სამშაბათი, ივნისი 16, 2026

ჯანდაცვის სექტორის გაძლიერებისთვის საქართველო ADB-სგან 2024 წელს დაახლოებით 23.2 მლნ ევროს მიიღებს

საქართველოსა და აზიის განვითარების ბანკს (ADB) შორის გაფორმდა სასესხო შეთანხმება ჯანდაცვის სექტორის გაძლიერების პროგრამის თაობაზე.

დოკუმენტს ხელი მოაწერეს საქართველოს ფინანსთა მინისტრმა, ლაშა ხუციშვილმა და აზიის განვითარების ბანკის საქართველოს მუდმივი წარმომადგენლობის დირექტორმა, ლესლი ბეარმან ლამმა.

ბანკის მიერ, ჯამში, გამოყოფილი იქნება ფინანსური რესურსი 46,275,000 ევროს ოდენობით. სასესხო შეთანხმებით 2024 წელს გათვალისწინებულია პირველი ტრანშის – 23,137,500 ევროს ჩამორიცხვა, ხოლო მეორე ტრანშის მიღება იგეგმება 2025 წელს.

პროგრამით გათვალისწინებულია პირველადი ჯანდაცვის, სპეციალიზებული ამბულატორიული მოვლისა და დიაგნოსტიკური სერვისებისთვის მოსახლეობისთვის შეთავაზებული შეღავათების გაზრდა და ფინანსური ხელმისაწვდომობის ბარიერების შემცირება, მომსახურების მიწოდების გაუმჯობესება მომსახურების ყველა დონეზე, ციფრული საინფორმაციო სისტემების გაუმჯობესება, რომელიც საჭიროა ჯანდაცვის პროგრამებისა და ჯანდაცვის სექტორზე სახელმწიფო ხარჯების უფრო ეფექტურად მართვისთვის, მმართველობის გაუმჯობესებასა და გაწეული მომსახურების ხარისხის ანგარიშვალდებულება.

„სულ უფრო მცირდება კვალიფიციური ექიმების რაოდენობა, კარგი ექიმების სიმცირეს მთელი მსოფლიო განიცდის“ – გიორგი ფხაკაძე

19 აპრილს რადიო „ფორტუნას“ და თიკო დაბრუნდაშვილის გადაცემას „პულსი“ ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის კონსულტანტი, პროფესორი გიორგი ფხაკაძე სტუმრობდა, რომელმაც საზოგადოების ცნობიერების ამაღლებისა და ინფორმირებულობის მნიშვნელოვნებაზე ისაუბრა.

– ბატონო გიორგი, რამდენად მნიშვნელოვანია საზოგადოების განათლება და  ინფორმირებულობა ჯანდაცვის სერვისების გაუმჯობესებისთვის, რა საფრთხეს უქმნის ინფოდემია ზოგადად მსოფლიოს და კონკრეტულად საქართველოს?

– როცა საუბარია სწორ ინფორმაციაზე, აუცილებლად უნდა ვიცოდეთ მისი წყარო – ვინ ამბობს, ვინაა ის ადამიანი და რა დგას მის უკან, ანუ ყოველთვის უნდა ვეძებოთ ინფორმაციის პირველწყარო. სამწუხაროდ, პანდემიის დროს, ინფოდემიამ უფრო მეტი ადამიანი იმსხვერპლა, ვიდრე თვითონ ვირუსმა, რაშიც ექიმების დანაშაულიცაა, რადგან არ გვქონდა სწორი კომუნიკაცია მოსახლეობასთან. საუბედუროდ, ჩვენთვის არავის უსწავლებია მოქალაქეებთან საუბარი და მათთვის საინტერესო თემების მარტივ ენაზე ახსნა.

სიხარულით მინდა აღვნიშნო, რომ 18-20 აპრილს ჯანდაცვის სამინისტროსა და დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის ორგანიზებით, საქართველომ ORPHEUS-ისყოველწლიურ კონფერენციას უმასპინძლა. ბედნიერი ვარ, რომ ამ დღეებში თბილისი უმაღლესი სამედიცინო განათლების სადოქტორო პროგრამების დედაქალაქად იქცა, რადგან  პროფესორები და სამედიცინო უნივერსიტეტების წარმომადგენლები თითქმის მთელი მსოფლიოდან გვეწვივნენ. სწორედ კომუნიკაციის, ინფორმაციის მარტივ და გასაგებ ენაზე მიწოდების პრობლემები განვიხილეთ კონფერენციაზე.

 

– ბრწყინვალედ შეძელით პანდემიის დროს მოსახლეობის ინფორმირება. რა არის მთავარი ადამიანებთან ურთიერთობისას?

– სოციალურ მედიაში საქმიანობის სოლიდური გამოცდილება მაქვს და სავარაუდოდ, სწორედ ეს გამოცდილება დამეხმარა, მოსახლეობას ყოველთვის მისთვის მისაღებ, გასაგებ ენაზე ვესაუბრებოდი და როგორც ჩანს, ეს აღმოჩნდა ყველაზე ეფექტური. ზოგჯერ პუბლიკის ყურადღების მისაქცევად უხეშობის გამოყენებაც ამართლებს. მაგალითად, უზარმაზარი პოპულარობა მოიპოვა ჩემმა გამოთქმამ, როცა გაბრაზებულმა ვთქვი, „ყველას თავში ქვა გიხლიათ-მეთქი“.

 

– ადრე ინფორმაციის დეფიციტს ვუჩიოდით, ახლა კი, პირიქით, მისი სიჭარბე აღმოჩნდა პრობლემური, რადგან ზღვარი წაიშალა სანდო და ე.წ. ყვითელ ინფორმაციას შორის. როგორ უნდა დავიცვათ მოსახლეობა არასწორი ინფორმაციისგან და როგორ მივაწოდოთ სწორი, კვალიფიციური ინფორმაცია?

