ხუთშაბათი, ივნისი 11, 2026
მთავარი წაკითხვა გვერდი 322

რატომ არ მუშაობს Greentest-ის მსგავსი მოწყობილობები სწორად? – გთავაზობთ 10 შეკითხვას და პასუხს ნიტრატების ტესტირების თემაზე – პროფესორ გიორგი ფხაკაძის განმარტებით

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
რატომ არ მუშაობს Greentest-ის მსგავსი მოწყობილობები სწორად
#post_seo_title

რატომ არ მუშაობს Greentest-ის მსგავსი მოწყობილობები სწორად?

ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა
« არ ენდოთ მოწყობილობას, რომელიც არ ეფუძნება მეცნიერებას. Greentest არ არის ნიტრატის ტესტი. ის არის მხოლოდ იონების საერთო რაოდენობის მარტივი მაჩვენებელი და არ იძლევა სანდო ან გამოყენებად ინფორმაციას ჯანმრთელობისთვის. ნიტრატის შეფასება არ შეიძლება ეფუძნებოდეს მსგავსი მოწყობილობის ჩვენებას – ეს შეცდომაა, რომელიც შესაძლოა გამოიწვიოს ჯანმრთელობის ზიანი ან არასწორი ქმედებები. »
Greentest და მსგავსი ტესტერები მუშაობენ ელექტროგამტარობის (EC – Electrical Conductivity) პრინციპით. ეს ნიშნავს, რომ ისინი ზომავენ ხილში ან ბოსტნეულში გახსნილი ყველა იონის საერთო რაოდენობას — არა მხოლოდ ნიტრატებს.
ნიტრატების
პრობლემა ისაა, რომ:
• ხილში და ბოსტნეულში არის მრავალი სხვა იონი და ნაერთი (მაგალითად: კალიუმი, ნატრიუმი, შაქრები, ორგანული მჟავები), რომლებიც ასევე გავლენას ახდენენ ელექტროგამტარობაზე.
• შედეგად, ეს მოწყობილობა ვერ გამოყოფს კონკრეტულად ნიტრატებს და ამიტომ შეიძლება მისცეს შეცდომაში შემყვანი შედეგი — აჩვენოს ნიტრატი იქ, სადაც ის საერთოდ არ არის, ან პირიქით.
⸻
რა მეთოდებია სანდო ნიტრატების დასადგენად ხილში და ბოსტნეულში?
მხოლოდ სპეციალიზებული, იონებზე მიმართული მეთოდებია სანდო, მათ შორის:
1. HPLC – მაღალი წნევით თხევადი ქრომატოგრაფია
– ზუსტად გამოყოფს და ზომავს ნიტრატს; გამოიყენება ლაბორატორიებში
2. Ion Chromatography (იონური ქრომატოგრაფია)
– განსაზღვრავს კონკრეტულ იონებს მათ შორის ნიტრატს და ნიტრიტს
3. ISE – იონ-სელექტიური ელექტროდები
– მუშაობს მხოლოდ კონკრეტულ იონზე და გვაძლევს სანდო შედეგს სწრაფად
4. სპექტროფოტომეტრია (მაგ: ISO 6635, კადმიუმის მეთოდი)
– ქიმიური რეაქციით ხდება ნიტრატის გამოყოფა და ფოტომეტრული გაზომვა
ეს მეთოდები იყენებენ შეთავსებულ ქიმიურ და ფიზიკურ პრინციპებს, საჭიროებენ სტანდარტულ გარემოს და ხშირად გამოიყენებიან ლაბორატორიებში ან სერტიფიცირებულ ტესტ-კომპლექტებში.
მტკიცებულებებზე დაფუძნებული ბმულები (საჯარო წვდომით)
1. ScienceDirect – ნიტრატების განსაზღვრა ბოსტნეულში (2025)
კვლევამ აჩვენა, რომ EC მეთოდები არ ვარგა, HPLC და ISO 6635 კი ზუსტია.
2. PMC – HPLC მეთოდი ხილში და ბოსტნეულში (2023)
პუბლიკაცია გვიჩვენებს, როგორ უნდა მოხდეს სანდო გაზომვა ნამდვილი ლაბორატორიული მეთოდით.
3. ResearchGate – 3 მეთოდის შედარება ნიტრატებზე (2022)
Spektrfotometria და HPLC აჩვენებს ზუსტ თანხვედრას, EC-მეთოდი საერთოდ არ გამოიყენება.
4. PubMed – PVC მემბრანით ნიტრატის ელექტროდი ბოსტნეულისთვის
ნიტრატის იონ-სელექტიური ელექტროდი ბევრად სანდოა ვიდრე EC მოწყობილობები.
5. SciELO – ნიტრატების გაზომვა პომიდორში ISE მეთოდით (2004)
წლების წინ დადასტურდა, რომ სანდო გაზომვა შესაძლებელია მხოლოდ კონკრეტულად ნიტრატზე მიმართული მეთოდებით.
დასკვნა პროფესორისგან:
თუ გსურთ ზუსტი და სანდო შედეგი, თქვენ უნდა გამოიყენოთ:
• სერტიფიცირებული ლაბორატორიული ანალიზი,
• ნიტრატზე მორგებული ელექტროდი (ISE),
• ან მაღალი ხარისხის ქრომატოგრაფიული ან სპექტროფოტომეტრული მეთოდები.
Greentest-ის მსგავსი მოწყობილობები — არანაირი სერტიფიცირებული მონაცემით არ ადასტურებს მათი სიზუსტეს, და მხოლოდ პოპულარულად შეფუთული ილუზიაა, რომელიც ვერ უზრუნველყოფს კვების უსაფრთხოებას.
გთავაზობთ 10 შეკითხვას და პასუხს ნიტრატების ტესტირების თემაზე – პროფესორ გიორგი ფხაკაძის განმარტებით:
1. იზომავს თუ არა Greentest რეალურად ნიტრატს?
პასუხი: არა. Greentest ზომავს მხოლოდ ელექტროგამტარობას — ანუ ყველა მარილის, იონის და სხვა ნივთიერების საერთო დონეს, მაგრამ ვერ გამოყოფს ნიტრატს ცალკე.
2. რატომ შეიძლება ცდებოდეს ეს მოწყობილობა?
პასუხი: მაგალითად, თუ ხილში ბევრი კალიუმია ან შაქარია, ესეც გაზრდის ელექტროგამტარობას და მოწყობილობა შეცდომით იტყვის, რომ ნიტრატიც ბევრია — რაც არ არის სიმართლე.
3. არის თუ არა ეს მოწყობილობა ლაბორატორიულად დამტკიცებული?
პასუხი: არა. არ არსებობს არცერთი აკრედიტებული კვლევა ან სტანდარტი, რომელიც ადასტურებს, რომ Greentest ზუსტად ზომავს ნიტრატს ხილში ან ბოსტნეულში.
4. იყენებს თუ არა ამ მოწყობილობას რომელიმე კლინიკა ან ლაბორატორია?
პასუხი: არა. არცერთი სერტიფიცირებული კლინიკა ან ლაბორატორია არ ენდობა ამ მოწყობილობას.
5. როგორ უნდა გამოვიცნოთ, არის თუ არა პროდუქტში ნიტრატი?
პასუხი: ამისთვის საჭიროა ან ლაბორატორიული ანალიზი ან სანდო ტესტი, რომელიც იყენებს ქრომატოგრაფიას, სპექტროფოტომეტრიას ან სპეციალურ იონ-სელექტიურ ელექტროდს.
6. EC და ნიტრატი ერთია?
პასუხი: არა. EC მხოლოდ გვიჩვენებს რამდენი იონია მთლიანობაში, მაგრამ არ გვეუბნება რომელია ნიტრატი და რომელია სხვა ნივთიერება.
7. რატომ ენდობა ხალხი Greentest-ს?
პასუხი: რადგან მარტივია, შედეგს სწრაფად აჩვენებს და კარგად არის შეფუთული. მაგრამ ეს არის ტექნოლოგიური ილუზია და არა მეცნიერულად სანდო მოწყობილობა.
8. შეიძლება თუ არა ამ მოწყობილობამ დაგვაზარალოს?
პასუხი: კი. შესაძლოა უარი ვთქვათ ჯანსაღ პროდუქტზე ან, პირიქით, მივიღოთ მავნე პროდუქტი, რომელსაც მოწყობილობა “უვნებლად” გვაჩვენებს.
9. არსებობს თუ არა სახლში გამოსაყენებელი სანდო ტესტები?
პასუხი: კი. არსებობს ქიმიური ტესტ-ზოლები და ISE (იონ-სელექტიური ელექტროდი), მაგრამ ისინი სერტიფიცირებულები და სპეციალურად ნიტრატზე მორგებული უნდა იყოს.
10. რას ურჩევთ მოსახლეობას ნიტრატების საკითხზე?
პასუხი: არ ენდოთ ფერად ეკრანს და ციფრებს — ენდეთ მეცნიერებას. პროდუქტის სისუფთავე ჯობია ტექნოლოგიური ილუზიით შეცდომაში შეყვანას.
მეტი უახლესი და სანდო სამედიცინო ინფორმაცია იხილეთ ოფიციალურ პლატფორმაზე:
www.sheniekimi.ge – შენი ექიმი, შენი სივრცე, შენი ჯანმრთელობა.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზ
გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი” – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
კონფლიქტების ინტერესების დეკლარაცია (COI):
პროფესორს არ გააჩნია კომერციული ან ფინანსური ინტერესი Greentest მოწყობილობასთან ან სხვა ანალოგიურ პროდუქტებთან. ყველა შეფასება და რეკომენდაცია ეფუძნება მხოლოდ მეცნიერულ კვლევებსა და ჯანდაცვის უსაფრთხოების საუკეთესო პრაქტიკას.
შეიძლება იყოს ტექსტი გამოსახულება
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

ფსორიაზი და შშმ სტატუსი საქართველოში: ყველაფერი, რაც უნდა იცოდეთ

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
#post_seo_title

ფსორიაზი და შშმ სტატუსი საქართველოში: რა უნდა ვიცოდეთ

სტატია sheniekimi.ge -ს მოაწოდა ფსორიაზით დაავადებულ პაციენტთა ასოციაცია “ალფას” ხელმძღვანელმა, ქეთევან ფირცხალავამ. 

| შენი ექიმი – შენი სივრცე, შენი ჯანმრთელობა

ფსორიაზი ხშირად აღიქმება, როგორც მხოლოდ კანის დაავადება, თუმცა სინამდვილეში ის სისტემური, ქრონიკული და მულტიფაქტორიული მდგომარეობაა, რომელსაც შეუძლია ადამიანის ცხოვრების ყველა ასპექტზე იქონიოს გავლენა – ფიზიკური, ფსიქიკური და სოციალური თვალსაზრისით. სწორედ ამიტომ, მძიმე ფორმის ფსორიაზი შეიძლება გახდეს შშმ სტატუსის მინიჭების საფუძველი, თუკი ის ზღუდავს პაციენტის ფუნქციურ შესაძლებლობებს.

