ორშაბათი, ივნისი 15, 2026

კვლევა – COVID-19-ით ინფიცირებულთა 60%-ზე მეტს აღენიშნება ნეიროლოგიური სიმპტომები, რომლებიც ზეგავლენას ახდენს მათ კოგნიტიურ ფუნქციასა და ცხოვრების ხარისხზე

COVID is Not the Flu: the data shows that COVID-19 remains a far more dangerous virus, both in terms of its immediate effects and long-term consequences
#post_seo_title

კვლევამ აჩვენა, რომ COVID-19-ით ინფიცირებულთა 60%-ზე მეტს აღენიშნება ნეიროლოგიური სიმპტომები, რომლებიც ზეგავლენას ახდენს მათ კოგნიტიურ ფუნქციასა და ცხოვრების ხარისხზე, მინიმუმ ორი და სამი წლის განმავლობაში დაავადების გადატანის შემდეგ

ჯანდაცვის საერთაშორისო ექსპერტი გიორგი ფხაკაძე ხანგრძლივი COVID-19-ის შესახებ საუბრობს: 

ხანგრძლივი COVID-19: ნეიროლოგიური სიმპტომები და გავლენა კოგნიტიურ ფუნქციაზე მთავარი საკითხები:
1. ხანგრძლივი ნეიროლოგიური სიმპტომები: კვლევამ აჩვენა, რომ COVID-19-ით ინფიცირებულთა 60%-ზე მეტს აღენიშნება ნეიროლოგიური სიმპტომები, რომლებიც ზეგავლენას ახდენს მათ კოგნიტიურ ფუნქციასა და ცხოვრების ხარისხზე, მინიმუმ ორი და სამი წლის განმავლობაში დაავადების გადატანის შემდეგ.
2. ყველაზე გავრცელებული სიმპტომები: 60%-ში დაფიქსირდა “ტვინის ნისლი” (კოგნიტიური დისფუნქცია), 74%-ში – დაღლილობა, რაც ყველაზე მეტად ზიანს აყენებდა პაციენტების კოგნიტიურ ფუნქციასა და ცხოვრების ხარისხს.
3. კვლევის ხანგრძლივი დრო: ეს არის ყველაზე ხანგრძლივი დროის მონაკვეთის კვლევა, რომელიც ჩატარდა ლათინურ ამერიკაში, და პირველია კოლუმბიასა და ლათინურ ამერიკაში, რომელიც შეისწავლის ხანგრძლივი COVID-19-ის ნეიროლოგიურ სიმპტომებს, კოგნიტიურ ფუნქციას და ცხოვრების ხარისხს.
დეტალები:
სკოლა Northwestern Medicine-ის და CES უნივერსიტეტისა და კლინიკის მკვლევარებმა გამოავლინეს, რომ COVID-19-ით ინფიცირებულთა 60%-ზე მეტი განიცდის ნეიროლოგიურ სიმპტომებს, რომლებიც უარყოფით გავლენას ახდენს მათ კოგნიტიურ ფუნქციასა და ცხოვრების ხარისხზე. ამ შედეგებს მიაღწიეს კვლევის ფარგლებში, რომელიც ჩატარდა 2023 წლის აპრილიდან 2023 წლის დეკემბრამდე 100 კოლუმბიელი პაციენტის ჯგუფში.
კვლევა ჩატარდა ორ ჯგუფში: პირველ ჯგუფში შედიოდნენ პაციენტები, რომელთა საშუალო ასაკი იყო 51 წელი და რომლებსაც ჰქონდათ COVID-19-ის საშუალო ან მძიმე ფორმა, რის შედეგადაც ისინი ჰოსპიტალიზებული იყვნენ Medellín-ის CES კლინიკაში. მეორე ჯგუფში შედიოდნენ პაციენტები, რომლებსაც ჰქონდათ COVID-19-ის მსუბუქი ფორმა, არ ყოფილან ჰოსპიტალიზებული და მათი საშუალო ასაკი იყო 36 წელი.
მკვლევარებმა აღმოაჩინეს, რომ “ტვინის ნისლი”, რომელიც ხასიათდება კოგნიტიური დისფუნქციით, დაფიქსირდა 60% პაციენტებში. ასევე, 74%-ში დაფიქსირდა დაღლილობა, რაც ყველაზე მეტად აისახა პაციენტების ცხოვრების ხარისხსა და კოგნიტიურ ფუნქციაზე. ეს სიმპტომები გამოიკვეთა როგორც მათში, ვისაც ჰოსპიტალიზაცია დასჭირდა COVID-19-ის საშუალო ან მძიმე ფორმის გამო, ასევე მათში, ვინც გადაიტანა მსუბუქი COVID-19.
ასევე, კვლევის შედეგად გამოიკვეთა, რომ ორივე ჯგუფის პაციენტები, მათ შორის ჰოსპიტალიზებული და არა-ჰოსპიტალიზებული, უფრო დაბალი მაჩვენებლებით ასრულებდნენ ტესტებს ინფორმაციის დამუშავების სიჩქარესა და ყურადღებაზე, ვიდრე ზოგადი მოსახლეობა.
მკვლევარები ხაზს უსვამენ, რომ “ტვინის ნისლი” და დაღლილობა რჩებოდა მუდმივ პრობლემად, განურჩევლად ხანგრძლივი COVID-19-ის ხანგრძლივობისა. ეს კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ აუცილებელია დაზარალებული პაციენტებისთვის კომპლექსური და ხანგრძლივი ზრუნვა.
ეს კვლევა არის პირველი კოლუმბიასა და ლათინურ ამერიკაში, რომელიც სისტემატიურად იკვლევს COVID-19-ის ნეიროლოგიურ სიმპტომებს, კოგნიტიურ ფუნქციასა და ცხოვრების ხარისხს, რაც აჩვენებს, რომ ხანგრძლივი COVID-19-ის ნეიროლოგიური გამოვლინებები ისეთივე ხშირია კოლუმბიაში, როგორც შეერთებულ შტატებში.

“მაიმუნის ყვავილის” საფრთხეები და მკურნალობის გზები – მსოფლიოს ექიმების შეშფოთებას იწვევს

აზერბაიჯანში „მაიმუნის ყვავილით
#post_seo_title

შეინარჩუნეთ სიფრთხილე და იყავით ინფორმირებული თქვენი ჯანმრთელობის დაცვის მიზნით. რა არის მაიმუნის ყვავილი, რა სიმპტომები ახასიათებს. “მაიმუნის ყვავილის” საფრთხეები და მკურნალობის გზები – მსოფლიოს ექიმების შეშფოთებას იწვევს

მაიმუნის ყვავილის საფრთხეების მართვა და პანიკის თავიდან აცილება მნიშვნელოვანი საკითხებია. ევროპაში მისი გავრცელების რისკი ამჟამად დაბალია, თუმცა ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის განცხადება ყურადღებას ამახვილებს საერთაშორისო რეაგირებასა და პრევენციულ ღონისძიებებზე. შეინარჩუნეთ სიფრთხილე და იყავით ინფორმირებული თქვენი ჯანმრთელობის დაცვის მიზნით.

“ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ „მაიმუნის ყვავილის“ საგანგებო მდგომარეობა გამოაცხადა.
იგივე მდგომარეობა იყო გამოცხადებული 2022 წელს, თუმცა, წლევანდელი სიტუაცია განსხვავდება იმით, რომ არის ახალი შტამი, რომელიც წინანდელზე უფრო საშიშია.

მაიმუნის ყვავილი“ ვირუსული დაავადებაა, რომელიც პირველად აღმოაჩინეს 1958 წელს და ადამიანის ინფიცირების პირველი შემთხვევა 1970 წელს დაფიქსირდა. ეს დაავადება ენდემურად გავრცელებულია ცენტრალურ და დასავლეთ აფრიკაში, თუმცა ამჟამად მისი გავრცელება უფრო ფართო ხდება.

საუბრობს ექიმი და ბლოგერი არჩილ მარაშანია “:

ხშირად დასმული კითხვები

ამჟამინდელი სტატისტიკა

ამჟამად, აფრიკის კონტინენტზე 13-ზე მეტ ქვეყანაში დაფიქსირებულია 17 000-ზე მეტი ინფიცირების შემთხვევა და 500-ზე მეტი სიკვდილიანობა, განსაკუთრებით კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში. პირველი შემთხვევა ევროპაში აღინიშნა შვედეთში.

სიმპტომები

„მაიმუნის ყვავილი“ ძირითადად ხასიათდება ბუშტუკოვანი გამონაყრით, რომელიც ლოკალიზებულია ხელებზე, პირზე, სახეზე, გულმკერდზე და გენიტალიებზე. სხვა სიმპტომები მოიცავს ცხელებას, სისუსტეს, ლიმფური კვანძების გადიდებას, თავის ტკივილს, წელის და კუნთების ტკივილს. დაავადება შეიძლება გაგრძელდეს 2-დან 4 კვირამდე.

როგორ ვრცელდება „მაიმუნის ყვავილი“?

ინფექცია გადამდებია და ხდება პირად კონტაქტზე. ინფექციის გადაცემა ხდება დაავდებულ ადამიანთან ან ცხოველთან პირდაპირი კონტაქტით (ახლო კონტაქტი – კანით კანზე, გამონაყართან კონტაქტით, ლორწოვანთან კონტაქტით, ნერწყვთან კონტაქტით, ვირუსით დაბინძურებულ ნივთებთან კონტაქტით და/ან სექსუალური კონტაქტით).

ეს მოიცავს:

  • კანზე კანზე კონტაქტი
  • გამონაყართან კონტაქტი
  • ლორწოვანებთან კონტაქტი
  • ნერწყვთან კონტაქტი
  • ვირუსით დაბინძურებულ ნივთებთან კონტაქტი
  • სექსუალური კონტაქტი
როგორია მაიმუნის ყვავილის მკურნალობა?
ხელმისაწვდომი მაღალეფექტური სამკურნალო პრეპარატი არ არსებობს (თუმცა, მიმდინარეობს კვლევები და არსებობს რამდენიმე ანტივირუსული პრეპარატი). მკურნალობა, ძირითადად, სიმპტომურია.
როგორია მაიმუნის ყვავილის პრევენციული ღონისძიებები?
პრევენცია შესაძლებელია სავარაუდოდ ინფიცირებულ ადამიანთან/ცხოველთან კონტაქტისთვის თავის არიდებითა და ვაქცინაციით.
მაიმუნის ყვავილის საწინააღმდეგო ვაქცინაცია არსებობს, თუმცა, მისი რაოდენობა შეზღუდულია და მარტივად ხელმისაწვდომი არ არის.
ბოლოს, უნდა აღინიშნოს, რომ პანიკის საფუძველი არ არსებობს. ამ ეტაპზე, ევროპაში გავრცელების რისკი დაბალია, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის ეს განცხადება, პირველ რიგში, ემსახურება საერთაშორისო რეაგრების აუცილებლობასა და პრევენციულ ღონისძიებებზე კონცენტრირებას”.

რომელ სეზონურ ხილსა თუ ბოსტნეულს შეუძლია ჩაანაცვლოს მედიკამენტები?

ბოსტნეული - ჯანსაღი კვების ჯანმრთელობითი სიკეთეები 
#post_seo_title

რომელ სეზონურ ხილსა თუ ბოსტნეულს შეუძლია ჩაანაცვლოს მედიკამენტები? – სეზონზე ფეიხოას მიღება მოზარდების, ბავშვებისა და ზრდასრულებისთვის ძალიან სასარგებლოა

მრავალი ადამიანი ეძებს ბუნებრივი ალტერნატივების გზას მედიკამენტების ჩასანაცვლებლად. სეზონური ხილი და ბოსტნეული, მდიდარი ვიტამინებით, მინერალებითა და ანტიოქსიდანტებით, შეიძლება ჰქონდეს

დიდი სარგებელი ჩვენი ჯანმრთელობისთვის. ამ სტატიაში გაწვდით ინფორმაციას იმ სეზონურ პროდუქტებზე, რომლებიც შეიძლება დაგეხმაროთ ჯანმრთელობის პრობლემების მართვაში.

​საუბრობს ნუტრიციოლოგი ნაია ლატარია ტელეკომპანია „რუსთავი 2“-ის გადაცემაში „დილა მშვიდობისა საქართველო“:

„ფეიხოა მართლაც უნიკალური ხილია. მასში მაღალია იოდის შემცველობა, რის გამოც ენდოკრინოლოგებს განსაკუთრებით გვიყვარს. იოდდეფიციტური დაავადებების პროფილაქტიკისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია ფეიხოას მიღება. მოზარდებს, ბავშვებსა და ზრდასრულებს სეზონზე ფეიხოას აქტიურად მირთმევისაკენ მოუწოდებენ. ფეიხოა საკმაოდ მდიდარია C ვიტამინით, C ვიტამინი ციტრუსებზე არანაკლები რაოდენობით გვხვდება. C ვიტამინის დანამატის სახით მიღებას სჯობს სეზონური ხილი მივირთვათ.

