ცრუ ფეხმძიმობა (ფსევდოფეხმძიმობა) – ფსიქიკური ფენომენი, ქალის პათოლოგიური მდგომარეობა, რომლის შედეგად ის არწმუნებს საკუთარ თავს, რომ ფეხმძიმედ არის. ჩვეულებრივ ცრუ ფეხმძიმობას არ აქვს რეციდივები.
მიზეზები:
აღნიშნული მდგომარეობის გამომწვევი მიზეზებია:
· ფსიქოემოციური აშლილობა;
· ჰორმონალური დარღვევები;
· მეორადი ამენორეა;
· ფეხმძიმობის და მშობიარობის მიმართ პათოლოგიური შიში ან დაფეხმძიმების ძლიერი სურვილი;
· საკვერცხეების შეშუპება.
სიმპტომები
· მენსტრუაციის ხანგრძლივი შეფერხება;
· ტოქსიკოზის სიმპტომები (გულის რევა, ღებინება, რიგ საკვებ პროდუქტებზე მოთხოვნილება);
· სარძევე ჯირკვლების გადიდება;
· ხსენის გაჩენა;
· მუცლის გადიდება;
· წონაში მომატება;
· ნაყოფის მოძრაობის მსგავსი შეგრძნება;
· ცრუ სამშობიარო ტკივილები.
ცრუ ფეხმძიმობის სიმპტომები საშუალოდ გრძელდება 3-3,5 თვე.
დიაგნოსტიკა
დაავადების მკურნალობის დასადგენად მეან-გინეკოლოგი ატარებს შემდეგი სახის ღონისძიებებს:
· გინეკოლოგიური დათვალიერება;
· ფეხმძიმობის ტესტი;
· იმუნოლოგიური, ბიოლოგიური გამოკვლევა;
· მცირე მენჯის ორგანოების გამოკვლევა;
· მუცლის ღრუს ორგანოების გამოკვლევა;
· ქრონიკული ჰონადოტროპინის დონის დადგენა სისხლში.
რიგ შემთხვევებში საჭიროა ენდოკრინოლოგისა და ფსიქოთერაპევტის კონსულტაცია.
მკურნალობა
დაავადების მკურნალობა მოიცავს:
· ფსიქოთერაპევტთან გასაუბრებას;
· ჰიპნოზის სეანსებს;
· სისხლში ჰორმონების დამარეგულირებელ პრეპარატებს;
· სტრესის შედეგების, შფოთვისა და მოუსვენრობის მომხსნელ პრეპარატებს.
საშიშროება
დროული დახმარების გარეშე შეიძლება უარყოფითი შედეგი გამოვლინდეს რეალური მშობიარობის დროს (ნაადრევი მშობიარობის სახით).
რისკის ჯგუფი
· 30-40 წლის ქალები, რომლებიც დიდი ხანი მკურნალობენ უნაყოფობაზე და სურთ დაფეხმძიმება;
· არამყარი ფსიქიკის მქონე ქალები, ემოციურები იმ საკითხების მიმართ, რაც ეხება ბავშვებს და ფეხმძიმობას;
· ქალები, რომლებსაც გადატანილი აქვთ აბორტი ან მოუკვდათ შვილი;
· ქალები, რომლებიც უახლოვდებიან მენოპაუზის პერიოდს და არ გაუჩენიათ შვილი.
პროფილაქტიკა
რეკომენდირებულია გინეკოლოგისა და ენდოკრინოლოგის მუდმივი კონსულტაციის გავლა, ასევე დაფეხმძიმების გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ ექიმი-ფსიქოთერაპევტის კონსულტაციის გავლა.
ცრუ ფეხმძიმობა
მუნი
მუნი – კანის პარაზიტული დაავადება, რომელსაც ახასიათებს ძლიერი ქავილი.
მიზეზები
· დასნეულებულ ცხოველთან კონტაქტი;
· დაავადების სქესობრივი გზით გადადება;
· დაავადებულ ადამიანთან ან მის ნივთებთან კონტაქტი;
სიმპტომები
· კანის ძლიერი ქავილი;
· ვეზიკულის ტიპის გამონაყარი;
· წყლულოვანი მუწუკების გაჩენა;
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკას ატარებს დერმატოლოგი, რისთვისაც საჭიროა:
· საერთო დათვალიერება;
· სისხლის კლინიკური ანალიზი;
· კანის ნაცვეთის მიკროსკოპია;
· ფრჩხილებიდან აღებული სინჯების გამოკვლევა.
