ოთხშაბათი, მაისი 13, 2026

ორი სიმპტომი, რომელიც, შესაძლოა, მძიმე დაავადების მაჩვენებელი იყოს

“Patient Education: The Cornerstone of Healthcare Reform in Georgia” “
#post_seo_title

ჯანმოს სტატისტიკის მიხედვით, მსოფლიოში ადამიანების უმეტესობა გულ-სისხლძარღვთა პათოლოგიების გამწვავებით იღუპება. სისხლძარღვებთან, გულთან და სუნთქვის გაძნელებასთან დაკავშირებულმა პრობლემებმა შეიძლება მნიშვნელოვნად გაართულოს ახალგაზრდების ცხოვრებაც კი. და ზოგიერთ შემთხვევაში, ფატალური შედეგიც დადგეს.

კარდიოლოგი იური პიკშა ხსნის იმ ცვლილებებს, რომელთა დროული გამოვლენა სიცოცხლეს შეგვინარჩუნებს.

რაც უფრო ადრე შეძლებთ ამის გაკეთებას, მით უფრო მაღალია თქვენი ხანგრძლივად ცხოვრების შანსები. ეს განსაკუთრებით ეხება მამაკაცებს. ექიმის თქმით, სიკვდილიანობის ერთ-ერთი გავრცელებული მიზეზი სისხლძარღვთა ათეროსკლეროზია. ეს ტერმინი გულისხმობს არტერიების ძლიერ დაზიანებას ქოლესტერინის გამო სისხლძარღვების შიდა გარსებში, მათი სანათურის შევიწროებას და ორგანოს სისხლით მომარაგების დარღვევას.

მოსალოდნელი საფრთხის ყველაზე გავრცელებული ნიშნებია: ხშირი თავბრუსხვევა, ენერგიის დაკარგვა და მეხსიერების პრობლემები. თუმცა, თქვენ შეგიძლიათ ეჭვი შეიტანოთ პრობლემაზე ასევე გარეგანი ნიშნებიდან გამომდინარე: ეს ნიშნებია: სწრაფი და მოულოდნელი გამელოტება და ასევე მოულოდნელი და სწრაფი გაჭაღარავება.

ექსპერტის აზრით, თმის ფერისა და მდგომარეობის უეცარი ცვლილება ჯანმრთელობის უარყოფითი ცვლილების სერიოზული ნიშანია. თუმცა, როდესაც პირველი ეჭვები გაჩნდება, თმის გადანერგვას კი არ უნდა მიმართოთ,  არამედ თერაპევტს უნდა მიაკითხოთ, რომელიც დაგინიშნავთ დეტალურ გამოკვლევას და მიმართავს უფრო სპეციალიზებულ სპეციალისტს.

მიდი ექიმთან მაშინ, როცა ჯანმრთელი ხარ

კვლევა - ღვიძლის მჟავა, შესაძლოა, სიცოცხლის გახანგრძლივების „ელიქსირი“ გახდეს
#post_seo_title

მიდი ექიმთან მაშინ, როცა ჯანმრთელი ხარ.

სკრინინგის მნიშვნელობა და დიაგნოსტირების კულტურა: ჯანმრთელობის შენარჩუნება და წინასწარი პროფილაქტიკა

ონკოლოგიური დაავადებები, მათ შორის სიმსივნეები, მსოფლიოსა და საქართველოში ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ჯანმრთელობის პრობლემაა. მიუხედავად იმისა, რომ მათი მკურნალობა შესაძლებელია, თუ ისინი დროულად ამოიცნება, ამ დაავადებების უმრავლესობის საწყისი ეტაპი უსიმპტომოდ მიმდინარეობს. სწორედ ამიტომ, სკრინინგი და რეგულარული სამედიცინო შემოწმება არის დაავადების დროული აღმოჩენისა და ეფექტური მკურნალობის საწინდარი.

სკრინინგის მნიშვნელობა

სკრინინგი არის პროცედურა, რომელიც დაავადების ადრეული ეტაპების გამოვლენას ითვალისწინებს, სანამ სიმპტომები გამოვლინდება. ონკოლოგიური დაავადებები, როგორიცაა ფილტვის, კუჭის, ფარისებრი ჯირკვლის, ღვიძლისა და მსხვილი ნაწლავის სიმსივნეები, შეიძლება არ გამოვლინდეს მრავალი წელი, რის გამოც მათთვის დროული დიაგნოსტირება სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია.

პრევენციული მედიცინის როლი

პრევენციული მედიცინა გულისხმობს ადამიანების ჯანმრთელობის მდგომარეობის მუდმივ მონიტორინგს და დაავადებების დროულ აღმოჩენას. რეგულარული სკრინინგი, რომელიც განისაზღვრება ასაკისა და რისკფაქტორების მიხედვით, ეხმარება საზოგადოებას სერიოზული დაავადებების თავიდან ასაცილებლად. ჯანმრთელობა უნდა გახდეს ცხოვრების წესის ნაწილი და არა მხოლოდ დაავადების დროს გახსენებული საკითხი.

