“ დამფუძნებელი გიორგი ფხაკაძე, 2 სექტემბერი, ჟენევა. შვეიცარია. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ინფორმაციაა ქართველი ემიგრანტებისთვის.
იტალიაში კოვიდის შემთხვევების რაოდენობა კვლავ იზრდება. 2024 წლის 22-28 აგვისტოს პერიოდში 15,221 ახალი შემთხვევა დაფიქსირდა, რაც წინა კვირასთან შედარებით 11%-ით მეტია.
ასევე იზრდება გარდაცვლილთა რაოდენობა. გასული კვირის განმავლობაში კოვიდით 135 ადამიანი გარდაიცვალა, რაც 36%-ით მეტია წინა კვირის 99 გარდაცვლილთან შედარებით.
ეს მონაცემები იტალიის ჯანმრთელობის სამინისტროს ვებგვერდზე გამოქვეყნდა და ისინი მიუთითებენ, რომ კოვიდის ტესტირების მაჩვენებლებიც გაიზარდა.
15-21 აგვისტოს პერიოდში ჩატარებულ 72,266 ტესტთან შედარებით, 22-28 აგვისტოს პერიოდში 94,171 ტესტი ჩატარდა.
დადებითობის მაჩვენებელი 16.2%-ია, რაც წინა ბიულეტენში მითითებულ 18.9%-თან შედარებით ნაკლებია.
ანდრეონი: “ეპიდემიოლოგიური მდგომარეობა საყურადღებოა” “კოვიდის შემთხვევების ზრდა, მათ შორის გარდაცვლილთა რიცხვი, რომლებიც გასულ კვირას 135-მდე გაიზარდა, ნამდვილად საყურადღებოა, რადგან წლის ამ პერიოდში ვირუსის გავრცელება არასდროს ყოფილა ასეთი მნიშვნელოვანი.
შემოდგომის მოახლოებასთან ერთად აუცილებელია სიტუაციის გადაფასება, რადგან ვირუსის გავრცელება კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია და ეპიდემიოლოგიური მდგომარეობა შემაშფოთებელია, რადგან კოვიდის ვაქცინაციის კამპანია ჯერ კიდევ არ დაწყებულა”, – აცხადებს იტალიის ინფექციურ და ტროპიკულ დაავადებათა საზოგადოების სამეცნიერო დირექტორი და რომის ტორვერგატას უნივერსიტეტის პროფესორი მასიმო ანდრეონი.
პრეგლიასკო: “ყურადღება მიაქციეთ Xec ვარიანტს” “კოვიდი, სამწუხაროდ, კვლავ ჩვენთანაა და მისი გავრცელება ახალ ვარიანტებთან არის დაკავშირებული.
იტალიაში ვირუსის მონაცემების ზრდა შესაძლოა Xec ვარიანტის შედეგი იყოს, რომელიც გლობალურადაც სწრაფად ვრცელდება და აქვს მაღალი გავრცელების და იმუნოეგრავლობის უნარი”, – აცხადებს ვირუსოლოგი ფაბრიციო პრეგლიასკო.
მისივე თქმით, “მონაცემები, განსაკუთრებით შემთხვევების რაოდენობა, აშკარად დაუფასებელია. ბევრი შემთხვევა “ბანალურია” და შესაძლოა მრავალი ასიმპტომატური შემთხვევაც იყოს, რომლებიც ინფექციის ჯაჭვს ინარჩუნებენ.”
ციკოცი: “მივეჩვევით ამ ტენდენციას” ეპიდემიოლოგი მასიმო ციკოცი აღნიშნავს, რომ “კოვიდის შემთხვევების და სიკვდილიანობის ზრდა ნორმალურია, ეს ის ტენდენციაა, რომელსაც მივეჩვევით.
მონაცემების ზრდა ძირითადად განპირობებულია იტალიელებისა და ტურისტების გადაადგილებით ჩვენს ქვეყანაში. მოგზაურობისას, იქნება ეს თვითმფრინავით თუ მატარებლით, ვირუსის გავრცელება იზრდება. ერთადერთი ეფექტური დაცვა ნიღბის ტარებაა, თუმცა სამწუხაროდ, ამას თითქმის აღარავინ აკეთებს.”
ციკოცი ასევე ამატებს: “მიუხედავად იმისა, რომ სიმპტომები ნაკლებად სერიოზულია, ეს არ ეხება ხანდაზმულებსა და სუსტ ჯგუფებს, რომლებიც უფრო მეტად დაუცველები არიან და განსაკუთრებით იტანჯებიან სიცხისგან.
ოქტომბერში აუცილებელი იქნება კოვიდისა და გრიპის საწინააღმდეგო ვაქცინაციის ჩატარება, განსაკუთრებით 70 წელს გადაცილებული პირებისა და სუსტთა ჯგუფებისთვის.”
განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ინფორმაციაა ქართველი ემიგრანტებისთვის, ეს ინფორმაცია განსაკუთრებული მნიშვნელობისაა ქართველებისთვის, რომლებიც იტალიაში მოხუცებულ პირებთან მუშაობენ.
გთხოვთ, განსაკუთრებული სიფრთხილე გამოიჩინოთ, რადგან უყურადღებობამ შეიძლება გამოიწვიოს ჯანმრთელობის სერიოზული გაუარესება როგორც თავად მომვლელებისთვის, ასევე იმ ადამიანებისთვის, ვისთვისაც ისინი ზრუნავენ. ასეთმა უყურადღებობამ შესაძლოა მოხუცთა სიკვდილი და მომვლელებისთვის სამუშაოს და შემოსავლის დაკარგვა გამოიწვიოს. გთხოვთ, მიიღოთ ყველა საჭირო ზომა და პრიკაცია.
როგორ მოვიქცეთ მწერის მიერ დანესტვრის შემთხვევაში
როგორ მოვიქცეთ მწერის მიერ დანესტვრის შემთხვევაში
მწერის მიერ დანესტვრის შემთხვევაში სწრაფი და სწორი რეაგირება უმნიშვნელოვანესია. ცოდნა და პირველადი დახმარების კვალიფიციური გაწევა, საშუალებას მოგცემთ, რომ დაზიანების ეფექტი მინიმუმამდე დავიდეს და თავიდან აიცილოთ უფრო სერიოზული სექრეტები.
6 რამ, რაც შვილს მხოლოდ მამისგან გადაეცემა – შესაძლოა არ იცოდეთ
6 რამ, რაც შვილს მხოლოდ მამისგან გადაეცემა და ამის შესახებ, შესაძლოა, არ იცოდით:
ჩვილების მამისგან მიღებული გენეტიკური მახასიათებლები და გენების გავლენა შესაძლოა ბევრ დეტალში გამოიხატოს, რაც მშვენიერი და საინტერესო დეტალებია ოჯახური გენეტიკის შესასწავლად. აქ არის 6 მნიშვნელოვან ფაქტი, რაც შვილებს მხოლოდ მამისგან გადაეცემა და რაც შესაძლოა არ იცოდეთ:
1. გენეტიკური გავლენა
2015 წლის კვლევამ აჩვენა, რომ მამის გენები უფრო ძლიერ გავლენას ახდენენ შვილების გენეტიკურ სტრუქტურაზე, ვიდრე დედის. იგივე კვლევამ დაადასტურა, რომ ჩვენი DNA შედგება ორივე მშობლის გენებისგან, მაგრამ მამის გენები აქტიურად ვითარდება და ზემოქმედებს შვილების გენეტიკურ პროფილზე.
