კრეატინი — ტვინის და სხეულის ჯანმრთელობის ახალი იარაღი?


მისივე ინფორმაციით, ეს თევზი ინდო-წყნარი ოკეანის რეგიონის მკვიდრია. ის ხმელთაშუა ზღვაში სუეცის არხის გავლით შევიდა და 2014 წლიდან შავ ზღვაში გამოჩენაც დაიწყო.
გუჩმანიძის განმარტებით, ყველაზე დიდ საფრთხეს წარმოადგენს ძლიერი ნეიროტოქსიკური ნივთიერება ტეტროდოტოქსინი, რომელიც ტეტრაოდონის სხეულშია.
“ამ შხამის მცირე რაოდენობამაც კი შეიძლება გამოიწვიოს ფატალური მოწამვლა, თუ მას საკვებად არასათანადოდ დამუშავებულს მოიხმარენ.გარდა იმისა, რომ თევზი საფრთხეს უქმნის ადამიანებს, მას აქვს უკიდურესად ძლიერი ყბები და ეკლები, რომლებიც აზიანებს სათევზაო ბადეებს, თოკებს და დაჭერილ თევზს. იკვებება მოლუსკებით, თევზებითა და კიბოსნაირებით, რითაც ანაცვლებს ადგილობრივ სახეობებს. ხმელთაშუა ზღვაში მისმა არსებობამ მეთევზეებისთვის უკვე მნიშვნელოვანი ეკონომიკური ზარალი გამოიწვია. მისი ინვაზიის შემთხვევაში შავი ზღვაშიც ეკონომიკური ზარალი დიდი იქნება. კლიმატის ცვლილებისა და წყლის ტემპერატურის მატების გამო, ტეტრაოდონს აქვს შავ ზღვაში აქტიური გავრცელების პოტენციალი, რამაც შეიძლება გავლენა მოახდინოს მის თევზჭერასა და ეკოლოგიურ ბალანსზე.მოქალაქეებს სიფრთხილისკენ მოგიწოდებთ. თუ უცნობ თევზს აღმოაჩენთ, უნდა გადაიღოთ ფოტო ან ვიდეო, ჩაიწეროთ აღმოჩენის ადგილმდებარეობა და გვაცნობოთ. ეს მონაცემები მეცნიერებს ინვაზიური სახეობების გავრცელების უკეთ თვალყურის დევნებაში დაეხმარება,” – წერს გუჩმანიძე.
საუბარია ცვლილებაზე, რომლის მიხედვითაც ე.წ. მეთადონის პროგრამას მხოლოდ სახელმწიფო განახორციელებს. მეორე ინიციატივა კი კერძო კომპანიებისთვის ფსიქოტროპული მედიკამენტების იმპორტის აკრძალვას ეხება.
პარალელურად, კანონმდებლები დაჩქარებული წესით მიიღებენ “სისხლის სამართლის კოდექსში” იმ ცვლილებებსაც, რომელიც მარიხუანასა და მცენარე კანაფთან დაკავშირებული პასუხისმგებლობის გამკაცრებას ითვალისწინებს.
პარლამენტის ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარის, ზაზა ლომინაძის განცხადებით, ყველა ჩამნაცვლებელი თერაპია, რომელზეც პასუხისმგებლობას სახელმწიფო იღებს, უფასო იქნება.
“სახელმწიფო სრულად იღებს პასუხისმგებლობას ყველა ჩამნაცვლებელ თერაპიაზე. ფინანსური გადახდა აღარ იქნება, ეს პროგრამა იქნება უფასო, დაახლოებით, 1000 ლარამდე უწევდათ, გააჩნია, რა დოზა იყო ჩანაცვლების თერაპიაში ბუპრენოფინის პროგრამაში, მათთვის ეს ახლა იქნება უფასო, მაგრამ ძალიან მკაცრი რეგულაციებით.
პარალელურად, ვებრძვით შემოტანას, რეალიზაციას, გადაზიდვას დამზადებას. ამ კანონის პარალელურად კანაფისა და მარიხუანას მიმართულებით გავამკაცრეთ კანონმდებლობა”, – განაცხადა ზაზა ლომინაძემ.
