ერთ-ერთი ყველაზე საშიში და გადამდები ინფექციური დაავადება – საერთაშორისო საფრთხე, გადამდები ინფექციის მქონე მგზავრი
Accreditation Canada-ს ინოვაციური მეთოდი უკვე საქართველოშია – როგორ ინერგება კლინიკების საერთაშორისო ხარისხის გაძლიერება პრაქტიკაში
2025 წლის 25 აპრილს კლინიკა „ჰერა 2011“-ს ყოველთვიური მონიტორინგის ფარგლებში სტუმრობდა საერთაშორისო მააკრედიტირებელი ორგანიზაცია „აკრედიტაცია კანადა“.

ვიზიტი კიდევ ერთხელ ადასტურებს იმ მაღალი ხარისხის მოთხოვნებს, რომელსაც ეს ორგანიზაცია საქართველოში დანერგილ კლინიკებში სისტემურად ახორციელებს.
Accreditation Canada-სთან თანამშრომლობა კლინიკის რეპუტაციას მნიშვნელოვნად აძლიერებს, რადგან ადასტურებს მის შესაბამისობას საერთაშორისო ხარისხის და პაციენტზე ორიენტირებული მომსახურების სტანდარტებთან.
ჯანდაცვის ხარისხისა და უსაფრთხოების გაუმჯობესების პროცესში საქართველო მნიშვნელოვან საერთაშორისო პლატფორმას შეუერთდა — Accreditation Canada-ს. ეს ორგანიზაცია მთელ მსოფლიოში ცნობილია მკაცრი სტანდარტებით, ხოლო საქართველოში მისი საქმიანობა ერთ-ერთი გამორჩეული მაგალითია იმისა, როგორ შეიძლება გლობალური სტანდარტი წარმატებით დაინერგოს ადგილობრივ დონეზე.

ვინ არის გიორგი ფხაკაძე და რა ცვლილება მოიტანა მან?

Accreditation Canada-ს წარმომადგენელი საქართველოში, WHO-ს (ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის) ექსპერტი, პროფესორი გიორგი ფხაკაძე არის ადამიანი, რომელმაც ამ პროცესს საქართველოში საფუძველი ჩაუყარა.
მისი ხელმძღვანელობით ჩამოყალიბდა ადგილობრივ ექსპერტთა გუნდი, რომელიც სრულად გადამზადდა კანადური სტანდარტების შესაბამისად.

ეს გუნდი დღეს უკვე არამხოლოდ საქართველოში, არამედ სხვა ქვეყნებშიც ატარებს კლინიკების შეფასებასა და აკრედიტაციის პროცესებს.
რა ეტაპზეა აკრედიტაციის პროცესი საქართველოში?
საქართველოში 24-მა კლინიკამ დაიწყო თანამშრომლობა Accreditation Canada-სთან, თუმცა მხოლოდ 9 კლინიკამ შეძლო პლატინის ხარისხის მოპოვება.
რა განასხვავებს Accreditation Canada-ს სხვა ორგანიზაციებისგან?
გიორგი ფხაკაძის განმარტებით, Accreditation Canada-ს ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული მიდგომა არის მუდმივი, თვიური მონიტორინგი.
თუ სხვა აკრედიტაციის სისტემები მხოლოდ 3 წელიწადში ერთხელ ან წელიწადში ერთხელ ამოწმებენ დაწესებულებას, კანადური სტანდარტის შესაბამისად, თითოეული ცხრავე კლინიკა ყოველთვიურად მიიღებს მონიტორინგს, რაც სერიოზულად ამაღლებს ხარისხს და აკონტროლებს სტანდარტების დაცვას რეალურ დროში.
პაციენტთა საბჭოები – კლინიკების განვითარების ახალი მოდელი
Accreditation Canada-ს სტანდარტების მიხედვით, პაციენტთა და ოჯახის წევრების ჩართულობა აუცილებელია ჯანდაცვის დაწესებულების მუშაობაში. გიორგი ფხაკაძის ინიციატივით, საქართველოში ამ ცხრავე კლინიკაში ჩამოყალიბდა პაციენტთა საბჭოები, რომლებიც შედგება პაციენტებისა და მათი ოჯახის წევრებისგან.