2. Y ქრომოსომის დაკავშირებული გენი
შვილს მხოლოდ მამისგან გადაეცემა გენი, რომელიც Y ქრომოსომას უკავშირდება. ბავშვი იღებს X ქრომოსომას დედისგან და X ან Y ქრომოსომას მამისგან, რაც ნიშნავს, რომ Y ქრომოსომასთან დაკავშირებული მახასიათებლები მხოლოდ მამისგან გადაეცემა.
3. გულის დაავადებების რისკი
მამის გენეტიკური თვისებები, როგორიცაა გულის დაავადების წინასწარმეტყველება, შვილებზე გადაეცემა. ეს არ ეხება მხოლოდ გარეგნულ მახასიათებლებს, არამედ ჯანმრთელობის მდგომარეობასაც. მამისგან მემკვიდრეობით შეიძლება გადაიდოს გენეტიკური მიდრეკილება გულის დაავადებების მიმართ.
4. ფსიქოლოგიური მდგომარეობა
შვილზე მამის მენტალური მდგომარეობაც შეიძლება აისახოს. თუ მამას აქვს ფსიქოლოგიური პრობლემები, მაგალითად, შიზოფრენია, რისკი, რომ ეს მდგომარეობა შვილზე გადაიცეს, უფრო მაღალია, განსაკუთრებით მაშინ, როცა მამა ასაკში შესული ხდება. ახალგაზრდულ ასაკში არსებული ფსიქოლოგიური პრობლემები ნაკლებად მიდრეკილია შვილზე გადაცემის.
5. კბილების მდგომარეობა
კბილების სტრუქტურასა და ჯანსაღ მდგომარეობაზე მამის გენეტიკა შეიძლება უფრო დიდი გავლენა იქონიოს, ვიდრე დედის. მამის გენები დიდ როლს თამაშობს იმაში, თუ როგორ გამოჩნდება შვილის კბილები – იქნება ეს მრუდი კბილები, თუ ჯანსაღი და ლამაზი კბილები.
6. მზრუნველობის გენეტიკა
კვლევები აჩვენებს, რომ შვილის მზრუნველობა, როგორც მშობლიური თვისება, გენეტიკურად გადადის მამისგან. ანუ, თუ მამა ავლენს ჯარგ მზრუნველობის თვისებებს, იგივე თვისებები შვილზეც გადადის, რაც გენეტიკური კოდის ნაწილია, რომელიც მამა-შვილზე გადადის.
შვილების გენეტიკური მახასიათებლები: მამისგან გადაცემული სპეციფიური ფაქტორები
პიროვნების განვითარების და ჯანმრთელობის შესახებ გასაგები მექანიზმების გამოვლენა მამის გენების გავლენას უფრო ნათელს ხდის, როგორ აისახება მამის გენეტიკური მახასიათებლები შვილებზე. იკვლიეთ მეტი გენეტიკური მახასიათებლების შესახებ, რომ გააცნობიეროთ, როგორ მუშაობს ბუნების ეს რთული სისტემები.
ახალი კვლევა: კიბოს ნიშნები შეიძლება ბევრად ადრე შეინიშნოს, ვიდრე სიმპტომები გამოვლინდება
კემბრიჯის უნივერსიტეტის ახალი კვლევა: ადრეული ცვლილებები კიბოს პროფილაქტიკაში – ახალი კვლევა: კიბოს ნიშნები შეიძლება ბევრად ადრე შეინიშნოს, ვიდრე სიმპტომები გამოვლინდება
კემბრიჯის უნივერსიტეტში ახლახან გახსნილი კიბოს ინსტიტუტის მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ უჯრედებში ცვლილებების შემჩნევა იმაზე ბევრად ადრეა შესაძლებელი, ვიდრე ისინი სიმსივნედ ჩამოყალიბდებიან. მეცნიერთა თქმით, ეს კვლევა კიბოს მკურნალობის რადიკალურად სხვაგვარი გზების შემუშავებას შეუწყობს ხელს. ეს აღმოჩენა კიბოს სკრინინგის ახალ ეპოქას იწყებს, რომელიც მიზნად ისახავს დაავადების პრევენციას და ადრეულ მკურნალობას.
ადრეული დიაგნოზი და მისი მნიშვნელობა
კემბრიჯის უნივერსიტეტის “ადრეული კიბოს” ინსტიტუტის მკვლევარებმა დაადგინეს, რომ სიმპტომების გამოჩენამდე წლის ხანგრძლივი პროცესის განმავლობაში შესაძლოა განხორციელდეს დაავადების განზრახვა. ამ კვლევაში გამოყენებული მეთოდები საშუალებას იძლევა გარკვეული გენეტიკური ცვლილებების აღმოჩენა და მათი ადრეული სტადიების დადგენა, რაც შეიძლება დაეხმაროს კიბოს წარმატებულად პრევენციასა და მართვაში.
ციტოსპონჯი და მისი როლი
ერთი მნიშვნელოვანი ტექნოლოგია, რომელიც ამ კვლევის საფუძვლად გვევლინება, არის ციტოსპონჯი (Citospongy). ეს სპეციალური მოწყობილობა მოიცავს მიკროსკოპიული ღრუბელს, რომელიც პაციენტს სპეციალური მედიკამენტით უმოძრავი ტექნოლოგიით წაისმება. შედეგად, ეს ღრუბელი აღწევს კუჭში და ანალიზისათვის აგროვებს მიკროორგანიზმებს, რაც შემდეგ იძლევა მონაცემებს, რომლებიც უშუალოდ დაკავშირებულია კიბოს რისკის დადგენასთან.
კვლევის შედეგები და ბენეფიციარები
კვლევის შედეგების მიხედვით, ციტოსპონჯი ეფექტურად იძლევა ინფორმაცია იმ უჯრედების შესახებ, რომლებიც კიბოს ადრეული განვითარების მაჩვენებლებია. ეს ტესტი შესაძლებელს ხდის ექიმებს და პაციენტებს დროულად დაინახონ საშიშროების ნიშნები და დროულად გადადგან ზომები დაავადების პროფილაქტიკისა და მართვის მიზნით.
