პარლამენტში ფასების კომისიის სხდომის ფარგლებში კომპანია „პლანტას“ წარმომადგენელმა განაცხადა, რომ მაღაზიებში წარმოდგენილი პროდუქციის ფასების ფორმირებაზე რამდენიმე მნიშვნელოვანი ფაქტორი მოქმედებს, თუმცა კონკრეტულად პროდუქტის თვითღირებულებასთან და საცალო ფასებს შორის თანაფარდობაზე დეტალური განმარტება არ გაუკეთებია. საკითხი აქტუალური გახდა მას შემდეგ, რაც ბაზარზე „პლანტას“ მიერ წარმოებული 500-გრამიანი ჩერი პომიდორი 14.30 ლარად, ხოლო იმავე შეფუთვის მინი კიტრი 15.30 ლარად იყიდება.
მოვლენების აღწერა
პარლამენტში მიმდინარე ფასების კომისიის სხდომაზე მიწვეული იყვნენ ადგილობრივი მწარმოებლები, მათ შორის კომპანია „პლანტას“ წარმომადგენელი, რომელსაც ჟურნალისტებმა კითხვები დაუსვეს პროდუქციის ფასებთან დაკავშირებით. შეხვედრის მიზანი იყო საცალო ბაზარზე არსებული ფასების ფორმირების პროცესის განხილვა და იმ ფაქტორების შეფასება, რომლებიც გავლენას ახდენს მომხმარებლისთვის ხელმისაწვდომ საბოლოო ფასზე.
კომპანიის წარმომადგენელს კითხვა დაუსვეს, რამდენად ახლოს არის საცალო ქსელებში წარმოდგენილი ფასები პროდუქტის რეალურ თვითღირებულებასთან. თუმცა მან განაცხადა, რომ ამ ეტაპზე აღნიშნულ საკითხზე დეტალურად საუბარი არ შეუძლია.
„ამ ეტაპზე ვერ მოგახსენებთ. რამდენიმე მნიშვნელოვანი ფაქტორია“, — აღნიშნა „პლანტას“ წარმომადგენელმა ჟურნალისტის კითხვის საპასუხოდ.
ამასთან, პარლამენტში მიმდინარე სხდომა წარმოადგენს ფასების მონიტორინგის პროცესის ნაწილს, რომელიც მოიცავს ადგილობრივი მწარმოებლებისა და ბაზრის მონაწილეების მონაწილეობას.
კონტექსტი და ფონი
ბოლო პერიოდში საქართველოში საკვები პროდუქტების ფასები აქტიური განხილვის საგანი გახდა, განსაკუთრებით ადგილობრივი წარმოების ხილისა და ბოსტნეულის სეგმენტში. ფასების ცვლილება დაკავშირებულია სხვადასხვა ეკონომიკურ ფაქტორთან, მათ შორის წარმოების ხარჯებთან, ტრანსპორტირებასთან, ენერგიის ფასებთან და ბაზრის მოთხოვნა-მიწოდების ბალანსთან.
ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის მონაცემებით, საკვები პროდუქტების ფასზე გავლენას ახდენს მრავალი ფაქტორი, მათ შორის ნედლეულის ღირებულება, ენერგორესურსების ფასი, შრომითი დანახარჯები და ლოგისტიკური ხარჯები [1].
ამ პროცესში მნიშვნელოვანი როლი აქვს საცალო ვაჭრობის ქსელებსაც, რომლებიც განსაზღვრავენ საბოლოო ფასს მომხმარებლისთვის.
დეტალები და ფაქტები
ჟურნალისტებმა ასევე დასვეს კითხვა კომპანიის მფლობელობასთან დაკავშირებით. გავრცელებული ინფორმაციით, კომპანია „პლანტას“ წილის უმეტესი ნაწილი ეკუთვნის შპს „გრინჰაუს ჰოლდინგს“, რომლის მშობელი კომპანია კაიმანის კუნძულებზეა რეგისტრირებული.
