ICD-11: MB23 | SNOMED CT: 267036007 | სპეციალობა: კარდიოლოგი, პულმონოლოგი
განმარტება
ქოშინი (Shortness of Breath at Rest / Exertional Dyspnea) – მოსვენებულ მდგომარეობაში ან ჩვეულ ფიზიკურ აქტივობაზე სუნთქვის გაძნელებაა. განსხვავდება ძლიერი ვარჯიშისგან გამოწვეული ფიზიოლოგიური ქოშინისაგან. მოსვენებულ მდგომარეობაში ქოშინი – სასწრაფო სიმპტომია.
გავრცელება
ქოშინი სასწრაფო ვიზიტების მე-2 ყველაზე ხშირი მიზეზია კარდიოლოგიაში. COPD-ი სიკვდილიანობის მე-3 მიზეზია მსოფლიოში. გულის უკმარისობა 65 წელს ზემოთ ჰოსპიტალიზაციის ყველაზე ხშირი მიზეზია (ESC, 2021).
მიზეზები
COPD – ქრონიკული ობსტრუქციული ფილტვის დაავადება – მოწევა 90 პროცენტ შემთხვევაში. პროგრესული ქოშინი. სპირომეტრია – სავალდებულო დიაგნოზისთვის.
გულის უკმარისობა – პარკუჭის ფუნქციის დარღვევა. ჰორიზონტალურ მდგომარეობაში სუნთქვის გაძნელება – ტიპიური. ჩხვილები მუხლებამდე, ასციტი. BNP, ეკოკარდიოგრაფია.
ასთმა – ეპიზოდური. გამომწვევები: ალერგენი, ფიზიკური დატვირთვა, ცივი ჰაერი. სვისინგი – ტიპიური. სპირომეტრია, ბრონქოდილატაციის ტესტი.
ანემია – ჰემოგლობინი 10 გ/დლ-ზე დაბლა – ქოშინი ფიზიკური დატვირთვისას. CBC – პირველი ანალიზი.
ფილტვის ჰიპერტენზია – ბოჭკოვანი ქსოვილის ჩაანაცვლება ფილტვის კაპილარებში. პროგრესული, უმკურნალოდ სახიფათო. ეკოკარდიოგრაფია – სკრინინგი.
ობესური ჰიპოვენტილაცია – სიმსუქნე BMI 35-ზე ზემოთ. ობსტრუქციული ძილის აპნოე. ქოშინი ძილის შემდეგ დილით.
გამაფრთხილებელი ნიშნები
- ქოშინი მოსვენებულ მდგომარეობაში – 112
- ქოშინი და ჟანგბადის სატურაცია 92 პროცენტზე დაბლა – 112
- ქოშინი და ლურჯი ტუჩები ან ფრჩხილები – 112
- ქოშინი და გულმკერდის ტკივილი ერთდროულად – 112
- ახლადგაჩენილი ქოშინი ყოველ ასაკობრივ ჯგუფში – ექიმი
ხშირად დასმული კითხვები
კ: ქოშინი ფიზიკური დატვირთვისას – ნორმაა?
პ: კიბეზე ასვლა ან სწრაფი ფეხით სიარული ქოშინს იწვევს ფიზიკურად ნაკლებად ვარჯიშებულ ადამიანებში – ეს ნორმაა. ჩვეული ძალისხმევა ქოშინს იწვევს – ეს ფარული კარდიო-პულმონარული პათოლოგიის ნიშანი შეიძლება იყოს.
კ: ძილის შემდეგ დილით ქოშინი – ეს ნორმაა?
პ: დილით გაღვიძებისას ქოშინი COPD-ის, ძილის აპნოეს ან გულის უკმარისობის ნიშანი შეიძლება იყოს. ხვრინვა ან სუნთქვის გაჩერება ძილში – ძილის აპნოე. სომნოლოგი ან პულმონოლოგი.
კ: ჟანგბადის სათვალე – სახლში ვინახო?
პ: COPD-ის ან გულის უკმარისობის პაციენტებისთვის პულსოქსიმეტრი (სატურაციის მაჩვენებელი) სახლში ძალიან სასარგებლოა. 92 პროცენტზე დაბლა – ექიმი. 88 პროცენტზე დაბლა – 112.
კ: სუნთქვის გამამარტივებელი ვარჯიშები ეხმარება?
პ: დიახ. Pursed-lip breathing (ბაგეებდახრილი სუნთქვა) COPD-ში ეფექტიანია. სუნთქვის გამამარტივებელი ვარჯიშები ასთმასა და ქრონიკულ ქოშინში კლინიკურად დამტკიცებულია. ფიზიოთერაპევტის ხელმძღვანელობა.