მომავალი პერსპექტივები
დავიწყოთ იმით, რომ არსებული ტესტები ხშირად იმაზე გვიან გამოვლენის საშუალებას გვაძლევს, როდესაც დაავადება უკვე აქტიურად გავრცელებულია. კემბრიჯის უნივერსიტეტის ახალი მიდგომა იმედს გვაძლევს იმაზე, რომ კიბოს ადრეული გამოვლენის მეთოდები ფართო გამოყენებისთვის ხელმისაწვდომი გახდება, რაც მნიშვნელოვნად შეამცირებს დაავადების გავრცელების რისკს და გააუმჯობესებს პაციენტების სიცოცხლის ხარისხს.
- ასეთი ტესტების ერთ-ერთი მაგალითია ციტოსპონჯი (ციტოღრუბელი). ეს ძაფზე მიმაგრებული ღრუბელია, რომელიც ფიცჯერალდმა თავის გუნდთან ერთად შეიმუშავა. მას პაციენტი მედიკამენტივით ყლაპავს, შემდეგ ის კუჭში ფართოვდბა და გზად საყლაპავის უჯრედებს აგროვებს. ის უჯრედები, რომლებიც პროტეინს, სახელად TFF3-ს შეიცავს, ადრეულ გაფრთხილებას გვაძლევენ, რომ პაციენტს საყლაპავის კიბოს რისკი ემუქრება და მეთვალყურეობას საჭიროებს, რადგან TFF3 მხოლოდ წინასიმსივნურ უჯრედებში გვხვდება. რაც მთავარია, ამ ტესტის ჩატარება მარტივად და ფართო მასშტაბითაა შესაძლებელი.
“ამჟამად, ჩვენ კიბოს ბევრ სახეობას ზედმეტად გვიან ვავლენთ და სხვადასხვა მედიკამენტების გამომუშავება გვიწევს, რაც თანდათან გაძვირდა. სიცოცხლის გახანგრძლივება ხშირად რამდენიმე კვირითღაა შესაძლებელი და ისიც ათიათასობით დოლარის ხარჯზე. დროა, რომ სხვა მიდგომა ავირჩიოთ”,- ამბობს ფიცჯერალდი.
ადრეული კიბოს ინსტიტუტს ქალმა პაციენტებმა 200 000-მდე სისხლის ნიმუში მიაწოდეს. სწორედ ამ ნიმუშების საფუძველზე შეძლეს მკვლევარებმა იმ ცვლილებების დადგენა, რაც წინასიმსივნური უჯრედების მქონე პაციენტებში ხდება.
“აღმოვაჩინეთ, რომ ლეიკემიის სიმპტომების გამოვლენამდე, ადამიანის სისხლში აშკარა გენეტიკური ცვლილებები ათ წელზე მეტი ხნით ადრე შეინიშნება. ეს შანსს გვაძლევს, რომ მკურნალობა ადრეულად ჩავატაროთ და კიბოს განვითარების შანსები შევამციროთ”,- აცხადებს ფიცჯერალდი.
დასკვნა
კემბრიჯის უნივერსიტეტის “ადრეული კიბოს”-ის ინსტიტუტის მიერ ახალი კვლევა წარმოადგენს მნიშვნელოვან ნაბიჯს კიბოს პროგნოზირებისა და პრევენციის მიმართულებით. ციტოსპონჯი და მსგავსი ინოვაციური მეთოდები გაწვდავს საშუალებას, რათა დაავადების ადრეული ნიშნების აღმოჩენა გახდეს უფრო მარტივი და ეფექტური, რაც არსებითად შეცვლის კიბოს პროფილაქტიკის პრაქტიკას.
წყარო: theguardian
მწარე პოლიფენოლებმა მცენარეულ საკვებში შეიძლება შეამცირონ სიმსუქნისა და დიაბეტის რისკი
მწარე პოლიფენოლებმა მცენარეულ საკვებში შეიძლება შეამცირონ სიმსუქნისა და დიაბეტის რისკი
პოლიფენოლები არის ქიმიკატების სახეობა, რომლებიც ბუნებრივად გვხვდება მცენარეულ საკვებში, რომლებიც ანტიოქსიდანტებია.
იმის გამო, რომ პოლიფენოლებს მწარე გემო აქვთ, ისინი ურთიერთქმედებენ ენაზე მწარე გემოს რეცეპტორებთან, რომლებიც ცნობილია როგორც 2 ტიპის გემოვნების რეცეპტორები (TR2).
წარსულმა კვლევებმა აჩვენა, რომ TR2 გემოვნების რეცეპტორები არა მხოლოდ ენაზეა, არამედ გვხვდება სხეულის სხვა ორგანოებში, მათ შორის კუჭ-ნაწლავის სისტემის შემადგენელ ორგანოებში.
იაპონიის შიბაურას ტექნოლოგიური ინსტიტუტის მკვლევარებმა დაადგინეს, რომ პოლიფენოლით გამოწვეული T2R-ის გააქტიურება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტში იწვევს ჰორმონების სეკრეციას, რომლებიც ხელს უწყობენ 2 ტიპის დიაბეტის და სიმსუქნის განვითარების რისკს.
პოლიფენოლები არის ქიმიკატების სახეობა, რომლებიც ბუნებრივად გვხვდება მცენარეულ საკვებში, როგორიცაა ხილი, ბოსტნეული, მთელი მარცვლეული და თხილი და თესლი.
არსებობს 8000-ზე მეტი ტიპის პოლიფენოლი, ყველა მათგანი ანტიოქსიდანტია, რომელსაც აქვს პოტენციალი დაიცვან სხეულის უჯრედები დაბერებისგან და გარე ფაქტორებისგან, როგორიცაა დაზიანებები, გარემოს დაბინძურება, მოწევა და დამუშავებული საკვების ჭამა.
იმის გამო, რომ პოლიფენოლები, როგორც წესი, ითვლება მწარედ, ისინი ურთიერთქმედებენ ენაზე მწარე გემოვნების რეცეპტორებთან, რომლებიც ცნობილია როგორც 2 ტიპის გემოვნების რეცეპტორები (TR2).
წარსულმა კვლევებმა აჩვენა, რომ TR2 გემოვნების რეცეპტორები არა მხოლოდ ენაზეა, არამედ გვხვდება სხეულის სხვა ორგანოებსა და ქსოვილებში, მათ შორის კუჭ-ნაწლავის სისტემის შემადგენელში.
„ამ ბოლო დროს გავრცელდა ინფორმაცია, რომ მწარე გემოვნების რეცეპტორები ფართოდ არის გამოხატული საჭმლის მომნელებელ ტრაქტში და მონაწილეობენ ინკრეტინის სეკრეციაში, საჭმლის მომნელებელი ჰორმონისა და მადის დათრგუნვაში“, – ამბობს ნაომი ოსაკაბე, დოქტორი, პროფესორი დეპარტამენტში. ამის შესახებ Medical News Today-ს განუცხადა იაპონიის შიბაურას ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში ბიომეცნიერებამ და ინჟინერიამ.
იმის გასარკვევად, თუ როგორ მუშაობს ეს, ოსაკაბემ ხელმძღვანელობდა ახალ კვლევას, რომელიც ფოკუსირებულია პოლიფენოლების სიმწარესა და გლუკოზის ტოლერანტობას შორის ურთიერთობაზე.
