საქართველოში ბუნებრივი აირის მოხმარების მოცულობა საცხოვრებელი ადგილისა და რეგიონის მიხედვით მნიშვნელოვნად განსხვავდება. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2025 წლის ანგარიშის მონაცემები აჩვენებს, რომ ქალაქებსა და სოფლებში გაზის გამოყენების მაჩვენებლები ერთნაირი არ არის. ამ ფონზე პარლამენტმა მიიღო საკანონმდებლო ცვლილება, რომელიც სემეკს საყოფაცხოვრებო მომხმარებლებისთვის ბუნებრივი აირისა და წყლის ტარიფების მოხმარებული მოცულობის მიხედვით დიფერენცირების უფლებამოსილებას ანიჭებს. [1][2]
ახალი კანონი თავისთავად არ ადგენს კონკრეტულ ფასებს და არც იმას ნიშნავს, რომ ყველა მომხმარებელს გადასახადი ავტომატურად გაეზრდება. ტარიფების შესაძლო განსხვავება და მათი გამოყენების პირობები სემეკის შემდგომ გადაწყვეტილებებზე იქნება დამოკიდებული.
მოვლენების აღწერა
პარლამენტმა დაჩქარებული წესით მიიღო ცვლილებები კანონში „ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების შესახებ“. მესამე მოსმენით კენჭისყრისას კანონპროექტს 75-მა დეპუტატმა დაუჭირა მხარი, წინააღმდეგი კი 5 იყო. ცვლილებით სემეკს ეძლევა შესაძლებლობა, საყოფაცხოვრებო მომხმარებლებისთვის წყლისა და ბუნებრივი აირის საფასური მოხმარებული მოცულობის გათვალისწინებით განასხვაოს. [2]
კანონით განსაზღვრული ვადების მიხედვით, წყალმომარაგების ტარიფებთან დაკავშირებით ეს უფლებამოსილება 2036 წლის 1 იანვრამდე, ხოლო ბუნებრივი აირის შემთხვევაში — 2038 წლის 1 იანვრამდე მოქმედებს.
საკანონმდებლო ცვლილების მიზნად დასახელებულია რესურსების ეკონომიური გამოყენების წახალისება და კომუნალური მომსახურების ხელმისაწვდომობის შენარჩუნება. თუმცა, კანონის მიღება ჯერ არ ნიშნავს, რომ ყველა მომხმარებლისთვის უკვე განსაზღვრულია მოხმარების ახალი საფეხურები ან ფასების კონკრეტული ოდენობა.
რამდენი ბუნებრივი აირის მომხმარებელია საქართველოში
სემეკის 2025 წლის ანგარიშის მიხედვით, გასული წლის განმავლობაში ბუნებრივი აირის საცალო მომხმარებელთა რაოდენობას 64 683 ახალი აბონენტი დაემატა. წლის ბოლოს მათი საერთო რაოდენობა 1 668 471-ს შეადგენდა. აქედან 1 596 403 საყოფაცხოვრებო მომხმარებელი იყო, ხოლო 72 068 — არასაყოფაცხოვრებო. [1]
ანგარიშში ასევე მოცემულია მომხმარებელთა აქტიურობის მაჩვენებლები. საანგარიშო პერიოდში აქტიური აბონენტების რაოდენობა 1 360 415 იყო, არააქტიურებისა კი — 307 924.
ეს მონაცემები მნიშვნელოვანია, რადგან ბუნებრივი აირის მოხმარების მიხედვით დიფერენცირებული ტარიფების შემოღება დიდი რაოდენობით ოჯახების კომუნალურ ხარჯებს შეიძლება შეეხოს. ამასთან, აბონენტების საერთო რაოდენობა და აქტიური მომხმარებლების რაოდენობა სხვადასხვა მაჩვენებელია: ქსელთან მიერთებული ყველა აბონენტი საანგარიშო პერიოდში აუცილებლად არ მოიხმარს გაზს.
