პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
სპეციალურად www.sheniekimi.ge-სთვის
გაზის ქურა, ბენზოლი და ონკოლოგიური რისკი: რატომ არის ბავშვებისთვის ორჯერ მეტი საფრთხე?
სტენფორდის უნივერსიტეტის ახალი კვლევის თანახმად, სამზარეულოში გაზის ქურის გამოყენება არა მხოლოდ ზრდის ტოქსიკური ბენზოლის კონცენტრაციას ჰაერში, არამედ ბავშვებისთვის თითქმის ორჯერ აორმაგებს სიცოცხლის განმავლობაში სიმსივნის განვითარების რისკს, ვიდრე მოზრდილებში.
როგორ ზემოქმედებს გაზის ქურა ჯანმრთელობაზე?
• ბენზოლი – გაზის წვისას ჰაერში გამოყოფილი ბენზოლი მსოფლიოში აღიარებულია, როგორც ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი კანცეროგენი.
• გაზის ქურების გამოყენებისას განსაკუთრებით მაღალია ბენზოლის გამოყოფა პატარა ან ცუდად ნიავებად სახლებში, სადაც ტოქსიკური ნაერთები მთელი ბინის მასშტაბით ვრცელდება – საძინებელშიც კი.
• ყველაზე მაღალი რისკის ჯგუფში არიან ბავშვები, რადგან მათ ორგანიზმში ტოქსიკური ნივთიერებები უფრო სწრაფად და ინტენსიურად აღწევს.
ბავშვების რისკი – რატომ არის ორჯერ მეტი?
ბავშვები ყოველდღიურად სუნთქავენ მეტი ჰაერს, ვიდრე მოზრდილები სხეულის წონის მიმართ. მათი იმუნური და ორგანოთა სისტემა ჯერაც არ არის სრულად ჩამოყალიბებული, ამიტომ ბენზოლის მცირე დოზაც კი შეიძლება გახდეს ჯანმრთელობის სერიოზული საფრთხე და ზრდის სხვადასხვა ტიპის სიმსივნის განვითარების რისკს.
მსოფლიო სტატისტიკა და ფაქტები
• აშშ-ის მოსახლეობის 90% თავის დროს ატარებს დახურულ სივრცეში – ანუ გაზის ქურა და სხვა შიდა გარემოს ტოქსინები გავლენას ახდენს პრაქტიკულად ყველას ჯანმრთელობაზე.
• კვლევების მიხედვით, ბენზოლის დაბალი კონცენტრაციაც კი კავშირშია ბავშვთა ლეიკემიასთან, იმუნური სისტემის დაზიანებასთან და სასუნთქი გზების ქრონიკულ დაავადებებთან.
როგორ შევამციროთ რისკი? რეკომენდაციები ოჯახისთვის
1. გამოიყენეთ გამწოვი (ექსტრაქტორი) – ყოველი ქურის ჩართვისას ჩართეთ გამწოვი, თუ გაქვთ.
2. გახსენით ფანჯრები და გაანიავეთ ოთახი – გაზქურის მუშაობისას უზრუნველყავით ჰაერის მოძრაობა.
3. შეზღუდეთ ბავშვების ყოფნა სამზარეულოში გაზის ქურის მუშაობისას.
4. მიიღეთ ელექტრო ან ინდუქციური ქურა – უსაფრთხო ალტერნატივაა, სადაც არ გამოიყოფა ბენზოლი და სხვა ტოქსინები.
5. ხშირად გაწმინდეთ გაზქურის გარშემო და სამზარეულო, რათა მინიმუმამდე დაიყვანოთ მავნე ნივთიერებების დაგროვება.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„გაზის ქურა ხშირად განიხილება როგორც უსაფრთხო საყოფაცხოვრებო ტექნიკა, მაგრამ სინამდვილეში შესაძლოა სერიოზული საფრთხე გამოიწვიოს – განსაკუთრებით ბავშვების ჯანმრთელობისთვის. სახლში სუფთა ჰაერი ისეთივე მნიშვნელოვანია, როგორც ჯანსაღი საკვები. ჩვენი მიზანია, საზოგადოებამ იცოდეს რისკები და მიიღოს პრევენციული ზომები, რათა დაიცვას ოჯახის ყველა წევრი – განსაკუთრებით ბავშვები.“
წყაროები:
• Stanford University, 2024.
• EPA, Indoor Air Quality and Health.
• „Benzene Emissions from Gas Stoves and Cancer Risk in Children.“
• American Cancer Society, 2024.
გაიგეთ მეტი
შენი ექიმი – პაციენტის უფლებები და ჯანდაცვის ხარისხი საქართველოში:
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