რა უნდა ვიცოდეთ სკრინინგის შესახებ?

  1. რეგულარული გამოკვლევები: ყოველწლიური სამედიცინო შემოწმება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია 40 წელს ზემოთ პირებისთვის, ასევე მათთვის, ვინც კონკრეტულ რისკ-ფაქტორებს შწარმოადგენს. დაავადების დროული აღმოჩენა უზრუნველყოფს მის უფრო მარტივ და ეფექტურ მკურნალობას.

  2. სკრინინგი და ქალების ჯანმრთელობა: განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რომ ქალები სკრინინგულ გამოკვლევებს ახორციელდებენ, როგორიცაა ძუძუს კიბოს კვლევა. აღნიშნული კვლევები ჯანდაცვის ხარისხს აუმჯობესებს და ცხოვრების ხანგრძლივობას ზრდის.

  3. ამჟამინდელი სტატისტიკა: საქართველოში ამჟამად მატულობს ონკოლოგიური დაავადებების სტატისტიკა. მაგალითად, ფარისებრი ჯირკვლის დაავადება ყოველწლიურად 700 შემთხვევას აღწევს, ხოლო ძუძუს კიბოს – 1400 შემთხვევაა. ამის გათვალისწინებით, მნიშვნელოვანია სკრინინგისა და რეგულარული გამოკვლევების კულტურა.

დიაგნოსტირების კულტურა და პასუხისმგებლობა

კარგი ჯანმრთელობა არის შედეგი არა მხოლოდ მკურნალობის, არამედ სწორი პროფილაქტიკისა და დიაგნოსტირების. ადამიანებმა უნდა გააცნობიერონ, რომ ექიმთან ვიზიტი არ არის მხოლოდ ავადმყოფობის დროს საჭირო. ეს უნდა გახდეს ჯანმრთელობის შენარჩუნების და ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესების ნაწილი.

რისკი და დანახარჯი: რამდენად მნიშვნელოვანია დროული დიაგნოსტიკა?

დროიულად თუ არ მიმართვენ ექიმს, როგორც უკვე აღვნიშნეთ, ხშირად ნიშნავს დაავადების გვიან აღმოჩენას. ეს კი მნიშვნელოვნად ართულებს მკურნალობას და შემცირებულია ეფექტურობა. პაციენტების 90% მიმართავს ექიმთან 3-4 სტადიის დროს, რაც მკურნალობის პროცესს მნიშვნელოვნად ართულებს.

როგორ გავაუმჯობესოთ ჯანმრთელობის პრევენცია?

მნიშვნელოვანია, რომ სკრინინგი, პროფილაქტიკური ვიზიტები და დიაგნოსტიკა ჩაერთოს საზოგადოების ყოველდღიურ ცხოვრებაში. რეგულარული სამედიცინო შემოწმება უნდა გახდეს ცხოვრების ნაწილი. სკოლებსა და საზოგადოებაში უნდა გავრცელდეს ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ, რათა ადამიანებმა სწორად აირჩიონ ექიმთან ვიზიტები და გაიგონ, რამდენად მნიშვნელოვანია მათთვის დროული დიაგნოსტირება.

დასკვნა

დროული ვიზიტი ექიმთან და რეგულარული სკრინინგი არა მხოლოდ ჯანმრთელობის შენარჩუნებას უზრუნველყოფს, არამედ სიცოცხლის ხანგრძლივობას და ხარისხს აუმჯობესებს.

გახსოვდეთ: თქვენი ჯანმრთელობა თქვენს ხელშია!

მეცნიერებმა მსოფლიოში ყველაზე პატარა კარდიოსტიმულატორი შექმნეს, რომელიც ბრინჯის მარცვალზე პატარაა

მეცნიერებმა მსოფლიოში ყველაზე პატარა კარდიოსტიმულატორი შექმნეს, რომელიც ბრინჯის მარცვალზე პატარაა
#post_seo_title

ამერიკელმა მეცნიერებმა მსოფლიოში ყველაზე პატარა (3,5 მმ) კარდიოსტიმულატორი შექმნეს, რომელიც ბრინჯის მარცვალზე პატარაა. ინფორმაცია სამეცნიერო ჟურნალ Nature-ში გამოქვეყნდა.

ეს დროებითი კარდიოსტიმულატორია, რომლის ამოღებასაც ქირურგიული ჩარევა არ სჭირდება და ის გარკვეული დროის შემდეგ ორგანიზმში გაიწოვება. ორგანიზმში მისი შეყვანა შპრიცის მეშვეობითაა შესაძლებელი. აპარატი პლასტირის მეშვეობით აქტიურდება, რომელსაც პაციენტის გულმკერდზე ამაგრებენ. არითმიის შემთხვევაში პლასტირი ინფრაწითელ სხივურ იმპულსებს გამოსცემს. სწორედ ეს იმპულსები რთავს კარდიოსტიმულატორს, რომელიც გულის რითმის ნორმალიზებისთვის ელექტრული სიგნალების გენერირებას ახდენს.

