ბაზედოვის დაავადება (დიფუზიური ტოქსიკური ჩიყვი) – აუტოიმუნური ენდოკრინული დაავადება, წარმოადგენს ჩიყვის ერთ-ეთ სახეობას. დაავადება შეიძლება მიმდინარეობდეს მსუბუქ ან მძიმე ფორმებში.
მიზეზები
დაავადება წარმოიშობა ფარისებრი ჯირკვლის ჰიპერტროფიისა და ჰიპერფუნქციის შედეგად, რასაც მივყავართ თირეოტოქსიკოზის განვითარებამდე.
ბაზედოვის დაავადების მიზეზები:
· მემკვიდრეობითი ფაქტორი;
· ქრონიკული დაავადებები (ანგინა);
· აუტოიმუნური დარღვევები (შაქრის დიაბეტი, ვიტილიგო);
· იოდის შემცველი პრეპარატების ჭარბი გამოყენება.
ბაზედოვის დაავადების სიმპტომები
ინფუზიური ტოქსიკური ჩიყვისთვის დამახასიათებელია შემდეგი სიმპტომები:
· თვალის გუგების გაფართოვება, დასიება;
· თვალებში სიმშრალის, ტიკვილის შეგრძნება;
· კონიუქტივიტი;
· თვალისშიდა წნევის მომატება;
· ფარისებრი ჯირკვლის გადიდება;
· გახშირებული გულისცემა;
· არითმია;
· გახშირებული სუნთქვა;
· წონის სწრაფი დაკლება;
· ცხელება;
· ძვლების სიმყარის შემცირება.
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკას ატარებს ექიმი-ენდოკრინოლოგი, რომელიც ნიშნავს შემდეგ გამოკვლევებსა და ანალიზებს:
· სისხლის საერთო და ბიოქიმიური ანალიზი;
· სისხლის იმუნოფერმენტული ანალიზი;
· ფარისებრი ჯირკვლის ბიოპსია;
· ფარისებრი ჯირკვლის ულტრა-ბგერით გამოკვლევა;
· ფარისებრი ჯირკვლის სცინტიგრაფია;
· რეფლექსომეტრია.
ბაზედოვის დაავადების მკურნალობა
დაავადების მკურნალობა მოიცავს:
· ანტიტირეოიდულ პრეპარატებს;
· რადიოაქტიული იოდით თერაპიას;
· ქირურგიულ ჩარევას.
ბაზედოვის დაავადების ქირურგიული გზით მკურნალობა (ფარისებრი ჯირკვლის ამოკვეთა) მიმდინარეობს მედიკამენტებზე ალერგიული რეაქციების ფონზე, სისხლში ლეიკოციტების დონის სწრაფი დაგდებით და გულ-სისხლძარღვთა სისტემაში დარღვევებით.
საშიშროება
თუ არ მოხდება დაავადების დროული მკურნალობა, შესაძლოა შემდეგი სახის გართულებები:
· ჰიპერტირეოზი;
· ცენტრალური ნერვული სისტემის დაზიანება;
· გულ-სისხლძარღვთა უკმარისობა;
· კუნთების სისუსტე;
· პარალიჩი;
· კანის ჰიპერპიგმენტაცია;
· ტიეროტოქსიკური კრიზი;
· გულის შეტევა;
· ინსულტი.
ტიეროტოქსიკურ კრიზს მოსდევს ლეტალური შედეგი შემთხვევების 30-50%-ში.
რისკის ჯგუფი
რისკის ჯგუფში შედიან:
· მემკვიდრეობითი მიდრეკილების მქონე ადამიანები;
· 30-50 წლის ქალბატონები;
· ადამიანები, ვისაც აწუხებს შაქრიანი დიაბეტი ან რევმატოიდული ართრიტი;
· ფეხმძიმე ქალბატონები.
პროფილაქტიკა
პროფილაქტიკისთვის რეკომენდირებულია:
· სტრესული სიტუაციებისთვის თავის არიდება;
· საკვებად იოდისა და ნახშირწყლების საკმარისი რაოდენობის შემცველი პროდუქტების გამოყენება;
· ფარისებრი ჯირკვლის დაავადებების დროული მკურნალობა;
· სისხლში ჰორმონების შემცველობის რეგულარულად გაკონტროლება.