პაციენტთა საბჭოები:
- თვეში ერთხელ იკრიბებიან
- აძლევენ კლინიკებს უკუკავშირს
- სთავაზობენ იდეებს სერვისების გაუმჯობესებისა და პაციენტზე მორგებული გარემოს შესაქმნელად
პაციენტთა საბჭოების სამდივნო კოორდინაციას უწევს პროცესს და აერთიანებს ყველა საბჭოს საერთო ხედვაში.
Accreditation Canada-ს მიდგომა საქართველოში შეიძლება ჩაითვალოს როგორც წარმატებული მაგალითი იმისა, როგორ უნდა განხორციელდეს ხარისხის მართვა სისტემურად, მდგრადად და პაციენტზე ორიენტირებულად. გიორგი ფხაკაძის ხელმძღვანელობით, საქართველომ არა მხოლოდ მიიღო მაღალი სტანდარტები, არამედ თავადაც გახდა ექსპორტიორი — ექსპერტების, ცოდნისა და გამოცდილებისა.
როგორ გახდნენ ქართველები საერთაშორისო დონის აკრედიტაციის ექსპერტები?
როგორც სტატიაში აღინიშნა, Accreditation Canada-ს ინოვაციური მიდგომის შედეგად, საქართველოში პირველად ჩამოყალიბდა ადგილობრივი ექსპერტთა გუნდი, რომელიც დღეს უკვე საერთაშორისო მასშტაბით აღიარებულ სპეციალისტებად ითვლებიან.

გიორგი ფხაკაძის ხელმძღვანელობით, ქართველმა სპეციალისტებმა:
- გაიარეს სრული გადამზადება კანადური ჯანდაცვის ხარისხის სტანდარტებით.
ეს გუნდი დღეს არა მხოლოდ საქართველოში, არამედ სხვა ქვეყნებშიც:
- მართავს კლინიკების მონიტორინგს
- მონაწილეობს აკრედიტაციის პროცესებში
- წარმოადგენს საქართველოს საერთაშორისო ფორუმებსა და შეხვედრებზე
ქართველი ექსპერტების წარმატება აჩვენებს, რომ საქართველოში შესაძლებელია მაღალი დონის პროფესიული მომზადება და მსოფლიო დონის სტანდარტების დანერგვა ადგილობრივ დონეზე.
იმსჯელეს დემოგრაფიული მდგომარეობის გაუმჯობესების ხელშეწყობის მიზნობრივი სახელმწიფო პროგრამის, ასევე ტყვიით მოწამვლის პრევენციის და ტყვიაზე მდგრადი ზედამხედველობის სისტემის შექმნის თაობაზე
პარლამენტის ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტმა ბათუმში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლეს საბჭოში გასვლითი სხდომა გამართა.
სხდომაზე იმსჯელეს დემოგრაფიული მდგომარეობის გაუმჯობესების ხელშეწყობის მიზნობრივი სახელმწიფო პროგრამის, ასევე ტყვიით მოწამვლის პრევენციის და ტყვიაზე მდგრადი ზედამხედველობის სისტემის შექმნის თაობაზე.
სახელმწიფო პროგრამების შესახებ ინფორმაცია სხდომის მონაწილეებს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრმა მიხეილ სარჯველაძემ გააცნო. მინისტრმა ასევე წარადგინა სახელმწიფო სამედიცინო ჰოლდინგის საქმიანობის ანგარიში.
აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრმა ნინო ნიჟარაძემ ისაუბრა სამინისტროს პროგრამის – „უშვილობის დიაგნოსტიკა და მკურნალობა“ მიმდინარეობაზე, შედეგებსა და გამოწვევებზე. მანვე ყურადღება გაამახვილა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრის 2025 წლის პროგრამების მიმდინარეობაზე.
პარლამენტის ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის გასვლით სხდომას, პარლამენტის წევრებთან ერთად, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს წევრები, ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრების მოადგილეები ესწრებოდნენ.