მიხეილ სარჯველაძის განმარტებით, ამ დრომდე, დაუბალანსებელი იყო ინტერესთა კონფლიქტი და არსებობდა კონკრეტული კომერციული ინტერესები. როგორც ჯანდაცვის მინისტრმა აღნიშნა, არსებობს ნარკოტიკული საშუალებების ავად მოხმარების ხელშეწყობის დიდი რისკი, რასაც სახელმწიფოს მხრიდან დარეგულირება სჭირდება.
ინიციატივის მიხედვით, ჩანაცვლებითი თერაპიის განხორციელება სრულად სახელმწიფოს დაქვემდებარებაში გადავა და ამ მომსახურების გაწევა კერძო სუბიექტებს აეკრძალებათ. ასევე იზღუდება ფსიქოტროპული მედიკამენტების იმპორტი, ეს მიმართულებაც სახელმწიფოს პრეროგატივა იქნება. სხომაზე აღინიშნა, რომ ჩანაცვლებითი თერაპიის პუნქტების შესახებ ცვლილება 15 აგვისტოდან ამოქმედდება, რაც შეეხება იმპორტთან დაკავშირებულ საკითხებს, ამისთვის, განსაზღვრული ვადა 1 ოქტომბერი იქნება.
ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტმა, „ნარკოტიკული საშუალებების, ფსიქოტროპული ნივთიერებების, პრეკურსორებისა და ნარკოლოგიური დახმარების შესახებ“, „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ და „საჯარო შესყიდვების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე, მეორე მოსმენით დაამტკიცა.
მაგალითისთვის განვიხილოთ მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის (MIT) უახლესი კვლევა, რომელიც დეტალურად აფასებს AI-ს გავლენას მწერლობასა და გონებრივ ჩართულობაზე.
რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია, გაჩნდა შეშფოთება იმის შესახებ, რომ ხელოვნური ინტელექტის გამოყენება მიგვიყვანს ფართოდ გავრცელებულ „დამუნჯებასთან“, ანუ კრიტიკული აზროვნების უნარის შესუსტებასთან. ირწმუნებიან, რომ თუ სტუდენტები AI ხელსაწყოებს ზედმეტად ადრე გამოიყენებენ, შეიძლება ვერ განუვითარდეთ კრიტიკული აზროვნებისა და პრობლემების გადაჭრის საბაზისო უნარები.
არის თუ არა მართლაც ასე? მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის მეცნიერთა ახალი კვლევის თანახმად, ნამდვილად ასე ჩანს. მკვლევართა განცხადებით, ChatGPT-ის გამოყენებით ესების წერამ შეიძლება გამოიწვიოს „კოგნიტური ვალი“ და „სასწავლო უნარების სავარაუდო შემცირება“.
MIT-ის მკვლევარებმა 54 ზრდასრულ მონაწილეს სთხოვეს, ოთხთვიანი პერიოდის განმავლობაში სამჯერ დაეწერათ ესეები: ერთი ჯგუფი იყენებდა ChatGPT-ს, მეორე — საძიებო სისტემებს, ხოლო მესამე — მხოლოდ საკუთარ ინტელექტს. შემდგომი ანალიზი მოიცავდა როგორც ტვინის ელექტროაქტივობის, ასევე ლინგვისტური ხარისხის შეფასებას.
შედეგებმა აჩვენა, რომ AI-ის მომხმარებელთა ჯგუფს მნიშვნელოვნად დაბალი ჰქონდა კოგნიტიური ჩართულობა, მათ უჭირდათ ტექსტის შინაარსის გახსენება და ნაკლებად გრძნობდნენ ავტორობის პასუხისმგებლობას.
საგულისხმოა, რომ მეოთხე სესიაში მონაწილეებმა როლები გაცვალეს. AI-ის მომხმარებლები პირველად წერდნენ დამოუკიდებლად, ხოლო მხოლოდ ტვინის ჯგუფი — პირველად იყენებდა ხელოვნურ ინტელექტს. შედეგები განსაკუთრებით საინტერესო აღმოჩნდა: AI-დან დამოუკიდებლად წერისკენ გადასულ ჯგუფს ყველაზე დაბალი ჩართულობა ჰქონდა — მათი შესრულება ცუდად შეედრებოდა სხვა ჯგუფების წინა შედეგებს.