– ძალიან მალე შეიქმნება მედიაჰოლდინგი, რომელიც სისტემატურად მიაწვდის მოსახლეობას ინფორმაციას ჯანდაცვაზე სხვადასხვა პლატფორმიდან. რა თქმა უნდა, Google-ს ჩვენ ვერ შევცვლით, თუმცა მაქსიმალურად ვეცდებით თანამედროვე ტექნოლოგიების ჩვენს სასარგებლოდ გამოყენებას და სწორი ინფორმაციის გავრცელებას. ყველა ექიმი ვერ იქნება კარგი კომუნიკატორი. მეტიც, ხშირად კარგ ექიმს საერთოდ არ გამოსდის პაციენტთან ურთიერთობა და პირიქით, საოცრად კომუნიკაბელურ, თუმცა ცუდ ექიმებს თავგამოდებით აწყდებიან პაციენტები.

აქვე მინდა აღვნიშნო, რომ საერთო ჯამში საქართველოში 123 სამედიცინო დაწესებულებაა  ქირურგიისა და რეანიმაციის ლიცენზიით. სწორედ ახლა ვახორციელებთ კანადელებთან ერთად 24 სამედიცინო დაწესებულების საერთაშორისო აკრედიტაციას, რაც ავტომატურად გამოავლენს საუკეთესოს მათ შორის. რა თქმა უნდა, ზოგ კლინიკაში მომსახურება ძვირია, ზოგში კი, შედარებით იაფი, თუმცა სწორედ სიძვირე განსაზღვრავს ხარისხს, რადგან წარმოუდგენელია ჯანდაცვა იყოს იაფი.

 

– ტექნოლოგიების ეპოქაში, თითქოს გაქრა ექიმის პაციენტთან პირადი ურთიერთობის აუცილებლობა. თქვენი აზრით, რამდენად საჭოროა ექიმისა და პაციენტის ინტენსიური კომუნიკაცია?

– ექიმისა და პაციენტის ურთიერთობის არ არსებობა – გლობალური პრობლემაა, რისი მთავარი მიზეზი ბიუროკრატიაა, რადგან კომპიუტერის ეკრანს მიჩერებული ექიმი, რომელსაც უამრავი ანკეტის შევსება უწევს, უბრალოდ დრო არ რჩება პაციენტთან საუბრისთვის, არადა სწორედ ადამიანური ურთიერთობა, ექიმის თბილი სიტყვა და პაციენტის ნდობაა მთავარი და ყველაზე ფასეული, რასაც ვერანაირი ტექნოლოგია ვერ ჩაანაცვლებს.

 

– რა გამოსავალს ხედავთ არსებული სიტუაციიდან, რამდენად შესაძლებელია ექიმისა და პაციენტის დაახლოება?

– კარგი ექიმების სიმცირეს მთელი მსოფლიო განიცდის, თუმცა საქართველოში კატასტროფული მდგომარეობაა, რადგან სულ უფრო მცირდება კვალიფიციური ექიმების რაოდენობა, მაშინ როცა იზრდება მოსახლეობის რიცხვი. მართალია, თანამედროვე ტექნოლოგიები, ვაქცინები და ახალი თაობის მედიკამენტები მაქსიმალურად უწყობენ ხელს სიცოცხლის გახანგრძლივებას, მაგრამ ნაკლებად კვალიფიციური მედიკოსების ფონზე ყველა მიღწევა უფასურდება. ჩემი აზრით, ექიმს არა მხოლოდ პრაქტიკული გამოცდილება, არამედ აკადემიური განათლებაც უნდა ჰქონდეს, რადგან სხვანაირად შეუძლებელია პაციენტთან სრულფასოვანი კომუნიკაცია.

ახალი ვაქცინა დაგვიცავს ვირუსის ყველა შტამისგან – მეცნიერები უნივერსალურ ვაქცინაზე მუშაობენ

მეცნიერები უნივერსალური ვაქცინის შექმნასთან ახლოს არიან, რომელიც ვირუსების ყველა შტამისგან დაგვიცავს.

კალიფორნიის უნივერსიტეტის მკვლევარმა რონგ ჰაიმ სწორედ ასეთ ვაქცინაზე ისაუბრა.

„რაც ამ ვაქცინაზე შემიძლია ვთქვა ისაა, რომ ის ფართოა და ეფექტურია ვირუსის ნებისმიერი ტიპის წინააღმდეგ. ასევე ის უსაფრთხოა და ეფექტისთვის მხოლოდ ერთი დოზაა საკმარისი. ეს შეიძლება იყოს ის უნივერსალური ვაქცინა, რომელსაც ამდენი ხანი ველოდით”, – განაცხადა ჰაიმ, ვირუსოლოგმა და ახალი ნაშრომის ავტორმა.

კლასიკური ვაქცინებისგან განსხვავებით, ახალი ვაქცინა არ იყენებს ტრადიციულ იმუნურ რეაქციას ან იმუნურად აქტიურ ცილებს. ამის ნაცვლად, ის რნმ-ის პატარა მოლეკულებს იყენებს, რომელსაც ჩვენი სხეული ვაქცინის დახმარებით ბუნებრივად ქმნის.

„თუ ჩვენ შევქმნით მუტანტ ვირუსს, რომელსაც RNAi-ს დასათრგუნად ცილების წარმოება არ შეუძლია, ამით ვირუსს დავასუსტებთ. ამ გზით დასუსტებული ვირუსის ვაქცინის სახით გამოყენება შეგვიძლია და ასე იმუნურ სისტემასაც გავაძლიერებთ”, – ამბობენ მკვლევრები.

