სამშაბათი, ივნისი 16, 2026
მთავარი წაკითხვა გვერდი 415

მეცნიერებმა აღმოაჩინეს: ტრავმა და ძალადობა ადამიანის გენომს ცვლის და ეფექტი თაობებს გადაეცემა

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
გრიპის ლეტალური შემთხვევები საქართველოში – როგორ ავიცილოთ თავიდან?
გიორგი ფხაკაძე

მეცნიერებმა აღმოაჩინეს: ტრავმა და ძალადობა ადამიანის გენომს ცვლის და ეფექტი თაობებს გადაეცემა

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
მსოფლიოში პირველად, ახალი კვლევამ აჩვენა, რომ ომის ტრავმა ადამიანის გენეტიკაზე გავლენას ახდენს და ეს ცვლილებები შესაძლებელია შვილიშვილებსაც გადაეცეს.
იელის უნივერსიტეტში ჩატარებულმა კვლევამ შეისწავლა სირიის ჰამას მასაკრის (1982 წელი) გადარჩენილი ოჯახები და მათი შთამომავლობა – მათ გენომში აღმოჩნდა ცვლილებები, რომლებიც პირდაპირ უკავშირდება ტრავმულ გამოცდილებას.
როგორ იცვლება გენები?
კვლევაში მონაწილეობდა 138 ადამიანი 48 სხვადასხვა ოჯახიდან: ბებიები, დედები და შვილები.
მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ:
• ბებიებს, რომლებიც ომის დროს ორსულად იყვნენ, ქონდათ 14 გენეტიკური ცვლილება, რომლებიც ეპიგენეტიკური ქიმიური ნიშნით იყო განპირობებული.
• ტრავმის უშუალოდ გადამტანებს – მაგალითად მათ, ვინც ძალადობის სცენარებში გაიზარდა – ჰქონდათ 21 სხვა გენეტიკური მარკერი.
• დაბადებულ ბავშვებს, რომელთა დედები ომის დროს ორსულად იყვნენ, აღენიშნებოდათ დაჩქარებული ბიოლოგიური დაბერება.
აღსანიშნავია, რომ ეს ცვლილებები არ ცვლიან გენების კოდს, არამედ იცვლება გენების “ჩართვა-გამორთვის” მექანიზმები, რაც ცნობილია როგორც ეპიგენეტიკა.
რას ნიშნავს ეს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისთვის?
კვლევის ავტორები აცხადებენ, რომ ეს ეპიგენეტიკური ნიშნები შეიძლება გავრცელებული იყოს ყველა ტიპის ძალადობის შემთხვევაში, მათ შორის:
• საომარი მოქმედებები
• ოჯახური ძალადობა
• ბავშვობის ტრავმები
• იარაღით ძალადობა
• სიღარიბის ქრონიკული სტრესი
წარსულ კვლევებში მსგავსი გენეტიკური ნიშნები ასოცირებულია დიაბეტთან, ჭარბ წონასთან, შფოთვასთან, დეპრესიასთან და სხვა ქრონიკულ დაავადებებთან.
რატომ მეორდება ტრავმა თაობებში?
ეს შედეგები შეიძლება ხსნის, რატომაა ტრავმისა და სიღარიბისგან გამოსვლა ასე რთული. გენეტიკური დონეზე სტრესი მოქმედებს არა მხოლოდ ინდივიდზე, არამედ მომავალ თაობაზეც.
იმედი არსებობს – გამძლეობა ადამიანის ბუნებაშია
კვლევის ავტორები ასევე ხაზს უსვამენ, რომ მიუხედავად ამ ცვლილებებისა, ოჯახების დიდი ნაწილი გამორჩეულად ძლიერები და გამძლეები არიან. მათ შეძლეს ახალი ცხოვრება დაეწყოთ, დაეარსებინათ ოჯახები და აღეზარდათ შვილები, მიუხედავად იმ საშინელებებისა, რაც გადაიტანეს.
წყარო:
Yale News – Violent experiences alter the genome in ways that persist for generations
გამოქვეყნების თარიღი: 6 მარტი, 2025
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე; WHO-ს ექსპერტი; Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი; გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი.
გთხოვთ, გააზიარეთ – ტრავმული გამოცდილების გაშუქება და მისი გაგება ყველას გვეხება!

გაზაფხული კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის დაავადებების სეზონური გამწვავების პერიოდია

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
4 ნაბიჯი გაღიზიანებული ნაწლავის სინდრომისა და აუტოიმუნური დაავადების სამკურნალოდ!
#post_seo_title

გაზაფხული კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის დაავადებების სეზონური გამწვავების პერიოდია.

ამ დროს რთულად იპოვი ადამიანს, რომელსაც საჭმლის მომნელებელ სისტემასთან დაკავშირებული პრობლემა არ აწუხებს.
გულძმარვა – წარმოადგენს კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის ყველაზე გავრცელებულ სიმპტომს.

