გარღვევა პარკინსონის მკურნალობაში: იაპონელმა მეცნიერებმა ტვინის უჯრედები ლაბორატორიაში გაზარდეს და წარმატებით გადაინერგეს პაციენტებში
ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა
წარმოუდგენელი წინსვლა მედიცინაში! იაპონელმა მეცნიერებმა შეძლეს ლაბორატორიაში გაზრდილი დოფამინის ნეირონების გადანერგვა პარკინსონის დაავადებით დაზარალებულ პაციენტებში — და შედეგები შთამბეჭდავია.
რა არის გაკეთებული?
კიოტოს უნივერსიტეტის მკვლევრებმა გამოიყენეს ინდუცირებული პლურიპოტენტური ღეროვანი უჯრედები (iPSCs) — უჯრედები, რომლებსაც ადამიანის კანის ან სისხლის უჯრედებიდან იღებენ და უკან აბრუნებენ ემბრიონულ მდგომარეობამდე. ამ ტექნოლოგიით მათ შექმნეს დოფამინის ნეირონები და გადაინერგეს პარკინსონის მქონე პაციენტებში.
შედეგები
- პაციენტებში აღინიშნა მოძრაობის ფუნქციის მკვეთრი გაუმჯობესება
- დოფამინის აქტივობა გაიზარდა საშუალოდ 63.5%-ით
- არცერთ პაციენტს არ ჰქონია სერიოზული გვერდითი ეფექტი
- მეთოდი არ იყენებს ემბრიონულ ქსოვილს, რაც ამსუბუქებს ეთიკურ დილემებს
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?
პარკინსონის დაავადება პროგრესირებადი ნეიროდეგენერაციული დაავადებაა, რომელიც დოფამინის გამომუშავების შემცირებით იწვევს მოძრაობის დარღვევებს. დღემდე მკურნალობა მხოლოდ სიმპტომურია და არა კურნებადი.
iPS ტექნოლოგია გვთავაზობს რეგენერაციული მედიცინის ახალი ერის დაწყებას, რომელიც მხოლოდ პარკინსონს არ ეხმარება — ამ მიდგომას მომავალში შეუძლია ალცჰაიმერის, ამიოტროფული ლატერალური სკლეროზის (ALS) და სხვა ნეიროდეგენერაციული დაავადებების მკურნალობა.
მომავალი პერსპექტივა
ამჟამად მეთოდი ჯერ კიდევ ელოდება იაპონიის მარეგულირებელი ორგანოების საბოლოო დამტკიცებას, თუმცა დიდია შანსი, რომ ეს გახდება იაპონიაში მეორე ოფიციალურად მიღებული iPS-ტექნოლოგიაზე დაფუძნებული თერაპია.
სამეცნიერო წყაროები (Vancouver სტილით):
1. Kikuchi T, Morizane A, Doi D, et al. Human iPS cell-derived dopaminergic neurons function in a primate Parkinson’s disease model. Nature. 2017;548(7669):592–596.
2. Takahashi J. Stem cell therapy for Parkinson’s disease: iPS cell-derived dopaminergic neurons and personalized medicine. Cell Stem Cell. 2020;27(3):518–528.
3. Morizane A, Kikuchi T, Doi D, et al. Trial of iPSC-based therapy for Parkinson’s begins. Lancet Neurol. 2018;17(5):412.
⸻
დასკვნა: მეცნიერება კიდევ ერთხელ გვიჩვენებს თავის ძალას — ლაბორატორიული უჯრედებით ტვინის რეგენერაცია უკვე რეალობაა.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