მკურნალობა
მუნის სამკურნალოდ აუცილებელია ადგილობრივი გამოყენების პრეპარატები. მკურნალობის დროს აკრძალულია ტანის დაბანა. დასრულების შემდეგ აუცილებელია თეთრეულის, სამოსის, ავეჯის, პირადი და ზოგადი მოხმარების ნივთების დეზინფექცია ანტისეპტიკური საშუალებებით.
საშიშროება
დაავადების გართულება შეიძლება იყოს:
· ფოლიკულიტი;
· ფურუნკული;
· კარბუნკული;
· ლიმფანგინიტი;
· მიკრობული ეკზემა.
რისკის ჯგუფი
· მცირეწლოვანი და სკოლამდელი ასაკის ბავშვები;
· ანტისანიტარულ პირობებში მცხოვრები ადამიანები;
· ადამიანები რომელბიც არ იყენებენ ბარიერიული ტიპის კონტრაცეპტივებს.
პროფილაქტიკა
რეკომენდირებულია:
· დაავადებულ ადამიანთან კონტაქტის გამორიცხვა;
· ტანსაცმლის და თეთრეულის დეზინფექცია;
· საცხოვრებელი და სამუშაო ადგილის სისუფთავის დაცვა.
ცისტიტი
ცისტიტი – შარდის ბუშტის ლორწოვანი გარსის გავრცელებული დაავადება. გამოყოფენ ცისტიტის მწვავე და ქრონიკულ ფორმებს. ცისტიტი ქალებში უფრო ხშირად აღინიშნება, ვიდრე კაცებში.
მიზეზები
· ინფექციები (სტრეპტოკოკები, სტაფილოკოკები);
· ორგანიზმის გადაციება;
· ხშირი შეკრულობა;
· ანთებით დაავადებების გადატანა;
· ჰიგიენის ნორმების დარღვევა;
· ორგანიზმში ქრონიკული ანთებითი პროცესების არსებობა.
სიმპტომები
· ტკივილი და წვა შარდვისას;
· ხშირი მოთხოვნა შარდვაზე;
· მძაფრსუნიანი შარდი;
· შარდის ფერის შეცვლა;
· სისხლნარევი შარდი;
· მწვავე ტკივილი წელის არეში;
· სხეულის ტემპერატურის აწევა (39 გრადუსამდე).
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკისთვის უროლოგი ნიშნავს:
· შარდის საერთო ანალიზს;
· შარდის დათესვას ფლორაზე;
· შარდის ბუშტის ულტრა-ბგერით გამოკვლევას;
· უროდინამიურ გამოკვლევას;
· ცისტოსკოპიას.
მკურნალობა
· ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატები;
· ანტიბიოტიკები;
· იმუნური სისტემის გასაძლიერებელი პრეპარატები;
· ფიზიოთერაპია.
დიეტა
მკურნალობის დროს რაციონიდან უნდა გამოირიცხოს:
· შემწვარი საკვები;
· ცხარე საკვები;
· შებოლილი საკვები;
· ტკბილეული;
· დამარინადებული საკვები.
საშიშროება
მკურნალობის არარსებობის შემთხვევაში შესაძლოა განვითარდეს:
· პიელონეფრიტი;
· ჰემატურია;
· ღვიძლის უკმარისობა.
რისკის ჯგუფი
· ქრონიკული სასქესო ინფექციის მქონე პირები;
· შარდკენჭოვანი დაავადების მქონე პირები;
· სუსტი იმუნიტეტის მქონე პირები;
· ჰორმონალური დარღვევების მქონე პირები.
პროფილაქტიკა
რეკომენდირებულია:
· დღის მანძლზე საკმარისი სითხის მიღება;
· შარდის ბუშტის რეგულარულად დაცლა;
· ნატურალური ქსოვილის თეთრეულის ტარება;
· შარდ-სასქესო ორგანოების დაავადებების დროული მკურნალობა.
ნარკოლეპსია
ნარკოლეპსია – ნერვული სისტემის დაავადება, რომელსაც ახასიათებს ძილის დარღვევა და დღის მანძილზე ძილიანობა.
მიზეზები
დაავადების გამომწვევი ზუსტი მიზეზები დაუდგენელია, თუმცა ვარაუდობენ, რომ ეს შეიძლება იყოს:
· ჰორმონალური დისბალანსი;
· თავის ტვინის ტრავმები და ინფექციები;
· მემკვიდრეობითი ფაქტორი;
· შაქრიანი დიაბეტი;
· აუტოიმუნური დაავადებები;
· გადაღლა;
· ფსიქოლოგიური ტრავმები;
· ფეხმძიმობა.