გულძმარვა – მდგომარეობა, რომელსაც ახასიათებს წვა გულმკერდის არეში, რომელიც ვრცელდება კუჭიდან ზედა მხარეს და ზოგჯერ ყელშიც ამოდის. წარმოადგენს კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის ყველაზე გავრცელებულ სიმპტომს.

გამწვავებული სიმპტომების დროს განსაკუთრებული ყურადღება მიაქციეთ ჯანსაღ კვებას. ეს შედარებით შეგიმსუბუქებთ დისკომფორტს – გულძმარვას, შებერილობას, სიმძიმის შეგრძნებას მუცლის არეში, ჭარბ აირებს, ფაღარათისა და ყაბზობის მონაცვლეობას.

„ციტოს“ თერაპევტი მაკა ცუცქირიძე გირჩევთ, როგორ ამოიცნოთ გასტრიტის ნიშნები და შეიმსუბუქოთ მდგომარეობა, ვიდრე კვლევებს ჩაიტარებთ.

შეხვედრაზე მოისმინეს ინფორმაციები კანონების – „ბავშვთა ბუნებრივი კვების დაცვისა და ხელშეწყობის, ხელოვნური საკვების მოხმარების შესახებ“ და „შვილად აყვანისა და მინდობით აღზრდის შესახებ“

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტში ნორმატიული აქტების აღსრულების კონტროლის ფარგლებში გაცემული რეკომენდაციების შესრულების თაობაზე შეხვედრა გაიმართა
#post_seo_title

ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტში ნორმატიული აქტების აღსრულების კონტროლის (ნააკი) ფარგლებში გაცემული რეკომენდაციების შესრულებასთან დაკავშირებით, ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის, განათლების, მეცნიერების და ახალგაზრდობის, გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროებისა და სურსათის ეროვნული სააგენტოს წარმომადგენლებთან შეხვედრა გაიმართა.

შეხვედრაზე მოისმინეს ინფორმაციები კანონების – „ბავშვთა ბუნებრივი კვების დაცვისა და ხელშეწყობის, ხელოვნური საკვების მოხმარების შესახებ“ და „შვილად აყვანისა და მინდობით აღზრდის შესახებ“ – აღსრულების კონტროლის ფარგლებში გაცემული რეკომენდაციების შესრულების თაობაზე. აღნიშნულის  შესახებ ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრმა მიხეილ სარჯველაძემ ისაუბრა.

რეკომენდაციებთან დაკავშირებით სამინისტროების ხედვა და უწყებების მიერ განხორციელებული საქმიანობის შესახებ ინფორმაციები ასევე წარმოადგინეს განათლების, მეცნიერების და ახალგაზრდობის, გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროებისა და სურსათის ეროვნული სააგენტოს წარმომადგენლებმა.

„აღსანიშნავია, რომ კომიტეტის მიერ გაცემული რეკომენდაციების თითქმის უმეტესობა შესრულების პროცესშია, ნაწილის დასრულება კი უკვე ხდება. არის აგრეთვე  რამდენიმე რეკომენდაცია, რომელთა განხორციელების ვადებთან დაკავშირებით, შევთანხმდით, რომ მსჯელობა გაგრძელდება, ვინაიდან ამ განზრახულობათა სისრულეში მოყვანა დამატებით მუშაობას მოითხოვს“, – განაცხადა ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარის პირველმა მოადგილემ ვლადიმერ კახაძემ.

მისივე თქმით, შეხვედრაზე ყველა მხრიდან სრული თანხვედრა იყო იმასთან დაკავშირებით, ბავშვთა და დედის უფლებების დაცვის კუთხით  განსაკუთრებული ყურადღება იქნება გამახვილებული. საუბარი იყო ბუნებრივი კვების პოპულარიზაციაზე საზოგადოებაში და ამ მიმართულებით განხორციელებულ თუ განსახორციელებელ სამუშაოებზე, ბავშვების კვების უსაფრთხოებაზე, შვილად და მინდობით აღზრდის საკითხებზე  და ა. შ.

როგორც ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარემ ზაზა ლომინაძემ განაცხადა, კომიტეტი, პარლამენტის საზედამხედველო საქმიანობის ფარგლებში, ნორმატიული აქტების აღსრულების კონტროლის დროს გაცემული რეკომენდაციების შესრულების კონტროლს კვლავაც უწყვეტ რეჟიმში გააგრძელებს.

ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტმა „საქართველოს სახალხო დამცველის შესახებ“ კანონში ცვლილებას მხარი დაუჭირა

რა ჯანმრთელობის პრობლემები შეიძლება გამოიწვიოს სტრესმა, როგორ მოქმედებს სტრესი ადამიანის ორგანიზმზე

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
კვლევა - გრამატიკულად გაუმართავი საუბარი ფიზიკურ სტრესს იწვევს
#post_seo_title

სტრესი ორგანიზმის საპასუხო რეაქციაა ნებისმიერ ცვლილებაზე, რომელსაც შეგუება ან აღქმა სჭირდება. თავად სიტყვის მნიშვნელობა ითარგმნება როგორც წნეხი ან ზეწოლა. სტრესს ნებისმიერი ადამიანი განიცდის ყოველდღიურად, თუმცა როგორ რეაგირებთ მასზე, სწორედ ეს არის ყველაზე მნიშვნელოვანი.

სტრესი შესაძლებელია მოკლეხნიანი იყოს ან გრძელვადიანი, ქრონიკულ სტრესი კი ხანგრძლივი, მუდმივი განცდაა, რომელიც სერიოზულ ზიანს აყენებს როგორც ფიზიკურ ასევე მენტალურ ჯანმრთელობას.

რა ჯანმრთელობის პრობლემები შეიძლება გამოიწვიოს სტრესმა, როგორ მოქმედებს სტრესი ადამიანის ორგანიზმზე. დერმატოლოგმა ზაზა თელიამ “რუსთავი 2-ის” დილის გადაცემაში ისაუბრა.

ორი ტიპის სტრესი არსებობს და განმარტა, თუ რას იწვევს თითოეული მათგანი და როგორ მოქმედებს ეს ადამიანის ორგანიზმზე.

სტრესი არსებობს ორი ტიპის – მწვავე და ქრონიკული. მწვავე სტრესი არ გრძელდება დიდი ხნის განმავლობაში, ეს არის ნორმალური, ფიზიოლოგიური, ორგანიზმის ადაპტაციური პასუხი, რომ რაღაც სტრესულ სიტუაციაზე, ჩვენი ორგანიზმი რეაგირებს. ხოლო, თუ ვსაუბრობთ ქრონიკულ სტრესზე, რომელიც მუდმივად მეორდება, ამას მივყავართ თითქმის ყველა ორგანოს და ორგანოთა სისტემის დაზიანებისკენ.

აღქმული საფრთხის წინაშე, ორგანიზმი ააქტიურებს სიმპათიკურ ნერვულ სისტემას და ამის კვალდაკვალ გამოიყოფა ჰორმონი – ადრენალინი, ანუ ეპინეფრინი და ე.წ. სტრესის ჰორმონი კორტიზოლი. სწორედ ეს ორი ჰორმონია პასუხისმგებელი იმაზე, რომ სტრესული სიტუაციის დროს, ორგანიზმი რეაგირებს და ეს თუ სისტემატურად გრძელდება, ამას უკვე მივყავართ სხვადასხვა ორგანოს ჩართულობაზე, ანუ დაზიანებაზე.

სიმპათიკურ ნერვული სისტემის გააქტიურებით იმატებს გულისცემა, არტერიული წნევა, სუნთქვის სიხშირე. ეს სტრესული სიტუაციაში თანმდევი პროცესია.  სტრესს ყველაფერზე აქვს გავლენა, მაგრამ მათ შორის ყველაზე ყურადსაღებია:

1. გულსისხლძარღვთა სისტემა – ქრონიკულმა სტრესმა შეიძლება ხელი შეიწყოს გულის სხვადასხვა დაავადებას და ასევე ინსულტის განვითარებას.

2. სასუნთქი სისტემა – სუნთქვის გახშირება, ქოშინი. სტრესი ასთმის  გამწვავების ერთ-ერთი მაპროვოცირებელია.

3. კუნთოვანი სისტემა – სტრესის დროს კუნთების დაძაბულობა ჩვეულებრივი მომენტია.

4. კუჭ-ნაწლავის სისტემა – სტრესმა შეიძლება ხელი შეუშალოს საჭმლის მონელებას, რამაც შესაძლოა გამოიწვიოს კუჭის ტკივილი, გულისრევა, დიარეა ან ყაბზობა. მას ასევე შეუძლია ხელი შეუწყოს ისეთი დაავადებების განვითარებას, როგორიცაა გაღიზიანებული ნაწლავის სინდრომი და წყლულები.

5. ენდოკრინული სისტემა – ქრონიკულმა სტრესმა შეიძლება დაარღვიოს ჰორმონების ბალანსი. იმოქმედოს რეპროდუქციულ სისტემაზე, მეტაბოლიზმზე და იმუნურ ფუნქციაზე. კორტიზოლის მუდმივმა გამოყოფამ შეიძლება გამოიწვიოს ჯანმრთელობის სხვადასხვა პრობლემა.