მკვლევარებმა აღმოაჩინეს, რომ პოლიფენოლით გამოწვეული T2R-ის გააქტიურება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტში იწვევს ჰორმონების სეკრეციას, რომლებიც ხელს უწყობენ მადის და სისხლში შაქრის რეგულირებას, მათ შორის გლუკაგონის მსგავსი პეპტიდ-1 (GLP-1) სანდო წყარო.
მეცნიერები თვლიან, რომ პოლიფენოლებით გამოწვეულ კუჭ-ნაწლავის ჰორმონებს შეუძლიათ შეამცირონ ადამიანებში სიმსუქნის და ტიპი 2 დიაბეტის რისკი.
პოლიფენოლებისა და დიაბეტის რისკი
მათი კვლევის საშუალებით ოსაკაბეს და მის გუნდს სურდათ უკეთ გაეგოთ კავშირი პოლიფენოლებს, T2R კუჭ-ნაწლავის ტრაქტში და ჯანმრთელობის პოტენციურ სარგებელს შორის.
წინა კვლევებმა აჩვენა, რომ პოლიფენოლებს შეუძლიათ შეამცირონ ადამიანებში ტიპი 2 დიაბეტის და სიმსუქნის რისკი. კოლორექტალური კიბო სანდო წყარო.
„მიუხედავად მათი ცუდი შეწოვისა, არსებობს ცნობები, რომ პოლიფენოლები აუმჯობესებენ გლუკოზის ტოლერანტობას“, – თქვა ოსაკაბემ პრესრელიზში. „ჩვენ ვიკვლევთ კავშირს პოლიფენოლის მიღებასა და ტიპი 2 დიაბეტის რისკს შორის, რადგან ამ სასარგებლო ეფექტის მექანიზმი ჯერ კიდევ უცნობია.
მათი კვლევის შედეგად მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ პოლიფენოლით გამოწვეული T2R-ის გააქტიურება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტში იწვევს კუჭ-ნაწლავის ჰორმონების სეკრეციას, მათ შორის ქოლეცისტოკინინის (CCK) სანდო წყაროს და ინკრეტინების, როგორიცაა GLP-1.
ცნობილია, რომ ორივე CCK და GLP-1 ხელს უწყობს მადის შემცირებას და სისხლში შაქრის დონის რეგულირებას.
არსებული GLP-1 წამლების ჩანაცვლების პოტენციალი
ოსაკაბემ თქვა, რომ მკვლევრებისთვის მნიშვნელოვანია განაგრძონ სისხლში შაქრის დონის და მადის რეგულირების ახალი გზების მოძიება, რათა დაეხმარონ ისეთი პირობების წინააღმდეგ ბრძოლას, როგორიცაა ტიპი 2 დიაბეტი და სიმსუქნე, რადგან მედიკამენტებს, რომლებიც ამჟამად გამოიყენება დიაბეტის სამკურნალოდ ბევრჯერ აქვთ გვერდითი მოვლენები და არ არსებობს წამლები, რომლებიც შეიძლება გამოყენებულ იქნას პრევენციულად მოსახლეობის მიერ.
„ტიპი 2 დიაბეტი იწვევს გლუკოზის ტოლერანტობის დაქვეითებას, მაგრამ რეცეპტორების აგონისტები კუჭ-ნაწლავის ჰორმონის GLP-1-ისთვის, რომელიც ამჟამად გამოიყენება კლინიკურ პრაქტიკაში, მნიშვნელოვნად აუმჯობესებს ამას“, – განმარტა მან.
„მათ ასევე ძალადობენ მადის დათრგუნვით სიმსუქნის პროფილაქტიკაში მათი ეფექტის გამო. ამ წამლებს ყოველთვის აქვთ გვერდითი მოვლენები და, შესაბამისად, სარისკო არჩევანია ფართო პოპულაციის მიერ სიმსუქნისა და დიაბეტის პროფილაქტიკისთვის“, – განაგრძო მან.
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია აქტიურად მუშაობს ტრადიციული მედიცინის განვითარების და რეგულირების სფეროში
ტრადიციული მედიცინა: გლობალური ჯანდაცვის ეფექტური გადაწყვეტა – ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის 194 წევრი ქვეყნიდან ას სამოცდაათმა გამოაცხადა მცენარეული მედიკამენტების, აკუპუნქტურის, იოგას, ადგილობრივი თერაპიისა და ტრადიციული მედიკამენტების სხვა ფორმების გამოყენების შესახებ. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია (ჯანმო) აქტიურად მუშაობს ტრადიციული მედიცინის განვითარების და რეგულირების სფეროში
ტრადიციული მედიცინა საუკუნეების განმავლობაში იყო ჯანმრთელობის სისტემის განუყოფელი ნაწილი. ამ თვალსაზრისით, მსოფლიოში ბევრი ქვეყანა აღიარებს მის მნიშვნელოვან როლს და ეძებს გზებს, რათა გააუმჯობესოს მისი ინტეგრირება თანამედროვე ჯანდაცვის სისტემებში.
ტრადიციული მედიცინის მნიშვნელობა და განვითარება
194 წევრი ქვეყნიდან ას სამოცდაათი ქვეყანა აცხადებს, რომ იყენებს მცენარეულ მედიკამენტების, აკუპუნქტურის, იოგას და სხვა ტრადიციული მეთოდების გამოყენების პრაქტიკას. ამ ქვეყნებმა აღიარეს ტრადიციული მედიცინა როგორც ჯანდაცვის ღირებული წყარო და იმოქმედეს მისი ინტეგრაციისთვის ეროვნულ სისტემებში.
დღესდღეობით, ტრადიციული მედიცინა გახდა გლობალური ფენომენი. პაციენტები ძიებაში არიან ჯანდაცვის საშუალებებზე, რომლებიც უფრო მეტად დაახლოებული და პერსონალიზებული იქნება მათ საჭიროებებზე. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მათთვის, ვინც ცხოვრობს სოფლად, რადგან ისინი ხშირად ითვალისწინებენ ტრადიციულ მეთოდებს როგორც ჯანმრთელობისა და კეთილდღეობის ძირითადი წყარო.
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის როლი
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია (ჯანმო) აქტიურად მუშაობს ტრადიციული მედიცინის განვითარების და რეგულირების სფეროში. მათი მიზანია უზრუნველყოს უსაფრთხოების, ხარისხისა და თანაბარი ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა. ქვეყნის მოთხოვნებზე პასუხის გაცემა და მტკიცებულებების საფუძველზე პოლიტიკისა და პრაქტიკის განვითარება გლობალური სტანდარტების და რეგულაციების შესაბამისად – ეს არის ჯანმო-ს ძირითადი მიზანი.