სიმპტომები
დაავადებას ახასიათებს შემდეგი სახის სიმპტომები:
· დღე-ღამის ნებისმიერ დროს ძილიანობა;
· მცირეხნიანი ჩაძინება ნებისმიერ დროს და ადგილას;
· მუდმივი დაღლილობის შეგრძნება;
· მეხსიერების დაქვეითება;
· კონცენტრაციის დაქვეითება;
· კუნთების ტონუსის მოულოდნელი დაკარგვა;
· ჰალუცინაციის განვითარება;
· ძილის პარალიჩი;
· კუნთების კანკალი.
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკას ატარებს ექიმი-ნევროლოგი, რისთვისაც საჭიროა:
· პოლისომნოგრაფია;
· სისხლის კლინიკური ანალიზი;
· შარდის საერთო ანალიზი;
· ძილისადმი ლატენტურობის მრავლობითი ტესტირება;
· ელექტროენცეფალოგრაფია;
· თავის ტვინის მაგნიტო-რეზონანსული ტომოგრაფია;
· კომპიუტერული ტომოგრაფია.
მკურნალობა
აუცილებელი მკურნალობა მოიცავს:
· მასტიმულირებელი პრეპარატები, რომლებიც ამცირებენ დღისით ძილიანობას;
· ანტიდეპრესანტები;
· ფსიქომასტიმულირებელი პრეპარატები.
საშიშროება
მკურნალობის არარსებობამ შეიძლება გამოიწვიოს ტრავმების რისკი, პაციენტმა შეიძლება ჩაიძინოს ნებისმიერ მდგომარეობაში. დაავადებულებისთვის აკრძალულია ტრანსპორტთან, ცეცხლთან და მოძრავ მექანიზმებთან მუშაობა.
რისკის ჯგუფი
· მამაკაცები;
· გენეტიკური მიდეკილების მქონე პირები ;
· ფეხმძიმე ქალები;
· თავის ტვინის ტრავმების მქონე ადამიანები;
· აუტოიმუნური დაავადებების მქონე ადამიანები.
პროფილაქტიკა
რეკომენდირებულია:
· ღამის ძილის რეჟიმის დაცვა;
· ფიზიკური ვარჯიშის რეგულარულად შესრულება;
· ემოციური და ფიზიკური დატვირთვებისგან თავის შეკავება;
· ყავის, მაგარი ჩაის და მძიმე საკვების მიღება;
· ძილის ხარისხზე გავლენის მქონე პრეპარატების გამოყენებაზე უარის თქმა;
· ძილის დარღვევის დროული მკურნალობა.
ნარკომანია
ნარკომანია – ქრონიკული დაავადება, რომელიც ხასიათდება ნარკოტიკული პრეპარატების გამოყენიებისკენ მიდრეკილებით.
გამოიყოფა ნარკომანიის შემდეგი სტადიები:
· პირველი სტადია – ფსიქიკური დამოკიდებულება;
· მეორე სტადია – ფიზიკური დამოკიდებულება;
· მესამე სტადია – ფსიქიკური პათოლოგიების განვითარება.
მიზეზები
· სხვა ადამიანების მხრიდან ყურადღების ნაკლებობის და სიმარტოვის განცდა;
· ცნობიერების გაფართოვების მცდელობა;
· ცუდი გარემოცვის ზეგავლენა;
· საკუთარ თავში ეჭვის შეტანა, თავისუფალი ნების არ ქონა;
· ხშირი დეპრესია.
სიმპტომები
დაავადების სიმპტომებია:
· კანის სიფერმკრთალე;
· თვალის გუგების ცლილება (გადიდება ან დაპატარავება);
· თვალების ჩაწითლება, დაბინდვა;
· მეტყველების დარღვევა;
· მადის დაკარგვა და სწრაფად გახდომა;
· მუდმივი ხველა;
· მოძრაობის ცუდი კოორდინაცია;
· არტერიული წნევის მკვეთრი ცვალებადობა;
· კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის აშლილობა.
· უმიზეზო აღგზნებულობა, ან მოთენთილობა;
· შრომისუნარიანობის დაქვეითება;
· ყველაფრის მიმართ გულგრილობა;
· მეხსიერების და ყურადღების გაფანტვა;
· კონცენტრაციის შეუძლებლობა;
· უძილობა ან გაზრდილი ძილიანობა;
· ხასიათის სწრაფი ცვლა;
· გაზრდილი დაღლილობა;
· ადამიანებთან ურთიერთობის სურვილის არქონა;
· მოუწესრიგებლობა.
