ოთხშაბათი, ივნისი 17, 2026

„აიღეთ თანამედროვე პირადობის მოწმობა, რათა არ შეგექმნათ დაბრკოლება პენსიისა და სხვა სოციალური დახმარების მისაღებად“

„აიღეთ თანამედროვე პირადობის მოწმობა, რათა არ შეგექმნათ დაბრკოლება პენსიისა და სხვა სოციალური დახმარების მისაღებად“

ე.წ. ლამინირებულ (ქაღალდის) პირადობის მოწმობებს იურიდიული ძალა დაეკარგა. იმისათვის, რომ მოქალაქეებმა, სერვისებით სარგებლობა უპრობლემოდ შეძლონ, არ შეექმნათ დაბრკოლება პენსიის, თუ სხვა სოციალური გასაცემელის მიღებისას, აუცილებელია, მიმართონ იუსტიციის სახლის ფილიალებს, მობილურ იუსტიციის სახლებს და სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს ტერიტორიულ სამსახურებს, სადაც უფასოდ შეძლებენ პირადობის მოწმობის შეცვლას, – ამის შესახებ აღნიშნულია ჯანდაცვის სამინისტროს მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.

სამინისტროს განცხადებით, 2024 წლის 1 ივლისიდან, კანონის ძალით, საქართველოში, იურიდიული 2011 წლის 28 ივლისამდე გაცემულ პირადობის მოწმობებს ძალა დაეკარგა.

„იმ მოქალაქეების ინტერესების დაცვის მიზნით, ვისაც ჯერ კიდევ არ შეუცვლია ე.წ. ლამინირებული პირადობის მოწმობა, სახელმწიფომ, მიიღო გადაწყვეტილება, კიდევ ერთი თვის განმავლობაში, სერვისებზე შეუფერხებელი წვდომა შეუნარჩუნდეთ.

აღნიშნული წესი დროებითია და არ ნიშნავს ე.წ. ლამინირებული პირადობის მოწმობებისთვის მოქმედების ვადის გაგრძელებას. ამასთანავე, აღნიშნულ პირებს, 1 აგვისტოდან, სოციალური დახმარების, პენსიისა და სხვა გასაცემელების მიღება შეუძლიათ, მხოლოდ შესაბამისი ბანკის ფილიალებში ვიზიტის გზით. მათ შეზღუდული აქვთ ბანკომატებისა და ტერმინალების გამოყენება, საბანკო გადარიცხვები და სხვა საბანკო ოპერაციები.

ჯანდაცვის სამინისტრო მოუწოდებს მოქალაქეებს, მიმართონ იუსტიციის სახლების ფილიალებს, მობილურ იუსტიციის სახლებსა და სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს ტერიტორიულ სამსახურებს და აიღონ თანამედროვე პირადობის მოწმობა, რათა მომავალში, არ შეექმნათ დაბრკოლება პენსიისა და სხვა სოციალური დახმარების მისაღებად, ასევე სხვა ნებისმიერი მომსახურების მისაღებად, რომლისთვისაც ზოგადად, მათ სჭირდებათ პირადობის დადასტურება“, – აცხადებენ სამინისტროში.

კვლევა – ბავშვის IQ დამოკიდებულია დედის სისხლის ჯგუფზე

კვლევა – ბავშვის IQ

ბავშვის შესაძლებლობების დაახლოებით 70% დედისგან არის გადაცემული და ისინი დიდწილად განისაზღვრება ქალის სისხლის ჯგუფის მიხედვით.

კვლევა აშშ-ს სტენფორდის უნივერსიტეტის გენეტიკოსებმა გამოაქვეყნეს. მათმა ნაშრომმა აჩვენა, რომ დედები, რომლებსაც აქვთ პირველი სისხლის ჯგუფი, უფრო მაღალი IQ-ის მქონე შვილებს აჩენენ.

მეცნიერებმა ახალი კვლევის შედეგად დაადგინეს, რომ ბავშვის ინტელექტუალური განვითარება შესაძლოა დამოკიდებული იყოს დედის სისხლის ჯგუფზე. ეს აღმოჩენა ხელს უწყობს იმ შიდა ფაქტორების უკეთ გაგებას, რომლებიც მჭიდროდ უკავშირდება ბავშვის IQ-ს და მის განვითარებას.

ამ კვლევაში ნათქვამია, რომ სისხლის ჯგუფები, რომლებიც უფრო მაღალი ინტელექტუალური შესაძლებლობების მქონე დედებისგან მოდის, შესაძლოა ბავშვების IQ-ს ზრდაში დაეხმაროს. მკვლევრები ასევე აღნიშნავენ, რომ სისხლის ჯგუფი მხოლოდ ერთი ელემენტია, რომელიც შეიძლება გავლენას ახდენდეს ბავშვის ინტელექტუალურ განვითარებაზე, ხოლო სხვა გენეტიკური და გარემოს ფაქტორები ასევე მნიშვნელოვან როლს თამაშობენ.

პირველი სისხლის ჯგუფის ქალების ბავშვებს აქვთ ინტელექტის მაღალი დონე. ეს გამოწვეულია იმით, რომ ასეთი დედებისთვის უფრო რთულია დაორსულება, რაც განაპირობებს უკეთესი ხარისხის ემბრიონების ბუნებრივ შერჩევას. მათი შვილები არა მხოლოდ უფრო ჭკვიანები არიან, არამედ აქვთ უფრო ძლიერი იმუნური სისტემა და ხშირად აჩვენებენ მოტორული კოორდინაციის მაღალ დონეს და აქვთ სხვადასხვა ნიჭი, მათ შორის კრეატიულობა და ინტელექტუალური შესაძლებლობები.

