სამშაბათი, ივნისი 16, 2026
მთავარი წაკითხვა გვერდი 462

მარბურგის ვირუსის დაავადების (MVD) აფეთქების შესახებ ინფორმაცია გლობალურ შეშფოთებას იწვევს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
მარბურგის ვირუსის დაავადების (MVD) აფეთქების შესახებ ინფორმაცია გლობალურ შეშფოთებას იწვევს
#post_seo_title

მარბურგის ვირუსი: გლობალური ჯანდაცვის სისტემა განგაშში ტანზანიაში ეჭვმიტანილი შემთხვევების შემდეგ

პროფესორ გიორგი ფხაკაძის, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარის მიერ,
ტანზანიის კაგერას რეგიონში ეჭვმიტანილი მარბურგის ვირუსის დაავადების (MVD) აფეთქების შესახებ ინფორმაცია გლობალურ შეშფოთებას იწვევს. გავრცელებული ცნობებით, რვა ადამიანი გარდაიცვალა, ხოლო სიმპტომები მოიცავდა მაღალ სიცხეს, ღებინებას, დიარეას და თვალებიდან სისხლდენას, რაც მარბურგის ვირუსის გამორჩეული ნიშანია (1).
რა არის მარბურგის ვირუსი?
მარბურგის ვირუსი არის იშვიათი, მაგრამ საშიში ჰემორაგიული ცხელება, რომელიც დაკავშირებულია ებოლას ვირუსთან. იგი სწრაფად ვრცელდება და სიკვდილიანობის მაჩვენებელი 24%-დან 88%-მდე მერყეობს, რაც დამოკიდებულია სამედიცინო მომსახურების ხარისხზე (2).
სიმპტომები:
• მაღალი სიცხე და ძლიერი თავის ტკივილი
• ღებინება და დიარეა
• სისუსტე და კუნთების ტკივილი
• სისხლდენა თვალებიდან, ღრძილებიდან და სხეულის სხვა ნაწილებიდან
გადაცემის გზა:
ვირუსი ვრცელდება ინფიცირებული პირების სხეულის სითხეებთან პირდაპირი კონტაქტით, დაბინძურებულ ზედაპირებზე შეხებით ან ინფიცირებული ცხოველების (მაგალითად, ხილის ღამურების) მეშვეობით (3).
ტანზანიის სიტუაციის მიმოხილვა
კაგერას რეგიონში რვა ადამიანის გარდაცვალების შემდეგ, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ (WHO) განგაში გამოაცხადა (4). თუმცა, ტანზანიის ჯანდაცვის უწყებამ აღნიშნა, რომ მარბურგის ვირუსზე ჩატარებული ყველა ტესტი უარყოფითი აღმოჩნდა. მიუხედავად ამისა, აღნიშნული შემთხვევა კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს დაავადებების ადრეული გამოვლენისა და რეაგირების საჭიროებას.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის შეფასება:
„მსგავსი შემთხვევები გვახსენებს, რამდენად მნიშვნელოვანია ძლიერი და მაღალი ხარისხის ჯანდაცვის სისტემების არსებობა. მარბურგის ვირუსი არის საშიში ინფექცია, რომელიც სწრაფ მოქმედებას და გლობალურ თანამშრომლობას მოითხოვს.“
საერთაშორისო აკრედიტაციის როლი
მარბურგის ვირუსის მსგავსი შემთხვევები გვიჩვენებს, რომ ჯანდაცვის სისტემის მზადყოფნა გადამწყვეტია პაციენტების უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად. Accreditation Canada-ის მსგავსი საერთაშორისო აკრედიტაციები ხელს უწყობს ჯანდაცვის დაწესებულებების მომზადებას კრიზისულ სიტუაციებში.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„საერთაშორისო სტანდარტებით სერტიფიცირება არ არის მხოლოდ ფორმალური პროცესი. ეს არის პაციენტებისა და ექიმებისთვის უსაფრთხოების გარანტია, რომელიც უზრუნველყოფს სწორ რეაგირებას კრიზისულ სიტუაციებზე.“
გლობალური გაკვეთილები საქართველოსთვის
ტანზანიის მსგავსი სიტუაციები საქართველომ უნდა გამოიყენოს როგორც გაკვეთილი. ჯანდაცვის ინსტიტუტმა უნდა გააძლიეროს დაავადებების მონიტორინგი, ასევე კლინიკების საერთაშორისო სტანდარტებთან შესაბამისობა. მარბურგის ვირუსის მსგავს დაავადებებზე სწრაფი რეაგირება შეიძლება მნიშნელოვანი აღმოჩნდეს ქვეყნის ჯანდაცვის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად.
დასკვნა
მარბურგის ვირუსის ეჭვმიტანილი შემთხვევები მიგვითითებს, რამდენად მნიშვნელოვანია გლობალური თანამშრომლობა და ძლიერი ჯანდაცვის სისტემები. პროფესორი გიორგი ფხაკაძე ხაზს უსვამს ჯანდაცვის ხარისხის გაუმჯობესების აუცილებლობას, რაც პაციენტების უსაფრთხოებასა და საზოგადოების ჯანმრთელობას უზრუნველყოფს.
ლიტერატურა
1. Daily Mail. Warning over ‘eye-bleeding disease’ that killed eight in Tanzania. Available from: https://www.dailymail.co.uk/health/article-14291237
2. Centers for Disease Control and Prevention. Marburg Virus Disease. Available from: https://www.cdc.gov/vhf/marburg/index.html
3. World Health Organization. Marburg virus disease fact sheet. Available from: https://www.who.int/…/fact…/detail/marburg-virus-disease
4. Reuters. Tanzania says no sign of Marburg outbreak in the country. Available from: https://www.reuters.com/…/tanzania-says-no-sign-marburg…
5. Accreditation Canada. Why accreditation matters. Available from: https://accreditation.ca
@highlight
@[61552603185704:2048:SheniEkimi.ge • http://xn--podalbard8ewa.ge/]
@[61554408115760:2048:SheniAmbebi.ge • http://xn--lodcajcveug2j.ge/]

