საქართველოში სამართალდამცველის მიერ არასრულწლოვანზე სავარაუდო ძალადობის ფაქტთან დაკავშირებით გამოძიება მიმდინარეობს, რის შესახებაც ინფორმაცია დაზარალებული მოზარდის ადვოკატმა და პროკურატურამ გაავრცელეს. ადვოკატის განცხადებით, 16 წლის მოზარდს დაზიანებები აღენიშნება კისრისა და ხელების არეში, ხოლო პროკურატურის ცნობით, შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომელმა არასრულწლოვანის მიმართ მობილური ტელეფონის განბლოკვის იძულებითი მცდელობა განახორციელა. საქმეზე ერთი სამართალდამცველი უკვე დაკავებულია, თუმცა ოჯახის წარმომადგენლები და ადვოკატი აცხადებენ, რომ საქმეში სხვა პოლიციელების მონაწილეობაც იკვეთება.
მოვლენების აღწერა
დაზარალებული არასრულწლოვანის ადვოკატის ინფორმაციით, სამართალდამცველის მხრიდან განხორციელებული ქმედებების შედეგად 16 წლის მოზარდს აღენიშნება ფიზიკური დაზიანებები, მათ შორის კისრისა და კიდურების არეში. ადვოკატის განცხადებით, ადგილზე გამოძახებული იყო სასწრაფო სამედიცინო დახმარება და დაზიანებები შესაბამისი წესით დაფიქსირდა.
ადვოკატის თქმით, საქმეზე დაკავებულია ერთი პოლიციელი, თუმცა სავარაუდო ინციდენტში მონაწილეობდა რამდენიმე სამართალდამცველი. ოჯახის წარმომადგენლები ითხოვენ, რომ დაკავებული პირის მიმართ წარდგენილი ბრალი გადაკვალიფიცირდეს უფრო მძიმე მუხლით.
„ბავშვი არის ძალადობის მსხვერპლი. მას აქვს დაზიანებები, როგორც კისრის არეში, ასევე კიდურების არეში. ადგილზე იყო სასწრაფო დახმარება და აღნიშნული დაზიანებები დაფიქსირებულია. საქმეში მონაწილეობდა რამდენიმე პირი, თუმცა დაკავებულია მხოლოდ ერთი“, — აცხადებს ადვოკატი.
მისივე თქმით, არასრულწლოვანის ფსიქოლოგიური მდგომარეობა რთულია და იგი თავს არიდებს საჯარო სივრცეში ყოფნას, მათ შორის სკოლაში დაბრუნებას.
კონტექსტი და ფონი
როგორც გავრცელებული ინფორმაციით ირკვევა, არასრულწლოვანის ოჯახმა გენერალურ პროკურატურას გამოძიების დაწყების მოთხოვნით მიმართა. მედიის ცნობით, დაკავებული სამართალდამცველი მის მიმართ წარდგენილ ბრალს აღიარებს.
პროკურატურის ოფიციალური განცხადებით, შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომელმა არასრულწლოვანის მობილური ტელეფონის დათვალიერება სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე სცადა. უწყების ინფორმაციით, სამართალდამცველმა არასრულწლოვანს მოსთხოვა ტელეფონის განბლოკვა, რაზეც არასრულწლოვანმა უარი განაცხადა.
პროკურატურის განცხადებით, აღნიშნული უარის შემდეგ სამართალდამცველი გაღიზიანდა, მიაყენა არასრულწლოვანს სიტყვიერი შეურაცხყოფა და დაემუქრა დაკავებით, ასევე სცადა იძულების გზით ტელეფონის განბლოკვა, თუმცა ეს ვერ მოახერხა.
დეტალები და ფაქტები
ადვოკატის ინფორმაციით, თავდაპირველად გამოძიება მიმდინარეობდა სისხლის სამართლის კოდექსის უფრო მძიმე მუხლით, თუმცა მოგვიანებით მოხდა ბრალის გადაკვალიფიცირება შედარებით მსუბუქი მუხლით.