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკას ატარებს ექიმი-ნარკოლოგი, რისთვისაც ახდენს პაციენტის საერთო დათვალიერებას. დამატებით შეიძლება დაინიშნოს შარდის საერთო ანალიზი.
მკურნალობა
აუცილებელი მკურნალობა მოიცავს:
· კოდირებას;
· ფსიქოთერაპიას;
· კრუნჩხვის საწინააღმდეგო თერაპიას;
· ჰიპნოზს;
· სადეზინტოკსიკაციო თერაპია;
· ანტიდეპრესანტები.
საშიშროება
ნარკომანია განკურნდებადია, მაგრამ მისი უყურადღებოდ დატოვება იწვევს შემდეგი სახის გართულებებს:
· თრომბოფლებიტი;
· შიდსი;
· სეპსისი;
· აბსცესი;
· ფლეგმონა;
· ვენერიული დაავადებები.
პროფილაქტიკა
რეკომენდირებულია:
· მშობლებმა მუდმივად გააკოტროლონ ბავშვების ცხოვრების წესი და ესაუბრონ მათ;
· დაავადების დროული დიაგნოსტირება და ფარმაკო-თერაპიის ჩატარება;
· რეციდივებისა და რემისიების განვითარების დროული შეწყვეტა;
· განკურნებული პაციენტების სოციალური რეაბილიტაცია.
ნაღველკენჭოვანი დაავადება
ნაღველკენჭოვანი დაავადება – დაავადება, რომელიც ხასიათდება ნაღვლის ბუშტში ან ნაღველსადინარებში კენჭების გაჩენით.
მიზეზები
დაავადების გამომწვევი მიზეზებია:
· მემკვიდრეობითი ფაქტორი;
· ბილირუბინისა და ქოლესტერინის ცვლის დამრღვევი მედიკამენტების მიღება;
· არასწორი კვება, დიეტები;
· ჭარბი წონა;
· სისხლში მომატებული ქოლესტერინის დონე;
· ნივთიერებათა ცვლის დარღვევის შედეგები (შაქრიანი დიაბეტი, მეტაბოლისტური სინდრომი);
· კუჭ-ნაწილავის ტრაქტის დაავადებები;
· კუჭის ოპერაციები.
ბავშვებში ნაღველკენჭოვანი დაავადება ჩნდება ნივთიერებათ ცვლის დარღვევით და ნღველგამომტანი სისტემის ფუნქციის მოშლის შედეგად.
სიმპტომები
დაავადებას ახასიათებს შემდეგი სახის სიმპტომები:
· ღვიძლის, ნაღვლის ბუშტის ჭვალი;
· მჩვხვლეტავი ტკივილი მარჯვენა ნეკნებ ქვეშ, რომელიც გადადის ზურგზე, მხარზე;
· გულის რევა, ღებინება;
· მწარე გემო პირში, გულძმარვა;
· მაღალი ტემპერატურა, ციებ-ცხელება;
· კანისა და თვალის სკლერების გაყვითლება (ობტურაციული სიყვითლე);
· გაუფერულებული კალა.
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკას ატარებს ექიმი-გასტროენტეროლოგი, რომელიც ნიშნავს:
· ფიზიკურ გამოკვლევას;
· სისხლის საერთო ბიოქიმიურ ანალიზს;
· ნაღვლის ბუშტის ქოლეცისტოგრაფიას;
· მუცლის ღრუს ულტრა-ბგერით გამოკვკლევას;
· ნაღველგამტარი გზების მაგნიტო-რეზონანსულ ტომოგრაფიას;
· ნაღველგამტარი გზების კომპიუტერულ ტომოგრაფიას.
მკურნალობა
დაავადების მკურნალობა მოიცავს:
· ოპერატიული მეთოდებს (ქოლეცისტომია, ნაღვლის ბუშტის მოცილება – ქოლეცისტეკტომია);
· ულტრა-ბგერით ან ელექტრომაგნიტურ მკურნალობას კენჭების დასაშლელად;
· ურსოდეზოქსიქოლის და ჰენოდეზოქსიქოლის მჟავას მშეცველ პრეპარატებს.