მკვლევრებმა ექსპერიმენტისთვის გენმოდიფიცირებული თაგვები გამოიყენეს, რომლებსაც B და T უჯრედების ნაკლებობა ჰქონდათ. შემდეგ თაგვებს გაუკეთეს ახალი ვაქცინა და ნოდამურას ვირუსის დოზა შეუყვანეს. ექსპერიმენტმა აჩვენა, რომ თაგვები ვირუსისგან 90 დღის განმავლობაში დაცულები იყვნენ.

მიუხედავად იმისა, რომ ვირუსები მუტაციას განიცდიან, მკვლევრებს მიაჩნიათ, რომ პათოგენები უნივერსალურ ვაქცინებს გვერდს ვერ აუვლიან.

„ვირუსმა შეიძლება განიცადოს მუტაცია, რის შედეგადაც კლასიკური ვაქცინა მას ვეღარ შეაჩერებს, მაგრამ უნივერსალური ვაქცინის შემთხვევაში ეს ასე არ მოხდება”, — აღნიშნულია ნაშრომში.

მკვლევრები მიიჩნევენ, რომ ისინი ვაქცინის ყველა ვირუსის წინააღმდეგ გამოყენებას შეძლებენ. ეს მოიცავს გრიპს, COVID-19-ს, SARS-სა და თითქმის ყველა სხვა ვირუსს.

„ვირუსებს გააჩნია მსგავსება და ჩვენ მათ ყველას მოვიცავთ”, – თქვა ჰაიმ.

ჯერჯერობით უცნობია, როდის მოხდება ვაქცინის ადამიანზე გამოცდა.

სხდომაზე აქონდროლაზიის სამკურნალო მედიკამენტ „ვოსორიტიდის“გეოგრაფიული ხელმისაწვდომობის გაზრდის ინიციატივაზე იმსჯელეს

ჯანდაცვის სამინისტროში იშვიათი დაავადებების საკითხზე მომუშავე საკოორდინაციო საბჭოს მორიგი სხდომა გაიმართა.

ამის შესახებ ინფორმაციას ჯადაცვის სამინისტრო ავრცელებს.

სხდომაზე აქონდროლაზიის სამკურნალო მედიკამენტ „ვოსორიტიდის“გეოგრაფიული ხელმისაწვდომობის გაზრდის ინიციატივაზე იმსჯელეს.

„მინისტრის განცხადებით, მთავრობასთან კოორდინაციით და პაციენტების უსაფრთხოებისა და მათი სხვა ინტერესების გათვალისწინებით, მედიკამენტ „ვოსორიტიდით“ მკურნალობის გეოგრაფიული ხელმისაწვდომობა გაიზრდება, რომლის თანახმად პაციენტები მედიკამენტის მიღებას, სახლთან მაქსიმალურად ახლოს, ამბულატორიული სერვისის მიმწოდებელ დაწესებულებებში შეძლებენ.

აღსანიშნავია, რომ პაციენტები აღნიშნულ სერვისს მთელი საქართველოს მასშტაბით მიიღებენ და გამონაკლისის სახით დასაშვები იქნება პრეპარატის საზღვარგარეთ გატანა კვალიფიციური მედპერსონალის მეთვალყურეობის ქვეშ პროცედურების განხორციელების პირობით.

იშვიათი დაავადებების საკითხზე მომუშავე საკოორდინაციო საბჭოს სხდომას აქონდროპლაზიის სინდრომის მქონე ბავშვების მშობლები,საკოორდინაციო საბჭოს წევრები და მინისტრის მოადგილეები თამარ გაბუნია და ირინე წაქაძე ესწრებოდნენ“, – აღნიშნულია გავრცელებულ ინფორმაციაში.

თირ­კმლის სის­ხლით მო­მა­რა­გე­ბა – მკურ­ნა­ლო­ბის შე­დე­გად თირ­კმლის ფუნ­ქ­ც­ი­­­ო­ნი­რე­ბის აღ­დგე­ნა შე­საძ­ლე­ბე­ლი­ა