🧾 როგორ ხდება შშმ სტატუსის მინიჭება?

საქართველოში შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე სტატუსი (შშმ სტატუსი) ენიჭებათ პირებს სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზის საფუძველზე. ეს პროცესი გულისხმობს შემდეგის შეფასებას:

  • ჯანმრთელობის მდგომარეობის სიმძიმე
  • ფუნქციური შეზღუდვების დონე (მოძრაობა, თვითმოვლა, კომუნიკაცია, სწავლა, შრომა)
  • თანმხლები ფსიქო-სოციალური ან ქრონიკული დაავადებები

⚠️ ფსორიაზის ფორმები, რომლებიც შესაძლოა გახდეს შშმ სტატუსის საფუძველი:

1. ვრცელდიფუზური ვულგარული ფსორიაზი (L40.0)

🔹 დაზიანებულია სხეულის 30%-ზე მეტი, მათ შორის — სახე, ხელისგულები, ტერფები
🔹 თან ახლავს მუდმივი ქავილი, ტკივილი, სითხის გამოყოფა კანისგან
🔹 ხშირია ინფექციები, კანზე ბზარები და მოძრაობის გაძნელება

📌 შეფასებისას ყურადღება ექცევა:

  • როგორ ზღუდავს მდგომარეობა გადაადგილებას
  • არის თუ არა შესაძლებელი ტანსაცმლის ტარება, ჰიგიენა, შრომა
  • რა ხარისხით ზიანდება პაციენტის ყოველდღიური ცხოვრება

2. ფსორიაზული ართრიტი (Psoriatic arthritis — L40.5 / M07)

🔹 ფსორიაზი აზიანებს სახსრებს, იწვევს ქრონიკულ ტკივილს, შეშუპებას, დეფორმაციას
🔹 ძლიერ ზღუდავს სიარულს, დამოუკიდებელ გადაადგილებას და შრომისუნარიანობას
🔹 ხშირია მრავალსახსროვანი დაზიანება და ფუნქციური უუნარობა

📌 ამ ფორმას ხშირად აღიარებენ შშმ სტატუსისთვის საკმარის საფუძვლად — განსაკუთრებით მაშინ, როცა არსებობს რენტგენოლოგიური მტკიცებულება და მრავალსახსროვანი შეზღუდვა.

3. ერითროდერმული ფსორიაზი (L40.8)

🔹 ერთ-ერთი ყველაზე მძიმე ფორმა
🔹 სხეულის თითქმის სრული ზედაპირი წითლდება, იქერცლება, გამოყოფს სითხეს
🔹 თან ახლავს სიცხე, სისუსტე, სითხის დაკარგვა — ხშირად საჭიროებს ჰოსპიტალიზაციას

📌 მაღალია ინფექციების და გართულებების რისკი — შესაბამისად, შშმ სტატუსი თითქმის ავტომატურად მინიჭებადია.

4. პუსტულოზური ფსორიაზი (L40.1 / L40.3)

🔹 ჩნდება ჩირქოვანი ბუშტუკები (პუსტულები) ხელისგულებსა და ტერფებზე
🔹 მძიმე ტკივილი და ფიზიკური აქტივობის შეზღუდვა
🔹 შრომისუნარიანობა მნიშვნელოვნად კლებულობს

📌 აღნიშნული ფორმა ძალიან მძიმედ ზღუდავს ყოველდღიურ ფუნქციონირებას, ამიტომ ითვლება ერთ-ერთ მთავარ არგუმენტად შშმ სტატუსის მინიჭებისთვის.

5. ფსიქიკური და ემოციური დარღვევები ფსორიაზთან ერთად

🔹 დეპრესია, შფოთვა, სოციალური იზოლაცია
🔹 თვითშეფასების დარღვევა, სუიციდური აზრები
🔹 ფსიქო-ემოციური სტრესი, რაც ხშირად აუარესებს კანის მდგომარეობას

📌 ფსიქიკური სირთულეები დოკუმენტურად დასტურდება საერთაშორისო კვლევებითაც, და ამ საფუძველით შესაძლებელია შშმ სტატუსის მინიჭება შერეული ექსპერტიზის საფუძველზე (ფსიქიატრი / ნევროლოგი).

📌 დასკვნა

ფსორიაზი არის არა მხოლოდ კანის დაავადება, არამედ მრავალმხრივი სისტემური გამოწვევა, რომელიც ზოგიერთ შემთხვევაში შეზღუდული შესაძლებლობის სტატუსის მინიჭებას ამართლებს.

თუ ფსორიაზი გავლენას ახდენს გადაადგილებაზე, თვითმოვლაზე, შრომაზე ან ფსიქიკურ მდგომარეობაზე — აუცილებელია სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზის ჩატარება და შშმ სტატუსის განხილვა.

📣 გაითვალისწინე:

  • ექიმის სწორი დოკუმენტაცია და მდგომარეობის მკაფიო აღწერა მნიშვნელოვნად ზრდის სტატუსის მინიჭების შანსს
  • სტატუსი განისაზღვრება ინდივიდუალური შეფასების საფუძველზე, არა მხოლოდ დიაგნოზით

👉 მეტი სანდო ინფორმაცია ჯანმრთელობისა და სამართლებრივი უფლებების შესახებ იხილეთ ოფიციალურ პლატფორმაზე:
🔗 www.sheniekimi.ge

 

დისქლეიმერი

აღნიშნული ინფორმაცია წარმოადგენს მხოლოდ საგანმანათლებლო და საინფორმაციო მასალას და არ ითვლება სამედიცინო, იურიდიულ ან ფინანსურ კონსულტაციად. ნებისმიერი გადაწყვეტილების მიღების წინ, გთხოვთ, მიმართოთ კვალიფიციურ სპეციალისტს.

sheniekimi.ge, pacient.ge, sheniambebi.ge და საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის (PHIG) მიერ მართული ყველა სოციალური მედიის პლატფორმა არ ატარებს პასუხისმგებლობას მოცემული შინაარსის გამო. სრული პასუხისმგებლობა ეკისრება სტატიების ავტორს — ფსორიაზის პაციენტთა ასოციაციას (საქართველო).

ნიტრატების ტესტი თუ ტექნოლოგიური თაღლითობა? სიმართლე Greentest-ის შესახებ

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ნიტრატების ტესტი
#post_seo_title

https://portali.ge/service/socialuri-media-marketingi/რა რეალობას ამტკიცებს სერთიფიკატები, რომლებიც მოჰყვება მოწყობილობას “Greentest”?