მეოთხე ჯგუფის სისხლის მქონე ქალები ყველაზე ხშირად აჩენენ სპორტსმენებს, ამ ჯგუფის სისხლი ითვლება “ყველაზე ახალგაზრდა” და უიშვიათესად. სისხლის მესამე ჯგუფის მქონე დედების შთამომავლები უფრო შემოქმედებითად არიან განვითარებულნი, მათი შვილები ხშირად ხდებიან მხატვრები და პოეტები.

წყარო:

დიდი ოდენობით შაქრის მიღება ბიოლოგიურ დაბერებასთან დააკავშირეს

დიდი ოდენობით შაქრის მიღება

დიდი ოდენობით შაქრის მიღება ბიოლოგიურ დაბერებასთან დააკავშირეს

როგორ გავლენას ახდენს საკვები ნივთიერებები და შაქარი?

ახალი კვლევა აჩვენებს, რომ ქალების უჯრედული ასაკი მათ მიერ მიღებული საკვების ტიპზეა დამოკიდებული. სპეციალისტებმა დაადგინეს, რომ საკვები ნივთიერებებით მდიდარი და ნაკლებად შაქრის შემცველი რაციონი ახალგაზრდულობის შენარჩუნებაში ხელს უწყობს. უჯრედების დაბერების პროცესის გაანალიზების შედეგად აღმოჩნდა, რომ ვიტამინებით, მინერალებით და ანტიოქსიდანტებით გაჯერებული რაციონი ბიოლოგიური დაბერების პროცესს აჩერებს, ხოლო შაქრის ჭარბი მოხმარება პირიქით, აჩქარებს.

საინტერესოა, როგორი გავლენა აქვს ამ ყველაფერზე შაქარს. აღმოჩნდა, რომ მისი დიდი დოზით მოხმარება საკვები ნივთიერებებით მდიდარი რაციონის მიერ დაბერების შენელების ეფექტს აჩერებს. მაგრამ ის მხოლოდ ამ პროცესის შეფერხებით არ შემოიფარგლება, არამედ დაბერებას აჩქარებს კიდეც.

კვლევის ფარგლებში, სპეციალისტებმა უჯრედების ასაკი დნმ-ის მოლეკულების ზედაპირის ცვლილებების ანალიზით შეაფასეს. ეს მეთოდი, რომელიც ეპიგენეტიკური მოდიფიკაციის საფუძველზე მუშაობს, კონკრეტული გენების აქტივობას ასახავს, მაგრამ დნმ-ის კოდს უცვლელად ტოვებს. მეთილის მახასიათებლების ცვლილება დროთა განმავლობაში ახდენს უჯრედების დაბერების პროცესზე გავლენას.

შაქრის გავლენა საინტერესო აღმოჩენა აღმოჩნდა: მაღალი დოზით მოხმარება აფერხებს საკვები ნივთიერებებით მდიდარი რაციონის მიერ დაბერების შენელების ეფექტს და უფრო მეტიც, დაბერებას აჩქარებს.

კვლევის მიხედვით, საუბარია იმ თავისუფალ შაქრებზე, რომლებიც პროდუქტებს დამზადებისას ემატება, როგორიცაა გამაგრილებელი სასმელები და საკონდიტრო ნაწარმი. ეს შაქრები განსხვავდება იმით, რაც ხილსა და ბოსტნეულში ბუნებრივად გვხვდება. მეცნიერთა თქმით, თავისუფალი შაქრების ამგვარი გავლენა ეპიგენეტიკურ დაბერებაზე ორივე კატეგორიაში, თეთრ და შავკანიან ქალებში, გამოვლინდა, რაც პირველად მოხდა.

კვლევაში 342 ქალის რაციონი შეისწავლეს და მათი დიეტები, მათ შორის ხმელთაშუაზღვისპირული რაციონი, რომელიც ვიტამინებითა და ანტიოქსიდანტებით მდიდარია, შეამოწმეს. ხმელთაშუაზღვისპირული დიეტა ხილით, ბოსტნეულით, მთლიანი მარცვლეულით და უჯერი ცხიმებითაა გაჯერებული. მონაწილე ქალების შაქრის მოხმარება 2.7-დან 316 გრამამდე მერყეობდა.

სპეციალისტებმა გამოყენებული საკვები ნივთიერებების ეპიგენეტიკური ინდექსი შეაფასეს, რაც ვიტამინებს, ანტიოქსიდანტებს და დნმ-ის შენარჩუნება-აღდგენას მოიცავდა. შემდეგ მათ უჯრედების ეპიგენეტიკური ასაკი გამოითვალეს.

კვლევის ავტორებმა დიეტასა და უჯრედულ დაბერებას შორის კავშირი გააშუქეს, რაც JAMA Network Open-ში გამოქვეყნდა. ამ ნაშრომმა დაადასტურა, რომ საკვები ნივთიერებების მდიდარი რაციონი ახალგაზრდულობას ინარჩუნებს, ხოლო თავისუფალი შაქრები დაბერების პროცესს აჩქარებს.

#drpkhakadze

ჭიები (ჰელმინთოზი) – დაავადების ჯგუფი, რომელსაც ახასიათებს ჭიების გაჩენა, რომელბიც პარაზიტობენ ადამიანის ორგანიზმში

მიქსედემა – ენდოკრინული დაავადება
#image_title

ჭიები (ჰელმინთოზი) – დაავადების ჯგუფი, რომელსაც ახასიათებს ჭიების გაჩენა, რომელბიც პარაზიტობენ ადამიანის ორგანიზმში. დღეისათვის ცნობილია ასეთი ჭიების დაახლოებით 400-მდე სახეობა.