6. იმუნური სისტემა – სტრესმა შეიძლება ზეგავლენა მოახდინოს იმუნურ სისტემაზე, რაც ორგანიზმს უფრო მგრძნობიარეს გახდის ინფექციების მიმართ

7. ნერვული სისტემა  –  სტრესმა შეიძლება გამოიწვიოს თავის ტკივილი, დაღლილობა და კონცენტრაციის გაძნელება. მას ასევე შეუძლია ხელი შეუწყოს ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემებს, როგორიცაა- შფოთვა და დეპრესია.

8. რეპროდუქციული სისტემა –  სტრესმა შეიძლება ზეგავლენა მოახდინოს ჰორმონების დონეზე, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს ქალებში მენსტრუაციის დარღვევა და მამაკაცებში სპერმის გამომუშავების შემცირება. მას ასევე შეუძლია შეამციროს სექსუალური სურვილი, მოთხოვნილება.

9. კანი – სტრესმა შეიძლება გაამწვავოს კანის დაავადებები – ფსორიაზი, ატოპიური დერმატიტი, სებორეული დერმატიტი.

#drpkhakadze #გიორგიფხაკაძე #აქხარისხია

პარკინსონის დამარცხების იმედი? – მეცნიერებმა დააბრუნეს ნეირონები სიცოცხლეში!

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
წყლის და ტვინის კავშირი – რატომ არის ჰიდრატაცია სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი?
#post_seo_title

პარკინსონის დამარცხების იმედი? – მეცნიერებმა დააბრუნეს ნეირონები სიცოცხლეში!

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე | WHO-ს ექსპერტი
ახალი სამეცნიერო გარღვევა – მკვლევრებმა ნანონაწილაკების გამოყენებით შეძლეს პარკინსონის დაავადებით დაზიანებული ტვინის უჯრედების აღდგენა თაგვებზე!
ეს არ არის უბრალოდ სიმპტომების დროებითი შემსუბუქება – არამედ ძირფესვიანი აღდგენა, რაც მომავალში შეიძლება ადამიანებისთვისაც ხელმისაწვდომი გახდეს.
პარკინსონის დაავადება – რა არის?
• ეს არის პროგრესირებადი ნეიროდეგენერაციული დაავადება
• იწვევს თრთოლვას, მოძრაობის დარღვევას, კუნთების დაჭიმვას
• დაავადება გამოწვეულია ტვინში ალფა-სინუკლეინის ცილოვანი გროვების დაგროვებით, რაც ანგრევს დოფამინის გამომმუშავებელ ნეირონებს
როგორ მუშაობს ახალი მეთოდი?
1. მეცნიერებმა შექმნეს სპეციალური ოქროს ნანონაწილაკები, დაფარული ანტისხეულებითა და პეპტიდებით
2. ეს ნაწილაკები მიემართება დაზიანებული ნეირონებისკენ
3. შემდეგ გამოიყენება ინფრაწითელი შუქი, რომელიც თავის ქალას მეშვეობით აღწევს ტვინამდე
4. სინათლე გარდაიქმნება სითბოდ, რაც ააქტიურებს უჯრედის თვითაღდგენით პროცესებს
5. ერთდროულად, ნაწილაკები გამოყოფენ სამკურნალო პეპტიდებს, რომლებიც შლიან ტოქსიკურ ცილოვან გროვებს და აუმჯობესებენ ნეირონების ფუნქციონირებას
რატომ არის ეს გამორჩეული?
არ საჭიროებს ქირურგიულ ჩარევას
არ იყენებს ტრადიციულ მედიკამენტებს, რომლებიც ხშირად იწვევს გვერდით ეფექტებს
აღადგენს დოფამინის გამომუშავებას ბუნებრივად
მიზანმიმართულია დაავადების ძირეულ მიზეზზე და არა მხოლოდ სიმპტომებზე
შესაძლებელია დისტანციური მართვა – უინვაზიოდ
შედეგები ცდებზე:
• მკვეთრად გაუმჯობესდა თაგვების მოძრაობითი ფუნქციები
• არ დაფიქსირებულა გვერდითი ეფექტები
• უჯრედებმა დაიწყეს ბუნებრივი ფუნქციების აღდგენა
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე ამბობს:
„ეს მკურნალობა პარკინსონის დაავადების მართვაში რეალური რევოლუცია შეიძლება გახდეს. ნეირონების რეალურად აღდგენა და ბუნებრივი ფუნქციის დაბრუნება – ეს იმედის ახალი წყაროა, განსაკუთრებით იმ პაციენტებისთვის, რომელთაც დღემდე მხოლოდ სიმპტომური მკურნალობა ჰქონდათ ხელმისაწვდომი.“
რა გველის მომავალში?
• ადამიანებზე კლინიკური ცდები ჯერ არ დაწყებულა
• მიღებული შედეგები არის მიკროსკოპულ დონეზე და ცხოველებზე
• თუმცა სამეცნიერო წრეებში აღიარებულია, რომ ეს შეიძლება გახდეს ბუნებრივად ნეირონების აღდგენის პირველი პრაქტიკული გზა
წყარო:
Han და თანაავტორები
Antibody- and peptide-guided photothermal gold nanorods reprogram dopamine neurons in Parkinson’s disease models
გამოქვეყნდა: Science Advances, 2024 წლის 29 მარტი
სრულად წაიკითხეთ: https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.ado4927
დააფიქსირეთ თქვენი აზრი კომენტარებში – როგორ ფიქრობთ, შეძლებს მეცნიერება უახლოეს მომავალში პარკინსონის დაავადების საბოლოო დაძლევას?
და აუცილებლად გაუზიარეთ ეს სტატია მათ, ვისაც ეს საკითხი განსაკუთრებით ეხება.
sheniekimi.ge – შენი ექიმი