„დიასახლისებს არ მოვუწოდებდი ფეიხოას კომპოტის სახით შენახვისკენ მასში შაქრის დიდი დანამატის გამო. კომპოტის სახით ფეიხოა შეგვიძლია სახელდახელო სახით მივიღოთ, რომელიც სრულიად უშაქროთ შეგვიძლია მოვამზადოთ და შემდგომ გემოვნებით თაფლი დავამატოთ. შეგვიძლია ფეიხოა ცოცხალი სახით გავყინოთ. ის დაახლოებით ექვს თვემდე გაგვიძლებს. ფეიხოას შენახვა შეგვიძლია გატარებული სახით. შაქრის შემცველობა უნდა იყოს 80:20-ზე.“

„ფეიხოა შეგვიძლია შევინახოთ თაფლითაც. ასევე შესაძლებელია მისი შენახვა უშაქროდ და უთაფლოდ. შემდეგ გამოყენებისას დავამატოთ შაქარი და თაფლი. ასე უფრო დავიცავთ ზომიერებას. გაზაფხულზე და ზაფხულში კი ის სეზონური ხილი მიირთვან, რომელიც არის სეზონზე“.

მსოფლიო მნიშვნელობის ბალნეოლოგიური კურორტი – კარგი შედეგები აჩვენა რიგი დაავადებების სამკურნალოდ…

მსოფლიო მნიშვნელობის ბალნეოლოგიური კურორტი - კარგი შედეგები აჩვენა რიგი დაავადებების სამკურნალოდ...
#post_seo_title

წყალტუბო – მსოფლიო მნიშვნელობის ბალნეოლოგიური კურორტი, კარგი შედეგები აჩვენა რიგი დაავადებების სამკურნალოდ…

“ცოცხალი წყალი” – თერმულ–რადონული მინერალური წყლები, რომლითაც განთქმულია კურორტი წყალტუბო, მდებარეობს მდინარე წყალტუბოსწყლის ნაპირზე, ზღვის დონიდან 120 მ სიმაღლეზე.

ეს მსოფლიო მნიშვნელობის ბალნეოლოგიური კურორტია, რომელიც კერ კიდევ VII-IX საუკუნეებში იყო ცნობილი. კურორტის მინერალურ წყაროებში აღმოჩენილია ბიოაქტიური მიკროელემენტები: იოდი, ბრომი, მანგანუმი, ლითიუმი, ბორი, თუთია, სტრონციუმი, სპილენძი, რომლებიც ორგანიზმში მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ.
წყალტუბოს წყლის ფიზიკური და ქიმიური თვისებები უნიკალურია — წყაროდან თბილი (35 გრადუსი), მსუბუქი, უსუნო წყალი წინასწარი გათბობის გარეშე პირდაპირ აბაზანებში მიედინება.

კურორტის მინერალური წყაროები ძირითადად აბაზანების მისაღებად და ინჰალაციებისთვის გამოიყენებოდა, მაგრამ ბოლო წლებში ბუნებრივი რადონული წყლები სულ უფრო ხშირად სასმელად გამოიყენება.

რადონოთერაპია გამოიყენება საყრდენ–მამოძრავებელი აპარატის, გულ-სისხლძარღვთა, მომნელებელი სისტემის, ცენტრალური და პერიფერიული ნერვული სისტემის, კანის დაავადებების, გინეკოლოგიური დაავადებების, ნივთიერებათა ცვლის დაავადებების სამკურნალოდ.

მან კარგი შედეგები აჩვენა რიგი დაავადებების სამკურნალოდ — ხერხემლის ოსტეოქონდროზის, ფსორიაზის, ნეროდერმიტის, რევმატოიდული ართრიტის, ოსტეოართროზის, ბეხტერევის დაავადების, ენდომეტრიოზის, საშვილოსნოს მიომის, უშვილობის ზოგიერთი ფორმების, შაქრიანი დიაბეტის, ფარისებრი ჯირკვლის დაავადებების, ჭარბწონიანობის და სხვა დაავადებების დროს.

რადონოპროფილაქტიკა ითვალისწინებს რადონოთერაპიის კურსის ყოველწლიურ გამოყენებას საერთო გაჯანსაღების, ანტიინფექციური და ანტისიმსივნური იმუნიტეტის ამაღლების მიზნით.

სამკურნალო თვისებები ახასიათებს ასევე იქაური კარსტული მღვიმეების მიკროკლიმატს, რომელიც დადებით გავლენას ახდენს ბრონქიალური ასთმით, სტენოკარდიით, ჰიპერტონიით, ქრონიკული პნევმონიით და ნევროზებით დაავადებულ ადამიანებზე.

წყალტუბოში სამკურნალოდ პერიოდულად სტალინიც დადიოდა. წყალტუბოში სამედიცინო ყავარჯნებისა და ხელჯოხების უნიკალური მუზეუმი არსებობს. მკურნალობის კურსის გავლის შემდეგ (25–30 აბაზანის მიღების შემდეგ) ბევრი ტოვებდა იქ თავის დამხმარე საშუალებებს, რომლებიც მათთვის უსარგებლო გახდა.

ამჟამად საკურორტო ზონის განახლება მიმდინარეობს — ადგილზე განვითარდება სამედიცინო და სპა ტურიზმი, აშენდება ბავშვთა გასართობი ცენტრი და წყლის ატრაქციონები, სავაჭრო ცენტრები, რესტორნები და ტროპიკული ბაღები.

 

„ღმერთის მიერ  გამოგზავნილი“ – უკვდავების წყალი ჩვენს რეალობაში

ბალნეოლოგიურიკურორტი
#post_seo_title

აშკარა-დაუჯერებელი, უკვდავების წყალი ჩვენს რეალობაში…

ეკატერინე სანიკიძესთან ერთად – უკვდავდების წყალი ჩვენს რეალობაში

განძი, სამეგრელოს მთებში ჩაკარგული მარგალიტი – ლუგელას წყალი.

„უნიკალური, უვნებელი და ამავე დროს სამკურნალო, – „ღმერთის მიერ  გამოგზავნილი…“

ვინ და რატომ ირჩევს მცენარეული კვების რაციონს?!

ბოსტნეული - ჯანსაღი კვების ჯანმრთელობითი სიკეთეები 
#post_seo_title

ვეგანობისა და ვეგეტარიანელობის ფილოსოფიის სამედიცინო ასპექტები – ვინ და რატომ ირჩევს მცენარეული კვების რაციონს?!

საკვები მხოლოდ სურსათი არ გახლავთ. საკვები არის რესურსი ჩვენი ფიზიკური, გონებრივი  და სულიერი განვითარებისათვის“.

რატომ არის საზოგადოება არაინფორმირებული, ზოგადად, საკვების შესახებ?!