ეს შესაძლოა მიუთითებდეს იმაზე, რომ ხანგრძლივი დამოკიდებულება AI-ზე ადამიანებს გაუჩენს გონებრივი რესურსების სრულ გამოყენებას. თუმცა თავად ავტორები აღნიშნავენ, რომ კვლევის ამ ეტაპზე მხოლოდ 18 მონაწილემ დაასრულა ყველა სესია, რაც ნიშნავს, რომ მონაცემებს საფუძვლიანი შემდგომი ანალიზი ესაჭიროება.
ნიშნავს თუ არა ასეთი შედეგები იმას, რომ ხელოვნური ინტელექტი გვასულელებს?
შედეგები არ ნიშნავს იმას, რომ სტუდენტებს, რომლებიც AI-ს იყენებენ, აუცილებლად უგროვდებათ „კოგნიტური ვალი“.უფრო შეიძლება ითქვას, რომ შედეგების მიზეზია კვლევის კონკრეტული დიზაინი.
პირველი სამი სესიისას მხოლოდ ტვინის ჯგუფში ცვლილება ნერვულ კავშირში სავარაუდოდ გამოწვეული იყო იმით, რომ მათ უკეთ გაიცნეს კვლევის ამოცანა — ფენომენი, რომელსაც ფამილიარიზაციის ეფექტი ეწოდება.
როდესაც კვლევის მონაწილეები იმეორებენ დავალებას, უფრო ნაცნობები და ეფექტიანები ხდებიან, ამის შესაბამისად ერგება მათი კოგნიტური სტრატეგიაც.
როდესაც AI-ს ჯგუფმა საკუთარი ტვინის გამოყენება დაიწყო, დავალება მათ ერთხელ შეასრულეს. შედეგად, არ შეეძლოთ დამთხვეოდნენ სხვა ჯგუფების გამოცდილებას. მათ ოდნავ უკეთეს ჩართულობას მიაღწიეს, ვიდრე მხოლოდ ტვინის ჯგუფმა პირველ სესიაში.
იმისათვის, რათა მკვლევართა პრეტენზიები სრულად შეფასდეს, საჭიროა, რომ AI-დან ტვინზე გადასულ მონაწილეებს ასევე შეესრულებინათ წერის სამი სესია AI-ს გარეშე.
ასევე, ის ფაქტი, რომ ტვინიდან AI-ზე გადასული ჯგუფი ChatGPT-ს უფრო პროდუქტიულად და სტრატეგიულად იყენებდა, სავარაუდოდ განპირობებულია მეოთხე წერითი დავალების ბუნებით, რაც მოითხოვდა წინა სამი თემიდან ერთ-ერთზე ესეს დაწერას.
ვინაიდან AI-ს გარეშე წერა უფრო არსებით ჩართულობას მოითხოვდა, ისინი უკეთესად იხსენებდნენ, რა დაწერეს წარსულში. შედეგად, ისინი ხელოვნურ ინტელექტს ძირითადად იყენებდნენ ახალი ინფორმაციის მოსაძებნად და წინათ დაწერილის დასახვეწად.
საინტერესო ასპექტია ფამილიარიზაციის ეფექტიც — ის ფაქტი, რომ მხოლოდ ტვინის ჯგუფმა უკეთ ისწავლა დავალების სტრუქტურა და მოთხოვნები სამი სესიის განმავლობაში. ამას მოჰყვა მათში მაღალი კოგნიტიური აქტივობა და უკეთესი შედეგები.
AI-ის ჯგუფს არ ჰქონდა ანალოგიური გამოცდილება დამოუკიდებელი წერის კუთხით და შესაბამისად, მათ ვერ შეძლეს სრული პოტენციალის გამოვლენა მხოლოდ ერთ სესიაში.