საშიშროება
თუ არ მოხდება აღნიშნული დაავადების დორული მკურნალობა, შესაძლოა განვითარდეს შემდეგი სახის გართულებები:
· ნაღვლის ბუშტის ანთება;
· პანკრეატიტი;
· ქოლანგიტი;
· პერიქოლეცისტიტი;
· ნაღვლის სადინარების დახშობა;
· ნაღვლის ბუშტის გასკდომა;
· პერიტონიტი;
· მუცლის ღრუს აბსცესი.
შესაძლოა ლეტალური შედეგი.
რისკის ჯგუფი
რისკის ჯგუფში შედიან:
· მემკვიდრეობითი მიდრეკილების მქონე პირები;
· მოხუცები;
· ქალები (განსაკუთრებით ფეხმძიმეები);
· ნაკლებად მოძრავი ადამიანები;
· ღვიძლის დაავადებების მქონე ადამიანები (ჰეპატიტი, ღვიძლის ციროზი).
პროფილაქტიკა
· დაბალანსებული კვება;
· საკმარისი სითხის მიღება;
· სხეულის ნორმალური წონის შენარჩუნება;
· მუცლის ღრუს დაავადებების დროული მკურნალობა;
· ფიზიკური ვარჯიშების შესრულება.
ნაწლავების გადახლართვა
ნაწლავების გადახლათვა (ნაწლავების გაუვალობა) – დაავადება, რომელსაც ახასიათებს ნაწლავის რომელიმე ნაწილის გაუვალობა. ხშირად ზიანდება თხელი ნაწლავი და ნაწლავის სიგმასებური ნაწილი (უფრო მოხუცებში). მიმდინარეობის ხასიათის მიხედვით გამოიყოფა დაავადების მწვავე და ქრონიკული ფორმები.
მიზეზები
დაავადების გამომწვევი მიზეზებია:
· მუცლის ღრუში განვითარებული შეხორცებები;
· დიდი ხნის მანძილზე საკვებზე უარის თქმა, რის შემდეგ ადამიანი იღებს საკვების ჭარბ რაოდენობას;
· ხანგრძლივი შეკრულობა;
· ხერხემლის, მენჯის ძვლების მოტეხილობები;
· მოსადუნებელი პრეპარატების მავნე გამოყენება.
ბავშვებში დაავადებას იწვევს:
· მუცლის ტრავმები;
· მკვეთრი მოძრაობები;
· ხანგრძლივი შეკრულობა;
· ჭიები.
სიმპტომები
დაავადებას ახასიათებს შემდეგი სიმპტომები:
· იშვიათი მუცლის ტკივილი;
· გულის რევა, ღებინება;
· ნაწლავის შებერილობა;
· წვრილი ნაწლავის ანტიპერისტალტური ტალღა (ნაწლავი მოძრაობს საპირისპირო მიმართულებით);
· შეკრულობა;
· კალაში სისხლის ნარევი;
· მეტეორიზმი;
· სხეულის ტემპერატურის აწევა 39 გრადუსამდე;
· პირის სიმშრალე.
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკას ატარებს ექიმი-გასტროენტეროლოგი და ნიშნავს:
· მუცლის ღრუს ორგანოების რენტგენოლოგიურ გამოკვლევას;
· ბარიუმის ოყნას;
· სისხლის საერთო ანალიზს;
· რექტორომანოსკოპიას;
· ნაწლავის ენდოსკოპიურ გამოკვლევას;
· მუცლის ღრუს ორგანოების ლაპარასკოპიას;
· მუცლის ღრუს ორგანოების ულტრა-ბგერით გამოკვლევას.
დამატებით შეიძლება საჭირო გახდეს ექიმ-პროქტოლოგის კონსულტაცია.
მკურნალობა
პაციენტს ესაჭიროება სასწრაფო ჰოსპიტალიზაცია და ქირურგიული ჩარევა. მკურნალობა მოიცავს:
· ოპერატიულ ჩარევას;
· კუჭის ზონდის ჩადგმას;
· სიფონურ ოყნებს;
· სპაზმოლიტიკებს;
· ღებინების საწინააღმდეგო პრეპარატებს;
· ანალგეტიკებს.
საშიშროება
დროული მკურნალობის არარსებობამ შეიძლება გამოიწვიოს შემდეგი სახის გართულებები:
· ორგანიზმის ინტოქსიკაცია;
· გაუწყლოება;
· პერიტონიტი;
· განგრენა;
· ნაწლავის პერფორაცია;
რიგ შემთხვევებში დგება ლეტალური შედეგი.