ვეგანობა და ვეგეტარიანობა დღესდღეობით სულ უფრო მეტად მიმზიდველი ხდება მრავალფეროვანი მიზეზების გამო. ზოგი ადამიანი ამით ზრუნავს გარემოზე, ცხოველების უფლებების დაცვის ან სურსათის უსაფრთხოების გაზრდის მიზნით, თუმცა არსებობს სამედიცინო და ჯანმრთელობის ასპექტებიც, რომლებიც ამ არჩევანის მიღებას უწყობს ხელს.

ვეგანური და ვეგეტარიანული კვების უპირატესობები

1. გული და სისხლძარღვების ჯანმრთელობა

მცენარეული კვების რაციონი მდიდარია ანტიოქსიდანტებით, ვიტამინებით და მინერალებით, რომლებიც ხელს უწყობენ გულ-სისხლძარღვთა სისტემის ჯანმრთელობას. კვლევებმა აჩვენა, რომ ვეგანური და ვეგეტარიანული დიეტები შეიძლება დაეხმაროს არტერიული წნევისა და ქოლესტერინის დონის შემცირებას, რაც ამცირებს გულის დაავადებების რისკს.

2. წონის მართვა და მეტაბოლიზმი

მცენარეული დიეტები ხშირად შედგება დაბალკალორიული, მაღალი ფიბრის შემცველი საკვებით, რაც შეიძლება დაეხმაროს წონის კონტროლს და მეტაბოლიზმის გაუმჯობესებას. უამრავი კვლევა ადასტურებს, რომ ვეგეტარიანელები და ვეგანები წონის შესანარჩუნებლად უფრო ეფექტურად იყენებენ მცენარეულ საკვებს.

3. შაქრიანი დიაბეტის რისკის შემცირება

ვეგანური და ვეგეტარიანული დიეტები ხელს უწყობს სისხლის შაქრის დონის სტაბილიზაციას და აუმჯობესებს ინსულინის მგრძნობელობას. ეს შეიძლება დაეხმაროს შაქრიანი დიაბეტის განვითარების რისკის შემცირებას და სჯობს შაქრიანი დიაბეტის კონტროლისთვის.

4. უკეთესი საჭმლის მომნელებელი ჯანმრთელობა

მცენარეული კვების რაციონი მდიდარია სოევით, ბოსტნეულით და ხილით, რაც უზრუნველყოფს კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის ჯანმრთელობას და ხელს უწყობს რეგულარულ მომნელებელ პროცესებს. ფიბრის მაღალი შემცველობა ხელს უწყობს კუჭის და ნაწლავების რეგულარულ ფუნქციონირებას.

ვინ ირჩევს მცენარეულ კვების რაციონს?

ბევრი ადამიანი ვეგანურ ან ვეგეტარიანულ დიეტას ირჩევს, რათა გააუმჯობესოს საკუთარი ჯანმრთელობა. ეს ადამიანები ხშირად მოითხოვენ დაბალანსებულ, ნუტრიენტებით მდიდარ კვების გეგმას, რომელიც შეამცირებს ქრონიკული დაავადებების რისკს.

ბევრი ადამიანი, რომელსაც აქვს კონკრეტული კულტურული ან სულიერი რწმენები, აირჩევს მცენარეულ კვებას როგორც ცხოვრების წესს, რაც აისახება მათი კვების არჩევანზე.

ვეგანური და ვეგეტარიანული კვება არა მხოლოდ ჯანმრთელობის სასარგებლო ასპექტებს წარმოადგენს, არამედ მიზნად ისახავს გარემოს დაცვას და ცხოველთა უფლებების დაცვასაც. რაც უფრო მეტად იცნობთ ამ კვების სტილის სასარგებლო მხარეებს, მით უფრო იოლი იქნება გადაწყვეტილების მიღება და ყოველდღიური რაციონის შეცვლა.

6 პოპულარული მცენარეული დანამატი, რომლებიც დაკავშირებულია ღვიძლის პოტენციურ რისკებთან

6 პოპულარული მცენარეული დანამატი, რომლებიც დაკავშირებულია ღვიძლის პოტენციურ რისკებთან
#post_seo_title

მცენარეული დანამატები: როგორ უნდა გავუფრთხილდეთ ღვიძლს – 6 პოპულარული მცენარეული დანამატი, რომლებიც დაკავშირებულია ღვიძლის პოტენციურ რისკებთან

სამკურნალო მიზნებისთვის მცენარეები ათასობით წლის განმავლობაში გამოიყენება. მცენარეული დანამატები ბოლო დროს ძალიან პოპულარული გახდა ნაწილობრივ სოციალური მედიის პლატფორმის TikTok-ის გამო – მწვანე ჩაის ექსტრაქტი, აშვაგანდა, კურკუმა და სხვა მცენარეული პროდუქტები პოპულარობით სარგებლობენ. თუმცა, ნაადრევი რეკომენდაციები და სამედიცინო რჩევები შეიძლება ღვიძლის პრობლემების გამომწვევი იყოს.

მიჩიგანის უნივერსიტეტის კვლევამ აჩვენა, რომ ბოლო 30 დღის განმავლობაში, დაახლოებით 15.6 მილიონმა ამერიკელმა ზრდასრულმა, ანუ 5%-მა, მიიღო მინიმუმ ერთი მცენარეული დანამატი, რომელმაც შესაძლოა სერიოზული ზიანი მიაყენოს ღვიძლს. ამ კვლევის შედეგად, რომელიც გამოქვეყნდა ჟურნალში JAMA Network Open, გაირკვა, რომ ზოგიერთი მცენარეული დანამატი, როგორიცაა კურკუმა და მწვანე ჩაის ექსტრაქტი, შეიძლება ჰეპატოტოქსიური (ღვიძლის დაზიანების შემქმნელი) იყოს.

მცენარეული დანამატების გამოყენების სიფრთხილე

  • მიუხედავად იმისა, რომ მცენარეული დანამატები ბუნებრივი წარმოშობისაა, ისინი მაინც არ საჭიროებენ აშშ-ს საკვები და მედიკამენტების ადმინისტრაციის (FDA) სავალდებულო დამტკიცებას, რაც ზღუდავს უსაფრთხოების გარანტიებს.
  • შესაძლოა, მცენარეულმა დანამატებმა გამოიწვიონ გვერდითი მოვლენები და ურთიერთქმედება ქონდეთ სხვა მედიკამენტებთან. ამიტომ, მნიშვნელოვანია ექიმთან კონსულტაცია.
  • სოციალური მედიის გავლენა ხშირად უსაფუძვლო რეკომენდაციებს ატარებს, რაც უნდა გახსოვდეთ, როდესაც იმედი გაქვთ მცენარეული დანამატების მიმართ.