თირ­კმლის სის­ხლით მო­მა­რა­გე­ბა

იმის გა­მო, რომ მხო­ლოდ ანა­ლი­ზე­ბით შე­უძ­ლე­ბე­ლია სის­ხლძარ­ღვის დახ­შო­ბის ამოც­ნო­ბა, გა­მო­სა­ხუ­ლე­ბი­თი კვლე­ვე­ბიც არის სა­ჭი­რო. ისი­ნი თირ­კმლის ფუნ­ქცი­ის დაქ­ვე­ი­თე­ბის და­სა­დას­ტუ­რებ­ლა­დაც გა­მოდ­გე­ბა. კომ­პი­უ­ტე­რუ­ლი ტო­მოგ­რა­ფი­ით ან მაგ­ნი­ტურ­-რე­ზო­ნან­სუ­ლი ტო­მოგ­რა­ფი­ით (ან­გი­ოგ­რა­ფი­ით), დოპ­ლე­რუ­ლი ულ­ტრა­სო­ნოგ­რა­ფი­ით, იზო­ტო­პის პერ­ფუ­ზი­უ­ლი სკა­ნი­რე­ბით შე­საძ­ლოა დად­გინ­დეს, რომ და­ზი­ა­ნე­ბულ თირ­კმელ­ში სის­ხლის ნა­კა­დი შემ­ცი­რე­ბუ­ლი ან შეწყ­ვე­ტი­ლი­ა.
მოხ­სე­ნი­ე­ბუ­ლი გა­მო­სა­ხუ­ლე­ბი­თი კვლე­ვე­ბი­დან თი­თო­ე­ულს აქვს რო­გორც და­დე­ბი­თი, ისე უარ­ყო­ფი­თი მხა­რე­ე­ბი. მა­გა­ლი­თად, კომ­პი­უ­ტე­რულ­-ტო­მოგ­რა­ფი­უ­ლი და მაგ­ნი­ტურ­-რე­ზო­ნან­სუ­ლი ან­გი­ოგ­რა­ფია ძა­ლი­ან ზუს­ტი მე­თო­დე­ბი­ა, მაგ­რამ პირ­ვე­ლის დროს სა­ჭი­როა ინ­ტრა­ვე­ნუ­რი სა­კონ­ტრას­ტო ნივ­თი­ე­რე­ბის გა­მო­ყე­ნე­ბა, რო­მე­ლიც თირ­კმლის ფუნ­ქცი­ის დაქ­ვე­ი­თე­ბი­სას კი­დევ უფ­რო ზრდის მი­სი და­ზი­ა­ნე­ბის რისკს. მაგ­ნი­ტურ­-რე­ზო­ნა­ნ­სუ­ლი ან­გი­ოგ­რა­ფი­ის დრო­საც გა­მო­ი­ყე­ნე­ბა ინ­ტრა­ვე­ნუ­რი სა­კონ­ტრას­ტო ნივ­თი­ე­რე­ბა (გა­დო­ლი­ნი­უ­მი), რო­მელ­მაც თირ­კ­მლის­მი­ე­რი სის­ტე­მუ­რი ფიბ­რო­ზი შე­იძ­ლე­ბა გა­მო­იწ­ვი­ოს. ამ და­ა­ვა­დე­ბის დროს მთელ სხე­ულ­ში ნა­წი­ბუ­რო­ვა­ნი ქსო­ვი­ლი წარ­მო­იქ­მნე­ბა, მკურ­ნა­ლო­ბა უე­ფექ­ტო­ა.
დი­აგ­ნო­ზის და­სა­დას­ტუ­რებ­ლად ყვე­ლა­ზე სარ­წმუ­ნო მო­ნა­ცე­მე­ბი არ­ტე­რი­ოგ­რა­ფი­ით მი­ი­ღე­ბა. ამ დროს კა­თე­ტე­რი არ­ტე­რი­ა­ში შეჰ­ყავთ, რაც ზოგ­ჯერ მის და­ზი­ა­ნე­ბას იწ­ვევს. ამას­თან, კიმ­პი­უ­ტე­რულ­-ტო­მოგ­რა­ფი­უ­ლი ან­გი­ოგ­რა­ფი­ის მსგავ­სად, სა­კონ­ტრას­ტო ნივ­თი­ე­რე­ბის გა­მო­ყე­ნე­ბაც არის სა­ჭი­რო, რაც თირ­კმლის და­ზი­ა­ნე­ბის ალ­ბა­თო­ბას ზრდის.
არ­ტე­რი­ოგ­რა­ფია მხო­ლოდ მა­შინ ტარ­დე­ბა, რო­ცა სის­ხლძარ­ღვის გა­მავ­ლო­ბის აღ­სად­გე­ნად ქი­რურ­გი­უ­ლი ჩა­რე­ვა ან ან­გი­ოპ­ლას­ტი­კა არის გან­ზრა­ხუ­ლი. თირ­კმლის ფუნ­ქცი­ის აღ­დგე­ნას რე­გუ­ლა­რუ­ლად აფა­სე­ბენ ულ­ტრა­სო­ნოგ­რა­ფი­ის, რა­დი­ო­ნუკ­ლი­დუ­რი სკა­ნი­რე­ბის ან სის­ხლის ანა­ლი­ზე­ბის მეშ­ვე­ო­ბით.
პროგ­ნო­ზი
მკურ­ნა­ლო­ბის შე­დე­გად თირ­კმლის ფუნ­ქ­ც­ი­­­ო­ნი­რე­ბის აღ­დგე­ნა შე­საძ­ლე­ბე­ლი­ა, მაგ­რამ ხში­­რად აღდგე­ნა სრუ­ლი არ არის. ორ­გა­ნიზ­მის სხვა ნა­წი­ლებ­ში (მა­გა­ლი­თად, გულ­ში) წარ­მოქ­მნი­ლი კოლ­ტით არ­ტე­რი­ის და­ცო­ბის შე­მ­თხვე­ვა­ში პროგ­ნო­ზი არა­კე­თილ­სა­ი­მე­დო­ა. ამ დროს მსგავ­სი შე­ნა­დე­დე­ბი შე­იძ­ლე­ბა სხვა­გა­ნაც, ტვინ­ში ან ნაწ­ლავ­ში, მოხ­ვდეს და ისი­ნიც და­ა­ზი­ა­ნოს.

