Long COVID რეალურია — და მეცნიერებმა ახლა მტკიცებულება იპოვეს!
მეცნიერებმა პირველად შეძლეს ვირუსული ცილოვანი ფრაგმენტების იდენტიფიცირება იმ ადამიანების სისხლში, რომლებსაც გრძელვადიანი COVID (Long COVID) აწუხებთ. ეს აღმოჩენა საბოლოოდ ადასტურებს იმას, რასაც მილიონობით პაციენტი უკვე წლებია განიცდის: გართულებული სიმპტომები დაავადების გადატანის შემდეგ რეალურია და ბიოლოგიური საფუძველი აქვს.
რა აღმოაჩინეს მეცნიერებმა?
ახალმა კვლევამ აჩვენა, რომ:
• SARS-CoV-2 ვირუსის 65 უნიკალური ფრაგმენტი გამოვლინდა,
• ეს ფრაგმენტები აღმოჩნდა ექსტრაცელულარულ ვეზიკულებში (EVs) — მიკროსკოპულ „პაკეტებში“, რომლებსაც უჯრედები ერთმანეთთან კომუნიკაციისთვის იყენებენ,
• ყველა ეს ფრაგმენტი დაკავშირებულია Pp1ab ცილასთან — ეს არის რეპლიკაციის ცილა, რომელიც ჯანმრთელ ადამიანში საერთოდ არ გვხვდება.
ეს ნიშნავს, რომ პირველად გვაქვს სავარაუდო ბიომარკერი Long COVID-ისთვის — კონკრეტული მოლეკულა, რომლის არსებობა დაავადების არსებობაზე მიუთითებს.
ატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?
გრძელვადიანი COVID-ი დღემდე ერთ-ერთი ყველაზე სადავო და გაურკვეველი მდგომარეობაა. პაციენტები წლებია უჩივიან:
• ქრონიკულ დაღლილობას
• ტვინის „ნისლს“ (გონებრივი დაბინდვა)
• ქოშინს
• კუნთისა და სახსრების ტკივილს
ხშირად ექიმები ვერ პოულობდნენ ობიექტურ სამეცნიერო მტკიცებულებას, რის გამოც ეს სიმპტომები სკეპტიციზმის სამიზნე ხდებოდა.
ახლა კი მეცნიერებმა აჩვენეს, რომ ვირუსის ფრაგმენტები რეალურად ინარჩუნებს არსებობას ორგანიზმში ინფექციის გადატანის შემდეგაც.
როგორ შეიძლება ეს მოქმედებდეს?
კვლევა მიუთითებს, რომ ვირუსული „მოჩვენებითი ცილები“ შესაძლოა:
• პერიოდულად ჩნდებოდეს და ქრებოდეს,
• აქტიურდებოდეს სტრესის, ფიზიკური დატვირთვის ან სხვა ფაქტორების დროს,
• არღვევდეს იმუნური სისტემის ნორმალურ მუშაობას.
ეს ხსნის, თუ რატომ არის Long COVID-ის სიმპტომები ხშირად მერყევი და არასტაბილური.
რას ნიშნავს ეს მომავალი მკურნალობისთვის?
თუ ეს აღმოჩენა დიდი მასშტაბის კვლევებში დადასტურდება:
• შესაძლოა, პირველად შეიქმნას საიმედო სისხლის ტესტი Long COVID-ის დიაგნოსტირებისთვის,
• ექიმები შეძლებენ განსხვავებული მკურნალობის სტრატეგიების შემუშავებას,
• პაციენტები, რომელთა სიმპტომები აქამდე „მხოლოდ ფსიქოლოგიურად“ აღიქმებოდა, საბოლოოდ მიიღებენ მეცნიერულ აღიარებას.
კითხვა-პასუხი
რა არის Long COVID?
ეს არის მდგომარეობა, როცა COVID-19-ის გადატანის შემდეგ სიმპტომები გრძელდება ≥12 კვირა და ყოველდღიურ ცხოვრებას ართულებს.
ყველა პაციენტში ჩანს ეს ბიომარკერი?
არა. მაგრამ კვლევა აჩვენებს, რომ შესაძლოა ცილები პერიოდულად ჩანდეს, ამიტომ უფრო სენსიტიური ტესტები საჭირო იქნება.
ნიშნავს თუ არა ეს, რომ Long COVID ინფექციაა და გადამდებია?
არა. აღმოჩენა მიუთითებს არა გადადებაზე, არამედ დარჩენილ „ნამსხვრევებზე“, რომლებიც ორგანიზმს ნორმალურად ფუნქციონირებაში უშლის ხელს.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
ლიტერატურა
Abbasi A, et al. Possible long COVID biomarker: identification of SARC-CoV-2 related protein(s) in Serum Extracellular Vesicles. Infection. 2025 Jul 21. doi:10.1007/s15010-025-02457-4.
ინტერესთა კონფლიქტის განცხადება
ავტორს არ აქვს ინტერესთა კონფლიქტი.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