მას შემდეგ, რაც კარდიოსტიმულატორი თავის ფუნქციას შეასრულებს (რამდენიმე დღიდან რამდენიმე კვირამდე) ის ადამიანის ორგანიზმში გაიწოვება, როგორც ქირურგიული ძაფები. მეცნიერებმა მოწყობილობა ცხოველებზე წარმატებით დატესტეს. ეს მოწყობილობა ექიმებს არა მხოლოდ კარდიოლოგიაში დაეხმარება, არამედ მნიშვნელოვან როლს შეასრულებს ჭრილობების შეხორცების პროცესში და ძვლოვანი ქსოვილის აღდგენაში.

როგორ შეიძლება პარაცეტამოლმა თქვენი უნაყოფობა გამოიწვიოს!

როგორ შეიძლება პარაცეტამოლმა თქვენი უნაყოფობა გამოიწვიოს!
#post_seo_title

როგორ შეიძლება პარაცეტამოლმა თქვენი უნაყოფობა გამოიწვიოს!

პროფესორი  გიორგი ფხაკაძე, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, საერთაშორისო ჯანდაცვის ექსპერტი
პარაცეტამოლი (ასევე ცნობილია როგორც აცეტამინოფენი) მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული და გავრცელებული ტკივილგამაყუჩებელია. ათწლეულების განმავლობაში იგი მიიჩნეოდა უსაფრთხო პრეპარატად – გამოყენებადს თავის ტკივილის, სიცხის, გრიპის და სხვა მტკივნეული მდგომარეობისას, მათ შორის ორსულობის დროსაც.
თუმცა, ახალი სამეცნიერო მტკიცებულებები ამტკიცებს, რომ ეს “უსაფრთხო” წამალი შესაძლოა ერთ-ერთ მთავარ როლს თამაშობდეს კაცობრიობის მზარდ რეპროდუქციულ კრიზისში: უჩვეულოდ მკვეთრ ვარდნაში სპერმის რაოდენობის, ტესტოსტერონის დონის და მომავალი თაობების რეპროდუქციულ ჯანმრთელობაში.
მამაკაცის ფერტილობა კატასტროფულად იკლებს – არის თუ არა დამნაშავე პარაცეტამოლი?
2017 წელს გამოქვეყნებულმა მნიშვნელოვანმა მეტა-ანალიზმა (Human Reproduction Update) აჩვენა, რომ დასავლური ქვეყნების მამაკაცებში სპერმის რაოდენობა 1973 წლიდან 2011 წლამდე 50%-ზე მეტად შემცირდა. ეს უჩვეულოდ სწრაფი კლება მეცნიერებმა “მამაკაცის ფერტილობის კრიზისად” მოიხსენიეს.
მაშინ როცა დამნაშავედ ძირითადად ითვლებოდნენ პლასტმასი, ფტალატები და ბისფენოლი A (BPA), ბოლო წლებში ყურადღება მიექცა იმ მედიკამენტებსაც, რომლებიც შესაძლოა ჰორმონალური ბალანსის დარღვევას იწვევდეს – მათ შორის, პარაცეტამოლს.
კვლევამ (Kristensen და სხვები, 2018) აჩვენა, რომ პარაცეტამოლი მოქმედებს ლეიდიგის უჯრედებზე, რაც იწვევს ტესტოსტერონის დონის დაქვეითებას. ეს ჰორმონი აუცილებელია მამაკაცის სასქესო ორგანოების სწორი ფორმირებისთვის და სპერმის წარმოებისთვის.
რა ხდება ორსულობის დროს, როდესაც ქალი პარაცეტამოლს იღებს?
პლაცენტა პარაცეტამოლს სრულად ვერ ფილტრავს – ეს ნიშნავს, რომ მედიკამენტი თავისუფლად გადადის ნაყოფში.
კვლევების მიხედვით:
• ორსულობის მეორე ტრიმესტრში პარაცეტამოლის მიღება დაკავშირებულია 40%-ით გაზრდილ რისკთან, რომ ბიჭს სათესლე ჯირკვლები საშვილოსნოში არ ჩამოუშვდეს (კრიპტორქიზმი), რაც ზრდის უნაყოფობისა და სათესლე ჯირკვლების კიბოს რისკს.
• პარაცეტამოლი შესაძლოა 45%-ით შეამციროს ნაყოფის ტესტოსტერონის დონე, რაც გავლენას ახდენს მომავალ რეპროდუქციულ სისტემაზე.
სპერმის ხარისხი და გენეტიკური დაზიანება – ეს მხოლოდ რაოდენობაზე არ არის
2021 წელს African Journal of Urology-ში გამოქვეყნებული ექსპერიმენტული კვლევის თანახმად, პარაცეტამოლის რეგულარულმა გამოყენებამ მამაკაც თაგვებში გამოიწვია:
• სპერმის მოძრაობის დაქვეითება,
• სპერმის საერთო რაოდენობის შემცირება,
• და დნმ-ის სერიოზული დაზიანება, რაც მომავალ თაობაში მუტაციების რისკს ზრდის.
პარაცეტამოლის დაგროვება ორგანიზმში – საშიშროება “ნორმალურ დოზაშიც”
ერთ-ერთი მთავარი პრობლემა ის არის, რომ პარაცეტამოლი შესაძლოა ორგანიზმში დაგროვდეს – განსაკუთრებით ბავშვებში და ნაყოფში, რომელთაც მეტაბოლიზმი ჯერ ბოლომდე განვითარებული არ აქვთ.