ჰელმინთოზი არის დაავადება, რომელიც გამოწვეულია ნაწლავური ჭიების მიერ, რომლებიც ერთობლივად ცნობილები არიან როგორც ჰელმინთები. ეს მდგომარეობა შეიძლება სერიოზულ პრობლემებს გამოიწვიოს ადამიანის ჯანმრთელობაზე და საჭიროებს დროულ მკურნალობას.

ლოკალიზაციის ადგილის მიხედვით გამოიყოფა:
·         გამჭვირვალე ჰელმინტოზები – ჭიები განლგებულნი არიან ნაწლავის სანათურში (ასკარიდოზი, ენტერობიოზი, ტრიქოცეფალეზი);
·         ჰეპათობილიარული სისტემის ჰელმინტოზი – ჭიები აზიანებენ შარდის ბუშტს და ღვიძლს;
·         ფილტვების ჰელმინტოზი – ჭიები ბუდობენ ფილტვებში (პარაჰონიმოზები, ტომინკსოზები);
·         ქსოვილის ჰელმინტოზი – ჭიები აზიანებენ კუნთებს, თავის ტვინს (ტრიქინეპლეზი, შისტოსომოზი);
·         ოფთალმოჰელმინტოზი – ჭიები ბუდობენ თვალებში (ფილიარიოზი).
დაავადების ყველაზე გავრცელებული ფორმებია ენტერობიოზი, ტრიქოცეფალეზი, ასკარიდოზი.

მიზეზები
დაავადება ჩნდება ჰელმინტების კვერცხების გადაყლაპვისას, რომლებიც ორგანიზმში ხვდება ცუდად გარეცხილი ბოსნეულის, ხილის, ხორცის, თევზის მიღებისას, რომლებმაც არ გაიარეს საჭირო თერმული დამუშავება.

სიმპტომები
დაავადებისთვის დამახასიათბელია შემდეგი სიმპტომები:
·         საერთო დაუძლურება;
·         სისუსტე;
·         ალერგიული რეაქციების გაჩენა (ჭიჭნჭრის ციება);
·         სწრაფი მოთენთვა;
·         მადის დაქვეითება ან მომატება;
·         გულის რევა;
·         ღებინება;
·         მწვავე ტკივილი მუცლის არეში;
·         ძილში კბილების ჭრაჭუნი;
·         კუჭის მოქმედების მოშლა (ფაღარათი, შეკრულობა);
·         წონის სწრაფი დაკლება;
·         კალასთან ერთად ჭიების ან მათი ფრაგმენტების გამოყოფა;
·         ანალური ხვრელის არეში ქავილი;
·         ძილის დარღვევა.
ზოგიერთი ჭია აზიანებს არა კუჭ-ნაწლავის ტრაქტს, არამედ სხვა ორგანოებს, მაგალითად ღვიძლს. ასეთ დროს პაციენტს აღენიშნება ტკივილი მარჯვენა ნეკნების ქვეშ, კანის სიყვითლე, გულის რევა.

დიაგნოსტიკა
მკურნალობის დასადგენად ექიმი-პედიატრი ატარებს შემდეგ პროცედურებს:
·         კალას საერთო ანალიზი;
·         სისხლის საერთო ანალიზი;
·         ნაწლავის რენტგენოგრაფიული გამოკვლევა;
·         პერიანალური არედან კანის სინჯის აღება.

მკურნალობა
აუცილებელი მკურნალობა მოიცავს:
·         ანტიპარაზიტულ პრეპარატებს;
·         სორბენტებს;
·         ფერმენტებს;
·         იმუნომოდულატორებს;
·         ჰეპატოპროტექტორებს.

საშიშროება
თუ არ მოხდება ჭიების დროული მოცილება, შესაძლოა განვითარდეს შემდეგი სახის გართულებები:
·         სიყვითლე;
·         გაუვალობა;
·         პანკრეატიტი;
·         კანის ჩირქოვანი დაავადება;
·         ანემია.

პროფიალქტიკა
დაავადების პროფილაქტიკისთვის რეკომენდირებულია:
·         პირადი ჰიგიენის წესების დაცვა;
·         გამოყენებამდე პროდუქტების საგულდაგულოდ გარეცხვა;
·         საკვებად გამოყენებამდე ხორცის, თევზის, ზღვის პროდუქტების სათანადოდ, თერმულად დამუშავება;
·         თამაშის დროს ბავშვების გაკონტროლება (პირში რომ არ ჩაიდონ ჭუჭყიანი საგნები, საკვები ან ხელები).

#drpkhakadze

მეცნიერების ახალი აღმოჩენა – უტიზმის ადრეული დიაგნოზი

მეცნიერების ახალი აღმოჩენა - უტიზმის ადრეული დიაგნოზი
xr:d:DAGCMF0v15g:9,j:263885199047861274,t:24041208

აუტიზმი და ნაწლავის მიკრობიომი: ახალი კვლევების შედეგები

ახალი კვლევები ჰონგ კონგში აჩვენებს, რომ აუტიზმის ადრეული დიაგნოზი, შესაძლოა, განავლის ანალიზით შესაძლებელი იყოს. მეცნიერებმა აღმოაჩინეს პირდაპირი კავშირი ნაწლავის მიკრობიომსა და აუტიზმის შორის, რაც შესაძლოა ფსიქიატრიულად შეფასების პროცესზე რევოლუციური გავლენა მოახდინოს.

ჰონგ კონგელმა მკვლევარებმა აღმოაჩინეს, რომ ნაწლავის ჯანმრთელობასა და აუტიზმის არსებობას შორის არსებობს პირდაპირი კავშირი. მეცნიერებმა ავლენილი მიკრობიომის სპეციფიური კომპონენტები—ბაქტერიები, სოკოები და ვირუსები—ხასიათდება აუტიზმის მქონე პაციენტებში.