ბუნებრივი აირის მოხმარება რეგიონებისა და დასახლების ტიპის მიხედვით
სემეკის 2025 წლის ანგარიშში მოყვანილი მონაცემების მიხედვით, წლიური მოხმარების მაჩვენებლები რეგიონების, ქალაქებისა და სოფლების მიხედვით განსხვავდება. ქვემოთ წარმოდგენილია მომხმარებლის მიერ მოწოდებულ მასალაში მოცემული მონაცემები. [1]
| რეგიონი | ქალაქი (კუბ. მ) | სოფელი (კუბ. მ) |
|---|---|---|
| თბილისი | 1 304 | — |
| მცხეთა-მთიანეთი | 1 772 | 1 953 |
| სამცხე-ჯავახეთი | 1 748 | 1 756 |
| შიდა ქართლი | 1 416 | 1 098 |
| ქვემო ქართლი | 1 059 | 1 305 |
| კახეთი | 1 307 | 1 067 |
| აჭარა | 1 061 | 1 180 |
| სამეგრელო-ზემო სვანეთი | 1 016 | 742 |
| იმერეთი | 942 | 742 |
| გურია | 970 | 668 |
| რაჭა-ლეჩხუმი და ქვემო სვანეთი | 1 048 | 503 |
შენიშვნა: ცხრილში თბილისისთვის მხოლოდ ერთი მაჩვენებელია მოცემული. გამოქვეყნებამდე სასურველია სემეკის ანგარიშში გადამოწმდეს მაჩვენებლის ზუსტი განმარტება — ეხება თუ არა ის ერთ საყოფაცხოვრებო აბონენტს, ერთ სულ მოსახლეს თუ სხვა საანგარიშო ერთეულს.
მოყვანილი მონაცემებით, ქალაქებს შორის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი მცხეთა-მთიანეთშია — 1 772 კუბური მეტრი, სოფლებში კი — 1 953 კუბური მეტრი, ასევე მცხეთა-მთიანეთში. სოფლის დასახლებებს შორის ყველაზე დაბალი მაჩვენებელი რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთისთვის არის მითითებული — 503 კუბური მეტრი.
ეს განსხვავებები აჩვენებს, რომ რეგიონული მოხმარების სურათი ერთგვაროვანი არ არის. თუმცა, მხოლოდ ამ მონაცემებით ვერ განისაზღვრება, კონკრეტულად რამდენი ოჯახი მოექცევა მომავალში დაბალი ან მაღალი მოხმარების სატარიფო კატეგორიაში.
რამდენი აბონენტი ემსახურება გაზგამანაწილებელ კომპანიებს
სემეკის ანგარიშის მიხედვით, 2025 წლის ბოლოს მომხმარებლები რამდენიმე მსხვილ გაზგამანაწილებელ კომპანიასა და სხვა ლიცენზიანტებს შორის იყვნენ განაწილებული. ანგარიშში მითითებული მონაცემებით, აბონენტების რაოდენობა კომპანიების მიხედვით ასე ნაწილდებოდა: [1]
| კომპანია | აბონენტების რაოდენობა | წილი |
|---|---|---|
| შპს „თბილისი ენერჯი“ | 622 517 | 37% |
| შპს „სოკარ ჯორჯია გაზი“ | 599 595 | 36% |
| სს „საქორგგაზი“ | 314 872 | 19% |
| სხვა გამანაწილებელი კომპანიები | 131 334 | 8% |
მომხმარებელთა რაოდენობა მნიშვნელოვანია სატარიფო პოლიტიკის დაგეგმვისას, რადგან ცვლილებების პრაქტიკული გავლენა დამოკიდებული იქნება როგორც მოხმარების მოცულობაზე, ისე იმაზე, რომელი კომპანიის მომსახურების არეალში ცხოვრობს აბონენტი და რა წესებს დაადგენს მარეგულირებელი.
რატომ განსხვავდება გაზის მოხმარება რეგიონებში
სემეკის განმარტებით, ბუნებრივ აირს მოსახლეობა და საწარმოები სხვადასხვა მიზნით იყენებენ. საყოფაცხოვრებო სექტორში მისი ძირითადი დანიშნულებაა საკვების მომზადება, საცხოვრებელი ფართებისა და წყლის გათბობა. შესაბამისად, მოხმარების მოცულობაზე გავლენას ახდენს არა მხოლოდ მომხმარებლის ქცევა, არამედ საცხოვრებელი პირობები და გათბობისთვის საჭირო ენერგიის რაოდენობაც.