ასტანას 2018 წლის დეკლარაცია
ასტანას 2018 წლის დეკლარაცია პირველადი ჯანდაცვის შესახებ ხაზს უსვამს ტრადიციული მედიცინის ცოდნისა და ტექნოლოგიების ინტეგრირების აუცილებლობას პირველადი ჯანდაცვის მიწოდებაში. დეკლარაცია აღიარებს, რომ ტრადიციული მედიცინა მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ჯანდაცვის სისტემებში, ქვაკუთხედია – ყველასთვის ჯანმრთელობის დაცვის მიზნით.
ტრადიციული მედიცინის ინტეგრაცია თანამედროვე ჯანდაცვის სისტემებში
როგორც ტრადიციული მედიცინა, ისე თანამედროვე მეთოდები უნდა იყოს ისეთი, რომ შექმნას ღირებული და ეფექტური ჯანდაცვის სერვისები. თანამედროვე ტექნოლოგიები და მეთოდები უნდა იყოს ტრადიციული პრაქტიკის სარგებელი, რათა უზრუნველყოს სრულიად შესაფერისი და კარგად გაწვდილი ჯანდაცვის სისტემები.
დასკვნა
ტრადიციული მედიცინა, თავისი მრავალფეროვანი მეთოდებით და ტექნოლოგიებით, გთავაზობთ ღირებულ როლს თანამედროვე ჯანდაცვის სისტემაში. მისი სწორად ინტეგრირება და რეგულირება უზრუნველყოფს უფრო ეფექტურ და ხელმისაწვდომ ჯანმრთელობის სერვისებს, რაც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ყველა იმ ადამიანისთვის, ვინც ძიებაშია პერსონალიზებული და კულტურულად შესაბამისი ზრუნვისთვის.
ძალის მაქსიმიზაცია – ძალის პროგრესის სტიმულები, მედიატორები და მათი გამოყენება ვარჯიშის დროს და რეაბილიტაციისას
ძალის მაქსიმიზაცია:
ძალის პროგრესის სტიმულები, მედიატორები და მათი გამოყენება ვარჯიშის დროს და რეაბილიტაციისას.
ანოტაცია :
კლასიკური სტილით, მძიმე წონით ვარჯიში (ან ძალისმიერი ვარჯიში) ზრდის მაქსიმალურ ძალას, რაც, მრავალი თვალსაზრისით, ღირებული ადაპტაციაა.
მიუხედავად ამისა, მოსახლეობის ზოგი ჯგუფი — მაგალითად, სპორტსმენები და სამხედრო პირები — ეძებენ ახალ შესაძლებლობებს ძალის მატების ზედა ზღვრის ასამაღლებლად.
ამავე დროს, მოსახლეობის სხვა ჯგუფებს სურთ გაზარდონ ან შეინარჩუნონ ძალა, მაგრამ ამავე დროს მათ არ შეუძლიათ მძიმე ძალისმიერი ვარჯიშების შესრულება, მაგალითად, სახლში ვარჯიშის პირობებში, სამხედრო ნაწილის დისლოცირების დროს, ტრავმის ან ავადმყოფობის შემდეგ.
ამიტომ ამ აღწერილობითი მიმოხილვის მიზანია:
ა) ამჟამად ცნობილი იმ სტიმულების განსაზღვრა, რომელიც იწვევს ძალის მატებას;
ბ) დღეისთვის ცნობილი იმ ფაქტორების განსაზღვრა, რომლებიც გავლენას ახდენს ამ სტიმულების ეფექტიანობაზე გრძელვადიან პერსპექტივაში;
გ) განიხილოს (და ზოგიერთ შემთხვევაში, ივარაუდოს) პოტენციური შესაძლებლობები არსებულ საზღვრებს მიღმა ძალის მაქსიმალური ზრდისათვის;
დ) განიხილოს ძალის გაზრდის ან შენარჩუნების პრაქტიკული ასპექტები, როდესაც შეუძლებელია კლასიკური მძიმე ძალისმიერი ვარჯიშების შესრულება.
უპირველეს ყოვლისა, ჩვენ გავაანალიზებთ კლასიკური მძიმე ძალისმიერი ვარჯიშების კონცეფციას და ვაჩვენებთ, რომ ძალის მატება სტიმულირებულია მოვლენების გარკვეული თანმიმდევრობით, რომელიც მოიცავს:
- გონების მაქსიმალურ ძალისხმევას, რაც უზრუნველყოფს ნერვული სისტემის კუნთების მაქსიმალურ გააქტიურებას და იწვევს მათ ინტენსიურ შეკუმშვას წონის აწევისა და დაშვების (კონცენტრულ და ექსცენტრულ) ფაზაში;
- მუშაობას მოძრაობების სრული დიაპაზონით;
- და (პოტენციურად) მეტაბოლურ სტრესს, რომელიც გამოწვეულია კუნთების მუშაობით.
შემდეგ ჩვენ განვსაზღვრავთ იმ ფაქტორებს, რომლებიც ხელს უწყობს ამ სტიმულების გრძელვადიან ეფექტურობას, კერძოდ:
- ვარჯიშის დროს დატვირთვის მოცულობის ოპტიმიზაციას;
- ძალისმიერი ვარჯიშის ყოველი მისვლის დასაწყისს მინიმალური დაღლილობის მდგომარეობაში;
- ვარჯიშებს შორის აღდგენის ოპტიმიზაციას;
- და (პოტენციურად) ვარჯიშის დატვირთვის პერიოდიზაციას.
ამ ცოდნით შეიარაღებულნი, ჩვენ განვსაზღვრავთ პოტენციურ შესაძლებლობებს ძალის მაქსიმალური განვითარებისთვის.
და ბოლოს, განვსაზღვრავთ ძალების გაზრდის ან შენარჩუნების შესაძლებლობებს, როდესაც მოვარჯიშეს კლასიკური მძიმე ძალისმიერი ვარჯიშების შესრულება შეუძლებელია.

შესავალი:
აშშ-ის არმია ყოველთვის დაინტერესებულია ჯარისკაცების ფიზიკური შრომისუნარიანობის გაუმჯობესებით, იმ პირობით, რომ ამისათვის გამოყენებული მეთოდები ეთიკურია.
ამ მიზნის მისაღწევად მრავალი არსებული გზიდან, მხოლოდ რამდენიმე აუმჯობესებს მნიშვნელოვნად ფიზიკურ მაჩვენებლებს ისე, როგორც კლასიკური ძალისმიერი ვარჯიშები .
სამხედრო პირების შრომისუნარიანობის გაუმჯობესების გარდა, სიმძიმეებით ვარჯიშებს ბევრი სარგებელი მოაქვს მოსახლეობის სხვა ჯგუფებისთვისაც. კერძოდ, ისინი აუმჯობესებენ სხვადასხვა,პროფესიულ და სპორტულ შესაძლებლობებს.
ამიტომ ძალის მაჩვენებლის მაქსიმალურად გაზრდის შესაძლებლობების შესწავლა მნიშვნელოვანია როგორც ჯარისკაცების, ისე სამოქალაქო პირებისთვის.
