მოზარდებში მაღალი შაქარი – გულის დაზიანების 3-ჯერ გაზრდილი რისკი!
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
ახალი, მნიშვნელოვანი კვლევა, რომელიც ჟურნალ Diabetes Care-ში გამოქვეყნდა, გვაძლევს საგანგაშო სურათს:
⸻
კვლევის მთავარი მიგნებები:
• კვლევაში მონაწილეობა მიიღო 1,595 მოზარდმა (ასაკი 17-დან 24 წლამდე) — მონაცემები შეგროვდა 7-წლიან პერიოდში.
• სისხლში შაქრის დონის მუდმივად მომატება (≥6.1 mmol/L) დაკავშირებულია გულის გადიდების (ჰიპერტროფიის) 3-ჯერ გაზრდილ რისკთან.
• 17 წლის ასაკში ≥5.6 mmol/L ჰქონდა მხოლოდ 6.2%-ს, თუმცა 24 წლისთვის ეს მაჩვენებელი თითქმის ხუთჯერ გაიზარდა — 26.9%-მდე!
• გულის დისფუნქციის გავრცელება გაიზარდა 9.2%-დან 15.8%-მდე.
• ინსულინის რეზისტენტობა ასოცირდება გულზე ქრონიკულ ზეწოლასთან, კუნთის მოდუნების დაქვეითებასთან და გულის მარცხენა პარკუჭის გადიდებასთან.
• კვლევის მიხედვით, ქალებში გულის დაზიანება შესაძლოა 5-ჯერ უფრო სწრაფად განვითარდეს, ვიდრე მამაკაცებში.
⸻
რისკები, რომლებსაც ხშირად ვაიგნორებთ:
• მაღალი შაქარი მხოლოდ დიაბეტის რისკს კი არ ზრდის — იგი პირდაპირ აზიანებს გულს
• ინსულინის რეზისტენტობა ხშირად სიმპტომების გარეშე მიმდინარეობს
• თინეიჯერებსა და ახალგაზრდებში ეს პრობლემები თითქმის შეუმჩნევლად ვითარდება — თუმცა შედეგი ძალიან სერიოზულია
⸻
როგორ დავიცვათ მომავალი თაობა?
- გადამოწმება — თინეიჯერებს და ახალგაზრდებს რეგულარულად უნდა გაეზომოთ შაქარი და ინსულინის დონე
- კვების გაუმჯობესება — ნაკლები შაქარი, ტკბილეული, გაზიანი სასმელები და რაფინირებული ნახშირწყლები
- მეტი ბოსტნეული, ცილა, სრულმარცვლოვანი პროდუქტი და ფიზიკური აქტივობა
- კარგი ძილი და სტრესის მართვა
- განათლება — მშობლებისთვის, სკოლებისთვის, ახალგაზრდებისთვის
⸻
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„ეს უკვე არ არის მხოლოდ ასაკოვანი ადამიანების პრობლემა.
თინეიჯერებს უკვე აქვთ ისეთი შაქრის მაჩვენებლები, რომლებიც პირდაპირ აზიანებს გულს.
თუ ახლა არ ვიმოქმედეთ — მომავალში მივიღებთ ათასობით ახალგაზრდა პაციენტს გულის უკმარისობით.
პრევენცია იწყება სახლში, სკოლაში და განათლებით!“
⸻
წყაროები:
Agbaje A, et al. Persistent Hyperglycemia and Insulin Resistance with the Risk of Worsening Cardiac Damage in Adolescents: A 7-Year Longitudinal Study of the ALSPAC Birth Cohort. Diabetes Care. 2025.
ლინკი: https://lnkd.in/e2cgqQuX
დამატებითი სტატისტიკა: https://lnkd.in/e9mizy3B
⸻
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე:
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH), მედიცინის დოქტორი (PhD), საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი; WHO-ს ექსპერტი; Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება ჯანდაცვის სექტორში, როგორც საქართველოში, ასევე საერთაშორისო დონეზე.