დიდი ხანია, სამედიცინო ექსპერტები ამბობენ, რომ ნაწლავის მიკროფლორა გავლენას ახდენს მთლიანად ორგანიზმის ფუნქციონირებაზე და, კერძოდ, იმუნურ რეაქციებზე და თავის ტვინში არსებულ სხვადასხვა პროცესებზე. დღეს უკვე არსებობს კვლევები, რომლებიც მიუთითებენ მიკრობიომის გავლენას სოციალური შფოთვითი აშლილობისა და დეპრესიის განვითარებაზე. ახლა არსებობს თეორია, რომ აუტიზმი ასევე დაკავშირებულია ნაწლავების ფუნქციონირების გარკვეულ ცვლილებებთან.

ამრიგად, განავლის ანალიზი ბევრად უფრო ადრე დააგენს ბავშვთა აუტიზმს, ვიდრე ფსიქოლოგი ან ფსიქიატრი. დღესდღეობით აუტისტური სპექტრის აშლილობის (ASD) გამოსწორების პრობლემა განპირობებულია იმით, რომ დიაგნოზს ხშირად საკმაოდ გვიან სვამენ – სამიდან ოთხ წლამდე, თუმცა თავის ტვინის აშლილობა თანდაყოლილია. სპეციალისტებს დიდი დრო სჭირდება დაკვირვებისა და დიაგნოზის დასმისთვის, რის გამოც ძვირფასი თვეები და წლები იკარგება, რომლის გამოყენებაც თერაპიის დასაწყებად ძალიან ეფექტური იქნებოდა. თუ განავლის ტესტით სწრაფად დადგინდება, აქვს თუ არა ბავშვს ASD, ბევრ მშობელს ექნება შესაძლებლობა მდგომარეობის გამოსწორება რაც შეიძლება ადრე დაიწყოს.

ნაწლავის მიკრობიომი და აუტიზმი

მეცნიერები დიდი ხანია აცხადებენ, რომ ნაწლავის მიკროფლორა მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს მთლიანი ორგანიზმის ფუნქციონირებაზე, მათ შორის იმუნურ სისტემაზე და თავის ტვინში მიმდინარე პროცესებზე. არსებული კვლევები მიუთითებენ მიკრობიომის გავლენას სოციალურ შფოთვისა და დეპრესიის განვითარებაზე, და ახლა ახალი თეორია წარმოგვიდგინება, რომ აუტიზმი ასევე დაკავშირებულია ნაწლავების ფუნქციონირების ცვლილებებთან.

განავლის ტესტირება და ადრეული დიაგნოზი

ამჟამად, აუტიზმის დიაგნოზი ხშირად გვიან, სამი-ოთხი წლის ასაკში დგება, რაც განპირობებულია იმით, რომ თავის ტვინის განვითარების აშლილობები ხშირად ადრეულ ეტაპზე არ იჩენს თავს. თუმცა, პირდაპირი კავშირი ნაწლავის მიკრობიომსა და აუტიზმს შორის განავლის ანალიზით შესაძლებელი იქნებოდა დაავადების ადრე გამოვლენა, რაც მშობლებს მისცემს შესაძლებლობას დაიწყონ თერაპია უფრო ადრეულ ეტაპზე.

მკვლევართა პოზიცია და კლინიკური სირთულეები

დოქტორი ელიზაბეტ ლუნდი, კვების და კუჭ-ნაწლავის ჯანმრთელობის სპეციალისტი, აღნიშნავს, რომ მკვლევარებმა ჯერ ვერ შეძლეს ზუსტად გაწვდოს მიზეზი და შედეგი. არ არის გასაგები, არის თუ არა აუტიზმის შემთხვევაში შერჩევითი კვება ნაწლავის მიკროფლორაზე გავლენის მიზეზი, თუ პირიქით—მიკრობიომის დარღვევა იწვევს ASD-ს.

მიკრობიომის გავლენა: ცალკეული კვლევები

კალიფორნიის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის 2019 წლის კვლევა უჭერს მხარს ნაწლავის მიკრობიომის თეორიას. მეცნიერებმა აუტიზმის მქონე ადამიანების ნაწლავებიდან მიკრობები თაგვების ორგანიზმში გადაიტანეს და მღრღნელების ქცევის ცვლილებები დააფიქსირეს, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ ნაწლავის მიკრობიომის ცვლილებები შესაძლოა გავლენას ახდენდეს ქცევაზე.

2022 წლის კვლევა ასევე მოიცავს მიკრობიომის ნორმალიზების გავლენას ბავშვის ქცევაზე, მაგალითად, აგრესიის შემცირებაზე.

გენეტიკა და გარემო ფაქტორები

დღემდე, აუტიზმის შემთხვევაში 80%-მდე შემთხვევა გენეტიკასთან პირდაპირ კავშირშია. თუმცა, დარჩენილი 20% კვლავ წარმოადგენს გამოწვევას მეცნიერებისთვის. აღნიშნულმა თეორიებმა მოიცვა მშობლების ასაკი, სიმსუქნე, დიაბეტი და იმუნური დარღვევები, ასევე გარემოს გავლენა, როგორიცაა პესტიციდები.

კვების გავლენა

სულ უფრო ხშირად ისმის საუბარი აუტიზმისა და კვების ურთიერთკავშირზე. ზოგიერთი ექიმი და მშობელი მიიჩნევს, რომ გლუტენისა და რძის ცილისგან თავისუფალი დიეტა დადებითად მოქმედებს აუტიზმის მქონე ბავშვების მდგომარეობაზე.