ახალი კვლევა, გაფრთხილება: ბავშვობის დროს მიღებული ანტიბიოტიკები ზრდის სიმსუქნის რისკს 20%-ით
ბავშვობის დროს მიღებული ანტიბიოტიკები ზრდის სიმსუქნის რისკს 20%-ით – ახალი კვლევა გვაფრთხილებს!

რას ამბობს მეცნიერება – ვაქცინები იწვევს, აუტიზმს?
ვაქცინებს არ იწვევს აუტიზმს – აი, რას ამბობს მეცნიერება
- ვაქცინები იცავს ბავშვებს და მოზრდილებს სერიოზული ინფექციებისგან;
- ვაქცინაცია ამცირებს ეპიდემიების რისკს და იცავს დაუცველებს (ბავშვებს, ხანდაზმულებს, ავადმყოფებს);
- ვაქცინაციის მეშვეობით განადგურდა ისეთი სერიოზული დაავადებები, როგორებიცაა ყვავილი და პოლიომიელიტი.
პაციენტთა საბჭო – ახალი წევრი, ინიციატივები და სასაჩუქრე ვაუჩერი – პაციენტთა საბჭოს ნაყოფიერი შეხვედრა კლინიკა „ჰერა 2011“-ში
პაციენტთა საბჭო
2025 წლის 25 აპრილს კლინიკა „ჰერა 2011“-ში გაიმართა პაციენტთა საბჭოს მორიგი შეხვედრა, სადაც განხილულ იქნა როგორც პაციენტთა გამოცდილების გაუმჯობესების, ასევე ხარისხის განვითარების მნიშვნელოვანი საკითხები.
ახალი წევრი – ირინა ცერაძე
საბჭოს შემადგენლობას ახალი წევრი შეემატა – ქალბატონი ირინა ცერაძე, რომელიც ერთხმად დაამტკიცეს. წევრებმა მას წარმატება უსურვეს და ხაზი გაუსვეს გუნდის ერთიანი მუშაობის მნიშვნელობას პაციენტზე ორიენტირებული გარემოს შექმნის პროცესში.
საჯარო სივრცეების მოწესრიგება – თავმჯდომარის ინიციატივა

საბჭოს თავმჯდომარემ შეხვედრაზე წამოაყენა ინიციატივა კლინიკის საჯარო სივრცეებში, განსაკუთრებით კი საპირფარეშოებში ჰიგიენური პირობების მონიტორინგის კიდევ უფრო გახშირების შესახებ. რეკომენდაციით მოითხოვა ტუალეტების მუდმივი მონიტორინგი.
ხარისხის სამსახურის ანგარიში
ხარისხის სამსახურის წარმომადგენელმა საბჭოს წევრებს გააცნო „აკრედიტაცია კანადის“ ექსპერტების რეკომენდაციების შესრულების სტატუსი. განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო:
- ლაბორატორიული ანალიზების ეფექტურ მუშაობას,
- პასუხების დროულ მიწოდებას,
- შიდა პროგრამული უზრუნველყოფის გაუმჯობესებას და მონიტორინგის მექანიზმების დანერგვას.
აღინიშნა, რომ კლინიკა მუდმივად ზრუნავს პროცესების დახვეწასა და პაციენტთა კმაყოფილების ამაღლებაზე.

პატივი და მოტივაცია – ვაუჩერები საბჭოს წევრებს
შეხვედრის დასასრულს, საბჭოს წევრებს საჩუქრად გადაეცათ ფულადი ვაუჩერები, როგორც მადლობის გამოხატულება მათი აქტიური ჩართულობისა და კლინიკის განვითარებაში შეტანილი წვლილისთვის.
პაციენტთა საბჭო – ინიციატივის მხარდაჭერა ქვეყნის მასშტაბით
განსაკუთრებით აღსანიშნავია, რომ საქართველოს მასშტაბით ყველა იმ კლინიკის პაციენტთა საბჭოს, რომელიც “აკრედიტაცია კანადის” ინიციატივით ჩამოყალინდა, გვერდით უდგას პაციენტთა საბჭოების სამდივნო, რომელიც შეიქმნა ჯანდაცვის მსოფლიო ექსპერტის, პროფესორ გიორგი ფხაკაძის ინიციატივით. სამდივნოს მიზანია, გააძლიეროს პაციენტთა ხმა, ხელი შეუწყოს მათი იდეების რეალიზებას და ხელი შეუწყოს კლინიკებს ხარისხის მუდმივ გაუმჯობესებაში.