ამ მიმოხილვის კონტექსტში, “კლასიკური„ მძიმე ძალისმიერი ვარჯიშები გულისხმობს ვარჯიშებს, რომლებსაც, ჩვეულებრივ, ასრულებენ ფიტნეს დარბაზებსა და სარეაბილიტაციო კლინიკებში; ანუ ეს არის გარე დატვირთვის დაძლევა (თავისუფალი წონის ან ტრენაჟორების გამოყენებით) . “მძიმე“ ძალისმიერ ვარჯიშებში ვგულისხმობთ ვარჯიშებს დამატებითი წონის გამოყენებით, რაც საშუალებას გაძლევთ შეასრულოთ 1-5 გამეორება თითო მისვლაზე, ძალისხმევის მაქსიმალური დონის პირობებში, რადგან წინა კვლევებმა აჩვენა, რომ სწორედ ასეთი დატვირთვები უზრუნველყოფს ძალის მაქსიმალურ ზრდას.
“ძალაში“ ვგულისხმობთ თავისუფალი ძალის ან მგრეხი მომენტის მაქსიმალურ დონეს, რომელიც წარმოიქმნება როგორც მარტივი (მაგალითად, მუხლის გაშლისას), ისე რთული მოძრაობების შესრულების ერთი მცდელობის დროს, რომლებიც საჭიროებენ
კუნთების შერჩევით ჩართულობას და ზუსტ კოორდინაციას (მაგალითად, ჩაჯდომები და ა.შ.).
ამ მიმოხილვაში ნახსენები კვლევების უმეტესობაში, ძალის რაოდენობრივი განსაზღვრისთვის გამოყენებულია 1 ზღვრული მაქსიმუმი (ანუ მაქსიმალური წონა, რომლის უსაფრთხოდ აწევა შესაძლებელია მოძრაობის სრული სპექტრითა და სათანადო ტექნიკით), რადგან ეს მაჩვენებელი ყველაზე ზუსტად ასახავს კლასიკური ძალისმიერი ვარჯიშების შედეგს.
ამასთან, ზოგ ციტირებულ კვლევაში გამოყენებული იყო ძალის შეფასების სხვა მეთოდები, როგორიცაა იზომეტრიული ძალის შეფასება (სხეულის ფიქსირებულ პოზიციაზე განვითარებული მაქსიმალური ძალა უძრავი წონის მიმართ) ან იზოკინეტიკური ძალა (მაქსიმალური ძალა, რომელიც ვითარდება სპეციალური სპორტული იზოლირებული აღჭურვილობის გამოყენებით).
გამოყენების სფერო და შეზღუდვები:
ძალის გაზრდის მაქსიმიზაციის შესაძლებლობების განხილვისათვის, პირველ რიგში, ჩვენ განვსაზღვრავთ მის გამომწვევ სტიმულებს. არსებული სამეცნიერო მიმოხილვები უზრუნველყოფს ძალის გაზრდის გარე სტიმულების დეტალურ გაგებას, როგორიცაა სამუშაო წონა, მისვლების რაოდენობა და ა.შ. . ეს ინფორმაცია ძალიან მნიშვნელოვანია, რადგან ის პრაქტიკოსს აწვდის ძალის გაზრდის მეცნიერულად დასაბუთებულ შესაძლებლობას.
თუმცა, ჩვენს სტატიაში ძირითადი ყურადღება გამახვილებულია შიდა სტიმულებზე. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ჩვენი მიზანია გამოვავლინოთ ის ფაქტორები, რომლებიც გარე გავლენას (წონებით ვარჯიში) უკავშირებენ სასურველ საბოლოო შედეგს (ძალის მომატება). პირველ რიგში, ჩვენ განვსაზღვრავთ შიდა სტიმულებს, რომელიც იწვევს ძალის მატებას.
ძალის გაზრდის სტიმულები:
ჩვენ მიერ შემოთავაზებული პარადიგმის მიხედვით, რომელიც შექმნილია კლასიკური ძალისმიერი ვარჯიშების კონცეპტუალური ანალიზის გზით, ძალის მატება სტიმულირდება მოვლენების გარკვეული თანმიმდევრობით, კერძოდ:
- მაქსიმალური გონებრივი ძალისხმევით, რაც უზრუნველყოფს ნერვული სისტემის მხრიდან კუნთების მაქსიმალურ გააქტიურებას, რათა ისინი ინტენსიურად შეკუმშოს წონის აწევისა და დაწევის ფაზაში (კონცენტრული და ექსცენტრული ფაზები);
- მოძრაობების სრული სპექტრით მუშაობა;
- და (პოტენციურად) კუნთების მუშაობით გამოწვეული მეტაბოლური სტრესით.
მაქსიმალური გონებრივი ძალისხმევა:
ვარჯიშისა და ზოგადად ნებისმიერი თავისუფალი მოძრაობის შესრულების სიგნალი მოდის ტვინიდან, კერძოდ, დიდი ნახევარსფეროების მოტორული ქერქიდან.
გრძელვადიან პერსპექტივაში ძალისმიერი ვარჯიშები იწვევს ცენტრალური ნერვული სისტემის გაზომვად ადაპტაციას, რასაც მნიშვნელოვანი წვლილი შეაქვს ძალის მატებაში: ეს არის ნეირონების აქტივობის ზრდა, ანტაგონისტური კუნთების კოაქტივაციის (ერთდროული გააქტიურების) შესუსტება აგონისტი კუნთების გააქტიურების დროს და ა.შ.
ამიტომ გასაკვირი არ არის, რომ ძალისმიერი ვარჯიშების შესრულებასთან დაკავშირებული გონებრივი ძალისხმევა, როგორც ჩანს, თავისთავად ძალის მატების სტიმულია.
დასტურად შეგვიძლია მოვიყვანოთ ის ფაქტი, რომ იდეომოტორული ვარჯიში — წარმოსახვითი კუნთოვანი შეკუმშვა რეალური შეკუმშვის გარეშე — ეფექტურად ზრდის ძალას დროთა განმავლობაში.
უფრო მეტიც, ასეთ ზრდას თან ახლავს ცენტრალური ნერვული სისტემის ფიზიოლოგიური ცვლილებები (ადაპტაცია), რაც საბოლოოდ იწვევს ტვინიდან კუნთებამდე დაღმავალი იმპულსის ზრდას.
და ეს მიუთითებს იმაზე, რომ ამ შემთხვევაში ძალის მატება აიხსნება არა მხოლოდ ფსიქოლოგიური ან სამოტივაციო ფაქტორებით
და იგივე მეტაანალიზი აჩვენებს, რომ იდეომოტორული ვარჯიშის დროს გონებრივი ძალისხმევის უფრო მაღალი ინტენსივობა იწვევს ძალის შემდგომ ზრდას.