მკურ­ნა­ლო­ბა
მკურ­ნა­ლო­ბის მი­ზა­ნია სის­ხლის ნა­კა­დის კი­დევ უფ­რო შემ­ცი­რე­ბის თა­ვი­დან აცი­ლე­ბა და მი­სი აღ­დგე­ნა. თუ მი­ზე­ზი კოლ­ტი­ა, ან­ტი­კო­ა­გუ­ლან­ტე­ბი, ანუ სის­ხლის შე­დე­დე­ბის სა­წი­ნა­აღ­მდე­გო სა­შუ­ა­ლე­ბე­ბი გა­მო­ი­ყე­ნე­ბა. ისი­ნი ჯერ ინ­ტრა­ვე­ნუ­რად შეჰ­ყავთ, შემ­დეგ, უფ­რო ხა­ნ­გრძლი­ვად, და­სა­ლე­ვად აძ­ლე­ვენ პა­ცი­ენტს. მა­თი ზე­მოქ­მე­დე­ბით შე­ნა­დე­დი ზო­მა­ში აღარ იზ­რდე­ბა და ახ­ლის წარ­მოქ­მნის რის­კიც ნაკ­ლე­ბი­ა. კოლ­ტე­ბის დამ­შლე­ლი მე­დი­კა­მენ­ტე­ბი (ფიბ­რი­ნო­ლი­ზუ­რი ან თრომ­ბო­ლი­ზუ­რი) შე­იძ­ლე­ბა ან­ტი­კო­ა­გუ­ლან­ტებ­ზე უფ­რო ეფექ­ტუ­რი გა­მოდ­გეს, თუმ­ცა ისი­ნი მხო­ლოდ მა­შინ აუმ­ჯო­ბე­სებს თირ­კმლის ფუნ­ქცი­ო­ნი­რე­ბას, რო­ცა არ­ტე­რია სრუ­ლად არ არის დახ­შუ­ლი ან შე­ნა­დე­დის სწრა­ფად დაშ­ლაა შე­საძ­ლე­ბე­ლი. სის­ხლძარ­ღვის სრუ­ლად და­ცო­ბი­დან 30-60 წუთ­ში შე­უქ­ცე­ვა­დი, გა­მო­უს­წო­რე­ბე­ლი და­ზი­ა­ნე­ბა ვი­თარ­დე­ბა. თუმ­ცა, ფიბ­რი­ნო­ლი­ზუ­რი სა­შუ­ა­ლე­ბე­ბი შე­იძ­ლე­ბა ეფექ­ტუ­რი აღ­მოჩ­ნდეს პირ­ველ 3 სა­ათ­ში.
დახ­შუ­ლი არ­ტე­რი­ის კოლ­ტის­გან გა­სა­თა­ვი­სუფ­ლებ­ლად ზოგ­ჯერ მი­მარ­თა­ვენ ქი­რურ­გი­ულ ჩა­რე­ვას, რო­მელ­საც გარ­თუ­ლე­ბე­ბი­სა და ფა­ტა­ლუ­რი გა­მო­სავ­ლის დი­დი ალ­ბა­თო­ბა ახ­ლავს თან, თირ­კმლის ფუნ­ქცი­ას კი ან­ტი­კო­ა­გუ­ლან­ტებ­ზე ან ფიბ­რი­ნო­ლი­ზურ სა­შუ­ა­ლე­ბებ­ზე უკეთ ვერ აღად­გენს. შე­სა­ბა­მი­სად, თით­ქმის ყო­ველ­თვის, ოპე­რა­ცი­ას მე­დი­კა­მენ­ტურ მკურ­ნა­ლო­ბას არ­ჩე­ვენ. თუ მი­ზე­ზი ტრავ­მა­ა, აუ­ცი­ლე­ბე­ლია არ­ტე­რი­ის მთლი­ა­ნო­ბის აღ­დგე­ნა ქი­რურ­გი­უ­ლი ჩარე­ვით.
რო­ცა თირ­კმლის არ­ტე­რია ათე­როს­კლე­რო­ზის ან ფი­ბ­რო­მუს­კუ­ლუ­რი დის­პლა­ზი­ის გა­მო იხ­შო­ბა, ექიმ­მა არ­ტე­რი­ა­ში, სა­ზარ­დუ­ლი­დან, ბარ­ძა­ყის არ­ტე­რი­ის გავ­ლით, შე­იძ­ლე­ბა ბა­ლო­ნუ­რი კა­თე­ტე­რი შე­იყ­ვა­ნოს. ეს უკა­ნას­კნე­ლი შემ­დეგ იბე­რე­ბა და დახ­შუ­ლი სის­ხლძარ­ღვი მე­ქა­ნი­კუ­რად ფარ­თოვ­დე­ბა. პრო­ცე­დუ­რას კან­გავ­ლი­თი ტრან­სლუ­მი­ნა­რუ­ლი ან­გი­ოპ­ლას­ტი­კა ეწო­დე­ბა. ამ დროს არ­ტე­რი­ა­ში შე­იძ­ლე­ბა მოკ­ლე მი­ლი, სტენ­ტი ჩა­იდ­გას, რა­თა არ­ტე­რია ხე­ლახ­ლა არ და­იხ­შოს. რო­ცა ან­გი­ოპ­ლას­ტი­კა ეფექ­ტუ­რი არ არის, შე­იძ­ლე­ბა ქი­რურ­გი­უ­ლი ჩა­რე­ვა გახ­დეს სა­ჭი­რო დახ­შო­ბის ად­გი­ლის ამო­საკ­ვე­თად ან სის­ხლის ნა­კა­დის­თვის შე­მოვ­ლი­თი გზის შე­საქ­მნე­ლად.

ფიბ­რო­მუს­კუ­ლუ­რი დის­პლა­ზია – თირ­კმლის არ­ტე­რი­ის დახ­შო­ბის მი­ზე­ზი

ფიბ­რო­მუს­კუ­ლუ­რი დის­პლა­ზია უპი­რა­ტეს­წი­ლად 15-50 წლის ასა­კის ქა­ლე­ბის ხვედ­რი­ა. და­ა­ვა­დე­ბის გა­­მო­მ­წვე­ვი მი­ზე­ზი უც­ნო­ბი­ა. და­მა­ხა­სი­ა­თე­ბე­ლია თირ­კმლის არ­ტე­რი­ის რამ­დე­ნი­მე მო­ნაკ­ვე­თის შე­ვიწ­რო­ე­ბა ფიბ­რო­ზუ­ლი ქსო­ვი­ლით (თირ­კმლის არ­ტე­რი­ის სტე­ნო­ზი).
შემ­თხვე­ვე­ბის 10%-ში თირ­კმლის არ­ტე­რი­ის შე­ვიწ­რო­ე­ბა მოზ­რდი­ლებ­ში სწო­რედ ამ და­ა­ვა­დე­ბით არის გა­მოწ­ვე­უ­ლი. ხში­რია სის­ხლის არ­ტე­რი­უ­ლი წნე­ვის მო­მა­ტე­ბა.
მკურ­ნა­ლო­ბის ძი­რი­თა­დი მე­თო­დი ან­გი­ოპ­ლას­ტი­კა­ა. ამ ჩა­რე­ვის შემ­დეგ ზოგ­ჯერ შე­ვიწ­რო­ე­ბა აღარ მე­ორ­დე­ბა და არ­ტე­რი­უ­ლი წნე­ვის მაჩ­ვე­ნებ­ლე­ბი ან მცირ­დე­ბა, ან ნორ­მას უბ­რუნ­დე­ბა. იშ­ვი­ა­თად და­ა­ვა­დე­ბა თირ­კმლე­ბის უკ­მა­რი­სო­ბას იწ­ვევს.