კლინიკა „ჰერა 2011“ განაგრძობს პაციენტზე ორიენტირებული, გამჭვირვალე და მაღალი სტანდარტების შესაბამისი სამედიცინო გარემოს განვითარებას, სადაც პაციენტების მოსაზრებებს რეალური ცვლილებები მოსდევს.
ახალი კვლევა, საშიში რეალობა – ადამიანების არტერიებში პლასტმასის 51-ჯერ მეტი რაოდენობა აღმოჩნდა
ადამიანების არტერიებში პლასტმასის 51-ჯერ მეტი რაოდენობა აღმოჩნდა! – ახალი კვლევა გვაფრთხილებს საშიშ რეალობაზე
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
ჩვენი ჯანმრთელობა კიდევ უფრო სერიოზული საფრთხის წინაშე დგას, ვიდრე ოდესმე გვეგონა.
ახალი კვლევის მიხედვით, ინსულტგადატანილი პაციენტების არტერიებში 51-ჯერ მეტი პლასტმასი არის აღმოჩენილი, ვიდრე ჯანმრთელ ადამიანებში.
და ეს პლასტმასი კლავს ჩვენგან ბევრს.
რა აღმოაჩინეს მეცნიერებმა?
აშშ-ის ახალი მძლავრი კვლევის (University of New Mexico) ავტორმა, დოქტორმა როს კლარკმა (Dr. Ross Clark) და მისმა გუნდმა დაადგინა, რომ ინსულტის ან მხედველობის დაკარგვის მქონე პაციენტების კაროტიდულ არტერიებში (კისრის მთავარი სისხლძარღვები) პლასტმასის მიკრო- და ნანონაწილაკების საოცრად მაღალი დონეა.
განსხვავება?
სიმპტომურ პაციენტებში 51-ჯერ მეტი პლასტმასი აღმოჩნდა, ვიდრე მათში, ვისაც მსგავსი პრობლემები არ ჰქონიათ.
ეს აღმოჩენა განიხილეს ამერიკის გულის ასოციაციის (American Heart Association) წლიურ კონფერენციაზე და მან უზარმაზარი შეშფოთება გამოიწვია სამეცნიერო საზოგადოებაში.
როგორ ზემოქმედებს პლასტმასი ჩვენს ორგანიზმზე?
მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ იმ არტერიებში, სადაც პლასტმასის დონე ყველაზე მაღალი იყო:
• იმუნურ უჯრედებსა და ღეროვან უჯრედებში აღინიშნებოდა გენების შეცვლილი აქტივობა;
• დაფიქსირდა ანთების პროცესებთან და სისხლძარღვთა სტაბილურობასთან დაკავშირებული ცვლილებები.
ეს მიგვანიშნებს, რომ პლასტმასის ნაწილაკები არა მხოლოდ ნეიტრალური ნარჩენებია ჩვენს ორგანიზმში, არამედ შეიძლება პირდაპირ იწვევდნენ დაავადებებს.
კვლევა ჯერჯერობით რეცენზირებულ სამეცნიერო ჟურნალში არ გამოქვეყნებულა, თუმცა მისი შედეგები უკვე ახლა საჭიროებს სასწრაფო ყურადღებას.
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?
ჩვენ უკვე ვიცოდით, რომ პლასტმასის მიკრო და ნანონაწილაკები შეგვყვებოდა სუნთქვის, საკვების და სასმელი წყლის გზით.
ახლა კი დასტურდება, რომ ეს მიკროპლასტმასი:
• აღწევს სისხლში,
• ლაგდება არტერიებში,
• და შესაძლოა განაპირობებდეს ინსულტს, ინფარქტს და სხვა გულსისხლძარღვოვან პრობლემებს.
ეს ნიშნავს, რომ პლასტმასის დაბინძურება არა მხოლოდ გარემოს საფრთხეა – არამედ პირდაპირი მკვლელია ჩვენი ჯანმრთელობისთვის.
საქართველოში რა ვითარებაა?
