რატომ ცხოვრობენ ქალები უფრო დიდხანს, ვიდრე კაცები? მეცნიერებმა პასუხი უკვე იციან!
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე | WHO-ს ექსპერტი
მსოფლიო სტატისტიკის მიხედვით, 100 წლის ასაკს მიღწეულ ადამიანთა 85% ქალია. 110 წელს გადაცილებულთა შორის კი ეს რიცხვი 90%-ს აღწევს. ეს მხოლოდ შემთხვევითობა არ არის – მეცნიერება უკვე გვაწვდის მიზეზებს, რატომ აქვთ ქალებს სიცოცხლის მაღალი შანსი.
მარია ბრანიას მორერა – 117 წლის ქალის საიდუმლო
2024 წელს გარდაცვლილი მარია ბრანიასი (ესპანეთი) იყო მსოფლიოში ყველაზე ხანგრძლივად მცხოვრები ადამიანი. მეცნიერებმა შეისწავლეს მისი ბიოლოგიური პროფილი და აღმოაჩინეს:
- დაბალი ანთებითი მაჩვენებლები
- მაღალი “კარგი ქოლესტერინი” – HDL
- ძლიერი იმუნური პროფილი
დაბერების ნელი ტემპი – მისი DNA მეტილაციის ასაკი ბევრად დაბალი იყო რეალურ ასაკზე
- ჯანსაღი ნაწლავის მიკრობიოტა
- რეგულარული ფიზიკური და გონებრივი აქტივობა
- ხმელთაშუა ზღვის დიეტა – მათ შორის ყოველდღიური იოგურტი
ბიოლოგიური უპირატესობები ქალებისთვის
ესტროგენი – ქალის ჰორმონი:
• ამცირებს ოქსიდაციური სტრესს
• ამცირებს ანთებას
• აძლიერებს HDL ქოლესტერინს
• ანელებს იმუნური სისტემის დაბერებას
ორი X ქრომოსომა – ქალებს აქვთ ორი X, რაც თავის ტვინის დაცვასა და რეგენერაციაში მნიშვნელოვანი როლი აქვს.
მამაკაცებს რაში უჭირთ?
მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის მონაცემებით, კაცები:
• ნაკლებად სტუმრობენ ექიმს
• უფრო ხშირად ეწევიან სიგარეტს
• უფრო ხშირად მიირთმევენ ალკოჰოლს
• იშვიათად აქვთ სოციალური მხარდაჭერა
• აქვთ 5-ჯერ უფრო მაღალი სიკვდილიანობა ავარიებში
• უფრო ხშირად იღუპებიან თვითმკვლელობით და ძალადობით
ქალების უპირატესობა სოციალურ ჩვევებშიცაა
• მუდმივად ინარჩუნებენ ურთიერთობებს
• მიდრეკილნი არიან დახმარების თხოვნისკენ
• მეტად ენდობიან მედიკოსებს
• აქტიურად ერთვებიან საზოგადოებრივ ცხოვრებაში, რაც დაკავშირებულია გრძელ სიცოცხლესა და დაბალ სტრესთან
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე ამბობს:
„ქალებს ბიოლოგიური უპირატესობა ნამდვილად აქვთ, მაგრამ სიცოცხლის ხანგრძლივობა არც მხოლოდ გენეტიკაა და არც შემთხვევითობა. მამაკაცებს შეუძლიათ მნიშვნელოვნად გაახანგრძლივონ სიცოცხლე, თუ გამოიჩენენ უფრო მეტ ყურადღებას ჯანმრთელობის მიმართ, როგორც ამას ქალები აკეთებენ. არ არის გვიან ცვლილებისთვის – არც ერთ ასაკში.“
გაითვალისწინეთ:
- იარეთ პროფილაქტიკურ გამოკვლევებზე
- იკვებეთ ჯანსაღად – ხმელთაშუა ზღვის პრინციპით
- იყავით ფიზიკურად და გონებრივად აქტიური
- შეინარჩუნეთ სოციალური კავშირები – მეგობრები, ოჯახი, თანამოაზრეები
- მოერიდეთ სიგარეტს, ზედმეტ ალკოჰოლს, გადაღლას
სრულად წაიკითხეთ კვლევა:
Why Do Women Live Longer Than Men?
Max Planck Institute for Biology of Ageing, 2024
sheniekimi.ge – შენი ექიმი
