მშვიდი ძილი თუ საფრთხე თვალებისთვის? რატომ უნდა ავირიდოთ კონტაქტური ლინზებით ძილი
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
საერთაშორისო კვლევები ადასტურებს, რომ კონტაქტური ლინზებით ძილი სერიოზულ საფრთხეს უქმნის თვალის ჯანმრთელობას. ბევრისთვის ეს თითქოს უწყინარი ჩვევა შეიძლება იყოს, მაგრამ რეალურად, ლინზებით ძილი მნიშვნელოვნად ზრდის თვალის ინფექციების, გაღიზიანებისა და სიბრმავის რისკს (1).
რატომ არის ლინზებით ძილი საშიში?
რქოვანას ინფექციების მაღალი რისკი
კვლევების მიხედვით, ლინზებით ძილი რქოვანას მიკრობული კერატიტის განვითარების რისკს ხუთჯერ ზრდის (2). ეს მდგომარეობა იწვევს თვალის სიწითლეს, ტკივილს და მხედველობის დაბინდვას.
თვალის ჰიპოქსია – ჟანგბადის ნაკლებობა
კონტაქტური ლინზები ხელს უშლის თვალის ჟანგბადით მომარაგებას. როდესაც ადამიანი იძინებს, თვალის ჟანგბადის მოთხოვნილება არ მცირდება, მაგრამ ლინზები მის მიწოდებას აფერხებს, რაც შეიძლება გახდეს ინფექციებისა და ანთებების მიზეზი (3).
თვალის სიმშრალე და გაღიზიანება
ლინზებით ძილი იწვევს თვალის სიმშრალეს, რაც იწვევს გაღიზიანებას და მხედველობის გაუარესებას. თუ თვალს არ მიეწოდება საკმარისი ტენიანობა, რქოვანა უფრო დაუცველი ხდება მიკრობების მიმართ (4).
რა ხდება საქართველოში?
საქართველოში კონტაქტური ლინზების გამოყენება ბოლო წლებში მნიშვნელოვნად გაიზარდა, განსაკუთრებით ახალგაზრდებს შორის. თუმცა, ბევრმა მომხმარებელმა არ იცის უსაფრთხოების წესები. 2023 წლის მონაცემებით, საქართველოში ლინზების მომხმარებელთა 40%-ზე მეტი არ იცავს სათანადო ჰიგიენას, რაც ზრდის ინფექციების რისკს (5).
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე აღნიშნავს:
“საქართველოში ჯანდაცვის საკითხებზე საზოგადოების განათლება კრიტიკულად მნიშვნელოვანია. ბევრმა არ იცის, რომ კონტაქტური ლინზებით ძილი შეიძლება სიბრმავის მიზეზიც კი გახდეს. მნიშვნელოვანია, რომ ექიმებმა და საზოგადოებამ მეტი ყურადღება მიაქციოს თვალის მოვლის საკითხებს.”
როგორ დავიცვათ თავი?
ლინზების მოხსნა ძილის წინ – ლინზებით დაძინება ხელს უწყობს ბაქტერიების დაგროვებას და ზრდის ინფექციის რისკს.
ლინზების სათანადო დეზინფექცია – ყოველ საღამოს ლინზების გასუფთავება სპეციალური ხსნარით აუცილებელია.
გამოყენების ვადის დაცვა – არ გადააჭარბოთ ლინზების რეკომენდებულ გამოყენების პერიოდს.
თვალის ექიმთან რეგულარული ვიზიტი – თვალი უნდა შემოწმდეს მინიმუმ წელიწადში ერთხელ.
დასკვნა
კონტაქტური ლინზებით ძილი არ არის უბრალოდ პატარა შეცდომა – ეს შეიძლება სერიოზული საფრთხე გახდეს თქვენი მხედველობისთვის. უსაფრთხოების ზომების დაცვა და საზოგადოების ინფორმირება კრიტიკულად მნიშვნელოვანია.
როგორც პროფესორი გიორგი ფხაკაძე აცხადებს:
“პაციენტთა განათლება ჯანდაცვის სისტემის ერთ-ერთი უმთავრესი ელემენტია. თუ ყველა ადამიანი უკეთ გაიაზრებს თვალის მოვლის წესებს, შევამცირებთ ბრმადობის შემთხვევებს და გავაუმჯობესებთ მოსახლეობის საერთო ჯანმრთელობას.”
გამოყენებული წყაროები:
1. World Health Organization. Global report on vision. Available from: https://www.who.int/publications…/global-report-on-vision. Published 2019. Accessed January 30, 2025.
2. CDC. Contact Lens-Related Eye Infections. Available from: https://www.cdc.gov/contactlenses/eye-infections.html. Accessed January 30, 2025.
3. American Academy of Ophthalmology. The Dangers of Sleeping in Contact Lenses. Available from: https://www.aao.org/…/dangers-of-sleeping-in-contact-lenses. Accessed January 30, 2025.
4. National Eye Institute. Dry Eye Disease. Available from: https://www.nei.nih.gov/…/eye-conditions-and…/dry-eye. Accessed January 30, 2025.
5. Georgian Ministry of Health. Annual Public Health Report. Available from: https://www.moh.gov.ge. Published 2023. Accessed January 30, 2025.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე – საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი. ის არის ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის დამოუკიდებელი ანგარიშვალდებულების პანელის ყოფილი წევრი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე, ჯანდაცვის სფეროში, მათ შორის საავადმყოფოების მართვის, ხარისხის გაუმჯობესების, კომპეტენციის სტანდარტებისა და საერთაშორისო ჯანდაცვის პროექტების განხორციელებაში.