2017 წლის კვლევამ (Reproductive Toxicology) დაადგინა, რომ ნაყოფის ღვიძლში პარაცეტამოლის ნარჩენები ექსპოზიციიდან 48 საათის შემდეგაც ფიქსირდება, რაც მიუთითებს მის ნელ გამოდევნაზე.
გარემო და მედიკამენტური ზემოქმედება – რეპროდუქციული სისტემის ორმაგი საფრთხე
Le Monde-ის გამოძიება (2022) მიუთითებს, რომ პარაცეტამოლი შესაძლოა გახდეს ერთ-ერთი რგოლი იმ ქიმიური ნივთიერებების ჯაჭვში, როგორიცაა პლასტმასი, დიოქსინები, PFAS და ფტალატები – ეს ყველაფერი მოქმედებს როგორც ენდოკრინული სისტემის დამრღვევი.
საბოლოოდ, ეს ნიშნავს, რომ ჩვენი გარემო – და წამლები, რომლებსაც ყოველდღიურად ვიყენებთ – ერთობლივად მოქმედებენ რეპროდუქციული ჯანმრთელობის წინააღმდეგ.
რეკომენდაციები – რა უნდა ვიცოდეთ და გავითვალისწინოთ?
1. გადახედეთ ორსულობის დროს პარაცეტამოლის უსაფრთხოებად მიჩნეულ სტატუსს.
– კვლევები მიანიშნებს, რომ მას სერიოზული რეპროდუქციული გავლენა შეიძლება ჰქონდეს.
2. შეზღუდეთ პარაცეტამოლის მოხმარება ბავშვებში და ორსულებში.
– გამოიყენეთ მხოლოდ ექიმის რეკომენდაციით.
3. განიხილეთ ალტერნატიული საშუალებები ტკივილის წინააღმდეგ.
– არასამედიცინო გზები, როგორიცაა დასვენება, სიცივე, ფიზიოთერაპია.
4. გაავრცელეთ ინფორმაცია.
– საზოგადოებამ უნდა იცოდეს რეალური საფრთხეების შესახებ.
დასკვნა – კომფორტის ფასად უნაყოფობა?
პარაცეტამოლმა მრავალჯერ შეამსუბუქა ტკივილი და სიცხე მილიონობით ადამიანს. მაგრამ რაც დრო გადის, მეცნიერება გვაჩვენებს, რომ მას შესაძლოა ფარული ზიანი მოჰქონდეს მომავალ თაობებზე. დროა, საზოგადოება და ჯანდაცვის სისტემები ამ საკითხს მეტი სიფრთხილით მოეკიდონ.
წყაროები (დეტალურად):
1. Kristensen DM, et al.
სათაური: Paracetamol (acetaminophen) and male reproductive health: Recent advances and new research directions
ჟურნალი: Andrology
გამომცემლობა: Wiley Online Library
გამოცემის თარიღი: 2018
2. Arendrup FS, et al.
სათაური: Acetaminophen (Paracetamol) exposure in human fetal testis: Effects on steroidogenesis and Sertoli cell number
ჟურნალი: Scientific Reports
გამომცემლობა: Nature Publishing Group
გამოცემის თარიღი: 2021
3. Kristensen DM, et al.
სათაური: Analgesic use—prenatal exposure and reproductive consequences
ჟურნალი: African Journal of Urology
გამომცემლობა: Elsevier
გამოცემის თარიღი: 2016
4. Rasoulpour RJ, et al.
სათაური: Paracetamol impairs testicular development and function
ჟურნალი: Environmental Health Perspectives
გამომცემლობა: National Institutes of Health
გამოცემის თარიღი: 2017
5. Le Monde Investigation
სათაური: Plastics, dioxins and paracetamol are key players in the decline in male fertility
გამომცემლობა: Le Monde (ინგლისურ ენაზე)
გამოცემის თარიღი: 10 ივნისი, 2022
6. Bauer AZ, Swan SH, et al.
სათაური: Paracetamol use during pregnancy—a call for precautionary action
ჟურნალი: Nature Reviews Endocrinology
გამომცემლობა: Springer Nature
გამოცემის თარიღი: სექტემბერი, 2021
გაიგეთ მეტი: შენი ექიმი – პაციენტის განათლება და ჯანმრთელობის სიახლეები:
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე:
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი; WHO-ს ექსპერტი; Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება ჯანდაცვის სექტორში, როგორც საქართველოში, ასევე – საერთაშორისო დონეზე.
გთხოვთ გაავრცელოთ სტატია, რომ მეტი ადამიანი იყოს ინფორმირებული!

