უნაყოფობა ყოველთვის ბედი არ არის — ანთება, ჭარბწონიანობა და არასათანადო კვება შესაძლოა მიზეზი იყოს
ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა
რა აჩვენა ახალი კვლევა ქალების უნაყოფობაზე?
2025 წლის ივლისში გამოქვეყნებული მასშტაბური კვლევა ადასტურებს:
ქალებში უნაყოფობის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი შესაძლოა იყოს ქრონიკული ანთება, არასრულფასოვანი კვება და მეტაბოლური დისბალანსი — და რაც მთავარია, ეს ყველაფერი შესაძლებელია პრევენციით გამოსწორდეს.
კვლევა დაფუძნებულია აშშ-ის ეროვნული კვებისა და ჯანმრთელობის მონიტორინგის მონაცემებზე (NHANES), სადაც მონაწილეობდა 1,250 ქალი (18-45 წლის). მათგან 12.3%-მა უნაყოფობა განიცადა.
რისკფაქტორები, რომლებიც უნაყოფობასთან ყველაზე მეტად იყო კავშირში:
• სისტემური იმუნური ანთების ინდექსი (SII)
• სხეულის მასის ინდექსი (BMI)
• მეტაბოლური სინდრომი
• საკვების დეფიციტის მაჩვენებელი (NRI)
• ოჯახური სტატუსი (განუცხადებელი/განქორწინებული ქალები აღმოჩნდნენ მაღალი რისკის ქვეშ)
როგორ იმუშავა კვლევამ პროგნოზულ დონეზე?
მეცნიერებმა შეიმუშავეს უნაყოფობის რისკის სკორინგი — ე.წ. ნომოგრამული მოდელი, რომელიც დაფუძნებულია ზემოთ ჩამოთვლილ ფაქტორებზე.
• ქალები, რომლებსაც ყველაზე მაღალი რისკის ქულა ჰქონდათ, ჰქონდათ უნაყოფობის 22.1%-იანი ალბათობა
• დაბალი ქულის მქონე ჯგუფში ეს მაჩვენებელი იყო მხოლოდ 4.5%
დასკვნა: რას ნიშნავს ეს პრაქტიკაში?
სისტემური ანთება პირდაპირ კავშირშია რეპროდუქციული ფუნქციის დაქვეითებასთან
ჭარბი წონა და მეტაბოლური სინდრომი ამცირებს რეპროდუქციული ორგანოების ფუნქციურობას
არასწორი კვება და მიკროელემენტების დეფიციტი ზღუდავს ჰორმონალურ ბალანსსა და კვერცხუჯრედების ხარისხს
კარგი ამბავი: ეს ყველაფერი შესაძლებელიa გამოსწორდეს!
როგორ შეიძლება რისკის შემცირება?
• ანთების შემცირება ჯანსაღი კვებით (ანთების საწინააღმდეგო საკვები: ბოსტნეული, თევზი, ანტიოქსიდანტები)
• წონის მართვა და ფიზიკური აქტივობა — დღეში მინიმუმ 30 წუთი სიარული
• საკვების ბალანსი: საკმარისი ცილა, რკინა, ფოლიუმი და B ჯგუფის ვიტამინები
• მეტაბოლური სინდრომის დროული გამოვლენა და მკურნალობა
ეს სტატისტიკა უნდა გვახსოვდეს:
• 1 ქალიდან 8 შანსს აწყდება უნაყოფობის პრობლემებთან
• მათი ნაწილი არ მიმართავს ექიმს, რადგან ფიქრობს, რომ პრობლემა ბუნებრივია
• სინამდვილეში — ხშირად მიზეზი არის ცხოვრების წესი და ანთება, და არა “ბუნებრივი ბარიერი”
ხშირად დასმული კითხვები
რა არის სისტემური ანთება და როგორ ვზომავთ მას?
სისხლის ანალიზით იზომება იმუნური უჯრედების რაოდენობის თანაფარდობა. მაღალი მაჩვენებელი მიუთითებს იმაზე, რომ ორგანიზმი იმყოფება “დაბალწარმოებით ანთებით მდგომარეობაში”, რაც ხელს უშლის რეპროდუქციას.
შემიძლია დიეტით შევამცირო უნაყოფობის რისკი?
დიახ. არსებობს პირდაპირი კავშირი ანტიოქსიდანტების მიღებასა და რეპროდუქციულ ფუნქციას შორის.
ყველა ქალი უნდა შეამოწმოს ანთების დონე?
თუ გაქვთ დაგეგმილი ორსულობა და პრობლემები დგება, ანთების და მეტაბოლური მაჩვენებლების შეფასება რეკომენდებულია.
წყაროები (Vancouver სტილით)
1. Zhang Z, et al. Relationships between inflammatory indicators, nutritional status, and metabolic status and female infertility. Reprod Health. 2025; doi:10.1186/s12978-025-02059-1
2. National Institutes of Health (NIH). Inflammation and fertility: emerging mechanisms. 2024.
3. WHO. Global prevalence of infertility and health determinants. Geneva; 2023.
გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი” – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და უახლესი ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