ეს არის უსაფრთხოება და არა სიზუსტე — გაფრთხილება მომხმარებლებისთვის
ავტორი: პროფესორი  გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა
ბოლო წლებში მომრავლდა ე.წ. “საჭმლის ტესტერები” — ხელსაწყოები, რომლებიც ამტკიცებენ, რომ შეუძლიათ ნიტრატების, ტოქსინების და სხვა მავნე ნივთიერებების აღმოჩენა ხილში, ბოსტნეულში და სხვა პროდუქტებში. ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ბრენდია Greentest.
ამ მოწყობილობას თან ახლავს რამდენიმე სერტიფიკატი, რომელთა ნახვის შემდეგ ბევრ მომხმარებელს უჩნდება ნდობა, რომ მოწყობილობა რეალურად მუშაობს და ზუსტად აგვარებს იმას, რასაც გვპირდება.
მაგრამ მოდით ვნახოთ რეალურად რას ნიშნავს ეს სერტიფიკატები — და უფრო მეტად, რას არ ნიშნავს.
1. CE სერტიფიკატი (ფაილი 1 და ფაილი 3)
• CE ნიშნავს Conformité Européenne – ევროპული შესაბამისობა.
• ეს არის უსაფრთხოების ნიშანი, რომელიც მხოლოდ ამტკიცებს, რომ პროდუქტი შეესაბამება ევროკავშირის ტექნიკურ და ჰიგიენურ მოთხოვნებს.
• არანაირად არ ამოწმებს ან ამტკიცებს, რომ მოწყობილობა სწორად ზომავს ნიტრატებს, ტოქსინებს ან სხვა ნივთიერებებს.
• CE სერტიფიკატი, რომელიც წარმოდგენილია EU-LAB და TÜV Rheinland-ის მიერ, მოიცავს:
• ელექტრული უსაფრთხოების შემოწმებას (არა გაზომვის სიზუსტეს)
• რადიო და ელექტრომაგნიტური ველის შესაბამისობას
• ტოქსიკური ნივთიერებების აკრძალვას (RoHS)
• ანუ, თუ მოწყობილობა არ ფეთქდება და არ იწვევს ელექტროშოკს — იღებს CE სერტიფიკატს.
2. FDA Food Contact Test — აშშ ბაზრისთვის (ფაილი 4)
• ეს სერტიფიკატი დადასტურებულია Anbotek Testing-ის მიერ და ეხება მხოლოდ:
• მოწყობილობის პლასტმასისა და მეტალის ნაწილების საკვებთან შეხების უსაფრთხოებას
• არ შეიცავს ტყვიას, კადმიუმს, მავნე ქიმიურ ექსტრაქტებს
• არავითარ შემთხვევაში არ ამოწმებს, შეუძლია თუ არა მოწყობილობას რაიმე ნივთიერების იდენტიფიცირება ან გაზომვა.
• ეს სერტიფიკატი ნიშნავს მხოლოდ, რომ მოწყობილობის ზედაპირი არ არის ტოქსიკური საკვებთან შეხებისას.
3. EMC სერტიფიკატი – ელექტრომაგნიტური უსაფრთხოება (ფაილი 2 და ფაილი 5)
• გაცემულია CCIC Southern Electronic Testing-ის მიერ.
• ადასტურებს, რომ მოწყობილობა არ აწარმოებს ზიანის მომტან ელექტრომაგნიტურ გამოსხივებას.
• ასევე არ ექვემდებარება ისეთ ზემოქმედებას, რომელიც შლის მის ფუნქციონირებას.
• ისიც მნიშვნელოვანია, მაგრამ არანაირად არ ეხება იმაზე, ზუსტად ზომავს თუ არა მოწყობილობა ნიტრატებს ან სხვა მავნე ნივთიერებებს.
4. RoHS სერტიფიკატი – ტოქსიკური ნივთიერებების აკრძალვა (ფაილი 6)
• ეს ნიშნავს, რომ მოწყობილობაში არ გამოიყენება:
• ტყვია (Lead)
• კადმიუმი (Cadmium)
• მერკური (Mercury)
• ბრომი და სხვა საშიში ელემენტები
• გაცემულია Anbotek Testing-ის მიერ.
• ეს არის გარემოსდაცვითი სტანდარტი, რომელიც მნიშვნელოვანი და სავალდებულოა EU ბაზრისთვის.
• ეს არ ნიშნავს, რომ მოწყობილობა ზუსტია ან მეცნიერულად დამოწმებულია.
რაც არცერთ ამ სერტიფიკატში არ არის მითითებული
• არ არის არცერთი ლაბორატორიული კვლევის სერტიფიკატი, რომელიც ადასტურებს, რომ ნიტრატების, ტოქსინების ან სხვა მავნე ნივთიერებების დონის გაზომვა ხორციელდება ზუსტად.
• არ არის კლინიკური კვლევები, რომლებიც ადარებს მოწყობილობის შედეგებს სტანდარტულ ლაბორატორიულ ანალიზებთან.
• არ არსებობს მეცნიერული სტატია, რომელიც გამოქვეყნებულია რეცენზირებად სამეცნიერო ჟურნალში, რომელიც ამ მოწყობილობის ეფექტურობას ადასტურებს.
რას ნიშნავს ეს მომხმარებლისთვის?
• შენ გაქვს ხელში მოწყობილობა, რომელიც არ აფეთქდება და არ გაგწვამს – ეს კარგი ამბავია.
• მაგრამ როცა ის გეუბნება, რომ შენს კიტრში ან ვაშლში ნიტრატებია — არ გაქვს გარანტია, რომ ეს ინფორმაცია მართალია.
• შენ არ იცი, ეს მონაცემები სანდოა თუ შემთხვევითია.
• როცა საქმე ჯანმრთელობას ეხება — შემთხვევითობაზე არ უნდა ვიყოთ დამოკიდებული.
ჩემი რეკომენდაცია
• იყავით ძალიან ფრთხილად იმ პროდუქტების მიმართ, რომლებიც იყენებენ „სერტიფიცირებული“ ტერმინს მარკეტინგში, მაგრამ არ აზუსტებენ — რისი სერტიფიცირებაა ეს?
• ისარგებლეთ მხოლოდ იმ მოწყობილობებით, რომლებიც გადიან კლინიკურ და ლაბორატორიულ ტესტირებას, მათ შორის დამოუკიდებელი ინსტიტუტების მიერ.
• სერთიფიკატი ≠ მეცნიერული დადასტურება
და როცა ჯანმრთელობას ეხება საქმე — ეს განსხვავება სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია.
მეტი უახლესი და სანდო სამედიცინო ინფორმაცია იხილეთ ოფიციალურ პლატფორმაზე:
www.sheniekimi.ge – შენი ექიმი, შენი სივრცე, შენი ჯანმრთელობა.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
ინტერესთა განცხადება (COI declaration):
სტატია არ არის დაფინანსებული არცერთი კომერციული ორგანიზაციის მიერ. ავტორს არ აქვს ფინანსური დაინტერესება სტატიის შინაარსში.

 

შეიძლება იყოს ტექსტი გამოსახულება
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

გლობალური ჯანდაცვის ახალი ნაბიჯი შიდსის წინააღმდეგ ბრძოლაში! – ეს არის სერიოზული წინგადადგმული ნაბიჯი. პრევენციული მედიკამენტების ფართო ხელმისაწვდომობა გვაძლევს საშუალებას, არ ველოდოთ დიაგნოზს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
აივ ინფექციის პრევენციაში გარღვევა: ლენაკაპავირის წლიური ინექცია
#post_seo_title

გლობალური ჯანდაცვის ახალი ნაბიჯი შიდსის წინააღმდეგ ბრძოლაში!

WHO (ჯანმო) რეკომენდაციას აძლევს ქვეყნებს, ჩართონ ახალი პრევენციული წამალი — ლენაკაპავირი (Lenacapavir) — HIV ინფექციების შესამცირებლად, განსაკუთრებით იმ ჯგუფებში, სადაც შიდსის გავრცელება ჯერ კიდევ მაღალია.
რა არის ლენაკაპავირი?
ეს არის ახალი თაობის პრეპარატი, რომელიც გამოიყენება არა მკურნალობისთვის, არამედ პირველადი პროფილაქტიკისთვის — ანუ არაინფიცირებულ ადამიანებში ვირუსისგან დასაცავად.
მას აქვს განსაკუთრებული უპირატესობა:
– მოქმედებს გრძელვადიანად (შეიძლება ინიექციად ჩატარდეს რამდენიმე თვეში ერთხელ)
– მეტად მოსახერხებელია მოწყვლადი ჯგუფებისთვის (მაგ. სექსუალური მუშაკები, ტრანს ადამიანები, კაცები რომლებიც სექსუალურად აქტიურები არიან კაცებთან და სხვ.)
– შეუძლია მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინოს ახალი შემთხვევების შემცირებაზე
ჯანმოს მიზანია, რომ ლენაკაპავირი გახდეს გლობალურად ხელმისაწვდომი, განსაკუთრებით იქ, სადაც შიდსის ტვირთი ჯერ კიდევ მძიმეა.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„ეს არის სერიოზული წინგადადგმული ნაბიჯი. პრევენციული მედიკამენტების ფართო ხელმისაწვდომობა გვაძლევს საშუალებას, არ ველოდოთ დიაგნოზს — არამედ თავიდან ავიცილოთ ინფექცია. ეს ნიშნავს მეტი სიცოცხლე, ნაკლები სტიგმა და უფრო ძლიერი საზოგადოება.“
Q&A | კითხვები და პასუხები პროფესორ გიორგი ფხაკაძესთან
Lenacapavir – ახალი იარაღი HIV-ის წინააღმდეგ
1. რა არის ლენაკაპავირი (Lenacapavir)?
ლენაკაპავირი არის ინოვაციური ანტივირუსული პრეპარატი, რომელიც გამოიყენება HIV-ის პროფილაქტიკისთვის — ანუ ინფექციის თავიდან ასაცილებლად. ის მოქმედებს როგორც PrEP (pre-exposure prophylaxis), ანუ შეჰყავთ იმ ადამიანებში, რომლებიც ჯერ არ არიან ინფიცირებულები, მაგრამ აქვთ მაღალი რისკი.
⸻
2. რით განსხვავდება ლენაკაპავირი სხვა პროფილაქტიკურ პრეპარატებისგან?
მისი მთავარი უპირატესობა არის გრძელვადიანი მოქმედება — ერთჯერადი ინიექცია საკმარისია რამდენიმე თვიანი დაცვისთვის, რაც ბევრად ამარტივებს პრევენციას.
⸻
3. არის თუ არა ეს მკურნალობა ინფიცირებულებისთვის?
არა. ლენაკაპავირი განკუთვნილია მხოლოდ პრევენციისთვის. ის არ არის შიდსის მკურნალობის ნაწილი, არამედ მოქმედებს როგორც პრევენციული ბარიერი.
⸻
4. რატომ გამოუშვა ჯანმომ ახლა ეს რეკომენდაცია?
ახალი კლინიკური კვლევები აჩვენებს, რომ ლენაკაპავირი მნიშვნელოვნად ამცირებს ინფექციის რისკს, არის უსაფრთხო და მოსახერხებელი. ჯანმოს მიზანია, ეს პრეპარატი გახდეს გლობალურად ხელმისაწვდომი, განსაკუთრებით იმ ქვეყნებში, სადაც HIV-ის გავრცელება კვლავ პრობლემაა.
⸻
5. როდის გახდება ლენაკაპავირი ხელმისაწვდომი საქართველოში?
ეს დამოკიდებულია რეგისტრაციის, მარეგულირებლის თანხმობისა და საერთაშორისო პარტნიორებთან თანამშრომლობაზე. მნიშვნელოვანია, რომ ქვეყანა მზად იყოს მედიკამენტის ინტეგრირებისთვის პრევენციის ეროვნულ სტრატეგიაში.
⸻
6. არსებობს თუ არა გვერდითი ეფექტები?
კვლევების მიხედვით, გვერდითი ეფექტები იშვიათია და ძირითადად მსუბუქი ხასიათისაა (მაგალითად, ინიექციის ადგილას ტკივილი ან გაღიზიანება). პრეპარატი კარგად გადაიტანება.
⸻
7. დაფინანსდება თუ არა ლენაკაპავირი სახელმწიფოს მიერ?
ეს დამოკიდებულია ქვეყნის პრიორიტეტებსა და საერთაშორისო დახმარებაზე. მაგრამ იმისთვის, რომ იგი ხელმისაწვდომი გახდეს, აუცილებელია სამთავრობო და დონორული რესურსების მობილიზება.
⸻
8. როგორ მიიღება ლენაკაპავირი — აბის სახით თუ ინიექციით?
ის მიიღება ინტრამუსკულარული ინიექციის სახით (მკურნალობის სპეციფიკის მიხედვით – შესაძლოა 6 თვეში ერთხელ).
⸻
9. რამდენად ეფექტურია ლენაკაპავირი?
კლინიკური კვლევებით დადგინდა, რომ ლენაკაპავირი ძალიან მაღალი ეფექტიანობით იცავს ინფექციისგან, რაც მას მომავალში HIV-ის კონტროლის ერთ-ერთ მთავარ ინსტრუმენტად აქცევს.
მეტი ინფორმაცია ჯანმრთელობაზე იხილეთ:
www.sheniekimi.ge – შენი ექიმი, შენი სივრცე, შენი ჯანმრთელობა.
გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი” – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.