მისი განცხადებით, ოჯახის მოთხოვნაა, რომ გამოძიება სრულად შეისწავლოს ყველა შესაძლო მონაწილე პირის პასუხისმგებლობა და სამართლებრივი შეფასება მიეცეს თითოეულ ეპიზოდს.
ადვოკატი ასევე აღნიშნავს, რომ დაზარალებული არასრულწლოვანის მიმართ ამ დრომდე არ არის გამოყენებული სპეციალური დაცვის ღონისძიებები, მიუხედავად შესაბამისი მოთხოვნისა.
პროკურატურის ინფორმაციით, დაკავებული სამართალდამცველის ქმედება უკავშირდება არასრულწლოვანის ტელეფონში შესაძლო მტკიცებულებების აღმოჩენის მცდელობას, თუმცა აღნიშნული ქმედება განხორციელდა შესაბამისი სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე.
საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა
არასრულწლოვანთა უფლებების დაცვა საერთაშორისო სამართლის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მიმართულებაა. გაეროს ბავშვთა უფლებების კონვენცია, რომლის მონაწილე ქვეყანაც საქართველოა, ითვალისწინებს არასრულწლოვანთა დაცვას ნებისმიერი ფორმის ძალადობის, შეურაცხყოფისა და არასათანადო მოპყრობისგან [1].
კონვენციის თანახმად, სახელმწიფო ვალდებულია უზრუნველყოს არასრულწლოვანთა უფლებების დაცვა სამართალდამცავი ორგანოების მხრიდან განხორციელებული ქმედებების დროს და უზრუნველყოს შესაბამისი სამართლებრივი რეაგირება შესაძლო დარღვევების შემთხვევაში.
მსგავს შემთხვევებში საერთაშორისო პრაქტიკა ითვალისწინებს დამოუკიდებელი გამოძიების ჩატარებას და შესაბამისი სამართლებრივი შეფასების მიცემას.
საქართველოს კონტექსტი
საქართველოში სამართალდამცავი ორგანოების საქმიანობა რეგულირდება ეროვნული კანონმდებლობით, რომელიც განსაზღვრავს პოლიციის უფლებამოსილებებსა და პასუხისმგებლობებს.
არასრულწლოვანთა უფლებების დაცვა წარმოადგენს სახელმწიფოს ვალდებულებას, რაც მოიცავს როგორც სამართლებრივ, ასევე ფსიქოლოგიურ და სოციალურ დაცვის მექანიზმებს.
ამ საკითხთან დაკავშირებული დამატებითი ინფორმაცია და ოფიციალური განცხადებები ხელმისაწვდომია საინფორმაციო პლატფორმაზე https://www.sheniambebi.ge, სადაც ქვეყნდება სამართლებრივ და საზოგადოებრივ საკითხებთან დაკავშირებული სიახლეები.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება
არასრულწლოვანის მიმართ სამართალდამცველის სავარაუდო არასათანადო ქმედებების ფაქტზე მიმდინარე გამოძიება მოიცავს როგორც ფიზიკური, ასევე ფსიქოლოგიური ზემოქმედების შესაძლო გარემოებების შეფასებას. საქმეზე უკვე დაკავებულია ერთი სამართალდამცველი, თუმცა ადვოკატის განცხადებით, გამოძიებამ შესაძლოა შეისწავლოს სხვა პირების მონაწილეობაც.
პროკურატურის მიერ გავრცელებული ინფორმაციით, სამართალდამცველის ქმედება უკავშირდებოდა არასრულწლოვანის ტელეფონის შემოწმების მცდელობას, რომელიც განხორციელდა სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე. გამოძიების მიმდინარეობის პროცესში მოხდება ყველა გარემოების სამართლებრივი შეფასება.
წყაროები
- United Nations. Convention on the Rights of the Child. Available from: https://www.ohchr.org/en/instruments-mechanisms/instruments/convention-rights-child