რატომ არ ვიყენებთ ვიტამინ D-ს სახსრების ოპერაციების შემდეგ, როცა ის იაფია და ეფექტური?

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
რატომ არ ვიყენებთ ვიტამინ D-ს სახსრების ოპერაციების შემდეგ, როცა ის იაფია და ეფექტური?
#post_seo_title

რატომ არ ვიყენებთ ვიტამინ D-ს სახსრების ოპერაციების შემდეგ, როცა ის იაფია და ეფექტური?

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე | WHO-ს ექსპერტი
მნიშვნელოვანი საკითხი, რომელსაც ჯერ საკმარისი ყურადღება არ ექცევა – ვიტამინ D-ის სწორად გამოყენება პაციენტებში, რომლებსაც სახსრის ოპერაცია (მაგ. მუხლის ან თეძოს პროთეზირება) ჩაუტარდათ.
რას გვიჩვენებს კვლევები:
• პაციენტების დიდ ნაწილს, რომლებსაც სახსრის ოპერაცია უტარდებათ, ვიტამინ D-ის დეფიციტი აქვს.
• დეფიციტი დაკავშირებულია:
  • უფრო ნელ გამოჯანმრთელებასთან
  • პოსტოპერაციულ გართულებებთან
  • ფუნქციური მაჩვენებლების დაქვეითებასთან
2022 წლის კვლევის (The Journal of Arthroplasty) მიხედვით, ოპერაციამდე ნორმალური ვიტამინ D-ის მქონე პაციენტებმა უფრო სწრაფად გაიარეს რეაბილიტაცია და ნაკლები დრო დაყვეს კლინიკაში.
რატომ არ გამოიყენება ეს მარტივი გზა ყველგან?
1. არ არსებობს მკაფიო რეკომენდაცია ყველა კლინიკისთვის
2. ექიმების ნაწილი ვერ აქცევს ყურადღებას, განსაკუთრებით თუ პაციენტი „ჯანმრთელად გამოიყურება“
3. ზოგჯერ ჰგონიათ, რომ მხოლოდ ხანდაზმულებისთვის არის საჭირო
4. ბევრი სპეციალისტი უბრალოდ არ არის ინფორმირებული უახლეს მიგნებებზე
რატომ უნდა იყოს ეს პრიორიტეტი?
  • ვიტამინი D იაფია, უსაფრთხოა, და მარტივად მისაღებია
  • შესაძლებელია დეფიციტის გამოვლენა ერთი მარტივი სისხლის ანალიზით
  • ხელს უწყობს ძვლების შეხორცებას, კუნთების ფუნქციონირებას, იმუნიტეტს
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე ამბობს:
„ოპერაციის შემდეგ ვიტამინ D-ის იგნორირება იგივეა, რაც მანქანაში ჩასხდომისას უსაფრთხოების ღვედის არ შებმა – მარტივია, იაფია და შეუძლია რეალურად გადაარჩინოს პაციენტის ჯანმრთელობა და გამოჯანმრთელების ხარისხი. საჭიროა ვიტამინ D-ს ჩართვა პერიოპერაციულ მართვაში – ეს არ არის ლაქშერი, ეს აუცილებლობაა.“
რას გირჩევთ:
  • 50 წელს ზემოთ აუცილებლად შეამოწმეთ 25(OH)D დონე ოპერაციამდე
  • ჩართეთ ვიტამინ D ოპერაციის შემდგომ რეაბილიტაციის გეგმაში
  • მიირთვით D-ით გამდიდრებული პროდუქტები და/ან გამოიყენეთ დამატებები
  • მიმართეთ ექიმს დოზის განსაზღვრისთვის – თვითნებურად ნუ მიიღებთ
დაწერეთ კომენტარებში – ოპერაციის შემდეგ გქონიათ თუ არა მსგავსი გამოცდილება?
გაუზიარეთ ეს სტატია მათ, ვისაც ოპერაცია ჩაუტარდა ან იგეგმება – ეს მარტივი ინფორმაცია შესაძლოა გადამწყვეტი აღმოჩნდეს მათთვის!
sheniekimi.ge – შენი ექიმი
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH), მედიცინის დოქტორი (PhD); საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე; ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) ექსპერტი; Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი; გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება ჯანდაცვის სფეროში – როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.