შეიძლება იყოს 1 ადამიანი და ტექსტი გამოსახულება
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

ინსულინის ინექციების დასასრული? სამეცნიერო მიღწევა, რომელიც დიაბეტიანთა ცხოვრებას ცვლის!

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
შაქრიანი დიაბეტი და კიბო
#post_seo_title

ინსულინის ინექციების დასასრული? სამეცნიერო მიღწევა, რომელიც დიაბეტიანთა ცხოვრებას ცვლის!

ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა
რევოლუციური პატჩი ინსულინის ნაცვლად?
ახალი მიკრო ნემსების შემცველი პატჩი, რომელიც მონეტის ზომისაა, შესაძლოა უახლოეს მომავალში ჩაანაცვლოს ტრადიციული ინსულინის ინექციები. ეს პატჩი, რომელიც თავსდება კანზე და მტკივნეული ინექციის ნაცვლად ავტომატურად გამოყოფს ინსულინს, უკვე გააოცა სამეცნიერო საზოგადოება.
როგორ მუშაობს ეს პატჩი?
პატჩი დაფუძნებულია მიკრო ნემსების ტექნოლოგიაზე — თითოეული ნემსი იმდენად მცირეა, რომ პრაქტიკულად უგრძნობლად შედის კანში. ისინი შეიცავენ ბიო-სენსორებს, რომლებიც მუდმივად ზომავენ სისხლში შაქრის დონეს და საჭიროების შემთხვევაში გამოყოფენ ინსულინს.
ინოვაცია ნეიი̆ის უნივერსიტეტიდან
ამ ტექნოლოგიის უკან დგას ჩრდილოეთ კაროლინის უნივერსიტეტისა და ჩენსგუს უნივერსიტეტის ერთობლივი გუნდი, რომლებმაც შექმნეს ჭკვიანი პატჩი, რომელიც რეაგირებს ჰიპერგლიკემიაზე (მაღალ შაქარზე) და საჭიროების შემთხვევაში გამოსცემს შესაბამის დოზას ინსულინის.
კლინიკური შედეგები
ჯერჯერობით ჩატარებული ცდები ცხოველებზე (მათ შორის ღორებზე, რომელთა კანის სტრუქტურა ადამიანთან მსგავსია) აჩვენებს, რომ პატჩი წარმატებით არეგულირებს გლუკოზის დონეს რამდენიმე საათის განმავლობაში და მნიშვნელოვნად ამცირებს ჰიპოგლიკემიის ან ჰიპერგლიკემიის რისკს.
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი დიაბეტიანთათვის?
•აღარ არის საჭირო ყოველდღიური მტკივნეული ინექციები
•ინსულინის დოზა რეგულირდება ავტომატურად
•მინიმუმამდე დაყავს ადამიანური შეცდომის რისკი
•განსაკუთრებით სასარგებლოა ბავშვებისთვის და ხანდაზმულებისთვის, ვინც ვერ ახერხებს თვითინექციას
შესაძლო გამოწვევები და კითხვები
მიუხედავად ოპტიმიზმისა, ჯერ კიდევ საჭიროა ადამიანებზე ფართომასშტაბიანი კლინიკური ცდები. ასევე, მნიშვნელოვანია გრძელვადიანი უსაფრთხოების მტკიცება, პროდუქტის ფასის ხელმისაწვდომობა და ეროვნული ჯანდაცვის სისტემებში ინტეგრაცია.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი
„ეს პატჩი უდავოდ გახლავთ მედიცინის მომავლის ნაწილი. ის არა მხოლოდ ტექნოლოგიური ინოვაციაა, არამედ ცხოვრების ხარისხის რადიკალური გაუმჯობესების საშუალება. თუმცა სანამ მას ყოველდღიურად გამოვიყენებთ, საჭიროა მკაცრი კლინიკური შეფასება და რეგულატორული დამტკიცება. საქართველოში კი, მსგავსი ინოვაციების დანერგვა უნდა იყოს ერთ-ერთი პრიორიტეტი — რათა ჩვენს მოსახლეობას ჰქონდეს წვდომა მსოფლიო ჯანდაცვის პროგრესთან.“
წყაროები და ლიტერატურა
1. Yu J, Zhang Y, Kahkoska AR, et al. Glucose-Responsive Insulin Patch for the Regulation of Blood Glucose in Mice and Minipigs. Nature Biomedical Engineering. 2020;4:499–506.
doi: 10.1038/s41551-019-0508-y
კვლევა, რომელშიც აღწერილია პატჩის ეფექტიანობა ღორებში.
2. Yin R, Wang T, Cai L, et al. Smart glucose-responsive insulin delivery systems: From design to in vivo applications. Acta Pharm Sin B. 2022;12(3):972–987.
doi: 10.1016/j.apsb.2021.11.006
მიმოხილვა პატჩებზე და მიკრონემსების ტექნოლოგიაზე.
3. Jiang Y, Meng X, Xie T, et al. Recent advances in microneedle-based glucose sensors. Biosens Bioelectron. 2023;217:114769.
doi: 10.1016/j.bios.2022.114769
დეტალური მიმოხილვა იმ სენსორების შესახებ, რომლებსაც პატჩი იყენებს.
4. Wang J, Geng Z, Zhao C, et al. A smart microneedle patch for fast glucose-responsive insulin delivery. Science Advances. 2021;7(30):eabf8139.
doi: 10.1126/sciadv.abf8139
პატჩის ინოვაციური დიზაინი, კლინიკური შედეგებით.
5. Lee JW, Han MR, Park JH. Microneedles for drug delivery: recent advances in preclinical and clinical studies. Ther Deliv. 2021;12(4):289-300.
doi: 10.4155/tde-2020-0126
გლობალური მიმოხილვა მიკრონემსების ბაზარზე — უსაფრთხოება და პოტენციალი.
გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი” – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
ხშირად დასმული კითხვები— ინსულინის პატჩის შესახებ
⸻
1. როგორ იმუშავებს ეს პატჩი ჩემს სხეულში, თუ მაქვს ტიპი 1 დიაბეტი?
პატჩი სპეციალურად არის შექმნილი იმ ადამიანებისთვის, რომლებსაც სჭირდებათ ინსულინის რეგულარული შეყვანა. ის შეიცავს მიკროსკოპულ ნემსებს, რომლებიც კანში პრაქტიკულად უგრძნობლად აღწევენ და გამოთავისუფლებენ ინსულინს მხოლოდ მაშინ, როცა სისხლში შაქრის დონე იმატებს. პატჩი რეაგირებს გლუკოზის ცვლილებაზე და საჭიროების შემთხვევაში ავტომატურად გამოყოფს ინსულინს.
⸻
2. საჭიროა თუ არა პატჩის გამოყენებისას გლუკომეტრით კონტროლი მაინც?
ჯერჯერობით კი — მიუხედავად იმისა, რომ პატჩი იყენებს სენსორებს, რომლებიც გლუკოზას ზომავენ, რეკომენდებულია პარალელურად გლუკომეტრით მონიტორინგიც, განსაკუთრებით ტექნოლოგიის პირველ ეტაპზე. როცა პატჩი ფართო გამოყენებისთვის დამტკიცდება, შესაძლოა მუდმივი გლუკომეტრი ნაკლებად საჭირო გახდეს.
⸻
3. ეს პატჩი შეცვლის სრულად ინსულინის ინექციებს?
მომავლის მიზანი სწორედ ეს არის — თავიდან ავიცილოთ ყოველდღიური ინექციები. თუმცა, ჯერ კლინიკური კვლევებია პროცესში და პატჩი ჯერ არ არის ფართოდ ხელმისაწვდომი. მომავალი წლების განმავლობაში, ის შესაძლოა სრულად ჩაანაცვლოს ინექციები, განსაკუთრებით ტიპი 1 დიაბეტიანებისთვის.
⸻
4. შესაძლებელია პატჩის გამოყენება ბავშვებში ან ხანდაზმულებში?
დიახ. პატჩი სწორედ იმ ადამიანებისთვის არის იდეალური, ვინც ვერ ახერხებს დამოუკიდებლად ინსულინის ინექციას — ბავშვებისთვის, ხანდაზმულებისთვის ან შშმ პირებისთვის. მისი გამოყენება მარტივია და არ საჭიროებს სამედიცინო ცოდნას.
⸻
5. შეიძლება პატჩი გამაღიზიანებლად იმოქმედოს კანზე ან გამოიწვიოს ალერგია?
კლინიკური კვლევების მიხედვით, კანზე გაღიზიანება ძალიან მცირეა ან საერთოდ არ ფიქსირდება. მიკრონემსები ბიოშეთავსებადი მასალისგან მზადდება. თუმცა, ყოველი ახალი ტექნოლოგიის მსგავსად, საჭიროა ინდივიდუალური ტოლერანტობის შეფასება ექიმთან.
⸻
6. როდის იქნება ეს პატჩი ხელმისაწვდომი საქართველოს მოსახლეობისთვის?
ჯერჯერობით ის კლინიკური ტესტირების ეტაპზეა და ფართო კომერციული გამოყენებისთვის ჯერ არ დამტკიცებულა. თუმცა, როგორც კი რეგულატორები (FDA, EMA) მისცემენ ნებართვას, პროფესიონალები და ორგანიზაციები, როგორიცაა „შენი ექიმი“, იმუშავებენ, რომ ეს ტექნოლოგია ხელმისაწვდომი გახდეს საქართველოშიც.