კომისიის ანგარიშში აღნიშნულია, რომ მცირე ქალაქებსა და სოფლებში ბუნებრივი აირის შედარებით დაბალი მოხმარება ნაწილობრივ ალტერნატიული საწვავის, განსაკუთრებით შეშის, გამოყენებას უკავშირდება. ეს გარემოება მნიშვნელოვანია მონაცემების ინტერპრეტაციისას: დაბალი გაზის მოხმარება ყოველთვის არ ნიშნავს ენერგიის მთლიანად დაბალ მოხმარებას, რადგან ოჯახმა შესაძლოა გათბობისთვის სხვა რესურსი გამოიყენოს.
ასევე გასათვალისწინებელია, რომ ერთსა და იმავე რეგიონშიც ოჯახებს განსხვავებული საჭიროებები აქვთ. საცხოვრებლის ფართობი, ოჯახის წევრთა რაოდენობა, შენობის თბოიზოლაცია, ზამთრის ტემპერატურა და გათბობის სისტემა გავლენას ახდენს გაზის წლიურ მოხმარებაზე. ამიტომ მხოლოდ რეგიონის საშუალო მაჩვენებელი კონკრეტული ოჯახის ეკონომიური ან არაეკონომიური მოხმარების შესაფასებლად საკმარისი არ არის.
რას ცვლის ახალი კანონი
მიღებული ცვლილება სემეკს საშუალებას აძლევს, საყოფაცხოვრებო მომხმარებლებისთვის წყლისა და ბუნებრივი აირის ტარიფები მოხმარებული მოცულობის მიხედვით განასხვაოს. წყალმომარაგების შემთხვევაში შესაბამისი უფლებამოსილება 2036 წლის 1 იანვრამდე, ბუნებრივი აირის შემთხვევაში კი 2038 წლის 1 იანვრამდე მოქმედებს. [2]
კანონის მიღებით კონკრეტული ფასები ავტომატურად არ შეცვლილა. ცვლილება ქმნის სამართლებრივ შესაძლებლობას, რომ სემეკმა შემდგომში განსაზღვროს მოხმარების კატეგორიები და თითოეულ მათგანს შესაბამისი ტარიფი დაუკავშიროს.
სატარიფო მოდელის პრაქტიკული ეფექტი რამდენიმე საკითხზე იქნება დამოკიდებული: რა მოცულობა ჩაითვლება დაბალ ან მაღალ მოხმარებად, რამდენი საფეხური შეიქმნება, როგორ განისაზღვრება თითოეული საფეხურის ფასი და როგორ იქნება გათვალისწინებული სოციალურად მოწყვლადი ოჯახების ინტერესები.
თუ დაბალი მოხმარების კატეგორიას შედარებით დაბალი ტარიფი დაუკავშირდება, ზოგიერთი ოჯახისთვის გადასახადის შემცირების შესაძლებლობა გაჩნდება. მაღალი მოხმარების კატეგორიაში მოხვედრის შემთხვევაში კი გადასახადი შეიძლება გაიზარდოს. თუმცა, კონკრეტული შედეგის დასადგენად აუცილებელია სემეკის მიერ შესაბამისი წესებისა და ფასების დამტკიცება.
საერთაშორისო და რეგიონული პერსპექტივა
ენერგიის ეკონომიური გამოყენება მრავალი ქვეყნის ენერგეტიკული პოლიტიკის მნიშვნელოვანი მიმართულებაა. საყოფაცხოვრებო მოხმარების მართვის ერთ-ერთი ინსტრუმენტი ტარიფების ისეთი სტრუქტურაა, რომელიც მომხმარებელს რესურსის დაზოგვის მოტივაციას უქმნის. თუმცა, კონკრეტული მოდელის ეფექტიანობა დამოკიდებულია ქვეყნის ენერგეტიკულ სისტემაზე, მოსახლეობის შემოსავლებზე, საცხოვრებელი შენობების მდგომარეობასა და სოციალური დაცვის მექანიზმებზე.
საქართველოს შემთხვევაშიც მნიშვნელოვანია, რომ მოხმარების მოცულობაზე დაფუძნებული ტარიფების დანერგვამ გაითვალისწინოს როგორც ენერგიის დაზოგვის მიზანი, ისე ოჯახების რეალური საჭიროებები. განსაკუთრებით საყურადღებოა ის გარემოება, რომ ბუნებრივი აირი ბევრ ოჯახში არა მხოლოდ საკვების მოსამზადებლად, არამედ ზამთარში საცხოვრებლის გასათბობადაც გამოიყენება.