საქართველოში პლასტმასის გამოყენება განსაკუთრებით მაღალია.
მთავარი რისკები:
• პლასტმასის ბოთლები: საქართველოში უმრავლესობა სასმელი წყალი და სხვა სასმელები נמიწოდება პლასტმასის ბოთლებით, ხშირად დაბალი ხარისხის.
• მცირე რეგულაცია: პლასტმასის პროდუქტების წარმოებაზე და იმპორტზე ხარისხის მკაცრი კონტროლი პრაქტიკულად არ არსებობს.
• გადასაყრელი პლასტმასი: ქალაქებსა და სოფლებში პლასტმასის ნარჩენები ხშირად ხვდება წყალსადენებში და ბუნებრივ გარემოში, საიდანაც შემდეგ ისევ ადამიანების ორგანიზმში ბრუნდება.
• საზღვარგარეთიდან შემოსული დაბინძურებული წყალი და პროდუქტი: ზოგიერთი იმპორტირებული პროდუქტი შეიცავს მიკროპლასტმასას, რომლის კონტროლი საქართველოში ძალიან სუსტი ან საერთოდ არ არის.
საქართველოში ინსულტის, ინფარქტის და სხვა გულსისხლძარღვოვანი დაავადებების სტატისტიკა უკვე მაღალია. პლასტმასის ზეგავლენა შესაძლოა ამ მძიმე სტატისტიკის დამატებითი განმაპირობებელი ფაქტორი იყოს.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
“საქართველოში დღეს ძალიან სწრაფი ტემპით იზრდება პლასტმასის მოხმარება, განსაკუთრებით ერთჯერადი ბოთლების და შეფუთვების სახით. ჩვენ უნდა დავიწყოთ საზოგადოების ცნობიერების ამაღლება და დავნერგოთ მკაცრი რეგულაციები პლასტმასის პროდუქტებზე, რათა დავიცვათ ჩვენი მოსახლეობის ჯანმრთელობა. ინსულტები და ინფარქტები შეიძლება თავიდან ავიცილოთ, თუ დღესვე ვიმოქმედებთ.”
როგორ უნდა დავიცვათ თავი?
სანამ დამატებითი კვლევები მიმდინარეობს, ექსპერტები გვირჩევენ:
• შევამციროთ პლასტმასის გამოყენება ყოველდღიურ ცხოვრებაში (პლასტმასის ბოთლები, შეფუთვები, ერთჯერადი ნივთები),
• სასმელი წყალი გავფილტროთ,
• ავირჩიოთ ეკოლოგიურად სუფთა საკვები,
• უყურადღებოდ არ დავტოვოთ გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების ნიშნები.
წყაროები:
American Heart Association. Plaque buildup in the necks of stroke survivors may be loaded with microplastics. გამოქვეყნდა 2025 წლის 22 აპრილს.
ლინკი: https://www.heart.org/…/plaque-buildup-in-the-necks-of…
გაიგეთ მეტი: შენი ჯანმრთელობისთვის – www.sheniekimi.ge
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე:
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH), მედიცინის დოქტორი (PhD), საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი; WHO-ს ექსპერტი; Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება ჯანდაცვის სექტორში, როგორც საქართველოში, ასევე საერთაშორისო დონეზე.

,,ბავშვთა კვების ყველა პროდუქტი, განსაკუთრებით კი ბიუჯეტური ბრენდები, კლინიკურად გატესტილი არ არის”- გიორგი ფხაკაძე
ბავშვთა კვების ფორმულების ხარისხი კრიტიკულად მნიშვნელოვანია ახალშობილის ჯანმრთელობისთვის, საქართველოში კი მკაფიოდ განსაზღვრული ეროვნული სტანდარტები ჯერ კიდევ არ არსებობს, რაც მშობლებში, განსაკუთრებით კი ახალბედა მშობლებში, ბევრ კითხვით ნიშანს სვამს.
ბავშვთა კვების ფორმულების ხარისხი საქართველოში: რატომ არის ეს კრიტიკულად მნიშვნელოვანი?