რისკის ჯგუფი
რისკის ჯგუფში შედიან:
· მძიმე ფიზიკური სამუშაოს მქონე პირები;
· მცენარეული ბოჭკოთი მდიდარი საკვების მომხმარებელი პირები;
· ადამიანები, რომლებსაც აწუხებთ ჭიები;
· ნაწლავის მოტორიკის დარღვევის მქონე პირები;
· ადამიანები, რომლებიც ძილის წინ მძიმე საკვებს იღებენ.
პროფილაქტიკა
დაავადების პროფილაქტიკისთვის რეკომენდირებულია:
· ზემდეტი ჭამისგან თავის შეკავება;
· ძილის წინ 4-5 საათით ადრე ჭამა;
· სასურველია ერთი და იგივე დროს ჭამა;
· კუჭის მოქმედების გაკონტროლება;
· მუცლის ღრუს კუნთების ვარჯიში;
· აქტიური ცხოვრების ქონა.
ცერვიციტი
ცერვიციტი – საშვილოსნოს ყელის ანთებითი პროცესი, რომელიც შეიძლება განვითარდეს ენდომეტრიტის, კოლპიტის, სალპინგიტის, ეროზიის ან სხვა პათოლოგიების ფონზე.
მიზეზები
· საშვილოსნოს ყელის ტრავმები.
· პარტნიორის ხშირი ცვლილება.
· ჰორმონალური ფონის მოშლა.
· ტამპონებზე ან კონტრაცეპტივებზე ალერგია.
· სხვადასხვა ვირუსული ინფექციები.
სიმპტომები
· საშოს ქავილი.
· ციკლის შუა პერიოდში სისხლიანი გამონადენი.
· შარდვისა და სქესობრივი კავშირისას დისკომფორტი.
· მენსტრუაციის შემდეგ საშოდან მუქი ფერის გამონადენი.
· საშოს ყელზე ლორწოვანის შეშუპება და ფერის ცვლილება.
დიაგნოსტიკა
· ნაცხის მიკროსკოპია.
· პჯრ დიაგნოსტიკა და იმუნოფერმენტული ანალიზი.
· საშვილოსნოს ყელის დათვალიერება.
· ციტომორფოლოგიური გამოკვლევა.
მკურნალობა
· ტეტრაციკლინის ჯგუფის ანტიბიოტიკები.
· სანთლები.
· კომბინირებული პრეპარატები.
· ანტივირუსული საშუალებები.
· ესტროგენების მიღება, რომელბიც აღადგენენ მიკროფლორას და ლორწოვანი გარსის ეპითელიუმს.
· კრიოთერაპია, დიათერმოკოაგულაცია, ლაზეროთერაპია.
დიეტა
რაციონში უნდა შედიოდეს:
· ბურღულეული: წიწიბურა, შვრია.
· ხორცეული: საქონლის, ინდაურის, ცხვრის, ღვიძლი, მტრედის.
· რძის პროდუქტები: ყველი, არაჟანი, ნაღები, ნაღების კარაქი, ხაჭო.
· რძემჟავა პროდუქტები: იოგურტი, კეფირი, აირანი.
· იოდის, უჯრედისის და სახამებლის შემცველი პროდუქტები: ზღვის კომბოსტო, ისპანახი, სიმინდი, ფეიხოა, თეთრი სოკო.
· თხილი და მარცვლეული: ლობიო, ცერცვი, გოგრის მარცვლები, თხილი, ნუში, მიწის თხილი.
· პროდუქტები, რომლებიც შეიცავენ თუთიას, რკინას, В12 და РР ვიტამინებს: კალმარები, კრევეტები, ხამანწკები.
· თევზი, რომელიც მდიდარია ფოსფორით, ომეგა-3 და Омега-6-ით: სკუმბრია, ხეკი, კამბალა, ორაგული, მოივა.
· მშრალი პროდუქტი და ცხიმები: შავი ქლიავი, ქიშმიში, ფინიკი, ზეითუნის და სიმინდის ზეთი.
· С ვიტამინით მდიდარი პროდუქტი: ციტრუსი, მოცხარი, ბროკოლი, ტკბილი წიწაკა.
· გამორიცხულია მოწევა, ალკოჰოლი და კოფეინის მიღება.
რეკომენდირებულია შეიზღუდოს:
· ბურახი;
· კონსერვები;
· ცხიმიანი საკვები;
· ტკბილეული და ცომეული;
· საფუარიანი ცომი;
· ცხარე და შებოლილი საკვები;
· დამარინადებული პროდუქტი.
გართულებები
· პოლიპები;
· ფსევდოეროზია;
· საშოს ყელის გამოვარდნა;
· სასქესო ორგანოების ზედა ნაწილების პათოლოგია.
