რას ითვალისწინებს დაგეგმილი ცვლილება? რას ემსახურება გაზსა და წყალზე ტარიფის დიფერენცირებული მოდელის დაწესების ინიციატივა – სემეკის განმარტება

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია (სემეკი) გარდამავალი პერიოდის განმავლობაში შეინარჩუნებს შესაძლებლობას, საყოფაცხოვრებო მომხმარებლებისთვის წყლისა და ბუნებრივი გაზის მომსახურების ტარიფები მოხმარებული რესურსის მოცულობის გათვალისწინებით განსხვავებულად განსაზღვროს. შესაბამისი საკანონმდებლო ცვლილებები პარლამენტმა დაჩქარებული წესით განიხილა და პირველი მოსმენით მიიღო.

ცვლილების მიხედვით, კომისიის ეს უფლებამოსილება წყალმომარაგების სექტორში 2035 წლის ბოლომდე, ხოლო ბუნებრივი გაზის შემთხვევაში — 2037 წლის ბოლომდე შენარჩუნდება. შესაბამისად, ახალი მექანიზმის გამოყენება შესაძლებელი იქნება 2036 წლის 1-ელი იანვრამდე წყლისა და 2038 წლის 1-ელი იანვრამდე ბუნებრივი გაზის ტარიფების დადგენისას.

სემეკის განმარტებით, ინიციატივის ერთ-ერთი მთავარი ამოცანა კომუნალური მომსახურების ხელმისაწვდომობის დაცვაა, განსაკუთრებით იმ ოჯახებისთვის, რომელთა ფინანსური მდგომარეობა მათ საბაზისო საჭიროებების დაკმაყოფილებას ართულებს.

რას ითვალისწინებს დაგეგმილი ცვლილება?

კანონპროექტი მარეგულირებელს საშუალებას მისცემს, გარდამავალი პერიოდის განმავლობაში საყოფაცხოვრებო მომხმარებლებისთვის წყლისა და ბუნებრივი გაზის საფასური მოხმარებული რაოდენობის მიხედვით დიფერენცირებულად განსაზღვროს. ამასთან, კომისია შეინარჩუნებს შესაძლებლობას, წყალმომარაგებისა და წყალარინების მომსახურების საერთო ღირებულება მომხმარებელთა სხვადასხვა კატეგორიას შორის განსხვავებული პროპორციით გადაანაწილოს.

სემეკის პოზიციით, აღნიშნული მიდგომა მიზნად ისახავს ისეთი სატარიფო მექანიზმის შენარჩუნებას, რომელიც მომხმარებელთა სოციალური მდგომარეობის გათვალისწინებასა და რესურსების უფრო რაციონალურ მოხმარებას შეუწყობს ხელს.

რატომ გახდა ცვლილება საჭირო?

დღეს საყოფაცხოვრებო მომხმარებლებისთვის ბუნებრივი გაზის ტარიფი, როგორც წესი, შესაბამისი გამანაწილებელი კომპანიის მომსახურების არეალის მიხედვით განისაზღვრება. არსებული სისტემით, მოხმარებული გაზის თითოეულ კუბურ მეტრზე მოქმედი ფასი მოხმარების მოცულობის ზრდის ან შემცირების შესაბამისად ავტომატურად არ იცვლება.

საკანონმდებლო ინიციატივის ავტორების განმარტებით, ტარიფების დადგენისას მოხმარების მოცულობის გათვალისწინება შესაძლოა მნიშვნელოვანი იყოს როგორც მოწყვლადი ჯგუფების ინტერესების დასაცავად, ისე საბაზისო კომუნალური მომსახურების ხელმისაწვდომობის შესანარჩუნებლად.

კანონპროექტი სატარიფო რეგულირების ძირითად პრინციპებს არ ცვლის. იგი ითვალისწინებს დროებითი მექანიზმის მოქმედების გაგრძელებას, რათა მომხმარებელთა კატეგორიებს შორის შესაძლო სატარიფო ცვლილებები ეტაპობრივად განხორციელდეს და სოციალური რისკები შემცირდეს.

რა შედეგს ელოდებიან ინიციატორები?

სემეკისა და კანონპროექტის ინიციატორთა შეფასებით, ცვლილებამ ხელი უნდა შეუწყოს კომუნალური მომსახურების ხელმისაწვდომობის შენარჩუნებას და მოქალაქეთა სოციალური ინტერესების გათვალისწინებას. ამასთან, მოხმარების მოცულობაზე დამოკიდებული ტარიფების გამოყენება რესურსების პასუხისმგებლიან და ეფექტიან გამოყენებასაც უნდა დაეხმაროს.

თუმცა, კონკრეტული ოჯახებისთვის ცვლილების ფინანსური შედეგი დამოკიდებული იქნება საბოლოოდ დადგენილ სატარიფო წესებსა და მოხმარების მოცულობაზე. მხოლოდ კანონპროექტის მიღება თავისთავად არ ნიშნავს, რომ ყველა მომხმარებლის გადასახადი შემცირდება ან გაიზრდება.

კანონპროექტი პირველი მოსმენით არის მიღებული. მისი შემდგომი განხილვისა და საბოლოო დამტკიცების შემდეგ გახდება ცნობილი, რა ფორმით ამოქმედდება შესაბამისი რეგულაციები.