ბოლო დროს კისამეცნიერო წრეებში სულ უფრო და უფრო ხშირად საუბრობენ აუტიზმისა და კვების ურთიერთკავშირზე. ზოგიერთი ექიმი და მშობელი ამტკიცებს, რომ გლუტენისა და რძის ცილისგან თავისუფალი მენიუ დადებითად მოქმედებს ასდ-ის მქონე ბავშვების მდგომარეობაზე.

#drpkhakadze

ჰეილიტი: სიმპტომები, მიზეზები და მკურნალობის მეთოდები

ჰეილიტი: სიმპტომები, მიზეზები და მკურნალობის მეთოდები
#post_seo_title

ჰეილიტი: სიმპტომები, მიზეზები და მკურნალობის მეთოდები

ჰეილიტი – დაავადება, რომელსაც ახასიათებს ანთებითი პროცესი და აზიანებს ტუჩის ლორწოვან გარსს.

ჰეილიტი არის დაავადება, რომელიც განიცდის ანთებით პროცესს ტუჩის ლორწოვან გარსზე. ეს მდგომარეობა მოიცავს ტუჩების დახეთქვას, წვას და შეშუპებას, რაც მნიშვნელოვან დისკომფორტს იწვევს და შეიძლება მიიყვანოს სერიოზულ ჯანმრთელობის პრობლემებს.

ჰეილიტის მიზეზები

  • კანის დაავადებები: სხვადასხვა კანის პრობლემები, როგორიცაა ეგზემა ან ფსორიაზისი, შეიძლება იყოს ჰეილიტის მიზეზი.
  • არაეკოლოგიური გარემო: დაბინძურებული ჰაერი და ცუდი გარემო პირობები ხელს უწყობს ჰეილიტის განვითარებას.
  • ვიტამინების ნაკლებობა: განსაკუთრებით B ჯგუფის ვიტამინების ნაკლებობა ახდენს გავლენას ტუჩების ჯანმრთელობაზე.
  • ნევროლოგიური აშლილობები: ნერვული სისტემის პრობლემები შეიძლება გამოიწვიოს ჰეილიტის სიმპტომები.
  • ქიმიური რეაქციები: ტუჩებზე გამოყენებული ქიმიური საშუალებები ან ალერგიული რეაქციები შეიძლება გამოიწვიოს ანთება.

ჰეილიტის სიმპტომები

  • ტუჩების დახეთქვა და ტკივილი: ტუჩებზე გაწვდილი ნაპრალები და ტკივილი, რაც ხშირად იწვევს შეშუპებას.
  • ტუჩების სიმშრალე: სისხმდენი ნაპრალების გაჩენა და ეროზია.
  • ტუჩების შეშუპება და ჰიპერემია: ტუჩების შეშუპება, ქავილი, წვა და ბუშტუკების გაჩენა.

დიაგნოსტიკა

ჰეილიტის დიაგნოზი ჩვეულებრივ ტარდება სტომატოლოგის მიერ, და მოიცავს:

  • სტომატოლოგიური გამოკვლევა: ძირითადი სიმპტომების გამოვლენა და ნამგზავრები.
  • კანის ჰისტოლოგიური გამოკვლევა: დაზიანებული ქსოვილის სიღრმისეულად შესწავლა.
  • ნევროლოგის კონსულტაცია: შესაძლოა საჭირო გახდეს ნევროლოგიური მდგომარეობების გამოკვლევა.

ჰეილიტის მკურნალობა

  • ვიტამინოთერაპია: საჭირო ვიტამინების მიღება ორგანიზმის საჭიროებების მიხედვით.
  • ჰორმონალური პრეპარატები: საჭიროების შემთხვევაში ჰორმონების რეგულირება.
  • ანთების საწინააღმდეგო მალამოები: მალამოები, რომლებიც ხელს უწყობენ ანთების შემცირებას.
  • ულტრაიისფერი სხივებისგან დამცავი საშუალებები: მზის სხივებისგან დაცვის მიზნით.
  • ლაზერული თერაპია: ლაზერული მკურნალობის საშუალებები მდგომარეობის შესამსუბუქებლად.

ჰეილიტის საშიშროება

თუ ჰეილიტი დროულად არ გაიწმინდება, შეიძლება განვითარდეს სერიოზული დაავადებები, მათ შორის კიბო.

რისკის ჯგუფი

  • მემკვიდრეობითი მიდრეკილების მქონე პირები: ოჯახური ისტორია ჰეილიტის განვითარებაზე.
  • ქრონიკული პაროდონტის და კბილების დაავადებების მქონე პირები: რომლებიც ხანგრძლივად სვავენ ან ცუდი პირის ღრუს ჰიგიენას ჰქონდეთ.
  • 20-60 წლის მამაკაცები: კონკრეტული ასაკობრივი ჯგუფი, რომელიც განსაკუთრებით მგრძნობიარეა ჰეილიტისთვის.

ჰეილიტის პროფილაქტიკა

  • მზის სხივებისგან დაცვის ღონისძიებები: მინიმუმამდე შეამცირეთ მზის პირდაპირი სხივების ზემოქმედება.
  • ტუჩის კოსმეტიკური საშუალებების შერჩევა: ყურადღებით არჩევა და სწორად გამოყენება.
  • მკვებავი საშუალებების გამოყენება: რეგულარული გამოყენება ტუჩების სიმშრალისთვის.
  • პირის ღრუს დაავადებების დროული მკურნალობა: დროულად მიმართეთ ექიმს პირის ღრუს პრობლემებზე.