ახალშობილთა კვება არა მხოლოდ პირველი თვეების სწორი განვითარებისთვის, არამედ მთელი სიცოცხლის მანძილზე ჯანმრთელობის საფუძველია. მსოფლიოს წამყვანი ორგანიზაციები, როგორიცაა WHO, EFSA და FDA, მკაცრ სტანდარტებს ადგენენ ბავშვთა საკვები ფორმულებისთვის, მაშინ როცა საქართველოში შესაბამისი რეგულაციები ჯერ კიდევ ჩამოუყალიბებელია.
ხარისხის კონტროლის საერთაშორისო სტანდარტები
გლობალურად, ახალშობილთა კვების ფორმულები გადიან მრავალდონიან შემოწმებას:
-
ლაბორატორიული ანალიზები
-
ჰიგიენის ტესტები
-
კლინიკური კვლევები – როგორ რეაგირებს ბავშვი პროდუქტზე (შეშუპება, ღებინება, წონის მატება)
-
შენახვის პირობების ტესტირება
ამ პროცესების გარეშე პროდუქტის უსაფრთხოება და ეფექტურობა ვერ დგინდება. ევროპასა და აშშ-ში ბავშვთა საკვების კლინიკური ტესტირება სავალდებულოა.
რა ხდება საქართველოში?
როგორც პროფესორი გიორგი ფხაკაძე აღნიშნავს, საქართველოში არ არსებობს გამჭვირვალე ეროვნული ბაზა, სადაც ნაჩვენებია რომელმა ფორმულამ გაიარა კლინიკური შეფასება და რომელმა – არა. სურსათის ეროვნული სააგენტო ამჟამად მხოლოდ პროდუქტის რეგისტრაციასა და ეტიკეტზე არსებული შემადგენლობის შესაბამისობას ამოწმებს, რაც არ მოიცავს უშუალო კლინიკურ ანალიზს.
განსაკუთრებით სარისკოა ბიუჯეტური ან ნაკლებად ცნობილი ბრენდები, რომელთა შემადგენლობა და უსაფრთხოება კლინიკურად არ არის დადასტურებული. ხშირად განსხვავება მხოლოდ ფასსა და პაკეტირებაში არ არის – არამედ ინგრედიენტების წარმომავლობასა და ხარისხში.
როგორია არსებული ფორმულების შემადგენლობა?
საქართველოში არსებული ზოგიერთი ბავშვთა კვების პროდუქტი შეიცავს:
-
პრობიოტიკებს (მაგალითად, Bifidobacterium, Lactobacillus)
-
ვიტამინ D-სა და რკინას
აღნიშნული დანამატები შესაძლოა სასარგებლო იყოს, თუმცა მათი დამატება უნდა იყოს:
-
მეცნიერულად დასაბუთებული
-
სწორად დოზირებული
-
გამჭვირვალედ მითითებული ეტიკეტზე
Codex Alimentarius და EFSA სწორედ ასეთ სტანდარტს მოითხოვენ. საქართველოში კი ხშირად არ არსებობს კვლევები, რომლებიც ამ ნივთიერებების რეალურ საჭიროებასა და ეფექტურობას ადასტურებს კონკრეტულ პროდუქტში.
რატომ უნდა გადახედოს სახელმწიფო რეგულაციებს?
პროფესორი ფხაკაძე ხაზგასმით ამბობს:
„ბავშვთა კვება არ უნდა იყოს მხოლოდ კომერციული პროდუქტი – ეს არის ზუსტი მეცნიერება და სახელმწიფოს პასუხისმგებლობა. სახელმწიფოს სჭირდება მკაფიო სტანდარტები და კლინიკური შემოწმების მექანიზმები.“
მისი აზრით, საქართველომ უნდა დაახლოოს კანონმდებლობა Codex Alimentarius-ს, უზრუნველყოს WHO-ს კოდის შესრულება და შექმნას ფუნქციური კონტროლის სისტემა.
დასკვნა
ბავშვთა კვება იწყება დაბადების პირველივე დღიდან და სწორედ აქედან იწყება საყოველთაო ჯანდაცვაც. ხარისხის გამკაცრებული კონტროლი, კლინიკური ტესტირება და პროდუქტის გამჭვირვალე ეტიკეტირება – ის მინიმუმია, რაც აუცილებელია ახალშობილების ჯანმრთელობის უზრუნველსაყოფად საქართველოში.