თირ­კმლე­ბი­სა და სა­შარ­დე გზე­ბის ბი­ო­ლო­გია

წყარო: ჯანმრთელობის ენციკლოპედია. მერკის სახელმძღვანელო:
ჯანმრთელობის საშინაო ცნობარი. (გამომცემლობა პალიტრა L)

მეცნიერებმა გენური ინჟინერიის მეშვეობით თანდაყოლილი სიყრუით დაბადებულ ბავშვებს სმენა აღუდგინეს

ხუთმა სკოლამდელი ასაკის ბავშვმა, რომლებიც თანდაყოლილი სიყრუით დაიბადნენ, გენური ინჟინერიის დახმარებით, სმენის საშუალება მიიღო და პირველი სიტყვებიც წარმოთქვა. ამის შესახებ BBC წერს.

გამოცემის ინფორმაციით, თანდაყოლილი სიყრუის განკურნების რევოლუციური მეთოდი ჰარვარდის მედიცინის სკოლისა და ფუდანის უნივერსიტეტის (ჩინეთი) მეცნიერებმა შეიმუშავეს. უკვე ჩატარდა კლინიკური ცდები, რომელთა შედეგებიც ჟურნალში Science Advances გამოქვეყნდა.

თანდაყოლილი სიყრუე შესაძლოა 1500-მდე სხვადასხვა მუტაციამ გამოიწვიოს, თუმცა ამ შემთხვევაში საუბარია იმ გენეტიკურ ხარვეზზე, რომელიც შიდა ყურსა და თავის ტვინს შორის ნერვულ კავშირს აზიანებს – მუტაცია DFNB9. შედეგად, ორგანიზმის კარგავს იმ ცილის წარმოების უნარს, რომელიც აუცილებელია ნერვული იმპულსების სმენის რეცეპტორებიდან ტვინში გადასაცემად. აქამდე ასეთ ბავშვებს მხოლოდ პროთეზირებით ეხმარებოდნენ – მათ თავში იმპლანტს უნერგავდნენ, თუმცა ეს პრობლემას ბოლომდე არ წყვეტდა. „ხელოვნური ყური“ ბავშვებს ტონის განსხვავებისა და ინტონაციის დაჭერის საშუალებას არ აძლევდა. მაგალითად, მათ მუსიკის აღქმა უჭირდათ.

ახლა კი მეცნიერებმა უსაფრთხო ვირუსის გენომში დაზიანებული გენის ჯანსაღი ასლი ჩანერგეს და პაციენტების შიდა ყურში ინიექციის მეშვეობით მოათავსეს. ისინი განმარტავენ, რომ უჯრედში მოხვედრისთანავე ვირუსი დნმ-ის დაზიანებული ნაწილის „რემონტს“ იწყებს და გენის „დეფექტურ“ ასლს ჯანსაღით ცვლის, რომელიც უჯრედის ყოველი დაყოფის შემთხვევაში ნორმალურ გამრავლებას იწყებს. შესაბამისად, იწყება აუცილებელი ცილის წარმოება და ყურში წარმოქმნილი ნერვული სიგნალების ტვინში გადაცემა.

სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ ბავშვებმა ხმებზე რეაგირება ოპერაციიდან რამდენიმე თვეში დაიწყეს. აღსანიშნავია, რომ მეცნიერებმა 6 ასეთი ოპერაცია ჩაატარეს, თუმცა ერთ შემთხვევაში მკურნალობა წარუმატებელი იყო. სპეციალისტები ამის რამდენიმე ვერსიას განიხილავენ და არ გამორიცხავენ, რომ შესაძლოა განმეორებითი პროცედურა მეექვსე პაციენტის შემთხვევაშიც წარმატებით დასრულდეს.

მეთოდის ავტორები აცხადებენ, რომ შესაძლოა მათი მეთოდი აშშ-ში უკვე უახლოეს წლებში დაამტკიცონ.

რა არის ნიკოტინი და რა ზიანი მოაქვს მას…

რატომ არ უნდა მოწიოთ?

მოწევა რომ ჯანმრთელობისთვის საზიანოა, ამას პატარა ბავშვიც გეტყვით. ჩვენი გარემო სავსეა სიგარეტისა და ნიკოტინის შემცველი საშუალებების ანტიპროპაგანდით. რეკლამები, ბანერები, სიგარეტის კოლოფზე დატანილი სურათები თუ უბრალოდ მშობლების გაფრთხილებები – მოწევის მავნებლობაზე, ბევრი გზით შეიძლება გაგეგოთ. თუმცა, დაინტერესებულხართ ამის მიზეზით?

დღეს ჩვენს ბაზარზე ნიკოტინის შემცველი პროდუქტების მრავალსახეობაა, როგორიცაა “ელექტრონული სიგარეტი, აიქოსი, კლასიკური სიგარეტები”.