#drpkhakadze

ტრადიციული საერთაშორისო სკოლა-კონფერენცია “ახალი ათწლეულის მედიცინა”

ტრადიციული საერთაშორისო სკოლა-კონფერენცია
#post_seo_title

2024 წლის 20-27 ივლისს, დაბა ჩაქვში გაიმართა მედიკოსთა 56-ე ტრადიციული საერთაშორისო სკოლა-კონფერენცია “ახალი ათწლეულის მედიცინა”,

სადაც კარდიოლოგიურ სესიას თავჯდომარეობდა, ჩვენი კლინიკის კლინიკური და ინტერვენციული კარდიოლოგიისა და თერაპიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი, საქართველოს კარდიოლოგთა საზოგადოების მწვავე კარდიოლოგიური პათოლოგიების მართვის სამუშაო ჯგუფის ხელმძღვანელი კახა ნადარაია.
სესიაზე განხილული იქნა კლინიკური კარდიოლოგიის უახლესი მიღწევები.
მოხსენებებით წარსდგნენ ასევე ჩვენი კლინიკის კარდიოლოგები:
კახა ნადარაია:
ST ელევაციით მიმდინარე მიოკარდიუმის მწვავე ინფარქტის(STEMI) მართვის გამოწვევები საქართველოში
თამარ შენგელია:
ახალი ბიომარკერის, SST2-ის როლი გულის უკმარისობის პროგნოზის შეფასებაში.
კახა ნადარაია:
IC კლასის ანტიარითმიული პრეპარატის ეტაციზინის ეფექტურობა და უსაფრთხოება პარკუჭოვანი და პარკუჭზედა არითმიების დროს.
პრეზენტაციებმა გამოიწვია დიდი ინტერესი და გაგრძელდა მრავალრიცხოვანი კითხვებით და ხანგრძლივი დისკუსიით.
კონფერენციაში მონაწილეებს და მომხსენებლებს გადაეცათ სერთიფიკატები.

რჩევები: რა უნდა გააკეთოთ იმისათვის, რომ ზაფხულში რეპროდუქციული ჯანმრთელობა დაიცვათ

ზაფხულში რეპროდუქციული ჯანმრთელობა დაიცვათ
#post_seo_title

რა უნდა გააკეთონ იმისათვის, რომ ზაფხულში რეპროდუქციული ჯანმრთელობა დაიცვათ

გინეკოლოგი, რეპროდუქტოლოგი, პროფესორი მადონა ჯუღელი საკუთარ გვერდზე აქვეყნებს ვიდეოს და ქალებს 5 მნიშვნელოვან რჩევას უზიარებს.

ამ რჩევების გათვალისწინება ზაფხულში რეპროდუქციული ჯანმრთელობის დაცვაში დაგეხმარებათ.

ზაფხულში რეპროდუქციული ჯანმრთელობის დაცვის მიზნით რამდენიმე ზომა უნდა მიიღოთ. ეს პროცესი შეიძლება მოიცავდეს შემდეგს:

პირველი რჩევა: დავიძინოთ ადრე, გავიღვიძოთ ადრე. აღმოჩნდა, რომ დარღვეული ძილ-ღვიძილის რეჟიმი რეპროდუქციულ ჯანმრთელობაზე უარყოფითად აისახება. შედეგად, ირღვევა მენსტრუალური ციკლი, ოვულაცია, შესაბამისად, ჩვენი რეპროდუქციული გეგმებიც, რა თქმა უნდა ზარალდება.

მეორე რჩევა: გავითვალისწინოთ კვება. რასაც ვჭამთ, ის ვართ. თუ ჩვენი კვება ბალანსირებულია, ცილოვან-ნახშირწყლოვანი და არ მივიღებთ “ცუდ” პროდუქტებს, როგორებიცაა, მარტივი ნახშირწყლები, ტკბილეული, ცომეული, გაზიანი სასმელები და კვებებს შორის ინტერვალი 3,5-4 საათი იქნება, შესაბამისად, ჯანმრთელობაც და მენსტრუალური ციკლიც მოწესრიგებულია. მენსტრუალური ციკლი ჩვენი მეტაბოლიზმის სარკეს წარმოადგენს.

მესამე რჩევა: ზაფხული ზღვასთან, მზესთან, გართობასთან ასოცირდება. ამ დროს წყალი და მისი ბალანსირებულად მიღება ძალიან მნიშვნელოვანია. წყლის რაოდენობა ადეკვატური უნდა იყოს. კვებებს შორის არ ვისუსნაოთ. არამედ, წყალი დავლიოთ. რაც შეეხება გარუჯვას, გარუჯვა კარგია, მნიშვნელოვანია, მაგრამ არა გადამეტებული – ანუ არ დავიწვათ.

მეოთხე რჩევა: ფიზიკური აქტივობა. არააქტიური ცხოვრების წესი რეპროდუქციულ რგოლზე უარყოფითად აისახება. მაგრამ, ერთი რამ ძალიან მნიშვნელოვანია. გადამეტებული დატვირთვა, ზედმეტი, დამღლელი, სიმძიმეებით ვარჯიში ქალბატონებისთვის რეკომენდებული არ არის. მათი რეპროდუქციული რგოლი იმდენად სტრესულად აღიქვამს ამ ზედმეტ ვარჯიშებს, რომ არსებობს ასეთი ცნება – ფუნქციონალური ჰიპოთალამური ამენორეა, როდესაც გადამეტებული სტრესული ვარჯიშებით ქალს მენსტრუაცია აღარ აქვს.