კომპანიის წარმომადგენელმა აღნიშნულ საკითხზე კომენტარისგან თავი შეიკავა და განაცხადა, რომ შესაბამის ინფორმაციას არ ფლობს.
ამასთან, პარლამენტში მიმდინარე ფასების კომისიის სხდომას ესწრებიან ადგილობრივი მწარმოებლები, რომლებიც მონაწილეობენ ფასების ფორმირების პროცესის განხილვაში.
ეკონომისტების შეფასებით, პროდუქტის საბოლოო საცალო ფასი მოიცავს რამდენიმე კომპონენტს, მათ შორის:
- წარმოების პირდაპირ ხარჯებს,
- ტრანსპორტირების და შენახვის ხარჯებს,
- ენერგორესურსების ხარჯებს,
- დისტრიბუციის და საცალო ვაჭრობის მარჟას.
საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა
საერთაშორისო პრაქტიკის მიხედვით, საკვები პროდუქტების ფასების ფორმირება წარმოადგენს კომპლექსურ პროცესს, რომელიც დამოკიდებულია როგორც ადგილობრივ, ასევე გლობალურ ფაქტორებზე. გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის მონაცემებით, ბოლო წლებში საკვები პროდუქტების ფასების ცვლილება დაკავშირებულია ენერგიის ფასების ზრდასთან, კლიმატურ პირობებთან და მიწოდების ჯაჭვის შეფერხებებთან [2].
ევროპის ქვეყნებში ფასების მონიტორინგის მექანიზმები გამოიყენება ბაზრის გამჭვირვალობის უზრუნველსაყოფად და მომხმარებლის ინტერესების დაცვის მიზნით.
საქართველოს კონტექსტი
საქართველოში საკვები პროდუქტების ფასები რეგულარულად განიხილება როგორც ეკონომიკური, ასევე სოციალური მნიშვნელობის საკითხი. პარლამენტში მოქმედი ფასების კომისია წარმოადგენს ერთ-ერთ ინსტიტუციურ მექანიზმს, რომელიც მიზნად ისახავს ბაზრის მდგომარეობის შეფასებას და შესაბამისი ინფორმაციის შეგროვებას.
ამ პროცესში მონაწილეობენ როგორც ადგილობრივი მწარმოებლები, ასევე სახელმწიფო უწყებები, რაც უზრუნველყოფს ფასების ფორმირების პროცესის უფრო დეტალურ ანალიზს.
ამ თემასთან დაკავშირებული სიახლეები და ოფიციალური განცხადებები ხელმისაწვდომია საინფორმაციო პლატფორმაზე https://www.sheniambebi.ge, სადაც ქვეყნდება ეკონომიკურ და სოციალურ საკითხებთან დაკავშირებული ინფორმაცია.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება
პარლამენტში მიმდინარე ფასების კომისიის სხდომა წარმოადგენს პროცესს, რომელიც მიზნად ისახავს საკვები პროდუქტების ფასების ფორმირების ფაქტორების შეფასებას. კომპანია „პლანტას“ წარმომადგენელმა აღნიშნა, რომ ფასების განსაზღვრაზე გავლენას ახდენს რამდენიმე ფაქტორი, თუმცა კონკრეტული დეტალები არ დაასახელა.
პროდუქტის ფასების საკითხი უკავშირდება როგორც წარმოების ხარჯებს, ასევე დისტრიბუციისა და ბაზრის პირობებს. პარლამენტში მიმდინარე განხილვები მიზნად ისახავს აღნიშნული პროცესების შეფასებას და შესაბამისი ინფორმაციის შეგროვებას.
წყაროები
- Organisation for Economic Co-operation and Development. Food price formation. Available from: https://www.oecd.org/agriculture/
- Food and Agriculture Organization of the United Nations. Food Price Index. Available from: https://www.fao.org/worldfoodsituation/foodpricesindex