განსახილველად ღირს ისტორიული ანალოგიაც: კალკულატორების დანერგვამ 1970-იან წლებში თავდაპირველად მსგავსი შეშფოთება გამოიწვია. თუმცა მალევე შეიცვალა შეფასების სტანდარტები: განათლების სისტემა ითხოვდა უფრო რთულ და სიღრმისეულ ამოცანებს, კალკულატორის გამოყენებით კი არა უბრალოდ, არამედ მაღალი დონის მათემატიკური აზროვნებით.
დღეს იგივე უნდა მოხდეს AI-სთან მიმართებით. სწავლების სტანდარტები უნდა განვითარდეს ისე, რომ AI-ის გამოყენება გახდეს ცოდნის რეალური დემონსტრაციის საშუალება, არა კი ბნელი კუნჭული, სადაც ცოდნა ქრება.
Მნიშვნელოვანია, რომ სასწავლო პროგრამებში მკაფიოდ განისაზღვროს, როდის არის მიზანშეწონილი ხელოვნური ინტელექტის გამოყენება და როდის — არა. ზოგიერთი ამოცანა ნამდვილად მოითხოვს კრიტიკულ აზროვნებას, ხოლო სხვების შესრულება შესაძლოა ეფექტიანად და სტრატეგიულად განხორციელდეს AI-ის დახმარებით.
მაგალითად, მოსწავლეებს შეუძლიათ დაეხმარონ AI-ს გაკვეთილის დეტალური გეგმის შედგენაში, თუმცა გეგმების ზეპირად ანალიზი მაინც მოითხოვს მათგან სიღრმისეულ ჩართულობას.
MIT-ის კვლევა არ ამტკიცებს, რომ AI ავტომატურად ასუსტებს გონებას. პრობლემა არ არის თავად ტექნოლოგია, არამედ ის, როგორ და რისთვის ვიყენებთ მას.
წერითი დავალებების სტანდარტები უნდა განახლდეს ისე, რომ ხელოვნური ინტელექტის გამოყენება არ იყოს “მოკლე გზა”, არამედ — კომპლექსური აზროვნების ინსტრუმენტი.
AI-სთან მიმართებაში გამოწვევა ისაა, რომ უმეტესწილად, პედაგოგებმა სტანდარტები არ აამაღლეს ისე, რაც ხელოვნურ ინტელექტს პროცესის აუცილებელ ნაწილს გახდიდა. მასწავლებლები მოსწავლეებს იმავე დავალებების შესრულებას სთხოვენ და მუშაობის იმავე სტანდარტებს მოელიან, რასაც ხუთი წლის წინ.
ასეთ სიტუაციებში, AI შეიძლება მართლაც გადამწყვეტი იყოს. უმეტესწილად, მოსწავლეებს შეუძლიათ სწავლასთან დაკავშირებული კრიტიკული ჩართულობა ხელოვნური ინტელექტით შეამსუბუქონ, რაც განაპირობებს „მეტაკოგნიტურ სიზარმაცეს“.
თუმცა, კალკულატორის მსგავსად, ხელოვნურ ინტელექტს შეუძლია და უნდა დაგვეხმაროს აქამდე შეუძლებელ ამოცანათა შესრულებაში — რომლებიც კვლავ მნიშვნელოვან ჩართულობას მოითხოვს. მაგალითად, შეგვიძლია მოსწავლეებს ვთხოვოთ, ხელოვნური ინტელექტი გამოიყენონ გაკვეთილის დეტალური გეგმის შესადგენად, რომლებიც შემდეგ ზეპირ გამოცდაზე შეფასდება ხარისხისა და პედაგოგიური სისწორის მიხედვით.
მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის კვლევაში, მონაწილეები, რომლებიც ხელოვნურ ინტელექტს იყენებდნენ, „იგივე ძველ“ ესეებს წერდნენ. მათ თავიანთ ჩართულობა შეცვალეს, რათა მიეღოთ სამუშაოს ის სტანდარტი, რომელსაც მათგან ელოდნენ.
იგივე უნდა მოხდეს, თუკი მოსწავლეებს მოსთხოვენ კომპლექსურ გაანგარიშებებს კალკულატორის გარეშე. ჯგუფი, რომელიც ხელით იანგარიშებს „ოფლში გაიწურება“, კალკულატორის გამომყენებელი ჯგუფი კი ამას თვალის დახამხამებაში მოახერხებს.