კლინიკა „კონსილიუმ მედულა“ გთავაზობთ შაკიკის მკურნალობის თანამედროვე მეთოდს – ბოტულინოთერაპიას
„კონსილიუმ მედულა“ გთავაზობთ შაკიკის მკურნალობის თანამედროვე მეთოდს – ბოტულინოთერაპიას.
თერაპია მოიცავს ბოტულინოტოქსინის (რომელიც ბოტოქსის სახელითაა ცნობილი) რამდენიმე ინიექციას შუბლის, კისრის და მხრების არეში. პროცედურა ტარდება ამბულატორიულად, უმტკივნეულოა და ის მხოლოდ რამდენიმე წუთი გრძელდება.
ბოტულინოთერაპია ტკივილს სამუდამოდ არ აქრობს. რამდენიმე თვის შემდეგ თავის ტკივილი, როგორც წესი, ბრუნდება. თერაპიის ეფექტი, ჩვეულებრივ, დაახლოებით 2,5-3 თვე გრძელდება. ინიექციები მეორდება არაუადრეს ყოველ სამ თვეში ერთხელ.
ბოტულინოთერაპიის ჩატარება ყოველ სამ თვეში ერთხელ რეკომენდებულია ამერიკის თავის ტკივილის საზოგადოების მიერ. მკურნალობა არ ტარდება უფრო ხშირად მცირე რისკის გამო: ბოტულინოტოქსინის უფრო ხშირად მიღების შემთხვევაში, ორგანიზმში შეიძლება განვითარდეს ანტისხეულები მის მიმართ. ამ ანტისხეულებმა, შესაძლოა შეამცირონ ბოტულინოტოქსინის მოქმედება მომავალი ინიექციების დროს.
როგორ მოქმედებს ბოტულინოტოქსინი შაკიკის დროს?
ბოტულინოტოქსინი ტიპი A (იგივე ბოტოქსი), ნეიროტოქსინია, რომელიც კუნთების დროებით პარალიზებას იწვევს. მისი მოქმედების მექანიზმი შაკიკის დროს მოიცავს რამდენიმე გზას:
- ნერვ-კუნთოვანი კავშირის ბლოკირება: ბოტულინოტოქსინი აფერხებს აცეტილქოლინის გამოთავისუფლებას ნერვ-კუნთოვან შეერთებაში, რაც ამცირებს კუნთის შეკუმშვას და დაძაბულობას. ეს ეხმარება იმ შაკიკების შემსუბუქებას, რომლებიც შეიძლება გამოწვეული ან გამწვავებული იყოს კუნთების დაძაბულობით, განსაკუთრებით თავის, კისრისა და მხრების არეში.
- ტკივილის გზების ინჰიბირება: ბოტულინოტოქსინი ბლოკავს ტკივილის სიგნალების გადამტან ნეიროტრანსმიტერებს, რომლებიც მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ ტკივილის აღქმასა და ნეიროგენულ ანთებაში.
- ცენტრალური მგრძნობელობის შემცირება: პერიფერიული ტკივილის სიგნალების შემცირებით ბოტულინოტოქსინმა შეიძლება არაპირდაპირ შეამციროს ცენტრალური მგრძნობელობა ტვინში, რაც ცენტრალური ნერვული სისტემის ნეირონების გაძლიერებული რეაქციაა და ხელს უწყობს ქრონიკული ტკივილის მდგომარეობებს.
ამგვარად, ბოტულინოტოქსინი ეხმარება შაკიკის შემსუბუქებას იმით, რომ ადუნებს კუნთებს და ბლოკავს ტკივილის სიგნალებს, რომლებიც მიემართება ტვინისკენ.
რა სარგებელი მოაქვს ბოტულინოთერაპიას შაკიკის მკურნალობაში?
ბოტულინოთერაპიას შაკიკის დროს რამდენიმე მნიშვნელოვანი უპირატესობა აქვს:
- შაკიკის დღეების შემცირება: კლინიკურმა კვლევებმა აჩვენა, რომ ბოტოქსით მკურნალობამ შეიძლება შეამციროს შაკიკის დღეების რაოდენობა თვეში საშუალოდ 8-9 დღით.