როგორ უნდა შევამციროთ რისკები

  1. კონსულტაცია ექიმთან: სანამ მცენარეულ დანამატებს დაიწყებთ, აუცილებლად გაესაუბრეთ თქვენი ჯანდაცვის სპეციალისტს, განსაკუთრებით მაშინ, თუ უკვე იღებთ მედიკამენტებს.
  2. მუდმივი მონიტორინგი: რეგულარულად აკონტროლეთ თქვენი ჯანმრთელობის მდგომარეობა და ღვიძლის ფუნქცია, განსაკუთრებით თუ სხვადასხვა დანამატების მიღებას აპირებთ.
  3. გააგრძელეთ კვლევა: გაეცანით დანამატების მიღების სარგებელს და პოტენციურ რისკებს, რათა უკეთ განსაზღვროთ, თუ რამდენად ღირს მათი გამოყენება.

მცენარეული დანამატები შეიძლება სასარგებლო იყოს, მაგრამ მათი გამოყენება სიფრთხილით უნდა მოხდეს. შეამოწმეთ თითოეული დანამატის სარგებლიანობა და შესაძლო რისკები, რათა არ მიაყენოთ ზიანი თქვენს ჯანმრთელობას. მოუსმინეთ ექიმის რჩევებს და იყავით ფრთხილად, რათა თავიდან აიცილოთ შესაძლო გართულებები და შეინარჩუნოთ კარგი ჯანმრთელობა.

კვლევა ახლახან გამოქვეყნდა ჟურნალში JAMA Network OpenTrusted Source.

რომელი მშობლისგან რა დაავადებები და ნიშან-თვისებები გადაეცემა ბავშვს მემკვიდრეობით

რომელი მშობლისგან რა დაავადებები და ნიშან-თვისებები გადაეცემა ბავშვს მემკვიდრეობით
#post_seo_title

შესავალი — ანალიტიკური კომენტარი

მემკვიდრეობითი დაავადებები და გენეტიკით გადაცემული ნიშან-თვისებები წარმოადგენს თანამედროვე მედიცინისა და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ერთ-ერთ ყველაზე ფუნდამენტურ საკითხს, რადგან ისინი განსაზღვრავენ ადამიანის ჯანმრთელობის, განვითარების და სიცოცხლის ხანგრძლივობის მნიშვნელოვან ნაწილს. ოჯახური ისტორია, გენეტიკური ვარიაციები და ქრომოსომული თავისებურებები არა მხოლოდ იდენტობასა და გარეგნობას, არამედ ქრონიკული დაავადებების, ნეიროგანვითარებითი აშლილობებისა და მეტაბოლური დარღვევების რისკს ქმნის [1].

სწორედ ამიტომ გენეტიკური ცოდნის ხელმისაწვდომობა საზოგადოებისთვის არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის მნიშვნელოვანი ინსტრუმენტი, რასაც ემსახურება ისეთი პლატფორმები, როგორებიცაა https://www.sheniekimi.ge და https://www.publichealth.ge, რომლებიც ცდილობენ სამეცნიერო ინფორმაციის ადაპტირებას ფართო აუდიტორიისთვის.

პრობლემის აღწერა

მშობლებისგან შვილზე დაავადებებისა და ნიშან-თვისებების გადაცემა ხდება გენეტიკური მექანიზმების მეშვეობით, თუმცა მოსახლეობის დიდი ნაწილი არ ფლობს სანდო ცოდნას, თუ რა გადადის დედიდან, რა მამიდან და როგორ ვლინდება ეს ბავშვში. ხშირად გენეტიკური დაავადებები არ ვლინდება დაბადებისთანავე და შეიძლება გამოვლინდეს ბავშვობაში, მოზარდობაში ან სიბერეშიც კი.

ქართველი ოჯახებისთვის ეს საკითხი განსაკუთრებულად მნიშვნელოვანია, რადგან ქვეყანაში გენეტიკური კონსულტაცია და პრენატალური დიაგნოსტიკა ჯერ კიდევ შეზღუდული ხელმისაწვდომობის მქონეა, მაშინ როდესაც მემკვიდრეობითი დაავადებები მნიშვნელოვან ტვირთს ქმნის როგორც ჯანდაცვის სისტემისთვის, ისე ოჯახებისთვის.

სამეცნიერო და კლინიკური ანალიზი

ადამიანის ორგანიზმში გენეტიკური ინფორმაცია განლაგებულია 46 ქრომოსომაში, რომლებიც 23 წყვილად არის წარმოდგენილი. თითოეული წყვილიდან ერთი ქრომოსომა მოდის დედისგან, მეორე კი მამისგან. ამ ქრომოსომებზე მოთავსებულია ათასობით გენი, რომლებიც აკოდირებენ ცილებს და განსაზღვრავენ როგორც ფიზიკურ ნიშნებს, ისე დაავადებებისადმი მიდრეკილებას [2].

სასქესო ქრომოსომები — იქსი და იგრეკი — განაპირობებს სქესს და მათზე განლაგებულია მრავალი სქესთან შეჭიდული დაავადება. იქს ქრომოსომაზე განლაგებულია ასობით აქტიური გენი, რის გამოც ბევრი მემკვიდრეობითი დაავადება სწორედ მას უკავშირდება, მათ შორის ჰემოფილია და დალტონიზმი [3].

მიტოქონდრიული დნმ, რომელიც დედისგან გადაეცემა შვილს, ასევე მნიშვნელოვან როლს ასრულებს მეტაბოლურ და ნეირომუსკულურ დაავადებებში. ამიტომ დედის გენეტიკური წვლილი გარკვეულ ასპექტებში უფრო დიდი შეიძლება იყოს [4].

აუტიზმისა და შიზოფრენიის მსგავსი ნეიროგანვითარებითი და ფსიქიატრიული აშლილობები მრავალგენური ბუნებისაა და მათში ასობით გენია ჩართული, რაც ხსნის კლინიკური გამოვლინებების დიდ მრავალფეროვნებას [5].

სტატისტიკა და მტკიცებულებები

მსოფლიოში იშვიათი გენეტიკური დაავადებები საერთო ჯამში მოსახლეობის დაახლოებით ექვსიდან რვა პროცენტს აწუხებს [1]. აუტისტური სპექტრის აშლილობასთან დაკავშირებულია უკვე ექვსასზე მეტი გენური ვარიაცია, რაც მიუთითებს მის კომპლექსურ გენეტიკურ ბუნებაზე [5].

ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის მონაცემებით, ახალშობილთა სკრინინგი იძლევა შესაძლებლობას დროულად გამოვლინდეს ათობით მემკვიდრეობითი მეტაბოლური და ენდოკრინული დაავადება, რაც ამცირებს ინვალიდობისა და ნაადრევი სიკვდილის რისკს [6].

საერთაშორისო გამოცდილება

ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია და აშშ-ის ჯანმრთელობის ეროვნული ინსტიტუტი რეკომენდაციას იძლევიან გენეტიკური კონსულტაციის შეთავაზებაზე ყველა იმ ოჯახისთვის, სადაც აღინიშნება მემკვიდრეობითი დაავადებების ისტორია [6,7].

The Lancet და BMJ რეგულარულად აქვეყნებენ კვლევებს, რომლებიც აჩვენებს, რომ პრენატალური გენეტიკური ტესტირება და ახალშობილთა სკრინინგი მნიშვნელოვნად ამცირებს მძიმე მემკვიდრეობითი პათოლოგიების ტვირთს საზოგადოებაში [8].

საქართველოს კონტექსტი

საქართველოში ახალშობილთა სკრინინგის სახელმწიფო პროგრამა უკვე მოიცავს რამდენიმე მძიმე გენეტიკურ დაავადებას, თუმცა პროგრამის გაფართოება და გენეტიკური კონსულტაციის ხელმისაწვდომობა კვლავ გამოწვევად რჩება.

აკადემიური სივრცეები, როგორიცაა https://www.gmj.ge, მნიშვნელოვან როლს ასრულებს გენეტიკისა და მემკვიდრეობითი დაავადებების კვლევაში, ხოლო ხარისხისა და ლაბორატორიული სტანდარტების დაცვისთვის მნიშვნელოვანია ისეთი სისტემები, როგორიცაა https://www.certificate.ge.

მითები და რეალობა

მითი: ყველა გენეტიკური დაავადება აუცილებლად გამოვლინდება.
რეალობა: ბევრი გენეტიკური ვარიაცია რჩება უსიმპტომოდ ან ვლინდება მხოლოდ გარკვეულ პირობებში [2].

მითი: მხოლოდ მამა ან მხოლოდ დედაა პასუხისმგებელი დაავადებაზე.
რეალობა: უმეტეს შემთხვევაში გენეტიკური დაავადება ორივე მშობლის გენების კომბინაციით ყალიბდება [3].

ხშირად დასმული კითხვები (Q&A)

კითხვა: შეიძლება თუ არა გენეტიკური დაავადების თავიდან აცილება?
პასუხი: რისკის შეფასება შესაძლებელია გენეტიკური ტესტირებით და კონსულტაციით [7].

კითხვა: ყველა აუტიზმი მემკვიდრეობითია?
პასუხი: აუტიზმი უმეტესად გენეტიკური ფაქტორების შედეგია, თუმცა გარემოც მნიშვნელოვან როლს თამაშობს [5].

კითხვა: საჭიროა თუ არა ახალშობილთა სკრინინგი?
პასუხი: დიახ, იგი საშუალებას იძლევა მძიმე დაავადებები გამოვლინდეს სიმპტომებამდე [6].

დასკვნა — საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პერსპექტივით

გენეტიკური მემკვიდრეობა განსაზღვრავს ადამიანის ჯანმრთელობის დიდ ნაწილს, თუმცა ცოდნა და დროული სკრინინგი საშუალებას იძლევა მრავალი რისკი შემცირდეს. საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ამოცანაა უზრუნველყოს გენეტიკური ინფორმაციის ხელმისაწვდომობა, ხარისხიანი დიაგნოსტიკა და ოჯახების მხარდაჭერა, რათა მემკვიდრეობითობა არ იქცეს განაჩენად, არამედ გახდეს მართვადი ფაქტორი.

წყაროები

  1. World Health Organization. Genomics and world health. https://www.who.int
  2. National Institutes of Health. Genetics Home Reference. https://medlineplus.gov/genetics
  3. Nussbaum RL, et al. Thompson & Thompson Genetics in Medicine. Elsevier. https://www.elsevier.com
  4. Wallace DC. Mitochondrial DNA variation. Science. https://www.science.org
  5. Geschwind DH. Autism genetics. Lancet. https://www.thelancet.com
  6. World Health Organization. Newborn screening. https://www.who.int
  7. National Institutes of Health. Genetic counseling. https://www.nih.gov
  8. BMJ. Prenatal genetic testing. https://www.bmj.com

წიწვოვანი ტყით დაფარული აბასთუმნის კლიმატი უებარი საშუალებაა ფილტვების დაავადებათა პროფილაქტიკისთვის

წიწვოვანი ტყით დაფარული აბასთუმნის კლიმატი უებარი საშუალებაა ფილტვების დაავადებათა პროფილაქტიკისთვის.
#post_seo_title

დაბა აბასთუმანი: საქართველოს ყველაზე ცნობილი სამთო-ბალნეოლოგიური კურორტი. მისი უნიკალური ლოკაცია, მდიდარი ბუნება და ჯანმრთელობის სასარგებლო თვისებები  ტურისტებს ძალიან მოსწონთ. წიწვოვანი ტყით დაფარული აბასთუმნის კლიმატი უებარი საშუალებაა ფილტვების დაავადებათა პროფილაქტიკისთვის. აბასთუმანი ცნობილია გამაჯანსაღებელი ჰავითა და გოგირდოვანი წყლებით.

კურორტი ცნობილია თავისი სამთო წყაროებით, გამაჯანსაღებელი ჰავითა და გოგირდოვანი წყლებით.

დაბა აბასთუმანი ქვეყნის ერთერთი ყველაზე ცნობილი სამთობალნეოლოგიური კურორტია. საქართველოს ეს ულამაზესი კურორტი აჭარა-იმერეთის უღელტეხილის ერთ-ერთ ნაწილში, მარადმწვანე ხეობაში მდებარეობს. იგი განლაგებულია მესხეთის ქედის სამხრეთითა და ფერსათის მთის აღმოსავლეთით (.. 1275-1340 .) სიმაღლეზე.

წიწვოვანი ტყით დაფარული აბასთუმნის კლიმატი უებარი საშუალებაა ფილტვების დაავადებათა პროფილაქტიკისთვის. განსაკუთრებით სასარგებლოა გაზაფხულის სეზონი, როდესაც ფიჭვი დამტვერვას იწყებს.

აბასთუმნის ერთ-ერთი მთავარი ღირსშესანიშნაობა ასტროფიზიკური ობსერვატორიაა.