პროფილაქტიკა
ვიტამინების მიღება და ცხოვრების აქტიური წესი საუკეთესო პროფილაქტიკა იქნება. პათოლოგიური ფორმის დროს რეკომენდირებულია საშოს კუნთების გასამაგრებელი ვარჯიშის შესრულება და ნატურალური ქსოვილისგნ დამზადებული თავისუფალი თეთრეულის ტარება.
ნაწლავის დისბაქტერიოზი ბავშვებში
ბავშვებში ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული დაავადებაა ნაწლავის დისბაქტერიოზი. ამასთან ირღვევა ნაწლავის მიკროფლორის ნორმალური ბალანსი, რაც აუცილებელია ორგანიზმის ცხოველქმედებისთვის. მცირდება სასარგებლო ბაქტერიების რაოდენობა და იზრდება პათოგენური მიკროორგანიზმების რიცხვი.
მიზეზები
დაავადების განვითარების ძირითადი მიზეზია არარაციონალური მედიკამენტოზური თერაპია. ეს განსაკუთრებით ეხება ანტიბაქტერიულ მკურნალობას. თუმცა მიკროფლორის დისბალანსი შეიძლება გაჩნდეს სხვა დაავადებების არსებობისას, ასევე იმუნიტეტის დამასუსტებელი ისეთი ფაქტორებისას, როგორებიც არის:
· დამწვრობა;
· მძიმე ოპერაციები;
· იონიზირებული დასხივების გაზრდილი ზემოქმედება;
· ეკოლოგიური სიტუაციის გაუარესება;
· ხელოვნურ კვებაზე გადაყვანა ან დედის დაავადებები.
სიმპტომები
დაავადებას ახასიათებს შემდეგი სახის სიმპტომები:
· თხელი კალა, ან ფაღარათი;
· მოუნელებელი საკვების ნარჩენები ან სისხლის ნარევი კალაში.
მეძუძურ ბავშვებში პათოლოგია ვლინდება შემდეგი სახით:
· ღებინება, რეგურგიტაცია (კუჭის მოუნელებელი შემცველობის უკუდინება საყლაპავი მილისკენ);
· მუცლის ტკივილი და შებერილობა;
· თხელი, ფაფისმაგვარი კალა;
· წონაში ძალიან ნელი მატება.
ამ დაავადების მქონე ბავშვები ნელა იზრდებიან და ცოტას იმატებენ წონაში, მათ შეიძლება აწუხებდეთ რაქიტი ან ანემია.
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკისთვის საჭიროა შემდეგი სახის გამოკვლევები:
· კალას ანალიზი, მათ შორის ბიოქიმიური გამოკვლევა;
· ნაწლავის შიგთავსის ბაქტერიოლოგიური გამოკვლევა;
· თორმეტგოჯა ნაწლავის ეზოფაგოგასტროსკოპია და ლორწოვანი გარსის ბაქტეროლოგიური გამოკვლევა;
· სწორი და მსხვილი ნაწლავის ლორწოვანი გარსის ბაქტერიოლოგიური გამოკვლევა.
მკურნალობა
დისბაქტერიოზის მკურნალობა იწყება მისი გამომწვევი მიზეზის აღმოფხვრით. მიკროფლორის შემადგენლობის ნორმალიზაციისთვის გამოიყენება პრებიოტიკები და პრობიოტიკები. მთლიანობაში მკურნალობა ჰგავს ზრდასრულებში მკურნალობის მეთოდს.
დიეტა
დიეტის დანიშვნა ხდება პაციენტის მდგომარეობიდან გამომდინარე. ირკვევა როგორია კუჭის წვენის მდგომარეობა, საჭმლის მონელების დარღვევა, სად არის ლოკალიზებული პათოლოგიური მდგომარეობა და ა.შ.
საშიშროება
საშიშროება მდგომარეობს წაყლ-ელექტროლიტური ბალანსის დარღვევაში, ჩვილის ორგანიზმის გამოფიტვაში ხანგრძლივი ფაღარათის დროს.
რისკის ჯგუფი
რისკის ჯგუფში შედიან ჩვილები, რომლებსაც აქვთ:
· სამშობიარო ტრავმები;
· ჭიებით დასნეულება;
· ხელოვნური კვება;
· კოლიტი, ენტერიტი;
· ინფექციური დაავადებები (დიზინტერია, ტიფი).