შეიძლება იყოს ტექსტი გამოსახულება
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

ბავშვების მეხსიერების და გონების ჩუმი მკვლელი – რას წერს გიორგი ფხაკაძე

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
წყლის და ტვინის კავშირი – რატომ არის ჰიდრატაცია სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი?
#post_seo_title

ჭარბი შაქარი და ცხიმი — ბავშვების მეხსიერების და გონების ჩუმი მკვლელი.

ავტორი: პროფესორი  გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა
შეიძლება ტკბილეულმა და ფასტფუდმა ახალგაზრდების გონება გააფუჭოს?
სიდნეის უნივერსიტეტის უახლესმა კვლევამ ფარდა ახადა არაერთხელ განმეორებულ ეჭვს: დიეტა, რომელიც მდიდარია შაქრითა და ცხიმით, მხოლოდ წონის მატებას კი არ იწვევს — არამედ აზიანებს მეხსიერებას და სივრცულ ორიენტაციას, განსაკუთრებით ახალგაზრდებში.
რა მოხდა რეალურად კვლევაში?
55 სტუდენტმა დეტალურად აღწერა, როგორ იკვებებოდნენ ბოლო 12 თვის განმავლობაში. შემდეგ მათ ჩაუტარდათ მეხსიერების და სივრცული ორიენტაციის ტესტები ვირტუალურ რეალობაში (VR), სადაც Oculus Rift-ის საშუალებით უნდა მოეძებნათ “დამალული საგანძური” ლანდშაფტის აღნიშვნების დახმარებით.
შედეგებმა აჩვენა:
სტუდენტები, რომლებიც ნაკლებად იღებდნენ ტკბილეულს და ცხიმიან პროდუქტებს, უკეთესად ახერხებდნენ საგანძურის ადგილმდებარეობის დამახსოვრებასა და სივრცულ ორიენტაციას.
რას გვიჩვენებს ეს?
ეს არა მხოლოდ პირველი კვლევაა ადამიანებში ამ ტიპის მტკიცებულებით — არამედ ის ადასტურებს ძველი ცდების შედეგებს ცხოველებზე, სადაც მაღალცხიმიანი და მაღალშაქრიანი დიეტა აუარესებდა მეხსიერებას.
საინტერესოა, რომ ეს ეფექტები იჩენს თავს ახალგაზრდებშიც — იმ ასაკში, როცა ტვინის მუშაობა უნდა იყოს პიკზე. ეს ნიშნავს, რომ ზიანი იწყება ადრე, გაცილებით ადრე ვიდრე ხვდებით.
არამარტო წონა – გონებრივი ფუნქციებიც ზიანდება:
•შაქარი ხელს უშლის ჰიპოკამპის — მეხსიერებისთვის საჭირო ტვინის ნაწილის — ნორმალურ ფუნქციონირებას.
•ცხიმიანი საკვები იწვევს ანთებით პროცესებს, რომლებიც აფერხებს სინაფსების — ნეირონებს შორის კავშირის — ფორმირებას.
•ამ კომბინაციამ შეიძლება გამოიწვიოს „გონებრივი ნისლი“, ყურადღების შემცირება და სწავლის უნარის დაქვეითება.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„ჩვენი ტვინი მუშაობს იმ ენერგიაზე, რასაც საკვებიდან ვიღებთ. როცა ბავშვებს და ახალგაზრდებს ვასმევთ კოლას და ვაჭმევთ ჩიფსებს, არ ვანადგურებთ მხოლოდ მათ ღვიძლს და კუჭს — ვავნებთ ტვინსაც. ეს დაზიანება იწყება უხმოდ და ვლინდება განათლების, ქცევის და გადაწყვეტილებების მიღების დონეზე. დროა საზოგადოებამ აღიაროს, რომ კვება არის გონებრივი ჯანმრთელობის საფუძველი.“
რა გავაკეთოთ? – პრაქტიკული რეკომენდაციები
  • ყოველდღიურად შეამცირეთ ტკბილეულის მიღება — განსაკუთრებით სუფთა შაქარი და გაზიანი სასმელები
  • წაიკითხეთ პროდუქტების ეტიკეტი: მალულად ბევრი „ჯანმრთელი“ პროდუქტი შეიცავს დამალულ შაქარს
  • შეამცირეთ ღამის “სნექინგი”
  • ჩაანაცვლეთ ინდუსტრიული ცხიმები თხილეულით და ჯანსაღი ზეთებით
  • და რაც მთავარია — მიაწოდეთ ახალგაზრდებს სანდო, შინაარსიანი ინფორმაცია კვების ზეგავლენაზე ტვინზე
დამატებითი ინფორმაცია კვლევის შესახებ:
კვლევა გამოქვეყნდა 2024 წელს სიდნეის უნივერსიტეტის ფსიქოლოგიის ფაკულტეტზე და მოყვანილია Journal of Cognitive Neuroscience-ში.
გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი” – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
⸻
1. Beilharz JE, Maniam J, Morris MJ. Short-term exposure to a high-fat diet increases anxiety-like behaviour and reduces hippocampal neurogenesis in mice. Transl Psychiatry. 2016;6:e830.
მაღალცხიმიანმა დიეტამ მღრღნელებში გამოიწვია შფოთვა და ჰიპოკამპის ფუნქციის დაქვეითება.
2. Attuquayefio T, Kennedy DO, Smith MA, et al. A junk-food diet negatively affects hippocampal-dependent learning and memory in rats: the role of brain-derived neurotrophic factor. Nutr Neurosci. 2017;20(7):514-522.
კვლევაში დადასტურდა, რომ „ჯანკ-ფუდი“ ზიანს აყენებს მეხსიერებას და ამცირებს ტვინის ზრდის ფაქტორს (BDNF).
3. Stevenson RJ, Francis HM, Attuquayefio T, et al. Hippocampal-dependent appetitive control is impaired by experimental exposure to a Western-style diet. R Soc Open Sci. 2020;7(3):191338.
ადამიანის კვლევა აჩვენებს, რომ დასავლური ტიპის დიეტა აქვეითებს ტვინის სტრუქტურებს, რომლებიც აკონტროლებენ შიმშილს და მეხსიერებას.
4. Baym CL, Khan NA, Monti JM, et al. Dietary lipids are differentially associated with hippocampal-dependent relational memory in prepubescent children. Am J Clin Nutr. 2014;99(5):1026-1032.
ბავშვებში დამტკიცდა, რომ ცხიმიანი დიეტა უარყოფითად მოქმედებს მეხსიერებაზე და სივრცით აზროვნებაზე.
5. Francis HM, Stevenson RJ. Higher reported saturated fat and refined sugar intake is associated with reduced hippocampal-dependent memory and sensitivity to interoceptive signals. Behav Neurosci. 2013;127(6):791–799.
შაქრისა და გაჯერებული ცხიმების მაღალი მიღება პირდაპირ კავშირშია სუსტი მეხსიერებასთან ადამიანებში.
შობლებისთვის – 10 კითხვა და პასუხი მაღალშაქრიანი და მაღალცხიმიანი დიეტის შესახებ
1. მართლა შეუძლია შაქარმა და ცხიმიანმა საკვებმა ბავშვის გონება დააზიანოს?
იახ. ახალი კვლევები აჩვენებს, რომ ჭარბი შაქარი და ცხიმი უარყოფითად მოქმედებს ტვინის იმ უბნებზე, რომლებიც პასუხისმგებელნი არიან მეხსიერებაზე, სწავლაზე და ორიენტაციაზე.
⸻
2. მხოლოდ ჭარბი წონა რისკია, თუ ტვინიც ზიანდება?
ორივე. ჭარბი წონა — გრძელვადიან საფრთხეს წარმოადგენს, მაგრამ ტვინზე ზეგავლენა ხშირად იწყება ბევრად ადრე, სანამ ბავშვი “მსუქანი” გახდება. გონებრივი ფუნქცია ზიანდება უხმოდ და შეუმჩნევლად.
⸻
3. ტკბილეული და ჩიფსები კვირაში რამდენჯერმე უშავს რამეს?
ყველაფერი დოზაშია. თუმცა ყოველდღიური გამოყენება — თუნდაც მცირე რაოდენობით — დროთა განმავლობაში იწვევს ფუნქციურ ცვლილებებს ტვინის სტრუქტურაში. კვირაში 1–2-ჯერ “გაფუჭება” სჯობს ყოველდღიურ ჩვევად ქცევას.
⸻
4. როგორ მოქმედებს ეს ყველაფერი სწავლის უნარზე?
აღალი შაქარი აუარესებს ყურადღების შეკრების უნარს და ამცირებს ინფორმაციის დამახსოვრების სიჩქარეს. ბავშვებს უფრო უჭირთ სწავლა და საკითხის ლოგიკური გაანალიზება.
⸻
5. რატომ მოქმედებს ეს ახალგაზრდებზე ასე ძლიერად?
მოზარდების ტვინი აქტიურად ვითარდება და განსაკუთრებით მგრძნობიარეა კვებისადმი. სწორედ ახლა ყალიბდება კოგნიტიური ბაზა მთელი ცხოვრებისათვის.
⸻
6. ყველა ტკბილეული საშიშია? თაფლი ან ხილი?
არა. ბუნებრივი შაქარი, რომელიც გვხვდება ხილში ან თაფლში, არ იწვევს იმ ტიპის დაზიანებას, როგორც გადამუშავებული შაქარი (სოკოლადი, გაზიანი სასმელი, ტკბილი იოგურტი და სხვა). მთავარია ოდენობა და წყარო.
⸻
. ტვინის დაზიანება შეუქცევადია?
არა ყოველთვის. ჯანმრთელი კვება, ფიზიკური აქტივობა და სწორი ძილი შეიძლება გარკვეულწილად აღადგინოს კოგნიტიური ფუნქცია, განსაკუთრებით ბავშვებში. თუმცა, დროის დაკარგული პერიოდების კომპენსირება რთულია.
⸻
8. რა უნდა ჩავანაცვლოთ ტკბილეულით?
ოგურტი უშაქროდ, ხმელი ან ახალი ხილი, ბანანის პიურე, თხილეული, შვრიის ნაჭრები, ან ხილზე დაფუძნებული ენერგეტიკული ბურთულები (energy bites). ბავშვებისთვის შეგიძლიათ სახალისო ფორმებში მოამზადოთ.
⸻
9.როგორ დავარწმუნოთ ბავშვი, რომ შეამციროს ტკბილეულის მოხმარება?
უ დაუშლით – აუხსენით. აჩვენეთ საინტერესო ვიდეოები ტვინის ფუნქციებზე, დაუწესეთ სახალისო გამოწვევები, ჩართეთ კვების დაგეგმვაში და თავადაც იყავით მაგალითი.
⸻
10. არის თუ არა ეს დროებითი “მოდა” თუ რეალური სამეცნიერო დასკვნა?
ეს არ არის მოდა. უკვე ათზე მეტი მაღალი ხარისხის სამეცნიერო კვლევა ადასტურებს, რომ გადამუშავებული შაქარი და ცხიმი ბავშვებისა და ახალგაზრდების ტვინს რეალურად ვნებს. ეს არის ახალ სამეცნიერო კონსენსუსის ნაწილი.
გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი” — პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა, სადაც მშობლებს შეუძლიათ მიიღონ ყოველდღიური რჩევები ბავშვების კვებაზე, ტვინის განვითარებასა და ფსიქიკურ ჯანმრთელობაზე.