ყველა დედასა და ბავშვს უნდა ჰქონდეს წვდომა მაღალი ხარისხის მოვლაზე ორსულობის, მშობიარობის და მის შემდგომ პერიოდში

ორსულობის პერიოდის ოფთამლოლოგიური პრობლემები
#post_seo_title

ყველა დედასა და ბავშვს უნდა ჰქონდეს წვდომა მაღალი ხარისხის მოვლაზე ორსულობის, მშობიარობის და მის შემდგომ პერიოდში.

დედათა და ახალშობილთა ჯანმრთელობაში ინვესტიცია არის ინვესტიცია მომავალში.

დემენცია, ინსულტი და დეპრესია – დაავადებები, რომელთა დიდი ნაწილი თავიდან აცილებადია!

დემენცია, ინსულტი და დეპრესია – დაავადებები, რომელთა დიდი ნაწილი თავიდან აცილებადია!
#post_seo_title

დემენცია, ინსულტი და დეპრესია – დაავადებები, რომელთა დიდი ნაწილი თავიდან აცილებადია!

პროფესორიგიორგი ფხაკაძე
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის საერთაშორისო ექსპერტი
დღეს მსოფლიოში 55 მილიონზე მეტი ადამიანი ცხოვრობს დემენციით და პროგნოზით, ეს რიცხვი თითქმის სამჯერ გაიზრდება 2050 წლამდე!
ინსულტით გამოწვეული სიკვდილიანობა სავარაუდოდ გაორმაგდება, ხოლო
10-დან 2 მოზრდილი ადამიანი განიცდის დეპრესიას ცხოვრების გვიან ეტაპზე.
მაგრამ ახალმა კვლევებმა გვაჩვენა: ეს ყველაფერი არც გენეტიკური განაჩენია და არც გარდაუვალი ბედი!
NN-ის სტატიის მიხედვით (2024):
მრავალი კვლევა აჩვენებს, რომ ცხოვრების წესის ცვლილებები – როგორიცაა სწორი კვება, ფიზიკური აქტივობა, სტრესის მართვა და ტვინის მუდმივი აქტიურობა – ამცირებს დემენციის, ინსულტის და დეპრესიის რისკს.
ძირითადი მიგნებები კვლევებიდან:
1. დემენციის თავიდან აცილება:
WHO-ის შეფასებით, დემენციის შემთხვევების 40%-მდე შეიძლება თავიდან ავიცილოთ ცხოვრების სტილის მართვით.
ყოველდღიური სიარული, წიგნების კითხვა, ახალი უნარების სწავლა ტვინის აქტიურობას ინარჩუნებს.
2. ინსულტის პრევენცია:
მაღალი წნევა და ქოლესტერინი მთავარი რისკ-ფაქტორებია.
მიწოდებული მონაცემებით, ინსულტის 80% პრევენციულია ჯანსაღი კვებითა და ფიზიკური აქტივობით.
3. დეპრესია 60+ ასაკში:
სოციალური იზოლაცია ზრდის დეპრესიის რისკს 60%-ით.
აქტიური ურთიერთობები, მოხალისეობა, ჯგუფური აქტივობები ამცირებს ამ რისკს.
5 რჩევა ტვინის ჯანმრთელობისთვის:
1.იზრუნეთ კვებაზე – მეტი ბოსტნეული, თევზი, ზეითუნის ზეთი – ეგრეთწოდებული “მეტერანული დიეტა”
2.მოძრაობა ყოველდღიურად – 30 წუთი სეირნობა უკვე საკმარისია
3.გაავარჯიშეთ ტვინი – წაიკითხეთ, ისწავლეთ ახალი ენა ან ჰობი
4.მართეთ სტრესი – მედიტაცია, სუნთქვითი ვარჯიშები, ბუნებაში ყოფნა
5.შეინარჩუნეთ სოციალური აქტიურობა – საუბარი, შეხვედრები, ჯგუფები
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე ამბობს:
„დემენცია და ინსულტი არა მხოლოდ პაციენტის, არამედ მთელი ოჯახის ტრაგედიაა. კარგია, რომ დღეს უკვე ვიცით – მათი დიდი ნაწილი თავიდან აცილებადია. მოდით, ვიწყოთ ზრუნვა 30 წლიდან და არა 70-ზე გვიან!“
წყარო:
CNN Health, Sandee LaMotte. “You may be able to delay or prevent dementia, stroke and depression. Here’s how” – 30 მარტი, 2024
გაუზიარეთ ეს სტატია ყველას, ვისაც აწუხებს მეხსიერების პრობლემა, აქვს ინსულტის რისკი, ან ზრუნავს ასაკოვანი ახლობლის ჯანმრთელობაზე!
შეიძლება იყოს 1 person გამოსახულება

ADHD-ის წამლები და გულის მუშაობა – რას გვირჩევს მეცნიერება?

ADHD-ის წამლები და გულის მუშაობა – რას გვირჩევს მეცნიერება?
#post_seo_title

ADHD-ის წამლები და გულის მუშაობა – რას გვირჩევს მეცნიერება?