ამიტომ რეგიონული მონაცემები შეიძლება ერთ-ერთი საწყისი წყარო იყოს სატარიფო პოლიტიკის დაგეგმვისას, თუმცა მათი გამოყენება დამატებით ანალიზს მოითხოვს. მხოლოდ საშუალო მოხმარების მაჩვენებლებით შეუძლებელია ყველა ოჯახის გადახდისუნარიანობისა და საჭიროებების ზუსტად შეფასება.
საქართველოს კონტექსტი
საქართველოში ბუნებრივი აირის მოხმარების რეგიონული განსხვავებები აჩვენებს, რომ ახალი სატარიფო მექანიზმის ამოქმედების შემთხვევაში მისი გავლენა მომხმარებლებს შორის შესაძლოა არათანაბარი იყოს. ერთსა და იმავე მოხმარების საფეხურზე სხვადასხვა ოჯახის მოხვედრა შეიძლება განპირობებული იყოს როგორც რესურსის გამოყენების ჩვევებით, ისე საცხოვრებელი პირობებითა და გათბობის საჭიროებით.
სემეკის მიერ მიღებულმა გადაწყვეტილებებმა უნდა განსაზღვროს, როგორ იქნება დაბალანსებული რესურსის დაზოგვის წახალისება და კომუნალური მომსახურების ხელმისაწვდომობა. მომხმარებლებისთვის მნიშვნელოვანი იქნება არა მხოლოდ ტარიფის ოდენობა, არამედ ისიც, რამდენად გასაგები და წინასწარ პროგნოზირებადი იქნება გადასახადის დათვლის წესი.
საკითხის შემდგომი განვითარებისა და მარეგულირებლის გადაწყვეტილებების შესახებ ინფორმაცია ხელმისაწვდომი იქნება სემეკის ოფიციალურ ვებგვერდზე, ხოლო საკანონმდებლო და ეკონომიკური ცვლილებების გაშუქება — SheniAmbebi.ge-ზე.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება
სემეკის 2025 წლის ანგარიში აჩვენებს, რომ საქართველოში ბუნებრივი აირის საყოფაცხოვრებო მომხმარებელთა რაოდენობა დიდია, ხოლო მოხმარების მაჩვენებლები რეგიონებისა და დასახლების ტიპის მიხედვით განსხვავდება. ეს მონაცემები მნიშვნელოვანია ახალი სატარიფო პოლიტიკის განხილვისას, თუმცა თავისთავად არ განსაზღვრავს, რომელი ოჯახი გადაიხდის მეტს ან ნაკლებს.
პარლამენტის მიერ მიღებული ცვლილება სემეკს მოხმარების მოცულობაზე დაფუძნებული განსხვავებული ტარიფების განსაზღვრის უფლებამოსილებას ანიჭებს. საბოლოო შედეგი დამოკიდებული იქნება მარეგულირებლის გადაწყვეტილებებზე, მოხმარების კატეგორიებსა და სოციალური დაცვის მექანიზმებზე. კონკრეტული ფასებისა და ოჯახების გადასახადებზე გავლენის შესაფასებლად საჭიროა შესაბამისი სატარიფო წესების გამოქვეყნება.
წყაროები
-
საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია. 2025 წლის საქმიანობის ანგარიში. ხელმისაწვდომია: სემეკის ოფიციალური ვებგვერდი — კომისიის ანგარიშები.
29.05.2026 რელიზი+1
- საინფორმაციო სააგენტო „ინტერპრესნიუსი“. პარლამენტმა ცვლილებები, რომლითაც სემეკს წყალსა და ბუნებრივი აირის მოხმარებაზე დიფერენცირებული ტარიფების დადგენა შეეძლება, დაჩქარებული წესით მიიღო. 2026 წლის 28 ოქტომბერი. ბმული.
QR კოდი
სტატიის ციტირება
შენი ამბები. (2026). ბუნებრივი აირის მოხმარება რეგიონების მიხედვით – ერთი ადამიანი თბილისში წლიურად 1304 კუბურ მეტრ გაზს მოიხმარს. 29 ოქტომბერი, 2026. https://sheniekimi.ge/ambebi/ბუნებრივი-აირის-მოხმარებ/