ფოტოს აღწერილობა მიუწვდომელია.

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

არამწეველ ადამიანებში ფილტვების სიმსივნის შემთხვევები სწრაფად იმატებს – რა იწვევს არამწეველ ადამიანებში ფილტვების კიბოს – უახლესი კვლევა

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
რა არის ფილტვის კიბო
#post_seo_title

არამწეველ ადამიანებში ფილტვების სიმსივნის შემთხვევები სწრაფად იმატებს. ამის გამომწვევი მიზეზი შესაძლოა, ჰაერის დაბინძურება იყოს. გენომის კვლევამ დაადასტურა, რომ სმოგი და ნამწვი ფილტვების დაავადებებთან დაკავშირებული დნმ-ის მუტაციებთან მჭიდრო კავშირშია. შედეგები იგივე იყო როგორც მწეველებთან, ასევე არამწეველებთან.

მეცნიერები არ ამტკიცებენ, რომ ჰაერის დაბინძურება პირდაპირ ფილტვების სიმსივნეს იწვევს. მათ მხოლოდ საფუძვლიანი ეჭვი აქვთ, რომ ამგვარი კავშირი შესაძლებელია, არსებობდეს.

„არამწეველებში ფილტვების სიმსივნის მაჩვენებელი იმატებს, რაც სერიოზული პრობლემაა. ამის გამომწვევი მიზეზი დანამდვილებით ჯერ კიდევ არ ვიცით”, – ამბობს მეცნიერი ლუდმილ ალექსანდროვი კალიფორნიის უნივერსიტეტიდან – “ჩვენმა კვლევამ აჩვენა, რომ ჰაერის დაბინძურება იმ ტიპის დნმ-ის მუტაციებთან, რომლებიც ძირითადად მოწევას უკავშირდება, მჭიდრო კავშირშია”.

ამ მასშტაბურ საერთაშორისო ანალიზში ოთხი კონტინენტიდან 871 ადამიანი მონაწილეობდა. მათ ფილტვების კიბო ჰქონდათ მიუხედავად იმისა, რომ ცხოვრებაში არ მოუწევიათ. მათ, ვინც მაღალი დაბინძურების რეგიონებში ცხოვრობდნენ, უფრო მეტად TP53 და EGFR გენების მუტაციებით აღენიშნებოდათ, ისევე, როგორც მოკლე ტელომერები.

TP53 და EGFR გენები ფილტვის კიბოს დამახასიათებელი ნიშნებია. მოკლე ტელომერები კი სწრაფ დაბერებას უკავშირდება. იმ არამწეველებს, რომლებიც დაბინძურებულ რეგიონში ცხოვრობენ, SBS4 მუტაციის განვითარების თითქმის 4-ჯერ მაღალი რისკი ჰქონდათ, ვიდრე მათ, ვინც ძირითადად სუფთა ჰაერს სუნთქავს.

სიმსივნის რისკფაქტორია მოწევაც. მიუხედავად ამისა, აღმოჩნდა, რომ პასიურ მწეველებს მუტაციების განვითარების შანსი არც ისე მაღალი ჰქონდათ.

“თუ პასიური მოწევის ეფექტი მართლაც მუტაგენურია, შესაძლოა, ის ისეთი სუსტი იყოს, რომ ჩვენი ინსტრუმენტებით მისი აღმოჩენა ჯერ ვერ ხერხდებოდეს”, – აცხადებს გენეტიკოსი თუნგუ ჭანგი აშშ-ის სიმსივნის ეროვნული ინსტიტუტიდან (NIH).

დღეს აშშ-ში ფილტვის კიბოს შემთხვევების დაახლოებით 10-20 პროცენტი მათზე მოდის, ვისაც მთელ ცხოვრებაში 100 სიგარეტზე ნაკლები ან საერთოდ არ მოუწევია. მეცნიერებს დიდი ხანია ეჭვი აქვთ, რომ ჰაერის დაბინძურება შეიძლება, სიმსივნის გამომწვევი იყოს. მიუხედავად ამისა, რამდენად მსგავსია უარყოფითი ეფექტი მტვრის ნაწილაკებისა და მოწევის ზემოქმედების შემთხვევაში, ეს გაურკვეველია.

ზოგიერთი კვლევა მიანიშნებს, რომ დაბინძურებული ჰაერის სუნთქვა შეიძლება, ისეთივე მავნე იყოს, როგორც დღეში ერთი კოლოფის მოწევა. ამჟამინდელმა კვლევამ ეს საკითხი უფრო ღრმად შეისწავლა და გენომურ მექანიზმებს დააკვირდა. მეცნიერებმა 871 არამწეველის ფილტვის სიმსივნე 345 მწეველისას შეადარეს, რათა მსგავსებები და განსხვავებები დაედგინათ.

არამწეველთა უმეტესობას ფილტვის ადენოკარცინომა (ფილტვის კიბოს ყველაზე გავრცელებული ტიპი) ჰქონდა. თითქმის 5-პროცენტს SBS4 მუტაცია აღენიშნებოდა. გარდა ამისა, 28-პროცენტ არამწეველს ახალი მუტაცია, SBS40a, ჰქონდა, რომელიც მწეველებში ვერ იპოვეს.

“ეს მუტაცია კვლევის ფარგლებში მონაწილეების უმრავლესობაში ვნახეთ, მაგრამ დაზუსტებით არ ვიცით, რა იწვევს მას”, – ამბობს ალექსანდროვი.

აღსანიშნავია, რომ კვლევა მხოლოდ რეგიონული ჰაერის დაბინძურების მონაცემებზე დაყრდნობით ჩაატარეს. გარდა ამისა, შესაძლოა, რაღაც შემთხვევებში ინფორმაცია ზუსტი არ იყო.

ამ შეზღუდვების მიუხედავად, კვლევის საერთო დასკვნები სხვა მტკიცებულებებსაც ემთხვევა. ისინი მიანიშნებს, რომ სმოგსა და ნამწვს სიმსივნის გამოწვევაში ისეთივე როლი აქვს, როგორიც სიგარეტის ქიმიურ ნივთიერებებს. მკვლევრები იმედოვნებენ, რომ მომავალში კვლევა გლობალურ მონაცემებზე დაყრდნობით ჩატარდება.

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

მსგავსი აქამდე არ დაფიქრსებულა – ოკეანეში აღმოაჩინეს ვირუსები

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
„HMPV საქართველოში უკვე დაფიქსირებულია“ - ექიმმა ვირუსსა და მის საფრთხეებზე ისაუბრა
#post_seo_title

მეცნიერებმა ზღვებისა და ოკეანეების მზით განათებულ ზედაპირზე სრულიად ახალი ტიპის ვირუსები აღმოაჩინეს, რომელთა მსგავსიც აქამდე არ დაგვიფიქსირებია. ინფორმაციას უცხოური მედია ავრცელებს. 