პირველად სამედიცინო ისტორიაში, ილონ მასკის Neuralink-ის სპეციალისტები ადამიანის ტვინში მხედველობის აღმდგენ ნეიროჩიპს ჩანერგავენ

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
პირველად სამედიცინო ისტორიაში, ილონ მასკის Neuralink-ის სპეციალისტები ადამიანის ტვინში მხედველობის აღმდგენ ნეიროჩიპს ჩანერგავენ
#post_seo_title

ილონ მასკის ნეიროტექნოლოგიური კომპანია Neuralink-ი პირველად სამედიცინო ისტორიაში, ადამიანის ტვინში მხედველობის აღმდგენ ნეიროჩიპს Blindsight-ს ჩანერგავს.

Blindsight-ის მეშვეობით, უსინათლო ადამიანებს მიეცემათ საშუალება, რომ დაინახონ. პირველ პაციენტს Blindsight-ის სპეციალისტები ნეიროჩიპს 2025 წლის ბოლოსთვის ჩაუნერგავენ.

ილონ მასკის თქმით, ნეიროჩიპი უკვე გამოცადეს მაიმუნებზე – მოწყობილობა მუშაობს, ცხოველები კი მშვენივრად გრძნობენ თავს.

ცოცხალ ადამიანს ტვინში Neuralink-ის სპეციალისტებმა ჩიპი პირველად შარშან ჩაუნერგეს. მისი მეშვეობით მას სმარტფონის და სხვა გაჯეტების მართვა შეუძლია.

2023 წლის მაისში Neuralink-ს ადამიანებზე ამ ტექნოლოგიის გამოცდის უფლება მიეცა.

#drpkhakadze #გიორგიფხაკაძე #აქხარისხია

აუტიზმის მსოფლიო დღის მიზანი არის ცნობიერების ამაღლება და აუტიზმის მქონე პირების მიღების, ჩართულობისა და მხარდაჭერის ხელშეწყობა.

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
აუტიზმის მსოფლიო დღის მიზანი არის ცნობიერების ამაღლება და აუტიზმის მქონე პირების მიღების, ჩართულობისა და მხარდაჭერის ხელშეწყობა.
#post_seo_title

2 აპრილი, აუტიზმის შესახებ ცნობიერების ამაღლების დღეა, რომელიც გაეროს მიერ, 2007 წელს მსოფლიო დღედ გამოცხადდა.

აუტიზმის მსოფლიო დღის მიზანი არის ცნობიერების ამაღლება და აუტიზმის მქონე პირების მიღების, ჩართულობისა და მხარდაჭერის ხელშეწყობა.
აუტიზმი მდგომარეობაა, რომელიც ზემოქმედებს ბავშვის განვითარებაზე და ხელს უშლის მას ვერბალური და არავერბალური კომუნიკაციის დამყარებაში, სოციალური ურთიერთობების ჩამოყალიბებისა და აფერხებს მის გონებრივ განვითარებას.
ჯანდაცვის სამინისტროს სსიპ – სახელმწიფო ზრუნვის სააგენტო „სოციალური რეაბილიტაციისა და ბავშვზე ზრუნვის სახელმწიფო პროგრამის“ „ბავშვთა ადრეული განვითარების ხელშეწყობისა“ და „ბავშვთა რეაბილიტაცია/აბილიტაციის“ ქვეპროგრამების ფარგლებში, ახორციელებს საჭიროების მქონე ბავშვების მომსახურებებს. ქვეპროგრამებით გათვალისწინებულია, ინდივიდუალური მომსახურების გეგმის შესაბამისად, მეტყველების თერაპევტის, სპეც-მასწავლებლის, ოკუპაციური თერაპევტის, ფსიქოლოგისა და ადრეული განვითარების სპეციალისტის მომსახურებები.

საშვილოსნოს ყელის კიბოს 7 „შენიღბული“ სიმპტომი, რომლებსაც ქალთა უმრავლესობა ყურადღებას არ აქცევს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
საშვილოსნოს ყელის კიბო თავიდან აცილებადი დაავადებაა
#post_seo_title

საშვილოსნოს ყელის კიბო არის დაავადების მეოთხე ყველაზე გავრცელებული ტიპი ქალებში დიდ ბრიტანეთში. ამის მიუხედავად, შემაშფოთებელია, რომ ბევრს არ აქვს წარმოდგენა რა არის ყველაზე გავრცელებული სიმპტომები, რაც იმას ნიშნავს, რომ ის ხშირად ადამიანები დაავადების მკურნალობას გვიან ეტაპზე იწყებენ.