კ: ინჰალატორი სწორად ვიყენებ?
პ: ინჰალატორის არასწორი გამოყენება – ასთმასა და COPD-ის მკურნალობის ჩავარდნის ყველაზე ხშირი მიზეზი. ექიმი ან ფარმაცევტი – ტექნიკა სავალდებულოდ უნდა შემოწმდეს ყოველ ვიზიტზე.
კ: ქოშინი ვარჯიშისას – ვწყვეტ სპორტს?
პ: სპორტი მხოლოდ გამოკვლევის შემდეგ შეჩერება. ფიზ. ვარჯიში COPD, გულის უკმარისობის, ასთმის მართვის ქვაკუთხედია. ექიმი ვარჯიშის ინტენსივობის შეზღუდვას გადაწყვეტს. კარდიო-პულმ. ვარჯიშის ტესტი (VO2 max) – ობიექტური შეფასება.
წყაროები
- GOLD. Global Strategy for COPD. Updated 2024.
- Ponikowski P, et al. 2016 ESC Guidelines for heart failure. Eur Heart J. 2016;37(27):2129-2200.
- GINA. Global Strategy for Asthma. Updated 2024.
- ATS/ERS. Statement on exercise testing in respiratory diseases. Am J Respir Crit Care Med. 2003.
- National Center for Disease Control and Public Health of Georgia (NCDC). Tbilisi, 2023.
ეს გვერდი საგანმანათლებლო მიზნებისთვისაა. ის არ ცვლის ექიმის კონსულტაციას – მიმართეთ ექიმს.
დაკავშირებული დაავადებები
ეს სიმპტომი შეიძლება გვხვდებოდეს ქვემოთ ჩამოთვლილი დაავადებების დროს. დიაგნოზს მხოლოდ ექიმი სვამს.
რემჰელდის სინდრომისაჭმლის მომნელებელი
ფილტვის კიბოონკოლოგია
გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები და ჰიპერტენზიაგულ-სისხლძარღვთა
სიმსუქნეენდოკრინული
დიუშენის კუნთოვანი დისტროფიაკუნთები და სახსრები
ფილტვისმიერი გულიგულ-სისხლძარღვთა
მწვავე რესპირაციული ინფექცია (გაციება)ინფექციური
ვეგეტოსისხლძარღვოვანი დისტონიანერვული სისტემა და ფსიქიკა
სისხლის სიმსივნეები: ლეიკემია, ლიმფომა, მიელომაონკოლოგია
პლევრიტისასუნთქი სისტემა
პანიკური შეტევანერვული სისტემა და ფსიქიკა
ფილტვების შეშუპებასასუნთქი სისტემა
შავი ჭირიინფექციური
გასტროეზოფაგური რეფლუქსი (GERD)საჭმლის მომნელებელი
კუჭ-ნაწლავის სისხლდენასაჭმლის მომნელებელი
თირკმლის კიბოონკოლოგია
თირკმლისმიერი ანემიასისხლი, იმუნიტეტი და ალერგია
ფილტვების ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადება (ფქოდ)სასუნთქი სისტემა
არტერიული ჰიპერტენზია (მაღალი წნევა)გულ-სისხლძარღვთა
ალვეოლიტითვალი, ყურ-ცხვირ-ყელი, პირის ღრუ
პოლინოზი / ალერგიასისხლი, იმუნიტეტი და ალერგია
ბრონქიტისასუნთქი სისტემა
გულის უკმარისობაგულ-სისხლძარღვთა
გულის ასთმაგულ-სისხლძარღვთა
ობსტრუქციული ბრონქიტისასუნთქი სისტემა
პნევმოთორაქსისასუნთქი სისტემა
პნევმონია (ფილტვების ანთება)სასუნთქი სისტემა
რკინადეფიციტური ანემიასისხლი, იმუნიტეტი და ალერგია
ფილტვის ფიბროზისასუნთქი სისტემა
ფილტვის არტერიის თრომბოემბოლიასასუნთქი სისტემა
ბრონქული ასთმასასუნთქი სისტემასტატიები ამ სიმპტომზე
პრეპარატები, რომელთა ჩვენებებშიც მოხსენიებულია: ქოშინი
რომელ ექიმს მივმართოთ
სპეციალისტები, რომელთა პროფილსაც ეს მიეკუთვნება. პირველ რიგში შეგიძლიათ ოჯახის ექიმს მიმართოთ.