ახალი იმედი HIV-ის წინააღმდეგ: ვაქცინაციის გარღვევა

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ახალი იმედი HIV-ის წინააღმდეგ: ვაქცინაციის გარღვევა
#post_seo_title

ახალი იმედი HIV-ის წინააღმდეგ: ვაქცინაციის გარღვევა

პროფესორ გიორგი ფხაკაძის, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის თავმჯდომარის ავტორობით,
HIV-ით გამოწვეული გლობალური პანდემია ერთ-ერთი უმთავრესი გამოწვევაა საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისთვის. მიუხედავად იმისა, რომ თანამედროვე მედიცინამ მიაღწია პროგრესს დაავადების მართვაში, ინფექციის პრევენციისთვის ეფექტური ვაქცინის შექმნა ჯერ კიდევ ოცნებად რჩება. თუმცა, ამერიკის Duke-ის უნივერსიტეტის მკვლევართა გუნდმა შესაძლოა გარღვევა მოახდინოს და ახლო მომავალში ჩვენ ვაქცინაციის ახალ ეპოქაში შეგვიყვანოს.
რატომ არის HIV-ის ვაქცინა აუცილებელი?
დღეისათვის მსოფლიოს მასშტაბით 38 მილიონზე მეტი ადამიანი ცხოვრობს HIV-ით (1). მიუხედავად იმისა, რომ ანტირეტროვირუსული თერაპია (ART) ეფექტურად ამცირებს ვირუსის გავრცელებას, ის ვერ უზრუნველყოფს ინფექციის სრულ განკურნებას და საჭიროებს მუდმივ, სიცოცხლის ბოლომდე მკურნალობას.
სწორედ აქ იკვეთება ვაქცინის საჭიროება. ეფექტური ვაქცინა შესაძლებლობას მოგვცემს:
• პირადი დაცვის გაუმჯობესება: ვაქცინა უზრუნველყოფს ვირუსის პრევენციას და გვიცავს ინფექციისგან.
• ჯანდაცვის სისტემების განმტკიცება: ვაქცინა ხელს შეუწყობს რესურსების დაზოგვას და სერვისების უფრო თანაბარ განაწილებას.
• გლობალური ეპიდემიის შეჩერება: ვაქცინა ეფექტურად გააჩერებს ახალი შემთხვევების გავრცელებას და ხელს შეუწყობს ვირუსის საბოლოოდ აღმოფხვრას.
მეცნიერული გარღვევა: როგორ მუშაობს ახალი ვაქცინა?
Duke-ის უნივერსიტეტის მკვლევარებმა შექმნეს ვაქცინის პროტოტიპი, რომელიც აუმჯობესებს იმუნურ სისტემას ისე, რომ იგი გამოიმუშავებს ე.წ. „გლობალურად ნეიტრალიზებელ ანტისხეულებს“. ეს ანტისხეულები უნიკალურია, რადგან შეუძლიათ HIV-ის სხვადასხვა შტამის განეიტრალება და ვირუსის გაუვნებელყოფა (2).
ლაბორატორიული კვლევები ჩატარდა თაგვებზე, სადაც ვაქცინამ აჩვენა შემდეგი შედეგები:
1. იმუნური უჯრედების აქტივაცია: ვაქცინა ეფექტურად ააქტიურებს იმ პრეკურსორ უჯრედებს, რომლებიც ქმნიან ნეიტრალიზებელ ანტისხეულებს.
2. ანტისხეულების მწარმოებელი პროცესის დაწყება: ეს მნიშვნელოვანი ნაბიჯია იმუნური სისტემის სრულყოფილი პასუხის ჩამოსაყალიბებლად.
3. იმუნური აქტივაციის მნიშვნელოვანი დონე: მიღწეული შედეგები ვაქცინის ეფექტურობის საფუძვლიან პრინციპებზე მიუთითებს.
გლობალური პერსპექტივა და საქართველოს მდგომარეობა
გლობალური მონაცემებით, ყოველწლიურად 1.5 მილიონი ახალი შემთხვევა რეგისტრირდება HIV-ის ინფექციის (1). საქართველოში 2024 წლის მონაცემებით, რეგისტრირებული შემთხვევების რიცხვი 11,000-ს უახლოვდება, რაც აჩვენებს, რომ პრობლემას ეროვნულ დონეზეც სჭირდება განსაკუთრებული ყურადღება (3).