თამბაქოს მწარმოებელი კომპანიები ცდილობენ სხვადასხვა სეგმენტისა და ასაკის ადამიანები გახადონ დამოკიდებული ნიკოტინზე და არ აქვს მნიშვნელობა, თუ რა ასაკის ან როგორი ჯანმრთელობის მქონე იქნება მათი მომხმარებელი, მთავარია მათი ყულაბა სისტემატურად გამდიდრდეს კიდევ რამდენიმე ლარით, რადგან მწეველი ადამიანი ყოველთვის იყიდის სიგარეტს.

მოკლედ რომ აგიხსნათ, თუ რა არის ნიკოტინი და რა ზიანი მოაქვს მას.

გააგრძელეთ კითხვა

მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურში ბაქტერიებმა მუტაცია განიცადეს

მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ დედამიწის გარშემო მოძრავ საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურში (ISS) E. bugandensis-ის სახელით ცნობილი ბაქტერიის 13-მა შტამმა მუტაცია განიცადა. ისინი ახლა დედამიწაზე არსებული იმავე მიკრობებისგან საგრძნობლად განსხვავდებიან.

ორწლიანი კვლევისას მეცნიერებმა საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურში აღმოაჩინეს წამლის მიმართ მდგრადი E. bugandensis-ის 13 შტამი. ბაქტერია სადგურის ფარგლებში სხვადასხვა ადგილას აღმოაჩინეს.

ISS ბაქტერიების გადარჩენისა და ადაპტაციის შესასწავლად იდეალური ადგილია. შესაძლოა, მიკროგრავიტაციაში ამგვარ ორგანიზმებს რეზისტენტობა ჩამოუყალიბდეთ, რაც ასტრონავტთა ჯანმრთელობისთვის პოტენციურად საფრთხის შემცველია.

ISS შტამების ანალიზმაგამოავლინა მნიშვნელოვანი განსხვავებები. მაგალითად, საშუალოდ 578 რთული მუტაცია.

პლანეტაზე მობინადრე შტამებთან შედარებამ საერთო ჯამში საშუალოდ 578 რთული მუტაცია გამოავლინა. ეს ნიშნავს, რომ ორბიტაზე განლაგებულ სადგურში ბაქტერიებს სხვაგვარი გენეტიკური ვარიაციები აქვთ. კერძოდ, მათში უფრო მეტი ისეთი გენია, რომელიც მნიშვნელოვან ფუნქციებთანაა დაკავშირებული, მაგალითად ამინომჟავების გადატანასთან.

ამ მიკრობებში აღმოაჩინეს გენები, რომლებიც დედამიწაზე არსებულ შტამებში არაა. ეს მიუთითებს, რომ ისინი გადასარჩენად კოსმოსის პირობებთან ადაპტირდნენ. მათში 23 სხვადასხვა პრეპარატის მიმართ რეზისტენტობაც გამოავლინეს, 13-ივე გენომში კი ACT-77-ის ჯგუფში შემავალ გენს მიაკვლიეს, რომელიც ძლიერ რეზისტენტობაზე მიანიშნებს.

როგორც კვლევაშია ნათქვამი, ზოგიერთმა ორგანიზმმა გამოიყენა ამ მექანიზმების კომბინაციები ანტიბიოტიკების მიმართ წინააღმდეგობის მოსაპოვებლად. ამ ბაქტერიებში ანტიბიოტიკების მიმართ გამძლეობის 4 მექანიზმი დაფიქსირდა, ესენია: სამიზნის შეცვლა, ანტიბიოტიკის სეკრეცია, ანტიბიოტიკების შემცირებული შეღწევადობა და მათი ინაქტივაცია. ზოგ ორგანიზმში ამ მექანიზმების კომბინაცია ჩამოყალიბდა, მაგრამ ისინი მათთვის უნიკალური არაა, რადგან დედამიწაზეც ფიქსირდება.

მეცნიერებმა ის მიკრობებიც შეისწავლეს, რომლებიც საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურში E. bugandensis-თან თანაცხოვრობენ, რათა იქაური ბიოუსაფრთხოების შესახებ მეტი გაეგოთ. მათ შორის მეტაბოლური ურთიერთქმედების ანალიზისას შენიშნეს, რომ ზოგიერთი ბაქტერია E. bugandensis-გან უფრო მეტ სარგებელს იღებდა, ვიდრე სხვები, ანუ ის ISS-ში, სავარაუდოდ, მიკროორგანიზმების ბალანსის შენარჩუნებას უზრუნველყოფს.

ავტორთა ნაშრომი გამოცემაში Microbiome გამოქვეყნდა.

გიორგი ფხაკაძეს თბილისის რეზიდენციაში ევროპის სამედიცინო სკოლათა ასოციაციის პრეზიდენტი ესტუმრა

{"remix_data":[],"remix_entry_point":"challenges","source_tags":["local"],"origin":"unknown","total_draw_time":0,"total_draw_actions":0,"layers_used":0,"brushes_used":0,"photos_added":0,"total_editor_actions":{},"tools_used":{"transform":1},"is_sticker":false,"edited_since_last_sticker_save":true,"containsFTESticker":false}

პროფესორ გიორგი ფხაკაძეს თბილისის რეზიდენციაში ესტუმრა ევროპის სამედიცინო სკოლათა ასოციაციის (AMSE) პრეზიდენტი, პროფესორი ჰარმ პიტერი.