პროფილაქტიკა
პროფილაქტიკა მდგომარეობს ჩვილის კვების რეჟიმის დაცვასა და რაციონალურ ანტიბიოტიკოთერაპიაში.
ნაწლავის დისბაქტერიოზი ზრდასრულებში
ნაწლავის დისბაქტერიოზი – სასარგებლო და მავნე მიკროორგანიზმების ურთიერთქმედების დარღვევა ნაწლავში და შეედგად სასარგებლო ნაწილის უკმარისობა.
მიზეზები
დაავადების მიზეზებია:
· კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის დაავადებები (კოლიტი, ქოლეცისტიტი, პანკრეატიტი, ანაციდური გასტრიტი და სხვა);
· ინფექციები და პარაზიტები;
· მრს (მწვავე რესპირატორული სინდრომი);
· ალერგია;
· არაჯანსაღი კვება;
· სტრესი;
· ანტიბიოტიკების, სულფანილამიდების, ჰისტამინობლოკატორების, იმუნოდეპრესანტების, ტუბერკულოსტატიკების, ანტაციდების, მოსადუნებელი პრეპარატების, ჰორმონების შემცველების და ნესტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატების მიღება;
· ქიმიო და სხივური თერაპია;
· იმუნოდეფიციტური მდგომარეობა.
სიმპტომები
· მადის დაკარგვა;
· გულის რევა, ღებინება;
· ცუდი გემო პირში;
· მეტეორიზმი;
· ტკივილი მუცელში;
· კუჭის მოქმედების დარღვევა (შეკრულობისა და ფაღარათის მონაცვლეობა);
· ლორწოვანის და კანის სიმშრალე;
· ალერგიული გამონაყარი;
· სისუსტე, თავის ტკივილი, ცუდი ძილი.
ბავშვებში აღნიშნულ დაავადებას შეიძლება ჰქონდეს განსხვავებული სიმპტომები.
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკისთვის ხდება კალას ანალიზი.
მკურნალობა
მნიშვნელოვანია არამარტო საჭირო მიკროორგანიზმების შემცველი საკვების გამოყენება, არამედ დისბალანსის მიზეზის აღმოფხვრა – ასეთ სიტუაციაში საჭიროა ასევე იმ დაავადების მკურნალობა, რომლებიც იწვევენ დისბაქტერიოზს. დაავადების მკურნალობა ხდება 3 ეტაპად:
· მავნე მიკროორგანიზმების და საჭმლის მონელებისას წარმოქმნილი შხამების მოცილება;
· მიკროფლორის სპეციალური პრეპარატებით აღდგენა, რომლებიც შეიცავენ ცოცხალ კულტურებს და მათი ცხოველუნარიანობისთვის საჭირო პროდუქტებს;
· ბალანსისთვის საჭირო სიტუაციის ხელშეწყობას.
დიეტა
დისბაქტერიოზის დროს პაციენტს ენიშნება დიეტა, რომელშიც შედის:
· მოხარშული ბოსტნეული;
· უცხიმო ხორცი, თევზი და კვერცხი;
· ფაფები, პური;
· რძემჟავა პროდუქტები;
· მცენარეული ზეთი;
· ჩაი, კისელი, მოცვი.
თუ დაავადებას ახლავს დიარეა, საკვებში უნდა შედიოდეს მოხარხუში და გახეხილი ბოსტნეული.
საშიშროება
ნაწლავის კედელი ხელმისაწვდომი ხდება ალერგენებისა და ტოქსინებისთვის, უარესდება ღვიძლის მუშაობა, კუჭქვეშა ჯირკვლის მუშაობა. ხდება ნაკლები ვიტამინებისა და მიკროელემენტების შეწოვა. ნაწლავის დისბაქტერიოზმა შეიძლება გამოიწვიოს: ალერგია; კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის დაავადება; კარიესი; დამაკავშირებელი ქსოვილის დაავადება; მენსტრუალური ციკლის დარღვევა.
რისკის ჯგუფი
ყველაზე ხშირად დაავადება გვხვდება:
· დაბალი იმუნიტეტის მქონე ადამიანებში;
· არარაციონალური კვების მქონე ბავშვებსა და დიდებში;
· ქრონიკული დაავადებების მქონე ადამიანებში;
· ანტიბიოტიკების მომხმარებლებში;
· ნარკოდამოკიდებულებში, მწველებსა და ალკოჰოლიკებში.
პროფილაქტიკა
რაციონალური დიეტა და მედიკამენტების მხოლოდ ექიმის დანიშნულებით გამოყენება.