ფიზიკური აქტივობა მნიშვნელოვანია რეპროდუქციული ჯანმრთელობის შენარჩუნებისთვის, მაგრამ მნიშვნელოვანია სწორი ბალანსი. არანაკლებ მნიშვნელოვანია იმის გათვალისწინება, რომ ზედმეტი დატვირთვა და ძლიერად დამღლელი ვარჯიშები ქალების რეპროდუქციულ სისტემაზე უარყოფითად მოქმედებს. გინეკოლოგიური კვლევების მიხედვით, რომლებიც მოიცავს „ფუნქციონალურ ჰიპოთალამურ ამენორეას“ ცნებას, გადაჭარბებული სტრესული ვარჯიშები ქალებში მენსტრუაციის შეწყვეტას იწვევს.

ამრიგად, ქალი უნდა მოერიდოს ძალიან ინტენსიურ და სუსტი ბალანსის გარეშე ვარჯიშებს, რათა არ გამოიწვიოს ჯანმრთელობის სერიოზული პრობლემები და შეინარჩუნოს ჰორმონალური ბალანსი.

თუ ხვდებით, რომ ვარჯიშისას მენსტრუალური ციკლი შეიცვალა ან გაჩერდა, შესაძლოა საჭიროა ვარჯიშის რეჟიმის გადახედვა და ექიმთან კონსულტაცია.

ამ რჩევების გათვალისწინება დაგეხმარებათ თქვენი რეპროდუქციული ჯანმრთელობის შენარჩუნებაში და ფიზიკური აქტივობის ოპტიმალურ დონეზე მართვაში.

მეხუთე რჩევა: ზაფხული ახალი ურთიერთობების, სასიყვარულო რომანების დროა. ახალი ურთიერთობა დიდ პასუხისმგებლობას მოითხოვს. ინფექციების დიაგნოსტიკა, რომლებიც მარტივად შეიძლება ორივემ ჩაიტაროს, ჩაიტარეთ. არ არის საჭირო, ექიმთან მისვლა. მამაკაცს შეუძლია, შარდის ანალიზი ჩააბაროს, ჩაიტაროს ანალიზი სქესობრივი გზით გადამდებ ინფექციებზე, ასევე, ჩააბაროს სისხლის ანალიზი. ქალმაც იგივე გააკეთოს. დავიცვათ ჩვენი თავი, დავიცვათ ჩვენი მომავალი ამ ვერაგი ინფექციებისაგან, მარტივად, პისიარ დიაგნოსტიკით, ექიმთან მისვლის გარეშეც.“

გაეროს მოხსენება: დედამიწის ოზონის შრის აღდგენის გეგმა წარმატებით მუშაობს

დედამიწის ოზონის შრის აღდგენის გეგმა წარმატებით მუშაობს
#post_seo_title

დედამიწის ოზონის შრის აღდგენას 4 ათწლეული დასჭირდება – გაეროს ექსპერტების ანგარიშის შედეგები

გაეროს ექსპერტთა ჯგუფის ბოლო ანგარიშით, დედამიწის ოზონის შრის სრულ აღდგენას 4 ათწლეული დასჭირდება. BBC-ის მიერ გამოქვეყნებული ანგარიშის მიხედვით, თითქმის 99%-ით შემცირებული ოზონის შრის დამაზიანებელი ქიმიკატებისგან გამომდინარე, შრე თანდათანობით აღდგება, რაც ადამიანის ჯანმრთელობისთვის მომგებიანი ცვლილებების საფუძველს აწყობს.

ოზონის შრის აღდგენის პროგნოზი

სამომავლო ვადები:

  • ანტარქტიკა: ოზონის შრე 1980 წლის დონეზე 2066 წლისთვის დაბრუნდება.
  • არქტიკა: 2045 წლისთვის.
  • მსოფლიოს დანარჩენი რეგიონები: 2040 წლამდე.

გაეროს გარემოს პროგრამის აღმასრულებელი მდივანი, მეგ სეკი, აღნიშნავს: „ოზონის შრის აღდგენა ნამდვილად ფანტასტიური მიღწევაა და მთელ პლანეტაზე პოზიტიური გავლენა აქვს.“

ოზონის შრის მნიშვნელობა

  • ბუნებრივი ეკრანი: ოზონის შრე ატმოსფეროს ნაწილია, რომელიც მზის ულტრაიისფერი გამოსხივების მავნე ზემოქმედებისაგან იცავს პლანეტას და მთელ ბიოსფეროს.

მეცნიერების აღმოჩენა:

  • პირველი ხვრელი: 1985 წელს აღმოჩენილი შრეში ხვრელი, რომლის დიამეტრი 1000 კილომეტრს აღემატებოდა, იყო მავნე ქიმიკატების გამოყენების შედეგი.

„მონრეალის პროტოკოლის“ გავლენა

ბრძოლა ქიმიკატების წინააღმდეგ:

  • პროტოკოლი: 1987 წელს 46 სახელმწიფომ „მონრეალის პროტოკოლს“ მოაწერა ხელი, რომელიც მიზნად ისახავდა ფრეონის შემცველი ნივთიერებების გამოყენების შემცირებას.

შედეგები:

  • შეცვლილი პოლიტიკა: მავნე ქიმიკატების ეტაპობრივი გაყვანა შესაძლებელი გახდა, რაც ეხმარება ოზონის შრის შენარჩუნებას და მზის ულტრაიისფერი სხივების ზემოქმედების შემცირებას.

გაეროს გარემოს პროგრამის მიერ გამოქვეყნებული ახალი ანგარიში აჩვენებს, რომ დედამიწის ოზონის შრის აღდგენის გეგმა წარმატებით მუშაობს. აქ არის დეტალური განმარტება:

რა არის ოზონის შრე?