როგორც კალკულატორი არ არის მათემატიკის მტერი, ისე AI არ არის კრიტიკული აზროვნების მოშლის გარანტია — თუ გონივრულად და მიზნობრივად გამოვიყენებთ.
კვლევა ხელმისაწვდომია სერვერზე arxiv.
„თქვენ სუფრასთან ხართ, მაგრამ მოულოდნელად ბუზი ეცემა თქვენს ხინკალს ან ტორტს. გგონიათ უბრალოდ „დაჯდა“? არა და ეს არის ნამდვილი ბიოლოგიური თავდასხმა.
ბუზები ჭამენ… ფეხებით?
დიახ, ბუზები საკვების გემოს ფეხებით გრძნობენ. და რადგან მათ კბილები არ აქვთ, საჭმლის გადასამუშავებლად თავიანთ ნერწყვს – ანუ ფერმენტებით სავსე სისხლარეულ მასას აფრქვევენ საკვებზე, რათა ის თხევადად გადაიქცეს და შემდეგ შეისრუტონ. ეს ნიშნავს, ბუზი თქვენს საჭმელზე რომ დაეშვება, ის მას პირდაპირ „დააფურთხებს“.
საიდან მოდის ეს ბუზი?
ბუზები ხშირად მოძრაობენ ნაგავში, ლეშიან ნიადაგზე, ფეკალიებსა და ლპობად მასალაში. მათ ფეხებზე და სხეულზე კი მრავალი ბაქტერია და ვირუსი რჩება. ამიტომ, როდესაც ისინი გადმოდიან თქვენს ლამაზად გაწყობილ სუფრაზე, ისინი გადმოიტანენ ბაქტერიების ნამდვილ ბანკეტს.
რატომ არის ეს საფრთხის შემცველი?
• ბუზის ნერწყვი შეიცავს მრავალ ბაქტერიას (მაგ. Salmonella, E. coli, Shigella);
• საკვების დაბინძურება შეიძლება მოხდეს მხოლოდ ერთ წამში;
• ამ ბაქტერიებმა შეიძლება გამოიწვიოს: დიარეა, წიაღის ანთება, ღებინება, სიცხე;
დასკვნა;
შემდეგ ჯერზე, როცა ბუზი თქვენს საჭმელზე დაჯდება:
• არ ჩათვალოთ, რომ უბრალოდ „დაჯდა“
• ის დააგემოვნებს საჭმელს ფეხებით და მასზე აფრქვევს თავის საჭმლის მომნელებელ ფერმენტებს
• ეს ნიშნავს – ბაქტერიების შეტევა დაიწყო!
1. ბუზი საჭმელზე რომ დაჯდა, უნდა გადავაგდო? უმჯობესია, განსაკუთრებით, თუ ბუზი დიდხანს იყო საკვებზე. ბუზები იშვიათად არიან სტერილურ გარემოში და მათი დაჯდომისას არსებობს დაბინძურების რეალური რისკი.
2. მართალია, რომ ბუზი აფურთხებს საჭმელზე? დიახ. ბუზები აფრქვევენ საჭმლის მომნელებელ ფერმენტებს საკვებზე, რათა მასალა თხევად იქცეს და შემდეგ შეისრუტონ. მათ არ შეუძლიათ ღეჭვა.
3. ბუზებს მართლაც ფეხებზე აქვთ გემოს რეცეპტორები? დიახ. ბუზები საკვების გემოს გრძნობენ ფეხებით, ანუ ისინი “აგემოვნებენ” სანამ დაიწყებენ საკვების დაშლას.
4. რამდენად საშიშია ბუზის დაჯდომა ერთ წამზე ნაკლებ დროში? ბუზის დაჯდომა სულ რამდენიმე წამიც საკმარისია, რომ მოახდინოს ფერმენტების დაფრქვევა და ბაქტერიების გადატანა.
5. რომელი ბაქტერიები გადააქვს ბუზს? ხშირად გადაეცემა: Salmonella, E. coli, Shigella, და სხვა ნაწლავური ინფექციები.