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე – საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე

ბოლო წლებში ბევრს აინტერესებს, როგორ მოქმედებს ყურადღების დეფიციტისა და ჰიპერაქტივობის (ADHD) სამკურნალო წამლები გულზე. განსაკუთრებით მშობლებს, რომელთა ბავშვებს ექიმებმა გამოუწერეს მედიკამენტები, ხშირად უჩნდებათ კითხვა – ხომ არ აზიანებს ეს გულს?

ახალი, მასშტაბური კვლევის შედეგად გაირკვა: ADHD-ის სამკურნალო წამლები იწვევს მხოლოდ მცირე ცვლილებებს გულის რიტმში და წნევაში, რაც უმეტეს შემთხვევაში კლინიკურად უმნიშვნელოა.

კვლევის დეტალები:

ანალიზში შევიდა 102 რანდომიზებული კონტროლირებადი კვლევა,

საერთო ჯამში – 22,000-ზე მეტი მონაწილე, ბავშვები და მოზარდები.

დამუშავებული იქნა როგორც სტიმულანტური (მაგ. მეთილფენიდატი, ამფეტამინები), ისე არასტიმულანტური პრეპარატების გავლენა.

შედეგები:

სტიმულანტები საშუალოდ ზრდიან პულსს 5-7 დარტყმით წუთში და წნევას – 2-3 მმ.

არასტიმულანტები (მაგ. ატომოქსეტინი) იწვევენ მსგავსი დონის ცვლილებებს.

გუანფაცინი კი პირიქით – ამცირებს არტერიულ წნევას და გულისცემას.

წყარო: Neuroscience News / European Child & Adolescent Psychiatry, 2024

https://neurosciencenews.com/adhd-psychopharmacology-heart…/

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე განმარტავს:

„ეს კვლევა მნიშვნელოვანია მშობლებისა და პაციენტებისთვის. ის გვიჩვენებს, რომ წამლები ძირითადად უსაფრთხოა, მაგრამ გულის ჯანმრთელობის რეგულარული კონტროლი მაინც საჭიროა – განსაკუთრებით იმ შემთხვევაში, თუ ადამიანს უკვე აქვს გულის პრობლემები.“

ექიმების რეკომენდაციები:

  1. ელემენტარული კარდიოლოგიური სკრინინგი – თუნდაც ECG დაწყებამდე.
  2. გულისცემისა და წნევის პერიოდული მონიტორინგი – თვეში ერთხელ.
  3. შეწყვეტა დაუყოვნებლივ, თუ გამოვლინდა მკვეთრი ტაქიკარდია ან წნევის მატება.
  4. მრავალპროფილური მიდგომა – ფსიქოლოგის, ფსიქიატრის და პედიატრის მონაწილეობით.

მთავარი გზავნილი:

  • ADHD-ის მკურნალობა აუმჯობესებს ბავშვის აკადემიურ და სოციალურ ფუნქციონირებას
  • ამცირებს ავტოსაგზაო შემთხვევებისა და თვითდაზიანების რისკს
  • და გრძელვადიან პერსპექტივაში – აქვეითებს სიკვდილიანობასაც
  • ამიტომ, სწორი მონიტორინგისა და ექიმის ზედამხედველობის პირობებში, წამლების სარგებელი სჭარბობს მცირე რისკებს.

გთხოვთ, გაუზიარეთ ეს ინფორმაცია იმ მშობლებს, ვისაც ეს ეხება – სანდო ინფორმაცია უსაფრთხოების შესახებ უნდა იცოდეს ყველამ.

დაწერეთ კომენტარებში – გაქვთ თუ არა გამოცდილება ADHD-ის მკურნალობაში.

sheniekimi.ge – შენი ექიმი

#გიორგიფხაკაძე #drpkhakadze #ADHD #ბავშვებისჯანმრთელობა #გულისჯანმრთელობა #წნევა #ფსიქიკურიარღვევები #შენიექიმი #აქხარისხია

 

შეიძლება იყოს heart გამოსახულება

გლაზურიანი დონატი ჯობს კეტჩუპს? – სიმართლე დამალული შაქრის შესახებ

გლაზურიანი დონატი ჯობს კეტჩუპს? – სიმართლე დამალული შაქრის შესახებ
#post_seo_title

გლაზურიანი დონატი ჯობს კეტჩუპს? – სიმართლე დამალული შაქრის შესახებ

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,

გგონიათ, რომ კეტჩუპი „უწყინარია“ და ბევრად ჯანსაღია ტკბილეულზე? – იქნებ ჯობია კიდევ ერთხელ დაფიქრდეთ.

უახლესი ანალიზები აჩვენებს, რომ საშუალო რაოდენობის კეტჩუპში შეიძლება უფრო მეტი შაქარი იყოს, ვიდრე გლაზურიან დონატში.

შედარება:

  • გლაზურიან დონატში საშუალოდ არის 10 გრამი შაქარი;
  • ხოლო კეტჩუპის 3 სუფრის კოვზში – რომელიც რეალურად მოიხმარება ერთ ულუფაზე – შეიძლება იყოს 12 გრამამდე შაქარი!

მიუხედავად იმისა, რომ შეფუთვაზე ხშირად მითითებულია მხოლოდ 1 სუფრის კოვზი როგორც “სტანდარტული ულუფა”, პრაქტიკაში ადამიანები და რესტორნები იყენებენ 2-3-ჯერ მეტს.

პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:

„ამ შემთხვევაში საქმე გვაქვს დამალულ საფრთხესთან – შაქარი ბევრ ‘უწყინარ’ პროდუქტში შეიძლება იყოს გადაჭარბებული ოდენობით.

ძალიან ხშირად, ტკბილეულს ვამტყუნებთ, მაგრამ კვების სხვა პროდუქტებში – როგორიცაა სოუსები, კეტჩუპი, ნახევარფაბრიკატები – შაქარი ჩუმად გროვდება და საბოლოოდ ჯანმრთელობას სერიოზულად აზიანებს.

საქართველოს მოსახლეობამ აუცილებლად უნდა დაიწყოს წარწერების კითხვა, შაქრის შემცველობის გაცნობიერება და რაც მთავარია – გადაჭარბებული მოხმარების თავიდან აცილება.“

რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?

  • შაქრის ჭარბი მოხმარება დაკავშირებულია:
  • დიაბეტთან
  • გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებთან
  • ჭარბ წონასთან
  • ბავშვის განვითარების შეფერხებასთან
  • განსაკუთრებით საშიშია ბავშვებისთვის, რადგან კეტჩუპი ხშირად გამოიყენება როგორც ბავშვთა საკვების ნაწილი.

გააკეთეთ მარტივი არჩევანი:

  • წაიკითხეთ პროდუქტის ეტიკეტი
  • ეცადეთ გამოიყენოთ ნაკლები სოუსი
  • შეცვალეთ ტკბილი კეტჩუპი ბუნებრივი ალტერნატივებით (ტომატის პასტა, უცხიმო იოგურტი სუნელებით და ა.შ.)

წყარო:

Healthline, Nutrition Facts Database, Harvard School of Public Health

გაიგეთ მეტი: https://www.sheniekimi.ge

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე

“საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის” თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი;

WHO-ს ექსპერტი; Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი.

25 წელზე მეტი გამოცდილება ჯანდაცვის სფეროში.

გაუზიარე ეს სტატია – სიმართლე შაქრის შესახებ ბევრმა უნდა იცოდეს!

#გიორგიფხაკაძე #drpkhakadze #შაქარი #კეტჩუპი #გლაზურიანიდონატი #დონატი #ჯანმრთელობა #შენიექიმი #აქხარისხია @[61552603185704:2048:SheniEkimi.gehttp://xn--podalbard8ewa.ge/]

კოვიდი კი არა – სიმსივნე აღმოჩნდა!

კოვიდი კი არა – სიმსივნე აღმოჩნდა!
#post_seo_title

კოვიდი კი არა – სიმსივნე აღმოჩნდა!

როცა ახალგაზრდაა, ჯანმრთელი ხარ და უბრალოდ თავს სუსტად გრძნობ – შეიძლება არც კი იფიქრო, რომ საქმე სასიცოცხლოდ საშიშ დაავადებას ეხება…
ასე მოხდა 33 წლის ოლივია ნოულზის შემთხვევაშიც.
ქალაქ ბლექპულიდან (დიდი ბრიტანეთი), ოლივიას ქონდა დაღლილობა და თავის ტკივილები, რაც ექიმებმა „გრძელვადიან კოვიდს“ დაუკავშირეს.
მაგრამ ერთ დღეს მას ასტკივდა კბილები და სასწრაფოდ საავადმყოფოში წავიდა.
იქ აღმოაჩინეს:
  • მწვავე მიელოიდური ლეიკემია (AML) – იშვიათი და ძალიან აგრესიული სისხლის სიმსივნე.
მან გაიარა ქიმიოთერაპია, ცოტა ხანში მიაღწია გაუმჯობესებას… მაგრამ სიმსივნე დაბრუნდა.
ოლივიამ ჩაიტარა ექსპერიმენტული CAR-T იმუნოთერაპია, რამაც სიმსივნის პროცესი დროებით შეაჩერა და კიდევ ერთი ტრანსპლანტაციის საშუალება მისცა.
მაგრამ 2025 წლის დასაწყისში სიმსივნე ისევ დაბრუნდა.
და მაინც – ოლივიამ შეძლო £25,000-ის შეგროვება ლეიკემიის კვლევისთვის, მარათონში მონაწილეობით!
სწორედ ასეთი ადამიანები ცვლიან მომავალს.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე:
„ეს შემთხვევა ნათლად გვაჩვენებს, რამდენად საშიშია არასწორი დიაგნოზი.
სულ რაღაც დაღლილობასა და თავის ტკივილს მიაწერეს კოვიდი — და გოგონამ სიმსივნის მკურნალობა დაგვიანებით დაიწყო.
ჩვენ, ექიმები, უნდა ვიყოთ მეტად ფხიზლად. არ შეიძლება ნებისმიერი ქრონიკული სიმპტომი კოვიდს მივაწეროთ.
სწრაფი და ზუსტი დიაგნოზი — ამაშია გადარჩენის შანსი.“
რას უნდა მიაქციოთ ყურადღება:
თუ ხანგრძლივად გაწუხებთ დაღლილობა, თავის ტკივილი, ძილიანობა — ეს არ არის უბრალოდ სტრესი ან კოვიდი,
ჩაიტარეთ სისხლის ანალიზი — სრული პროფილი, ფერიტინი, ჰემოგლობინი
მოითხოვეთ დამატებითი გამოკვლევები, თუკი გრძნობთ, რომ რაღაც არ არის რიგზე,
გთხოვთ გააზიარეთ ეს პოსტი – შესაძლოა ვიღაცას სიცოცხლე გადაარჩინოს.
sheniekimi.ge – შენი ექიმი
წყარო:
Daily Mail. “Woman, 33, has months to live after long Covid turned out to be cancer.”
გამოქვეყნება: 2025 წლის 1 აპრილი.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH), მედიცინის დოქტორი (PhD); საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი.

