დემენციის 5 ძირითადი სიმპტომი, რომლებიც არ უნდა გამოგეპაროთ
დემენცია წარმოადგენს ტვინის ქრონიკულ, პროგრესირებად დაავადებას, რომელიც გავლენას ახდენს მეხსიერებაზე, ქცევასა და აზროვნებაზე. მისი ადრეული ნიშნების ამოცნობა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რათა დროულად მოხდეს დიაგნოსტირება და მართვა. ქვემოთ წარმოდგენილია დემენციის ის 5 სიმპტომი, რომლებიც არ უნდა დარჩეს უყურადღებოდ.
1. დაინტერესების დაკარგვა (აპათია)
თუ ადამიანი უეცრად კარგავს ინტერესს ყოველდღიური აქტივობების მიმართ, აღარ სურს მონაწილეობა სოციალურ ცხოვრებაში და არანაირი მოტივაცია აღარ აქვს, ეს შესაძლოა დემენციის ადრეული ნიშანი იყოს. გაუჩინარდება ჰობები, უყურადღებოდ დატოვებს ოჯახსა და მეგობრებს. ემოციური გამოხატვა ხდება სუსტი ან საერთოდ ქრება.
2. ემოციების უკონტროლო გამოვლინება
ადამიანი ხდება ძალიან ემოციური ან სრულიად გულგრილი – ხშირად ტირის უმიზეზოდ, ეჩვევა ჭარბ რეაქციებს მცირე პრობლემებზე, ან იცვლის ხასიათს წამებში. ხშირია აგრესიის გამოვლენა და გაუგებარი ქცევა, რაც ქმნის სირთულეს ყოველდღიურ ცხოვრებაში.
3. ქცევითი კონტროლის დაკარგვა
დემენციით დაავადებულ ადამიანებს უჭირთ იმპულსების გაკონტროლება. ეს გამოიხატება წვრილმან საკითხებზე გაღიზიანებით, უადგილო ხუმრობებით ან უცნაური, ადრე არადამახასიათებელი ქმედებებით. შესაძლოა განვითარდეს აკვიატებული ქცევებიც – მათ შორის აზარტული თამაშებისკენ მიდრეკილება, ქურდობა ან ნარკოტიკებისა და ალკოჰოლის ბოროტად გამოყენება.
4. სოციალური ნორმების იგნორირება
დემენციის მქონე ადამიანები ხშირად კარგავენ სოციალურ ინტერაქციაში ბუნებრივ ბალანსს – აღარ შეუძლიათ განსაზღვრონ, რა არის მისაღები ან მიუღებელი საზოგადოებაში. საუბრობენ პირად თემებზე საჯაროდ, იქცევიან უცნაურად ან უგულებელყოფენ სხვების გრძნობებს.
5. არარეალისტური აზროვნება და ეჭვიანობა
დემენციის განვითარებისას ადამიანს შესაძლოა გაუჩნდეს უნებლიე ეჭვები – მაგალითად, რომ ოჯახის წევრები უპირებენ ზიანის მიყენებას ან ცდილობენ მისი ნივთების მოპარვას. ხშირია ჰალუცინაციები, “ხმების” მოსმენა ან წარმოსახვით ადამიანებთან საუბარი.
დასკვნა
დემენციის სიმპტომები შეიძლება ძალიან განსხვავებული იყოს, თუმცა ზემოთ ჩამოთვლილი ნიშნები – მათ შორის აპათია, ქცევითი ცვლილებები და რეალობისგან მოწყვეტა – ხშირად არის მისი პირველი ნიშნები. ადრეული დიაგნოსტირება მნიშვნელოვანია, ამიტომ მსგავს ცვლილებებზე ყურადღების მიქცევა კრიტიკულად აუცილებელია.