კიდევ ერთმა კვლევამ აჩვენა, რომ შედარებით უფრო მნიშვნელოვანი გონებრივი ძალისხმევით შესრულებული დაბალი დატვირთვით ვარჯიში დროთა განმავლობაში იწვევს ძალის უფრო მეტ ზრდას, ვიდრე ვარჯიში ნაკლები გონებრივი ძალისხმევით, მიუხედავად იგივე სამუშაო წონისა და კუნთების შეკუმშვის ხანგრძლივობისა.
ეს დასკვნები ცხადყოფს, რომ გონებრივი ძალისხმევა თავისთავად თანდათან ახდენს ძალის მატების სტიმულირებას.
კუნთების მაქსიმალური გააქტიურება ცენტრალური ნერვული სისტემის მიერ ინტენსიური შეკუმშვის უზრუნველსაყოფად
ვარჯიშის შესრულების დროს მაქსიმალური გონებრივი ძალისხმევის შედეგად ხდება კუნთების მაქსიმალური ნერვული გააქტიურება, რაც აუცილებლად იწვევს მათ ინტენსიურ შეკუმშვას. ასეთი ნეირომუსკულური ურთიერთქმედება, რომელიც რეგულარულად მეორდება ხანგრძლივი დროის განმავლობაში, განაპირობებს ადაპტაციას როგორც კორტიკოსპინალურ, ისე რეტიკულოსპინალურ ტრაქტებში [თავის ტვინის ქერქიდან და ღეროდან ზურგის ტვინის მოტორულ ნეირონებამდე არსებულ გამტარ გზებში] და კუნთებში.
მოტორული ნეირონი, ძალის მატება მის დონეზე აიხსნება მოტორული ერთეულების განმუხტვის უფრო მაღალი სიხშირით (ამოქმედების უფრო მაღალი სიჩქარით) და განმეორებითი, ანუ ზედიზედ განმუხტვების უფრო მაღალი პროცენტით.
კუნთი ასევე განიცდის ადაპტაციას ვარჯიშის დროს შესრულებული განმეორებითი შეკუმშვის მიმართ. ეს ადაპტაცია მოიცავს (მაგრამ არ შემოიფარგლება) კუნთების შეკუმშვის უნარის ზრდას და ძალის გამომუშავების გამომწვევი შეკუმშვის ცილების რაოდენობის ზრდას, რაც კიდევ უფრო უწყობს ხელს კუნთების ჰიპერტროფია.
სულ მცირე, კვლევების სამი ხაზი ადასტურებს თეორიას იმის შესახებ, რომ კუნთების ინტენსიური შეკუმშვა ასტიმულირებს ძალის მატებას სხვა ფაქტორებისაგან დამოუკიდებლად. პირველ რიგში, მიუხედავად იმისა, რომ იდეომოტორული ვარჯიშის დროს კუნთების წარმოსახვითი შეკუმშვა ზრდის ძალას, რეალური ძალისმიერი ვარჯიშების შემდეგ (ანუ მაქსიმალური გონებრივი ძალისხმევა და კუნთების შესაბამისი ინტენსიური შეკუმშვა)
მეორეც, ელექტრო-მიო სტიმულაციით გამოწვეული კუნთების შეკუმშვა (ინტენსიური შეკუმშვა ყოველგვარი გონებრივი ძალისხმევის გარეშე) დროთა განმავლობაში ზრდის ძალას
მესამე, თუ სხვადასხვა დატვირთვისას ყველა ვარჯიში ტარდება მაქსიმალური გონებრივი ძალისხმევით, მაშინ ვარჯიში სულ უფრო მძიმე წონებით (რაც მოითხოვს უფრო და უფრო მეტ კუნთოვან ძალისხმევას) დროთა განმავლობაში უფრო მეტ ძალას იძლევა.
წონის აწევისა და დაშვების ფაზების (კონცენტრული და ექსცენტრული კუნთოვანი შეკუმშვა) გამოყენება
კლასიკური ძალისმიერი ვარჯიშები მოიცავს გარე დატვირთვის აწევასა და დაშვებას, რაც მოითხოვს, შესაბამისად, კუნთების კონცენტრულ (შეკუმშვა) და ექსცენტრულ (გაწელვა-გაშლა) მუშაობას. კლასიკური კონცენტრულ-ექსცენტრული ვარჯიშები, როგორც ჩანს, ძალას უფრო ზრდის, ვიდრე ვარჯიში მხოლოდ კონცენტრული დატვირთვით.
ეს მიუთითებს, რომ კუნთების ექსცენტრული (ტვირთის დაშვების) და კონცენტრული (ტვირთის აწევის) დატვირთვების კომბინაცია მაქსიმალურად ზრდის ძალას.
ამავდროულად, კონცენტრული და ექსცენტრული დატვირთვების კომბინაცია თავისთავად, სავარაუდოდ, არ არის ძალის გაზრდის დამოუკიდებელი სტიმული — მაგალითად, დაბალი ინტენსივობის ვარჯიშები, როგორიცაა სიარული, ასევე მოიცავს კონცენტრულ და ექსცენტრულ მუშაობას, მაგრამ არ ასტიმულირებს ძალის მატებას ჯანმრთელ ადამიანებში.
ძალის გაზრდის კონცენტრულ ექსცენტრული დატვირთვების უნარი, ალბათ, გამოიხატება მხოლოდ ინტენსიური კუნთოვანი შეკუმშვის პირობებში (ან გამოხატულ მეტაბოლურ სტრესში, რომელიც ქვემოთ იქნება განხილული).
მუშაობა მოძრაობის სრული სპექტრით
კუნთების შეკუმშვის დროს (30 -40 წამის განმავლობაში) იზრდება მეტაბოლური რეაქციები, რაც ვარჯიშების გამეორებისას იწვევს მეტაბოლურ სტრესს. ის ვლინდება კუნთში ენერგიის სუბსტრატების დაქვეითებისა და მეტაბოლური გვერდითი პროდუქტების დაგროვების სახით.
ინტენსიური დატვირთვის შემდეგ მნიშვნელოვნად იცვლება, მინიმუმ, 196 მეტაბოლიტის კონცენტრაცია.
ამჟამად წინააღმდეგობრივია მონაცემები იმის შესახებ, ასტიმულირებს თუ არა მეტაბოლური სტრესი კუნთების და, შესაბამისად, სიძლიერის ზრდას.
გარდა ამისა, ძნელია იმის დადგენა, არის თუ არა მეტაბოლური სტრესი დამოუკიდებელი სტიმული, ასტიმულირებს თუ არა ის ძალის მატებას კუნთების შეკუმშვის გარეშე — ან მუშაობს თუ არა იგი მხოლოდ შეკუმშვის სინერგიაში, მისი ეფექტის გაძლიერებით.
თუმცა, უდავო ფაქტია, რომ დაბალი დატვირთვის ვარჯიშის დროს სისხლის ნაკადის შეზღუდვა ზრდის კუნთში მეტაბოლურ სტრესს , რაც გრძელვადიან პერსპექტივაში იძლევა უფრო მნიშვნელოვან ზრდას, ვიდრე დაბალი დატვირთვის ვარჯიში სისხლის ნაკადის შეზღუდვის გარეშე.