- ტკივილის ინტენსივობის შემცირება: ბევრი პაციენტი აღნიშნავს, რომ შაკიკის შეტევები, რომლებიც მაინც ვითარდება, არის ნაკლებად ინტენსიური.
- ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესება: ნაკლები და ნაკლებად მძიმე შაკიკი ნიშნავს, რომ პაციენტებს შეუძლიათ იცხოვრონ უფრო აქტიურად, ნაკლებად გააცდინონ სამსახური და სხვ.
- მწვავე მედიკამენტების ნაკლები გამოყენება: ბოტულინოთერაპიის შედეგად პაციენტებს ხშირად ნაკლებად სჭირდებათ ტკივილგამაყუჩებლები და სხვა მედიკამენტები, რაც ამცირებს გვერდითი ეფექტებისა და წამლის გამოყენებით გამოწვეული თავის ტკივილის რისკს.
- დოზირების სიმარტივე: ინიექციები კეთდება ყოველ 12 კვირაში ერთხელ, რაც ნიშნავს, რომ პაციენტებს არ სჭირდებათ ყოველდღიურად მედიკამენტების მიღება.
რა გვერდითი მოვლენები აქვს ბოტულინოთერაპიას?
როგორც ნებისმიერ სამედიცინო მკურნალობას, ბოტულინოტოქსინსაც აქვს პოტენციური გვერდითი მოვლენები. ბოტულინოტოქსინის ინიექციის ყველაზე გავრცელებული გვერდითი მოვლენაა დროებითი ტკივილი, შეშუპება ან სიწითლე/სილურჯე ინიექციის ადგილზე. ასევე, გვერდითი მოვლენები შეიძლება იყოს:
- კისრის ტკივილი: პაციენტს შეიძლება განუვითარდეს კისრის ტკივილი ინიექციების შემდეგ.
- დროებითი პტოზი ან წარბის ასიმეტრია: პაციენტების 1-3%-ში შეიძლება განვითარდეს ქუთუთოს დაშვება (პტოზი) ან წარბის ასიმეტრია, რომელიც ჩვეულებრივ გაივლის რამდენიმე კვირაში. არსებობს ამ პრობლემის მოგვარების მედიკამენტოზური მეთოდი.
- თავის ტკივილი: ზოგიერთ პაციენტს შეიძლება განუვითარდეს თავის ტკივილი ბოტულინოტოქსინის ინიექციების შემდეგ, თუმცა, ჩვეულებრივ, ეს დროებითია.
- კუნთების სისუსტე: ზოგიერთ პაციენტს შეიძლება განუვითარდეს დროებითი სისუსტე თავის ან კისრის კუნთებში.
სერიოზული გვერდითი მოვლენები იშვიათია, მაგრამ შეიძლება მოიცავდეს ალერგიულ რეაქციებს, კუნთების გადამეტებულ სისუსტეს ან სუნთქვის პრობლემებს. მნიშვნელოვანია ბოტულინოტოქსინის ინიექციები ჩატარდეს გამოცდილი ნევროლოგის ან თავის ტკივილის სპეციალისტის მიერ, რათა რისკები მინიმუმამდე იქნას დაყვანილი.
ბოტულინოთერაპია ეფექტიანი სამკურნალო საშუალებაა იმ პაციენტებისთვის, რომლებსაც აქვთ ქრონიკული შაკიკი, განსაკუთრებით მათთვის, ვინც ვერ იღებს სათანადო შედეგებს სტანდარტული პრევენციული მედიკამენტებით. მისი ეფექტურობა და უსაფრთხოების პროფილი ბევრი პაციენტისთვის მნიშვნელოვან შვებას იძლევა.
მხარეებმა, ჯანდაცვის მიმართულებით არსებულ პროექტებსა და სამომავლო თანამშრომლობის პერსპექტივებზე ისაუბრეს
ჯანდაცვის მინისტრ მიხეილ სარჯველაძესა და აჭარის მთავრობის თავმჯდომარე სულხან თამაზაშვილს შორის შეხვედრა გაიმართა.
