აბასთუმნის ასტროფიზიკური ობსერვატორია მთა ყანობილზე. ზ. დ. 1650 მეტრზე, აბასთუმნიდან 8 კმ-ში. დაარსდა 1932 წელს პროფესორ ევგენი ხარაძის თაოსნობით. ის ყოფილ საბჭოთა კავშირში პირველი სამთო ასტროფიზიკური ობსერვატორია იყო

ობსერვატორია 1932 წლიდან ფუნქციონირებს და ყოფილ საბჭოთა კავშირში პირველი სამთო-ასტროფიზიკური ობსერვატორია იყო. აქ გალაქტიკებს, ვარსკვლავებს, მზის ფიზიკას, მზის სისტემის მცირე სხეულებსა და დედამიწის ზედა ატმოსფეროს იკვლევენ. ობსერვატორიაში სტუმრობა ნებისმიერ მსურველს შეუძლია, რადგან აქ განთავსებულია პატარა მუზეუმი და, რაც მთავარია, შესაძლებლობა გაქვს, ტელესკოპით მთვარეს, სატურნსა და სხვა ციურ სხეულებს დააკვირდე.

აბასთუმანი მშრალი კურორტების რიცხვს მიეკუთვნება. ხეობის თითქმის ვერტიკალურად აზრდილი ფერდობები დაფარულია წიწვოვანი ტყით, რომელშიც ფიჭვი დომინირებს, რომელიც ყვავილობის დროს უებარი სამკურნალო საშუალებაა ფილტვებით ავადმყოფი ადამიანისთვის. აბასთუმნის თერმული წყლების სამკურნალო თვისებებიც საყოველთაოდაა აღირებული.

ისტორიკოსი, გეოგრაფი და კარტოგრაფი ვახუშტი ბაგრატიონი წერდა, რომ ახლანდელი აბასთუმნის ადგილას, ჯერ კიდევ, XIV საუკუნეში ყოფილა მჭიდროდ დასახლებული ქალაქი ოძრხე და არსებობდა სახელგანთქმული სამკურნალო წყლები. XVII საუკუნეში, ოსმალების ბატონობისას, აქ თურქული სტილის აბანო მიუწყვიათ. XIX საუკუნის 30-იან წლებში შესაძლებელი გახდა თერმული სამკურნალო წყლების მეცნიერული შესწავლა. შედეგად, მას აბასთუმნის ქლორნატრიუმსულფატკალციუმიანი ჰიპერთერმული სამკურნალო წყლები ეწოდა და გამოიყენება – რევმატიული, გინეკოლოგიური, დერმატული, ნერვული დაავადებების, ნივთიერებათა ცვლის მოშლილობისას და ქრონიკული წყლულების სამკურნალოდ.

კურორტი აბასთუმანი ზომიერად მშრალი კურორტების რიცხვს მიეკუთვნება. ხეობა დაფარულია წიწვოვანი ტყით, რომელშიც ფიჭვი დომინირებს, გაზაფხულზე ფიჭვი იწყებს ყვავილობას რის შედეგადაც იგი გამოყოფს ეგრედ წოდებულ მტვერს და მიმოიფანტება ჰაერში, სუნთქვის დროს იგი ხვდება ფილტვებში რაც ერთ-ერთი საუკეთესო სამკურნალო საშვალებაა ფილტვებისთვის. ეს ჰაერი შეუდარებელია როგორც სამკურნალოდ ამავდროულად რეაბილიტაციისთვის, სწორედ ამიტომაა აბასთუმანში დასვენება ესეთი მოთხოვნადი, განსაკუთრებით ბავშვებისთვის ვისაც  სუსტი ფილტვები აქვთ. იმის შიში რომ აქ დასვენების დროს ვინმეს გადაედება ფილტვების დავადება არის აფსურდი, რადგან ყველაზე ნაკლები საფრთხე აქ არის ამ დავადების გადადების, გამომდინარე იქიდან რომ ჰაერი აქ შეიცავს დიდი რაოდენობით იზონიაზიდს რაც კლავს ბაქტერიებს.

აბასთუმანი ცნობილია გამაჯანსაღებელი ჰავითა და გოგირდოვანი წყლებით.

მკურნალობის ჩვენებებია:

  • რევმატიული დაავადებების მკურნალობა.
  • გინეკოლოგიური დაავადებების მკურნალობა.
  • დერმატული დაავადებების მკურნალობა.
  • ნერვული დაავადებების მკურნალობა.
  • ნივთიერებათა ცვლის მოშლილობის მკურნალობა.
  • ქრონიკული წყლულების მკურნალობა.
  • ფილტვების ტუბერკულოზის სხვადასხვა ფორმა და მისი თანხლებით მიმდინარე დაავადებები.
  • ტუბერკულოზური ლიმფატები და პლევრიტები.
  • ქრონიკული ბრონქიტი.
  • ბრონქული ასთმის მსუბუქი ფორმები.
  • ფილტვების ტუბერკულოზის სხვადასხვა ფორმა და მისი თანხლებით მიმდინარე დაავადებები
  • ტუბერკულოზური ლიმფატები და პლევრიტები
  •  ქრონიკული ბრონქიტი და ბრონქული ასთმის მსუბუქი ფორმები.

აბასთუმანი ზომიერად მშრალი კურორტების რიცხვს მიეკუთვნება

ხეობის თითქმის ვერტიკალურად აზიდული ფერდობები დაფარულია წიწვოვანი ტყით, სადაც დომინირებს ფიჭვი. ჰაერის ტემპერატურისა და ატმოსფერული წნევის მერყეობა აბასთუმანში სრულიად უმნიშვნელოა. დღისით არ ცხელა, საღამოს კი გრილა. ჰაერის მაქსიმალური ტემპერატურა 37°C, მინიმალური კი -32 C

აბასთუმანში არსებული თერმული წყლების გამო იგი კლიმატურბალნეოლოგიურ კურორტად მიიჩნევა.

აბასთუმნის მიდამოებში არსებობდა ძველი ისტორიული ციხე-ქალაქი ოძრხე, რომელიც ლეგენდარულ მამამთავარს ოძრახოსს აუშენებია. ოძრხემ XV საუკუნემდე იარსება, მას შემდეგ კი დაბად შემორჩა და მეზობლად მდებარე სოფლის – აბასთუმნის სახელი დაერქვა. ძველ ციხეთა ნანგრევების გარდა დღემდე აქ აღარაფერს მოუღწევია.

რით გამოირჩევა მთის ჰავა და რა სარგებლობა მოაქვს მთის კურორტზე დასვენებას?