ყოველწლიურად თითქმის 10 000 ადამიანს უსვამენ მსგავს დიაგნოზს, დაახლოებით 2 500 კი იღუპება. თუმცა, იმ ადამიანების 90%, ვინც ადრეულ ეტაპზე აღმოაჩენს დაავადებას, მკურნალობის შემდეგ ცხოვრებას აგრძელებს.

დაავადების აღმოსაჩენად, აუცილებელია ვიცოდეთ, რა სიმპტომებს უნდა მივაქციოთ ყურადღება და გადავამოწმოთ. ესენია:

სისხლდენა სექსის შემდეგ
“სისხლიანი” ვაგინალური გამონადენი (რომელიც შეიძლება იყოს ვარდისფერი, წითელი ან ყავისფერი)
სისხლი შარდში (ჰემატურია)
სისხლდენა პერიოდებს შორის (მენოპაუზის დაწყებამდე)
პერიოდები, რომლებიც ჩვეულებრივზე მძიმეა (მენოპაუზის დაწყებამდე)
ნებისმიერი ვაგინალური სისხლდენა მენოპაუზის შემდეგ (ლაქების ჩათვლით)
მუცლის ტკივილი
როგორც კი საშვილოსნოს კიბო უფრო მოწინავე სტადიას მიაღწევს, მან ასევე შეიძლება გამოიწვიოს:

  • ტკივილი ზურგის, ფეხების ან მენჯის არეში
  • მადის დაკარგვა
  • დაღლილობა
  • გულისრევა
    ეს სიმპტომები შეიძლება იყოს ჯანმრთელობის ბევრად უფრო მსუბუქი პრობლემის ნიშანი, როგორიცაა ესტროგენის დაბალი დონე ან რეაქცია ჰორმონის შემცვლელ თერაპიაზე. მაგრამ მათმა არსებობამ ასევე შეიძლება მიუთითონ რამდენიმე პოტენციურად სერიოზულ მდგომარეობაზეც, როგორიცაა ენდომეტრიოზი, ფიბროიდები ან პოლიპები.

მენოპაუზის შემდეგ უჩვეულო ვაგინალური სისხლდენის ყოველი 10 შემთხვევიდან მხოლოდ ერთია გამოწვეული საშვილოსნოს კიბოთი.

პროფესორმა ემა კროსბიმ, Peaches Womb Cancer Trust-ის პრეზიდენტმა თქვა: „მიუხედავად იმისა, რომ საშვილოსნოს კიბო ყველაზე გავრცელებული გინეკოლოგიური კიბოა დიდ ბრიტანეთში, ჩვენი გამოკითხვა ცხადყოფს, რომ ბრიტანეთში ყოველი მეოთხე ქალს არასოდეს სმენია ან არ არის დარწმუნებული, აქვს თუ არა. რაიმე სიმპტომი. ადამიანების ძალიან დიდი რაოდენობა არ იცნობს ყველაზე გავრცელებულ „წითელ დროშის“ სიმპტომებს“.

ასევე, ათენა ლამნისოსმა, The Eve Appeal-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა, დასძინა: „ჩვენ გვინდა, რომ ყველამ თავი განათლებულად და გაძლიერებულად იგრძნოს, როცა საქმე მათ ჯანმრთელობას ეხება და ეს ნიშნავს, რომ მეტი იცოდნენ ყველაზე გავრცელებული გინეკოლოგიური კიბოს, საშვილოსნოს კიბოს შესახებ.თუ რაიმე არანორმალური სისხლდენა გაქვთ, არ შეგეშინდეთ ექიმთან ვიზიტი და პასუხის მიღება საშვილოსნოს კიბოს გამოსარიცხად“.

მენსტრუაციის დაწყება ახალგაზრდა ასაკში, მენოპაუზის გვიან გავლა და საშვილოსნოს კიბოს ოჯახური ისტორია ასევე რისკ-ფაქტორებია.

საშვილოსნოს გამოვარდნა: სიმპტომები, მიზეზები და მკურნალობა

#drpkhakadze #გიორგიფხაკაძე #აქხარისხია

კვლევა – ფარდა აეხადა კიბოსა და კვებას შორის ერთ-ერთ ყველაზე ძლიერ კავშირს!

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
კვლევა - ფარდა აეხადა კიბოსა და კვებას შორის ერთ-ერთ ყველაზე ძლიერ კავშირს!
#post_seo_title

ახალი აღმოჩენა – ომეგა-6 ცხიმოვანი მჟავა აჩქარებს სარძევე ჯირკვლის აგრესიული კიბოს (TNBC) ზრდას!