6. ყველა ბუზი საშიშია? არა ყველა, მაგრამ სახლობუზა (Musca domestica) — ყველაზე გავრცელებული სახეობა — ითვლება ერთ-ერთ ყველაზე საშიშ გადამტანად.
7. თუ საჭმელზე ბუზი დაეშვა, შეიძლება მას მხოლოდ ზედა ნაწილი მოვაჭრათ? სამწუხაროდ, არა. ბაქტერიები და ფერმენტები სწრაფად ვრცელდება მთელ ზედაპირზე, განსაკუთრებით თბილ და რბილ საკვებზე.
8. როგორ ავიცილოთ თავიდან ბუზის საკვებზე დაჯდომა? დაფარეთ საჭმელი ქსოვილით ან ბადით, მოერიდეთ ნაგვის ახლოს კვებას და გამოიყენეთ ბუნებრივი ბუზის გამაფრთხილებლები (მაგალითად, ლავანდა, ბეზარი).
9. ბუზის ნაკბენიც საშიშია? ზოგ ბუზს შეუძლია ნაკბენითაც გადასცეს ინფექცია, თუმცა საჭმლის დაბინძურება უფრო ხშირი და ნაკლებად შესამჩნევია.
10. შეიძლება ბუზების გამო მივიღოთ სერიოზული დაავადება? დიახ. სერიოზულ შემთხვევებში შესაძლებელია მწვავე დიარეა, დეჰიდრატაცია და ინფექციური გართულებები, განსაკუთრებით ბავშვებში და ასაკოვან პირებში“, – წერს ფხაკაძე.
საშვილოსნოს ყელის ანთების გამომწვევი მიზეზი შესაძლოა იყოს:
სიმპტომები
როგორც წესი, საშვილოსნოს ყელის ანთება უსიმპტომოდ მიმდინარეობს; ანთების დიაგნოზსაც შემთხვევით აწყდებიან, როცა ქალი სრულიად სხვა მიზეზით იტარებს კვლევას მენჯის არეში. გააგრძელეთ კითხვა
ბოლო კვლევებმა, რომლებიც საფრანგეთში გამართულ სამეცნიერო კონფერენციაზე FAPESP Week France–ზე წარადგინეს, შეიძლება სამომავლოდ რევოლუციური აღმოჩნდეს ძუძუს კიბოს მკურნალობაში. კერძოდ, ბიოაქტიური ნივთიერება, რომელიც იზოლირებულია ამაზონის ტროპიკულ ტყეებში ბინადარი მორიელის (Brotheas amazonicus) შხამიდან, პერსპექტიულად მიიჩნევა ონკოლოგიური თერაპიებისთვის.
მსოფლიო მოსახლეობის დაბერება, დამაბინძურებლების ზემოქმედების ზრდა და სტრესის ქვეშ მყოფი ეკოსისტემები განაპირობებს კიბოს, დემენციისა და სხვა დაავადებების მაჩვენებელთა ზრდას. ამიტომ, სამკურნალო საშუალებათა მეტი არჩევანის ძებნაში, ზოგიერთი მკვლევარი ყველაზე ნაკლებად სავარაუდო ადგილებშიც ეძებს — მაგალითად, მორიელის კუდში
კვლევის ავტორები — ბრაზილიელი მეცნიერები — იყენებენ ჰეტეროლოგიური ექსპრესიის თანამედროვე მეთოდს, რაც საშუალებას აძლევთ მათ, სხვადასხვა ორგანიზმში მაღალი სიზუსტით და დიდი რაოდენობით მიიღონ სასურველი ცილები. ამ შემთხვევაში გამოყენებულ იქნა საფუარის სახეობა Komagataella pastoris, რომელიც ეფექტურად მუშაობს „ცილოვანი ქარხნის“ როლში.