ფუნქცია:

  • ოზონის შრე არის დედამიწის ატმოსფეროს ნაწილი, რომელიც ბუნებრივად აქრობს მზის ულტრაიისფერი (UV) გამოსხივების უმეტესი ნაწილი, რომელიც მავნეა სიცოცხლისთვის.

გეგმის მიზნები და წარმატებები

მონრეალის პროტოკოლი:

  • 1987 წელს მიღებული „მონრეალის პროტოკოლი“ არის საერთაშორისო შეთანხმება, რომელიც მიზნად ისახავდა ოზონის შრის დამაზიანებელი ქიმიკატების, როგორიცაა ფრეონები, გამოყენების შეზღუდვას.

გეგმის წარმატება:

  • მავნე ქიმიკატების შემცირება: ანგარიში აჩვენებს, რომ თითქმის 99%-ით შემცირებულია ოზონის შრის დამაზიანებელი ქიმიკატების გამოყოფა, რაც საშუალებას აძლევს ოზონის შრეს აღდგეს.
  • მცირე UV გამოსხივება: ოზონის შრის მდგომარეობის გაუმჯობესება მნიშვნელოვნად ამცირებს ადამიანებზე მავნე ულტრაიისფერი სხივების ზემოქმედებას.

გეგმის შედეგები და პროგნოზი

  • ანტარქტიკა: ოზონის შრე 1980 წლის დონეზე 2066 წლისთვის დაბრუნდება.
  • არქტიკა: 2045 წლამდე.
  • მსოფლიოს დანარჩენი ნაწილები: 2040 წლამდე.

პოზიტიური შედეგები:

  • ჯანმრთელობის გაუმჯობესება: შემცირებული UV გამოსხივება დადებით გავლენას მოახდენს მოსახლეობის ჯანმრთელობაზე, შემცირდება კანის კიბოსა და თვალების დაავადებების რისკი.
  • ეკოსისტემის დაცვა: ოზონის შრის აღდგენა ხელს უწყობს ეკოსისტემების დაცვის გაწვდვას და ბუნებრივი ბალანსის შენარჩუნებას.

რა გავლენა აქვს

გლობალური თანამშრომლობა:

  • გეგმა აჩვენებს, რომ საერთაშორისო თანამშრომლობა და ეფექტური პოლიტიკა შეუძლია გარემოს დაცვის წარმატებული მოდელის შექმნა.

უწყვეტი მონიტორინგი:

  • მონიტორინგი და უახლესი მონაცემების გამოყენება საშუალებას იძლევა, რომ პროექტი წარმატებით განხორციელდეს და დროული ინფორმაციები მიაწოდოს.

2023 წელს სასწრაფომ პირველადი სამედიცინო დახმარება 1.1 მილიონ ადამიანს გაუწია

პირველადი სამედიცინო დახმარება
#post_seo_title

საქართველოს ჯანმრთელობის სტატისტიკა 2023: მთავარი ტენდენციები და ცვლილებები

2023 წელს საქართველოს სასწრაფო დახმარების სერვისმა 1.1 მილიონ ადამიანს გაეწია პირველი სამედიცინო დახმარება, რაც თითქმის ყველა შემთხვევა უცაბედ ავად გახდომას უკავშირდებოდა (98.9%).

მთავარი მახასიათებლები:

  1. დაავადებების ზრდა:
    • ენდოკრინული და მეტაბოლური დარღვევები: 53.4%-იანი ზრდა.
    • ორსულობა, მშობიარობა და ლოგინობის ხანა: 51.5%-იანი ზრდა.
    • კანისა და კანქვეშა ქსოვილების დაავადებები: 50%-იანი ზრდა.
    • თვალისა და მისი დანამატების ავადმყოფობები: 45.4%-იანი ზრდა.
    • ყურისა და დვრილისებრი მორჩის დაავადებები: 42.3%-იანი ზრდა.
  2. მოსახლეობის ავადობა:
    • სასუნთქი სისტემის დაავადებები და სისხლის მიმოქცევის სისტემის პრობლემები კვლავ ყველაზე გავრცელებული აღმოჩნდა.
    • შარდ-სასქესო სისტემა, თვალისა და მისი დანამატები, და ძვალ-კუნთოვანი სისტემის დაავადებები ასევე ხშირი არიან.
  3. შიდსი:
    • ახალი შემთხვევების რაოდენობა: 612, რაც 5 შემთხვევით ნაკლებია 2022 წლის მაჩვენებელზე.
    • კუმულაციური რიცხოვნობა: 10,391.
    • გარდაცვალების შემთხვევები: 122.
  4. ტუბერკულოზი:
    • ავადობის შემთხვევები შემცირდა 12.7%-ით და 1,444 შეადგინა.
    • ახალი შემთხვევების რაოდენობა 13.4%-ით შემცირდა.

2023 წელს რეგისტრირებულმა დაავადებებმა სხვადასხვა ჯგუფში მნიშვნელოვნად მოიმატა, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ ყურადღება უნდა გამახვილდეს დაავადებების პრევენციისა და მართვის უკეთესი მიდგომების დანერგვაზე. შიდსისა და ტუბერკულოზის შემთხვევების შემცირება პოზიტიური ტენდენციაა, რაც საჭიროებს უფრო აქტიურ მუშაობას პრევენციის და რეაბილიტაციის მიმართულებით.

ჯანმრთელობის სტატისტიკისა და ახალი შემთხვევების შესახებ ინფორმაციის მოძიებისას ყურადღება მიაქციეთ დაავადებების ტენდენციების, შეწუხების შემცირების და პრევენციის სტრატეგიების დეტალებს, რათა მუდმივად გაწვდოს ახალი და უახლესი ინფორმაცია თქვენს აუდიტორიას.

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
კითხვა 1 / 1
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
Verified by MonsterInsights