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
𝑶𝒎𝒆𝒈𝒂-6 𝒇𝒂𝒕𝒕𝒚 𝒂𝒄𝒊𝒅 𝒑𝒓𝒐𝒎𝒐𝒕𝒆𝒔 𝒕𝒉𝒆 𝒈𝒓𝒐𝒘𝒕𝒉 𝒐𝒇 𝒕𝒓𝒊𝒑𝒍𝒆-𝒏𝒆𝒈𝒂𝒕𝒊𝒗𝒆 𝒃𝒓𝒆𝒂𝒔𝒕 𝒄𝒂𝒏𝒄𝒆𝒓 (𝑻𝑵𝑩𝑪) – კვლევა, რომელმაც ფარდა ახადა კიბოსა და კვებას შორის ერთ-ერთ ყველაზე ძლიერ კავშირს!
კვლევის შედეგები:
მეცნიერებმა Weill Cornell Medicine-დან (ჯ. ბლენისი და ნ. კუნდუროსი) აღმოაჩინეს, რომ #linoleicacid (ლინოლეინის მჟავა), რომელიც არის #omega6 ცხიმოვანი მჟავა, აჩქარებს სარძევე ჯირკვლის ტრიპლ-ნეგატიური კიბოს (TNBC) ზრდას.
ლინოლეინის მჟავა უკავშირდება ცილას სახელად FABP5, რომელიც აქტიურად არის წარმოდგენილი TNBC უჯრედებში.
ეს აქტივაცია ააქტიურებს mTORC1 მექანიზმს, რომელიც იწვევს სიმსივნური უჯრედების სწრაფ ზრდას.
ეს არის პირველი იდენტიფიცირებული ბიოლოგიური მექანიზმი, რომელიც კვებას აკავშირებს კიბოს პროგრესიასთან.
სად გვხვდება ომეგა-6?
  • მზესუმზირის ზეთი, სოიოს ზეთი, სიმინდის ზეთი
  • გადამუშავებული პროდუქტები და ტაფაზე შემწვარი კერძები
  • ღორის ხორცი, კვერცხი
1950-იანი წლებიდან დღემდე დასავლური დიეტის შედეგად ომეგა-6-ის რაოდენობა მკვეთრად გაიზარდა — რაც შესაძლოა კიბოს, სიმსუქნის და დიაბეტის რისკებს ზრდის.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„ეს აღმოჩენა ცვლის მიდგომას კვების და ონკოლოგიის კავშირზე. ომეგა-6 ცხიმოვანი მჟავების ჭარბი მიღება, რომელიც შემოდის გადამუშავებული ზეთებიდან და არაჯანსაღი პროდუქტებიდან, ახლა უკვე დაკავშირებულია არამხოლოდ ანთებით პროცესებთან, არამედ პირდაპირ კიბოს ზრდასთან.
დღეს ჩვენ გვაქვს უნიკალური შესაძლებლობა — ვიცხოვროთ ისე, რომ ვაკონტროლოთ ის რისკი, რომელსაც საკვები ქმნის.
დროა გადავიდეთ ისეთი დიეტისკენ, რომელიც ანელებს დაავადებებს და არა აჩქარებს. ეს არის პირველი ნაბიჯი ჯანმრთელობისკენ.“
რეკომენდაციები:
  • შეამცირეთ გადამუშავებული ზეთების მიღება (მზესუმზირის, სოიოს, სიმინდის ზეთი)
  • მოერიდეთ შემწვარ პროდუქტებს
  • ჩაანაცვლეთ ზეითუნის ზეთით და ომეგა-3 მდიდარი თევზით
  • თუ გაქვთ პირადი ან ოჯახური ისტორია სარძევე ჯირკვლის კიბოსთან დაკავშირებით – აუცილებლად ისაუბრეთ ექიმთან თქვენს კვებაზე
მეტი ინფორმაცია: სტატიის ავტორები: Nikos Koundouros, Michal Nagiec, Nayah Bullen, Evan Noch, Guillermo Burgos Barragan, Zhongchi Li, Long He, Sungyun Cho, Bobak Parang, Dominique Leone, Eleni Andreopoulou, MD, John Blenis.
Science, 2025 – Direct sensing of dietary ω-6 linoleic acid through FABP5-mTORC1 signaling
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
“საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის” თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი; WHO-ს ექსპერტი; Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება ჯანდაცვის სექტორში, როგორც საქართველოში, ასევე – საერთაშორისო დონეზე.
გააზიარეთ ეს პოსტი – ჯანმრთელობაზე ზრუნვა იწყება სწორი ინფორმაციით!
1...414415416...1,087გვერდი 415 of 1,087

ბოლო სიახლეები

პოპულარული ამბები

კატეგორიები

ჩვენ შესახებ

info@accreditation.ge
ჩვენ შესახებ / რეკლამა / კონტაქტი

გამოგვყევი სოციალურ ქსელებში

© SheniEkimi.ge

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
›
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
›
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
›
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
⌄
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
⌄
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
კითხვა 1 / 1
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა ↗
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
›
✨რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
Verified by MonsterInsights