ზოგჯერ დეჰიდრატაცია (გაუწყლოვანება) მარტივი მიზეზებით ხდება — მაგალითად, როცა საკმარისად არ სვამთ წყალს. ეს შეიძლება მოხდეს ავად ყოფნის დროს ან მაშინ, როცა დაკავებული ხართ და სითხის მიღება გავიწყდებათ. ასევე, სითხის ნაკლებობა შესაძლებელია მოგზაურობის, ლაშქრობის ან კემპინგისას, როცა უსაფრთხო წყალი ხელმისაწვდომი არ არის.
დეჰიდრატაციის სხვა მიზეზებია:
დიარეა და ღებინება – უეცარი და ძლიერი დიარეა იწვევს ორგანიზმიდან დიდი რაოდენობით სითხისა და ელექტროლიტების სწრაფ დაკარგვას. დიარეასთან ერთად ღებინება კიდევ უფრო ზრდის სითხისა და მინერალების დანაკარგს.
ცხელებით მიმდინარე დაავადებები – რაც უფრო მაღალია სიცხე, მით მეტია გაუწყლოვნების რისკი. თუ სიცხეს თან ახლავს დიარეა ან ღებინება, მდგომარეობა უფრო მძიმდება.
ზედა სასუნთქი გზების ინფექციები – მაგალითად, გრიპის ან ყელის ტკივილის დროს ადამიანები ნაკლებად იღებენ სითხესა და საკვებს, რაც ასევე იწვევს გაუწყლოვნებას.
ცხელი ამინდი და აქტიური საქმიანობა – ოფლიანობა იწვევს სითხის დაკარგვას. შრომატევადი საქმიანობის დროს სითხის რეგულარული აღდგენა აუცილებელია. ცხელი და ნოტიო ამინდი აორმაგებს ამ დანაკარგს.
მედიკამენტები – ზოგიერთი წამალი, განსაკუთრებით შარდმდენები (დიურეტიკები) და წნევის კონტროლის პრეპარატები, ზრდიან შარდვას და იწვევენ გაუწყლოვნებას.
შაქრიანი დიაბეტი – დაუდგენელი ან ცუდად მართვადი დიაბეტი ხშირად იწვევს დეჰიდრატაციას.
რისკის ფაქტორები
დეჰიდრატაცია შესაძლოა ნებისმიერ ადამიანს დაემართოს, თუმცა ზოგი ჯგუფი განსაკუთრებული რისკის ქვეშაა:
ჩვილები და ბავშვები – ხშირად განიცდიან ძლიერი დიარეისა და ღებინების ეპიზოდებს. მათ სითხე ხშირად მაღალი სიცხისა ან დამწვრობების დროსაც აკლიათ. გარდა ამისა, პატარა ბავშვები ხშირად ვერ გამოხატავენ წყურვილის სურვილს და დამოუკიდებლად ვერ იღებენ წყალს.
ხანდაზმულები – ასაკის მატებასთან ერთად ორგანიზმში წყლის მარაგი მცირდება და წყლის შენარჩუნების უნარიც ქვეითდება. ისინი ასევე ნაკლებად გრძნობენ წყურვილს. თანმხლები დაავადებები, როგორიცაა დიაბეტი ან დემენცია, და მედიკამენტების მიღება კიდევ უფრო ზრდის რისკს. ბევრ ხანდაზმულს დამოუკიდებლად წყლის მიღებაც უჭირს.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