ახალი რეგულაციით, კლინიკებს უნდა ჰყავდეთ პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ოფიცერი – ნინო ენდელაძის რეკომენდაციები

“შენი უფლებების” ფარგლებში პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ოფიცერი,საქართველოს ადვოკატთა ასოციაციის წევრისაერთო სპეციალიზაციის ადვოკატისამართალმცოდნეობის ფაკულტეტის მაგისტრიდოქტორანტინინო ენდელაძე გთავაზობთ სტატიას პერსონალური მონაცემების დაცვის შესახებ სამედიცინო სექტორში:

“პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ საქართველოს კანონის (06/14/2023 N 3144) მუხლი 33. პუნქტი 1-ის თანახმად, რომელიც ძალაშია 2024 წლის 1 მარტიდან, განისაზღვრა ის დაწესებულებები, რომელთაც  საქმიანობის განხორციელებისას აუცილებელია, ჰყავდეთ პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ოფიცერი.

ამ დაწესებულებებიდან ერთ-ერთს წარმოადგენს სამედიცინო დაწესებულება, რადგან ის ამუშავებს დიდი რაოდენობით მონაცემთა სუბიექტების მონაცემებს ან/და ახორციელებს მათი ქცევის სისტემატურ და მასშტაბურ მონიტორინგს.

ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული მონაცემი არის – ინფორმაცია მონაცემთა სუბიექტის ფიზიკური ან ფსიქიკური ჯანმრთელობის შესახებ, აგრეთვე მისთვის სამედიცინო მომსახურების გაწევის თაობაზე ინფორმაცია, თუ ის მონაცემთა სუბიექტის ფიზიკური ანფსიქიკური ჯანმრთელობის შესახებ ინფორმაციას იძლევა.

აქედან გამომდინარე, მნიშვნელოვანია სამედიცინო მომსახურების მიღების მიზნით, სამედიცინო დაწესებულებისადმი მიმართვისას ვიცოდეთ, რომ პაციენტმა ხელმოწერით უნდა გამოხატოს ნება ხოლო, თავის მხრივ სამედიცინო დაწესებულება ვალდებულია, ჯანდაცვის მინისტრის 108/ნ ბრძანების „სამედიცინო დაწესებულებებში სტაციონარული სამედიცინო დოკუმენტაციის წარმოების წესის დამტკიცების შესახებ“ და  01-41/ნ ბრძანების „ამბულატორიული სამედიცინო დოკუმენტაციის წარმოების წესის დამტკიცების შესახებ”, თანახმად წარმოებულ სამედიცინო ბარათის გახსნისას, სამედიცინო მომსახურების მიმღებს ხელმოსაწერად წარუდგინოს, ,,პაციენტის წერილობითი ინფორმირებული თანხმობა პერსონალურ მონაცემთა და სამედიცინო ინფორმაციის  მესამე პირთათვის გადაცემის შესახებ’’ ფორმა, სადაც დეტალურად იქნება განმარტებული სამედიცინო მომსახურების გამწევი და მიმღები მხარის უფლება-მოვალეობები.

წარმოგიდგენთ, რამდენიმე რეკომენდაციას – თუ რა უნდა ვიცოდეთ პერსონალურ მონაცემთა შემცველი ინფორმაციის სხვა პირზე  გადაცემისას. სამედიცინო დაწესებულებაში მიმართვისას ჩვენს სახელზე გაცემულ სამედიცინო ბარათში  პერსონალური მონაცემების დამუშავებისთვის   თანხმობა გაიცემა:

  • პერსონალური და განსაკუთრებული კატეგორიის მონაცემების დამუშავებაზე, (შეგროვებაზე, ჩაწერაზე, სისტემატიზაციაზე, შენახვაზე, დაზუსტებაზე (განახლება, შეცვლა) მათი მესამე პირებზე შესანახად ან/და დასამუშავებლად გადაცემაზე);
  • სამედიცინო მომსახურების ჩატარებისა და სამედიცინო მომსახურების ღირებულების დაფინანსების და საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული მიზნით;
  • ელექტრონულ ისტორიაზე წვდომის მიზნით, სტატისტიკური ინფორმაციის შეგროვების მიზნით;
  • მკურნალობის პერიოდში პაციენტის სტატუსის თაობაზე (ღია თუ დახურული);
  • მკურნალობის პროცესში ქმედუუნაროდ გახდომის შემთხვევაში გაწეული სამედიცინო მომსახურების შესახებ ინფორმაცია ვის მიეწოდოს მათ შორის მატერიალური ფორმით (გარდა კანონით გათვალისწინებული შემთხვევისა).
  • საკვლევი ნიმუშის ლაბორატორიაში გაგზავნის და ლაბორატორიული მომსახურების ჩატარების მიზნით.

 

დაბოლოს:

  • თანხმობა ამ ინფორმაციის მიღებაზე და სათანადო ენაზე განმარტების მიღების თაობაზე.

გვახსოვდეს, რომ პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ საქართველოს კანონის თანახმად:

,,მუხლი 6. განსაკუთრებული კატეგორიის მონაცემთა დამუშავება:

დ) განსაკუთრებული კატეგორიის მონაცემთა დამუშავება აუცილებელია ჯანმრთელობის დაცვის სფეროში პრევენციული,პროფილაქტიკური, დიაგნოსტიკური, სამკურნალო, სარეაბილიტაციო და პალიატიური მზრუნველობის, მომსახურების,სამედიცინო მოწყობილობების და პროდუქტების ხარისხისა და უსაფრთხოების, საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაჯანმრთელობის დაცვის სისტემის მართვის მიზნებით საქართველოს კანონმდებლობის ან ჯანმრთელობის დაცვისსპეციალისტთან დადებული ხელშეკრულების (თუ ამ მონაცემებს ამუშავებს პირი, რომელსაც პროფესიული საიდუმლოებისდაცვის ვალდებულება ეკისრება) შესაბამისად;’’

საქართველოს კანონი  ,,პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ’’.

 

 

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
კითხვა 1 / 1
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
Verified by MonsterInsights