ანტიბიოტიკების კრიზისს გადამწყვეტი პასუხი? ახალი ვაქცინის კონცეფცია

ანტიბიოტიკების კრიზისს გადამწყვეტი პასუხი? ახალი ვაქცინის კონცეფცია
#post_seo_title

ანტიბიოტიკების კრიზისს გადამწყვეტი პასუხი? ახალი ვაქცინის კონცეფცია

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
მსოფლიო ჯანდაცვა დგას ანტიბიოტიკების მდგრადობის (AMR – Antimicrobial Resistance) უკიდურესად საშიშ ზღვარზე — მაგრამ ახალი კვლევა გვაძლევს იმედს, რომ ამ კრიზისის გადალახვა შესაძლებელია!
შვეიცარიაში, ETH Zurich-ში, პროფესორმა ემა სლაკმა და მისმა გუნდმა წარმოადგინა უნიკალური მიდგომა:
ვაქცინა + კარგი მიკროორგანიზმებით ნაწლავის მიზნობრივი კოლონიზაცია
ანუ, ვაქცინა არა მხოლოდ ასწავლიან იმუნურ სისტემას მავნე ბაქტერიებთან ბრძოლას, არამედ ამავდროულად “გადატვირთავს” ნაწლავურ მიკრობიომს უსაფრთხო ბაქტერიებით — რაც ხელს უშლის ანტიბიოტიკების მიმართ მდგრადი პათოგენების განვითარებას.
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?
• ყოველწლიურად მსოფლიოში 1.2 მილიონი ადამიანი იღუპება ანტიბიოტიკების რეზისტენტული ინფექციების გამო
• WHO აცხადებს, რომ 2050 წლისთვის ეს რიცხვი შეიძლება 10 მილიონს მიაღწიოს
• ანტიბიოტიკების ხშირი და არასწორი გამოყენება იწვევს მიკრობების “გაღიზიანებას”, რაც უკვე აღარ ემორჩილებიან მკურნალობას
• ნაწლავის მიკრობიომის დაცემა იწვევს კუჭ-ნაწლავის, იმუნური სისტემის და ზოგადად ორგანიზმის კომპრომეტაციას
ახალი ვაქცინა, სახელწოდებით “Vaxcolonize” (კვლევის ფაზაში), აერთიანებს:
1. ვაქცინაციას პათოგენების წინააღმდეგ
2. კოლონიზაციას შერჩეული სასარგებლო ბაქტერიებით (მაგალითად E. coli Nissle ტიპის პრობიოტიკებით)
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე აღნიშნავს:
„ეს ერთ-ერთი ყველაზე პერსპექტიული ინოვაციაა ანტიბიოტიკების ეპოქის შემდგომი სამყაროსთვის.
თუ არ მივიღებთ პრევენციულ ზომებს, მივალთ იმ რეალობამდე, სადაც უბრალო ინფექციაც კი სასიკვდილო გახდება.
ახლა ვაქცინას არა მხოლოდ დაავადების პრევენციის, არამედ ანტიბიოტიკების ალტერნატივად გამოყენების პოტენციალი ეძლევა.“
რა უნდა გავითვალისწინოთ:
არ მიიღოთ ანტიბიოტიკები ექიმის დანიშნულების გარეშე
დაიცავით პრობიოტიკური ბალანსი კვებითა და დანამატებით
აცრები და პრევენცია არის მძლავრი იარაღი AMR-ის წინააღმდეგ
მომავალში მსგავსი ვაქცინები შესაძლოა შევიდეს ბავშვთა იმუნიზაციის გეგმებში
წყარო:
European Research Council (ERC), გამოქვეყნება: მარტი, 2025
“A novel approach to fight antibiotic resistance” – Supported by ERC Consolidator Grant to Prof. Emma Slack, ETH Zurich
ბმული: https://bit.ly/42hqBO8
sheniekimi.ge – შენი ექიმი
გააზიარე ეს პოსტი — იცოდე როგორ დავიცვათ ანტიბიოტიკების მომავალი!
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH), მედიცინის დოქტორი (PhD);
საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი.
შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
კითხვა 1 / 1
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
Verified by MonsterInsights