აღმოჩენილი ცილა, სახელწოდებით BamazScplp1, თავის მოქმედებით ჰგავს ქიმიოთერაპიულ პრეპარატებს და იწვევს ძუძუს კიბოს უჯრედების ნეკროზს — პროცესს, რომელიც უჯრედების განადგურებას და დაშლას იწვევს. კვლევის ხელმძღვანელი, სან-პაულუს უნივერსიტეტის პროფესორი ელიან კანდიანი არანტისი, აღნიშნავს, რომ ეს მოლეკულა სხვა მორიელების შხამში არსებულ ანალოგებს წააგავს, თუმცა განსაკუთრებული მოქმედებით გამოირჩევა.
ამავე ტექნოლოგიის გამოყენებით, მეცნიერებმა სხვა მოლეკულაც შექმნეს, რომელიც სისხლძარღვების ზრდას აძლიერებს. იგი მიღებულია გველის შხამისა და პირუტყვის სისხლის კომპონენტების საფუძველზე და პოტენციურად გამოსადეგია ქსოვილების რეგენერაციასა და სამედიცინო ინჟინერიაში.
ჰეტეროლოგიური ექსპრესიის მეთოდით შესაძლებელია არამარტო მოლეკულების სწრაფი მიღება, არამედ მათი ფუნქციების ღრმა შესწავლაც — რაც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მედიცინაში ბუნებრივი, ბიოაქტიური ნივთიერებების დანერგვისთვის.
გლობალურად მზარდი კიბოს, დემენციისა და სხვა დაავადებების გავრცელება, დაბერებული მოსახლეობა და დაბინძურებული გარემო მეცნიერებს აიძულებს, სამკურნალო რესურსები ბუნების ყველაზე უცნობ ადგილებში ეძებონ. თუმცა, ამავე დროს აუცილებელია ეკოსისტემების დაცვა, რათა მომავლის მედიცინას არ დავუკარგოთ მნიშვნელოვანი შესაძლებლობები.
როგორ უნდა მოვიქცეთ, როცა გველს ვხედავთ?
შოთა ზანდუკელი ამბობს, რომ გველი უძრავ სხეულს ვერ აღიქვამს და „გაშეშება“ ერთგვარი თავდაცვის საშუალებაა.
„გველი უძრავ სხეულს ვერ აღიქვამს. რომ “გავშეშდეთ” და 100 გიურზა დავყაროთ, არც ერთი მათგანი არ გვიკბენს. გაშეშება ერთგვარი თავდაცვის საშუალებაა. როგორც კი მოძრაობას დავიწყებთ, ის საფრთხეს იგრძნობს. თუმცა, როდესაც ქვეწარმავალს თავზე წავადგებით და ვერაფერს ვასწრებთ. გველი ამ დროს ინტერესს დაკარგავს, საფრთხედ ვეღარ აღგვიქვამს.
სხვა დროს, როდესაც გველს ვხედავთ და სახეობებს ვერ ვცნობთ, არც ერთ შემთხვევაში, მისი მიმართულებით არ უნდა წავიდეთ. სტატისტიკურად, დაკბენის ძირითადი შემთხვევები ხდება მაშინ, როდესაც მის დაჭერას, მოკვლას ვცდილობთ. ფეხის დადგმა, შემთხვევითობის ამბები ძალიან იშვიათია. 99% შემთხვევაში ყველა გველი გაქცევას ცდილობს. არ აქვს მნიშვნელობა, გიურზა იქნება თუ სხვა სახეობა.
კანის შეცვლის დროს გველი თითქმის ვერაფერს ხედავს. ამ პროცესში თვალებიდანაც სძვრება კანი.
გოგირდი დაწვა, ცხვრის მატყლის დაყრა და სხვა საშუალებები – ყველაფერი მითია“, – განაცხადა შოთა ზანდუკელმა.
საქართველოს კლინიკურ ტოქსიკოლოგთა ასოციაციის გამგეობის თავმჯდომარემ, მედიცინის აკადემიური დოქტორმა, თეიმურაზ კობიძემ “რუსთავი 2-თან” განაცხადა, რომ მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის მონაცემებით, მსოფლიოს სამედიცინო დაწესებულებებს შხამიანი გველების კბენის გამო დახმარებისათვის საშუალოდ 1 841 000 ადამიანი მიმართავს. მათგან ყოველ წელს კვდება 90 000 (5%). გააგრძელეთ კითხვა