 მთის კლიმატი – ეს არის სუფთა ჰაერი, მზის, განსაკუთრებით- ულტრაიისფერი სხივების ინტენსიური რადიაცია, დაბალი ბარომეტრიული წნევა და ჟანგბადის გაცილებით მაღალი შემცველობა. ყველა ამ ფაქტორის გამო მთის კლიმატი ახდენს მატონიზებელ და გამაკაჟებელ ეფექტს ადამიანის ორგანიზმზე. განსაკუთრებით უხდება მათ, ვისაც ფილტვებისა და გულის ქრონიკული კომპენსირებული დაავადებები აწუხებს. მთის კლიმატის ბიოლოგიური მოქმედება მრავალფეროვანია: ამშვიდებს და ტონუსს მატებს ნერვულ სისტემას; აუმჯობესებს  სასიცოცხლო პროცესების რეგულაციას (ააქტიურებს ნივთიერებათა ცვლას, სუნთქვის ფუნქციას, სისხლის მიმოქცევასა და საჭმლის მონელებას); ზრდის ორგანიზმის სენშეუვალობას სხვადასხვა დაავადების, მათ შორის- ინფექციური პათოლოგიების მიმართ. ოზონი, რომლითაც მდიდარია მთის ჰაერი: დამღუპველად მოქმედებს ბაქტერიებზე, ვირუსებსა და სოკოებზე; აძლიერებს ჟანგვა-აღდგენით პროცესებს; სწრაფად ამცირებს და ხსნის ინტოქსიკაციის მოვლენებს; აუმჯობესებს მიკროცირკულაციას, რითაც აძლიერებს ქსოვილთა ჟანგბადით გაჯერებას, აღმოფხვრის ჟანგბადოვან შიმშილს; მაღალი ენერგეტიკული დანახარჯის დროს ახდენს ცხიმოვანი რესურსების მობილიზებას. კლიმატური კურორტის ძირითადი სამკურნალო ფაქტორები კლიმატი და ლანდშაფტის თავისებურებები გახლავთ. მთის კლიმატურ კურორტებს იყენებენ ფილტვის ტუბერკულოზის,  ბრონქული ასთმის,  ჰიპოტონიისა და სხვა დაავადებათა სამკურნალოდ. მკურნალობასთან ერთად კურორტს დიდი მნიშვნელობა აქვს სხვადასხვა დაავადების საპროფილაქტიკოდ და ორგანიზმის გასაკაჟებლად.  განსაკუთრებით დიდი მნიშვნელობა აქვს მთის კურორტს ბავშვებისთვის.

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.

 

ნარკომანია – ქრონიკული დაავადება, რომელიც ხასიათდება ნარკოტიკული პრეპარატების გამოყენიებისკენ მიდრეკილებით

ნარკოტიკებთან ბრძოლის სტრატეგია
#post_seo_title

ნარკომანია – ქრონიკული დაავადება, რომელიც ხასიათდება ნარკოტიკული პრეპარატების გამოყენიებისკენ მიდრეკილებით. ეს მდგომარეობა იწვევს ხანგრძლივ და ხშირად შეუქცევად დამოკიდებულებას ნარკოტიკებზე, რაც სერიოზულ ზიანს აყენებს ადამიანის ჯანმრთელობას და ცხოვრების ხარისხს.

ნარკომანია არის სერიოზული დაავადება, რომელიც საჭიროებს დროულ და კომპლექსურ მკურნალობას. სწორი მიდგომები და მხარდაჭერა გაწვდავენ პაციენტებს უკეთესი ცხოვრების პირობებს და ჯანმრთელობის გაუმჯობესებას.
გამოიყოფა ნარკომანიის შემდეგი სტადიები:
·         პირველი სტადია – ფსიქიკური დამოკიდებულება;
·         მეორე სტადია – ფიზიკური დამოკიდებულება;
·         მესამე სტადია – ფსიქიკური პათოლოგიების განვითარება.

მიზეზები
·         სხვა ადამიანების მხრიდან ყურადღების ნაკლებობის და სიმარტოვის განცდა;
·         ცნობიერების გაფართოვების მცდელობა;
·         ცუდი გარემოცვის ზეგავლენა;
·         საკუთარ თავში ეჭვის შეტანა, თავისუფალი ნების არ ქონა;
·         ხშირი დეპრესია.

სიმპტომები
დაავადების სიმპტომებია:
·         კანის სიფერმკრთალე;
·         თვალის გუგების ცლილება (გადიდება ან დაპატარავება);
·         თვალების ჩაწითლება, დაბინდვა;
·         მეტყველების დარღვევა;
·         მადის დაკარგვა და სწრაფად გახდომა;
·         მუდმივი ხველა;
·         მოძრაობის ცუდი კოორდინაცია;
·         არტერიული წნევის მკვეთრი ცვალებადობა;
·         კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის აშლილობა.
·         უმიზეზო აღგზნებულობა, ან მოთენთილობა;
·         შრომისუნარიანობის დაქვეითება;
·         ყველაფრის მიმართ გულგრილობა;
·         მეხსიერების და ყურადღების გაფანტვა;
·         კონცენტრაციის შეუძლებლობა;
·         უძილობა ან გაზრდილი ძილიანობა;
·         ხასიათის სწრაფი ცვლა;
·         გაზრდილი დაღლილობა;
·         ადამიანებთან ურთიერთობის სურვილის არქონა;
·         მოუწესრიგებლობა.

დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკას ატარებს ექიმი-ნარკოლოგი, რისთვისაც ახდენს პაციენტის საერთო დათვალიერებას. დამატებით შეიძლება დაინიშნოს შარდის საერთო ანალიზი.

მკურნალობა
აუცილებელი მკურნალობა მოიცავს:
·         კოდირებას;
·         ფსიქოთერაპიას;
·         კრუნჩხვის საწინააღმდეგო თერაპიას;
·         ჰიპნოზს;
·         სადეზინტოკსიკაციო თერაპია;
·         ანტიდეპრესანტები.

საშიშროება
ნარკომანია განკურნდებადია, მაგრამ მისი უყურადღებოდ დატოვება იწვევს შემდეგი სახის გართულებებს:
·         თრომბოფლებიტი;
·         შიდსი;
·         სეპსისი;
·         აბსცესი;
·         ფლეგმონა;
·         ვენერიული დაავადებები.

პროფილაქტიკა
რეკომენდირებულია:
·         მშობლებმა მუდმივად გააკოტროლონ ბავშვების ცხოვრების წესი და ესაუბრონ მათ;
·         დაავადების დროული დიაგნოსტირება და ფარმაკო-თერაპიის ჩატარება;
·         რეციდივებისა და რემისიების განვითარების დროული შეწყვეტა;
·         განკურნებული პაციენტების სოციალური რეაბილიტაცია.

#drpkhakadze

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
კითხვა 1 / 1
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
Verified by MonsterInsights