ძალიან შთამბეჭდავია, რომ დაბალი დატვირთვისა და სისხლის ნაკადის შეზღუდვის შედეგად შეიძლება გაიზარდოს ძალა, რომელიც შედარებულია კლასიკური მაღალი დატვირთვის ვარჯიშის დროს ძალის მატებასთან, თუმცა ამ საკითხთან დაკავშირებით ასევე არსებობს საპირისპირო მონაცემები.
ძალის გაზრდის მედიატორები:
ძალისმიერ ვარჯიშში ძალის მატების ოპტიმიზაციის მიზნით, ჩვენ განვსაზღვრეთ ძალის მატების რამდენიმე მედიატორი, ანუ ფაქტორები, რომლებიც არეგულირებს ძალის მატების სტიმულების ეფექტიანობას გრძელვადიან პერსპექტივაში. ეს მოიცავს: ვარჯიშის დროს დატვირთვის მოცულობის ოპტიმიზაციას, ძალისმიერი ვარჯიშის თითოეული მიდგომის დაწყებას მინიმალური დაღლილობის მდგომარეობაში, ვარჯიშებს შორის აღდგენის ოპტიმიზაციას და (პოტენციურად) ვარჯიშის სტიმულის პერიოდიზაციას.
დატვირთვის მოცულობის და ინტენსივობის ოპტიმიზაცია ერთი ვარჯიშისთვის:
ძალისმიერი დატვირთვის ოპტიმალური მოც. და ინტ. ერთი ვარჯიშის ფარგლებში შეიძლება გამოიხატოს (გარე დატვირთვის სიდიდე) და
(გამეორებების რაოდენობა და მისვლების რაოდენობა). რაც შეეხება ინტენსივობას, როგორც ჩანს, არსებობს “დოზა-რეაგირების“დამოკიდებულება, ვარჯიშის უფრო მაღალი დატვირთვები იძლევა ძალის უფრო მეტ შემდგომ ზრდას.
რაც შეეხება მისვლაში გამეორებების რაოდენობას, კლასიკურ ძალისმიერ ვარჯიშებში არსებობს საპირისპირო დამოკიდებულება დატვირთვასა და გამეორებების რაოდენობას შორის, მცირე დატვირთვები იძლევა მეტი გამეორების შესაძლებლობას მისვლაში, ხოლო ხოლო დიდი დატვირთვები — პირიქით, ნაკლებს. უფრო მძიმე წონა, რომელიც დაახლოებით 1-5 გამეორების შესაძლებლობას იძლევა თითო მისვლაში, როგორც წესი, უზრუნველყოფს ძალის მაქსიმალურ ზრდას დროთა განმავლობაში.
რაც შეეხება თითოეული ვარჯიშის მისვლების რაოდენობას, მხოლოდ ერთ მისვლასაც შეუძლია დროთა განმავლობაში გაზარდოს ძალა, თუნდაც ეს ეხებოდეს გაწვრთნილ ადამიანებს.
მიუხედავად ამისა, ძალისმიერი ვარჯიშის უფრო დიდი მოცულობა იწვევს ძალის უფრო მნიშვნელოვან ზრდას, თუმცა, მხოლოდ გარკვეულ მომენტამდე. თითო ვარჯიშზე 2-3 მისვლა ძლიერ ზრდის ძალას, ვიდრე ეს ხდება 1 მისვლაზე. მაგრამ თითო ვარჯიშზე მისვლების რაოდენობის 4-6-მდე კიდევ უფრო გაზრდამ შეიძლება არ მოიტანოს დამატებითი სარგებელი.
ზოგადად, კვლევის მონაცემები გვთავაზობს შედარებით დიდი წონის გამოყენებას (ე. ი. წონა, რომელიც საშუალებას გაძლევთ შეასრულოთ 1-5 გამეორებები თითო მისვლაზე) და დაახლოებით 2-3 მისვლა თითოეული ვარჯიშისთვის; დროთა განმავლობაში მაქსიმალური სიძლიერის მომატების თვალსაზრისით, ეს არის ძალისმიერი ვარჯიშის ოპტიმალური მოცულობა ერთი ვარჯიშისთვის.
ყოველი მისვლის დასაწყისი მინიმალური დაღლილობის მდგომარეობაში:
ინტენსიურმა ძალისმიერმა დატვირთვამ შეიძლება გამოიწვიოს დროებითი დაღლილობა, რაც გამოიხატება მაქსიმალური ძალის ინდიკატორების შემცირებით.
გარდა ამისა, კვლევის მინიმუმ სამი ხაზი მიუთითებს, რომ დაღლილობის მდგომარეობაში ძალისმიერი ვარჯიშის თითოეული მისვლის დაწყებამ შეიძლება დროთა განმავლობაში შეამციროს ძალის მატება.
პირველ რიგში, ნაჩვენებია, რომ მისვლებს შორის დასვენების ხანმოკლე ინტერვალებით ძალისმიერი ვარჯიშისას (≤2 წუთი) ძალის მატება უფრო დაბალია, ვიდრე ხანგრძლივი ინტერვალებით ძალისმიერი ვარჯიშისას (>4-5 წუთი)
ყოველ შემთხვევაში, ეს შეინიშნება კარგად ნავარჯიშებ ადამიანებში, ხოლო დამწყებთათვის ხანმოკლე დასვენების ინტერვალების გამოყენება ნაკლებად საზიანოა.
მეორე, თუ სამიზნე ვარჯიში,რომელიც ძალის განავითარებს გვსურს სრულდება ვარჯიშის დასასრულს, მაშინ გრძელვადიან პერსპექტივაში ამ ვარჯიშში ძალის მატება უფრო დაბალია, ვიდრე ვარჯიშის დასაწყისში.
მესამე, გამძლეობის ვარჯიშების შესრულება უშუალოდ ძალისმიერი ვარჯიშების წინ ამცირებს ძალის მატებას გრძელვადიან პერსპექტივაში იმ სიტუაციასთან შედარებით, როდესაც შესვენება ხდება გამძლეობის ვარჯიშებსა და ძალისმიერ ვარჯიშებს შორის აღდგენისთვის , ან როდესაც ძალისმიერი ვარჯიშები ტარდება გამძლეობის ვარჯიშებამდე.
ერთად აღებული, ეს მონაცემები მიუთითებს, რომ ძალისმიერი ვარჯიშის თითოეული მისვლის დაწყება შედარებით “დასვენებულ“ (მინიმალურად დაღლილ) მდგომარეობაში ხელს უწყობს გრძელვადიანი ძალის მატების მაქსიმალიზაციას.
წყარო: Maximizing Strength: The Stimuli and Mediators of Strength Gains and Their Application to Training and Rehabilitation. Spiering BA, Clark BC, Schoenfeld BJ, Foulis SA, Pasiakos SM.