მათ მირუსვირუსებად მოიხსენიებენ, სადაც “მირუსი” ლათინურად მშვენიერს ან უცნაურს ნიშნავს. ისინი გიგანტურ ვირუსებთან და ჰერპესვირუსებთანაა დაკავშირებული, ამიტომ ახალი მიგნება შესაძლოა, ამ უკანასკნელის ევოლუციის უკეთ შესწავლაში დაგვეხმაროს. გააგრძელეთ კითხვა
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

„ვგეგმავთ 2026 წლის იანვრიდან მნიშვნელოვანი ცვლილებები განვახორციელოთ „აუტიზმის სპექტრის დარღვევების მქონე ბავშვთა რეაბილიტაციის“ პროგრამაში“ – ნინო ნიჟარაძე

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
„ვგეგმავთ 2026 წლის იანვრიდან მნიშვნელოვანი ცვლილებები განვახორციელოთ „აუტიზმის სპექტრის დარღვევების მქონე ბავშვთა რეაბილიტაციის“ პროგრამაში“ - ნინო ნიჟარაძე
#post_seo_title

აჭარის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს, აჭარის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრის და სარეაბილიტაციო ცენტრ ,,სანიტასის” ორგანიზებით გაიმართა კონფერენცია თემაზე – „აუტიზმის სპექტრის მართვის თანამედროვე მიდგომები”.

შეხვედრაში მონაწილეობდნენ სფეროს ექსპერტები, სარეაბილიტაციო ცენტრების სპეციალისტები, ფსიქოლოგები, პედიატრები, ნევროლოგები, პირველადი ჯანდაცვის ცენტრის ექიმები და მშობლები.
ღონისძიების მიზანს წარმოადგენდა სპეციალისტთა შორის პროფესიული დიალოგის გაღრმავება, გამოცდილების გაზიარება და პრაქტიკული რეკომენდაციების შემუშავება არსებული პროგრამების შემდგომი ოპტიმიზაციისთვის.
კონფერენცია გახსნა აჭარის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრმა ნინო ნიჟარაძემ, მადლობა გადაუხადა დამსწრე საზოგადოებას და ყურადღება გაამახვილა საკითხის მნიშვნელობაზე.
„აუტიზმის სპექტრის მქონე ბავშვთა მხარდაჭერა წარმოადგენს ჩვენი სამინისტროს ერთ-ერთ უმთავრეს პრიორიტეტს. სახელმწიფო პროგრამები უნდა იყოს მაქსიმალურად მორგებული ბენეფიციართა რეალურ საჭიროებებს, ხოლო მათი დახვეწის პროცესში პროფესიული წრის წარმომადგენელთა მონაწილეობას ჩვენთვის გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს. მსგავსი ფორმატის შეხვედრები გვაძლევს შესაძლებლობას, გავიზიაროთ გამოცდილება, გავაანალიზოთ არსებული გამოწვევები და ერთობლივად შევიმუშაოთ უფრო ეფექტიანი და მიზნობრივი სერვისების მისაწოდებლად. ვგეგმავთ 2026 წლის იანვრიდან მნიშვნელოვანი ცვლილებები განვახორციელოთ „აუტიზმის სპექტრის დარღვევების მქონე ბავშვთა რეაბილიტაციის“ პროგრამაში,“ – განაცხადა მინისტრმა ნინო ნიჟარაძემ.
კონფერენციაზე მომხსენებლებმა ისაუბრეს აუტიზმის სპექტრის დარღვევების მართვის თანამედროვე მიდგომებზე, თანმხლებ დაავადებებსა და დიაგნოსტიკურ შესაძლებლობებზე, მშობლის როლზე თერაპიულ პროცესში და საერთაშორისო გამოცდილებაზე. შეხვედრაზე მოხსენება წარმოადგინა ბავშვთა ნევროლოგმა და ეპილეპტოლოგმა – გია მელიქიშვილმა, ბავშვთა ფსიქიატრმა – ნაზი ტაბატაძემ, პედიატრმა და ნუტრიციოლოგმა – ლია ნატრიაშვილმა. კონფერენციაზე მოწვეული იყო კლინიკური ნეიროფსიქოლოგი, ფსიქოლოგიის დოქტორი – თამარ გაგოშიძე, რომელმაც ყურადღება გაამახვილა აუტიზმის სპექტრის მქონე ბავშვების განვითარების ნეიროფსიქოლოგიურ მახასიათებლებზე და მშობლების მხარდაჭერის მნიშვნელობაზე.
აჭარის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო მრავალი წელია ახორციელებს „აუტიზმის სპექტრის დარღვევების მქონე ბავშვთა რეაბილიტაციის“ პროგრამას, რომელიც მიზნად ისახავს 2-დან 18 წლამდე ასაკის ბავშვებისთვის მულტიდისციპლინური რეაბილიტაციის უზრუნველყოფას. 2019 წლიდან კი, აჭარის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრი აფინანსებს – აუტიზმის დიაგნოსტიკა სამიზნე ჯგუფში. აღნიშნულ პროგრამებში ცვლილებები მომავალი წლიდან განხორციელდება.
შეიძლება იყოს 11 ადამიანი და ტექსტი გამოსახულება
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

საყურადღებო გაფრთხილება: პოპულარული ტკივილგამაყუჩებელი შესაძლოა დემენციის რისკს 40%-ით ზრდიდეს!

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
#post_seo_title

საყურადღებო გაფრთხილება: პოპულარული ტკივილგამაყუჩებელი შესაძლოა დემენციის რისკს 40%-ით ზრდიდეს!

ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე
თავსდება პლატფორმაზე: Sheniekimi.ge – შენი ექიმი, შენი სივრცე, შენი ჯანმრთელობა
რატომ უნდა მიაქციოთ ამას ყურადღება?
ახალი, ავტორიტეტული კვლევა აჩვენებს, რომ ფართოდ გამოყენებული პრეპარატი – გაბაპენტინი, რომელიც ინიშნება ქრონიკული ტკივილის, კრუნჩხვების და ნეიროპათიური ტკივილის სამკურნალოდ, შესაძლოა დემენციის და მსუბუქი მეხსიერების დაზიანების (MCI) მნიშვნელოვნად გაზრდილი რისკის მატარებელი იყოს.
ეს პრეპარატი მილიონობით ადამიანმა მიიღო მთელი მსოფლიოს მასშტაბით და, როგორც ჩანს, მისი ხანგრძლივი გამოყენება არ არის სრულიად უსაფრთხო.
რა აჩვენა კვლევამ?
აშშ-ში ჩატარებულმა 20-წლიანმა გამოკვლევამ (2004–2024), რომელშიც 52 800 პაციენტი მონაწილეობდა, აჩვენა შემდეგი:
• გაბაპენტინის მომხმარებლებში, რომელთაც 6-ჯერ ან მეტჯერ ჰქონდათ დანიშნული პრეპარატი, დემენციის რისკი 29%-ით გაიზარდა;
• ხოლო მსუბუქი კოგნიტური დაზიანების რისკი — 85%-ით;
• ისინი, ვინც 12-ჯერ ან მეტჯერ იღებდნენ გაბაპენტინს, აჩვენებდნენ დემენციის 40%-ით და MCI-ის 65%-ით ზრდას.
ყველაზე მაღალი რისკი დაფიქსირდა 35–64 წლის ასაკობრივ ჯგუფში — ანუ სწორედ იმ ჯგუფში, რომელიც აქტიურია და ჯერ არ ელოდება მეხსიერების პრობლემებს.
 რას ამბობენ სხვა ექსპერტები?
პროფესორი ტარა სპირს-ჯონსი (ედინბურგის უნივერსიტეტი):
“ეს კვლევა ვერ ადასტურებს, რომ გაბაპენტინი უშუალოდ იწვევს დემენციას, მაგრამ აშკარად მიუთითებს მნიშვნელოვან კავშირზე, რომელიც უყურადღებოდ ვერ დარჩება.”
დოქტორი კეიტ გიდინგსი (Case Western Reserve University):
“ჩვენს მონაცემებში აშკარა კავშირია გაბაპენტინის რეგულარულ მიღებასა და გონებრივ ფუნქციებზე უარყოფით ზემოქმედებას შორის. აუცილებელია ექიმებმა იმოქმედონ სიფრთხილით.”
Dr. Thomas Wisniewski (NYU Langone Health):
“დემენციის მზარდი მაჩვენებლები მოითხოვს ყველა შესაძლო რისკფაქტორის დეტალურ შესწავლას. გაბაპენტინი ამ თვალსაზრისით უკვე წითელ ზონაშია.”
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„გაბაპენტინი ხშირად ინიშნება ქრონიკული ტკივილისა და ნეიროპათიური სიმპტომების მართვისთვის, მათ შორის საქართველოში. ახალი კვლევები მიანიშნებს, რომ პრეპარატის გრძელვადიანი გამოყენება შეიძლება ასოცირდეს კოგნიტურ ფუნქციებზე უარყოფით გავლენასთან.
თუმცა, რადგან კვლევა იყო ობსერვაციული ხასიათის და არ ადასტურებს მიზეზ-შედეგობრივ კავშირს, აუცილებელია მეტი მტკიცებულება და ღრმა ანალიზი.
ამ ეტაპზე მნიშვნელოვანია ექიმებმა ყურადღება მიაქციონ პაციენტის ზოგად მდგომარეობას, მკურნალობის ხანგრძლივობას და საჭიროების შემთხვევაში განიხილონ ალტერნატიული მიდგომები.
მიზანშეწონილია პაციენტების რეგულარული დაკვირვება და კოგნიტიური სიმპტომების შეფასება, განსაკუთრებით იმ შემთხვევაში, თუ მედიკამენტი ინიშნება ხანგრძლივი დროით.“
ექიმების შეკითხვები
1. შეიძლება თუ არა გაბაპენტინის გამოყენება მთლიანად შევწყვიტოთ მსგავსი კვლევების გამო?
პასუხი: არა. კვლევა არ მიუთითებს პირდაპირ კავშირზე, მხოლოდ ასოცირებას, ამიტომ მკურნალობის გაუქმება დაუყოვნებლად არ არის რეკომენდებული. გადაწყვეტილება უნდა მიღებულ იქნეს ინდივიდუალურად, ექიმის მიერ.
2. არის თუ არა რისკი უფრო მაღალი გარკვეულ ასაკობრივ ჯგუფებში?
პასუხი: დიახ. კვლევამ აჩვენა, რომ 35–64 წლის პაციენტებში დემენციის და კოგნიტიური დაქვეითების რისკი განსაკუთრებით მაღალია, რაც მკურნალობის მონიტორინგს კიდევ უფრო აუცილებელს ხდის.
3. შეიძლება თუ არა დემენცია გამოვლინდეს მცირე დოზით, მაგრამ ხანგრძლივი მიღებისას?
პასუხი: კვლევამ არ დააზუსტა დოზები, არამედ ფოკუსირებული იყო რეცეპტების რაოდენობაზე. ანუ, თეორიულად – დიახ, მცირე დოზით ხანგრძლივი მიღება შესაძლოა ასოცირდებოდეს მსგავს რისკებთან.
4. არის თუ არა საქართველოში ალტერნატიული პრეპარატები გაბაპენტინის ნაცვლად?
პასუხი: დიახ. არსებობს სხვა პრეპარატები (მაგ. პრეგაბალინი), თუმცა მათაც აქვთ პოტენციური გვერდითი მოვლენები. მკურნალობა უნდა იყოს ინდივიდუალური და კლინიკური მდგომარეობის შესაბამისად შერჩეული.
5. უნდა ჩავატაროთ კოგნიტიური შეფასებები გაბაპენტინის მომხმარებელ პაციენტებში?
პასუხი: დიახ, რეკომენდებულია პერიოდული შეფასება, განსაკუთრებით იმ პაციენტებში, რომლებიც იღებენ პრეპარატს 6 თვეზე ან მეტ ხანს. ამისათვის შესაძლებელია მოკლე კოგნიტიური სკრინინგ ტესტების გამოყენება.
პაციენტების შეკითხვები
6. უკვე ვიღებ გაბაპენტინს 1 წელია — უნდა შევწყვიტო?
პასუხი: არავითარ შემთხვევაში არ შეწყვიტოთ პრეპარატი დამოუკიდებლად. აუცილებლად ისაუბრეთ მკურნალ ექიმთან, რათა გადაწყვიტოთ მკურნალობის გაგრძელება ან ალტერნატივები.
7. შესაძლებელია თუ არა გაბაპენტინმა მეხსიერებაზე იმოქმედოს უკვე არსებული მიღების პერიოდში?
პასუხი: გარკვეულ პაციენტებში, განსაკუთრებით ხანდაზმულებში ან გრძელვადიანი გამოყენებისას, კოგნიტიური სიმპტომები შეიძლება გამოჩნდეს. ნებისმიერ ცვლილებაზე დროულად უნდა ეცნობოს ექიმს.
8. არის თუ არა რისკი მხოლოდ ხანდაზმულებისთვის?
პასუხი: არა მხოლოდ. კვლევამ აჩვენა, რომ რისკი მაღალია 35 წლის ზემოთ ასაკის ადამიანებშიც, რაც იმას ნიშნავს, რომ ახალგაზრდა მოზრდილებსაც უნდა ჰქონდეთ სიფრთხილე.
9. გაბაპენტინი არის წამალი ტკივილისთვის — ვეღარ მივიღო თუ მეშინია დემენციის?
პასუხი: თუ პრეპარატი ეფექტიანია და სხვა ვარიანტები არ გაძლევთ შესაბამის შვებას, ექიმთან ერთად უნდა გადაწყვიტოთ განაგრძოთ თუ არა. დემენციის რისკი არ ნიშნავს, რომ პრეპარატი ყველა პაციენტს დააზიანებს.
10. შეიძლება თუ არა გამოვცვალო გაბაპენტინი ბუნებრივი საშუალებით?
პასუხი: ზოგიერთ შემთხვევაში შესაძლებელია, მაგალითად – ფიზიოთერაპია, აკუპუნქტურა, ანთების საწინააღმდეგო მკურნალობა. თუმცა ბუნებრივი საშუალება ყოველთვის ვერ ჩაანაცვლებს ეფექტიანად მედიკამენტს. აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია.
აქ არის ყველა თქვენ მიერ მოწოდებული წყაროს სრული სია Vancouver სტილით, თითოეულთან დართულია ბმული და მოკლე შინაარსი (ანოტაცია), რათა გამოიყენოთ Sheniekimi.ge სტატიაში, ბიბლიოგრაფიაში ან PDF/ბუკლეტებში.
სია წარმოდგენილია თანმიმდევრულად, კვლევითა და მედია წყაროების ჩათვლით.
ლიტერატურა:
1. Eghrari NB, Yazji IH, Yavari B, Van Acker GM, Kim CH. Risk of dementia following gabapentin prescription in chronic low back pain patients. Reg Anesth Pain Med. 2025. https://doi.org/10.1136/rapm-2025-106577
მთავარი აკადემიური კვლევა, რომელმაც აჩვენა გაბაპენტინის მომხმარებლებში დემენციის რისკის 29–40%-იანი ზრდა.
2. Newsweek. Common pain drug linked to higher dementia risk. Newsweek. 2025 Jul. Available from: https://www.newsweek.com/common-pain-drug-linked-higher…
ჯანდაცვის ახალი ამბის პოპულარული გამოცემა, რომელიც აშუქებს კვლევის შედეგებს მარტივი ენით.
3. Pain News Network. Study links gabapentin to increased dementia risk. Pain News Network. 2025 Jul 11. Available from: https://www.painnewsnetwork.org/…/study-links-gabapentin-to…
ფოკუსირებული წყარო ტკივილის მართვის თემატიკაზე, მიმოიხილავს კვლევის მნიშვნელობას ქრონიკულ ტკივილთან დაკავშირებით.
4. New York Post. Common pain drug can increase dementia risk by up to 40%. New York Post. 2025 Jul 11. Available from: https://nypost.com/…/common-pain-drug-can-increase-dementia…
პოპულარული მედიასაშუალება, რომელიც ამახვილებს ყურადღებას რისკის მასშტაბზე — ტონი არის გაფრთხილებაზე ორიენტირებული.
5. New Atlas. Common painkiller used for back pain ups dementia risk. New Atlas. 2025. Available from: https://newatlas.com/chronic-pain/painkiller-dementia-risk/
სამეცნიერო ტექნოლოგიურ სიახლეებზე დაფუძნებული გამოცემა, ხაზგასმით ამბობს ბიოლოგიურ და კლინიკურ მექანიზმებზე.
6. AOL News. Popular back pain medication linked to dementia risk. AOL. 2025. Available from: https://www.aol.com/popular-back-pain-medication-linked…
ფართო აუდიტორიისთვის ადაპტირებული სტატია, რომელიც აღწერს კვლევის ძირითად მიგნებებს.
7. Daily Mail. Warning over prescription drug gabapentin as dementia risk rises by a third. Daily Mail. 2025. Available from: https://www.dailymail.co.uk/…/warning-prescription-drug…
მედია სტატიაში განსაკუთრებული ყურადღება გამახვილებულია გაფრთხილებაზე და დემენციის 33%-იან ზრდაზე.
8. MSN. Dementia warning as drug taken by millions raises risk of memory-robbing disorder by up to 40%. MSN. 2025. Available from: https://www.msn.com/…/dementia-warning-as-drug…/ar-AA1In5DG
სტატიაში საუბარია დემენციის რისკზე და გაბაპენტინის გავრცელებულ გამოყენებაზე.
9. Yahoo News. Popular back pain medication linked to dementia risk. Yahoo News. 2025. Available from: https://www.yahoo.com/…/popular-back-pain-medication-linked…
გაიმეორებს კვლევის შინაარსს და გამოხმაურებებს სამედიცინო საზოგადოებიდან.
10. Fox News. Popular back pain medication linked to brain-health risks among some patients. Fox News. 2025. Available from: https://www.foxnews.com/…/popular-back-pain-medication…
აქცენტი კეთდება ტვინის ჯანმრთელობის შესაძლო ზემოქმედებაზე და აშშ-ის მოსახლეობის მასშტაბზე.
მეტი ინფორმაციისთვის:
მეტი უახლესი და სანდო სამედიცინო ინფორმაცია იხილეთ ოფიციალურ პლატფორმაზე:
www.sheniekimi.ge – შენი ექიმი, შენი სივრცე, შენი ჯანმრთელობა.
გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი” – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
ავტორის შესახებ:
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.

 

შეიძლება იყოს 1 ადამიანი და ტექსტი გამოსახულება
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
1...321322323...1,084გვერდი 322 of 1,084

ბოლო სიახლეები

პოპულარული ამბები

კატეგორიები

ჩვენ შესახებ

info@accreditation.ge
ჩვენ შესახებ / რეკლამა / კონტაქტი

გამოგვყევი სოციალურ ქსელებში

© SheniEkimi.ge

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
›
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
›
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
›
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
⌄
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
⌄
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
კითხვა 1 / 1
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა ↗
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
›
✨რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
Verified by MonsterInsights