„HIV-ის ვაქცინა, თუ წარმატებით გაივლის კლინიკურ გამოცდებს, შესაძლებელს გახდის დაავადების ეპიდემიის შეჩერებას, განსაკუთრებით ისეთ ქვეყნებში, სადაც რესურსები შეზღუდულია,“ – აღნიშნავს პროფესორი გიორგი ფხაკაძე.
რატომ არის ეს გარღვევა მნიშვნელოვანი საქართველოსთვის?
საქართველო, როგორც რეგიონში ერთ-ერთი ლიდერი ჯანდაცვის რეფორმებში, უნდა მოემზადოს ახალი ვაქცინის დანერგვისთვის. პროფესორ გიორგი ფხაკაძის თქმით: „საქართველოს შეუძლია გახდეს რეგიონში პირველი ქვეყანა, რომელიც წარმატებით დანერგავს HIV-ის პრევენციის თანამედროვე მიდგომებს და ამით მნიშვნელოვნად გააუმჯობესებს საზოგადოებრივ ჯანმრთელობას.“
რას ველით მომავალში?
მიუხედავად იმედისმომცემი შედეგებისა, წინ გრძელვადიანი კვლევები და კლინიკური ცდებია, რომლებიც დაადასტურებს ვაქცინის უსაფრთხოებას და ეფექტურობას ადამიანებში.
დასკვნა
HIV-ის პრევენციის მიმართულებით პროგრესი გვიჩვენებს, თუ რამდენად მნიშვნელოვანია მეცნიერებაში ინვესტირება. საქართველო, როგორც მუდმივად განვითარებადი ქვეყანა ჯანდაცვის სფეროში, უნდა მოემზადოს ამ ინოვაციური მიდგომების მისაღებად. პროფესორი გიორგი ფხაკაძე და საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტი მზად არიან მხარი დაუჭირონ ამ პროცესს.
ლიტერატურა
1. UNAIDS. Global HIV Statistics – Fact Sheet. Available from: https://www.unaids.org/en/resources/fact-sheet.
2. Saunders KO, Wiehe K, Tian M, et al. Progress in eliciting broadly neutralizing antibodies to HIV-1. Current Opinion in HIV and AIDS. 2021;16(4):211-221.
3. საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი. მონაცემები 2024 წლისთვის.
4. Duke University Human Vaccine Institute. [Press Release]. 2025.
5. World Health Organization. HIV/AIDS. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hiv-aids.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძეზე:
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის გამორჩეული ლიდერია, რომლის საქმიანობა მოიცავს ხარისხიანი ჯანდაცვის ადვოკატირებას და მოსახლეობის ჯანმრთელობის გაუმჯობესებას. მისი ხელმძღვანელობით, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტმა მრავალი ინოვაციური პროექტი განახორციელა, რაც ქვეყნის ჯანდაცვის სისტემის გაძლიერებას ემსახურება.
@[61552603185704:2048:SheniEkimi.ge • http://xn--podalbard8ewa.ge/]
@[61554408115760:2048:SheniAmbebi.ge • http://xn--lodcajcveug2j.ge/]

 მარბურგის ცხელება მწვავე ვირუსული ჰემორაგიული ინფექციაა, რომელიც მკურნალობის გარეშე, როგორც წესი,  ფატალურად მთავრდება

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
 მარბურგის ცხელება მწვავე ვირუსული ჰემორაგიული ინფექციაა, რომელიც მკურნალობის გარეშე, როგორც წესი,  ფატალურად მთავრდება
#post_seo_title

მარბურგის ცხელება

1.ზოგადი მიმოხილვა– მარბურგის ცხელება მწვავე ვირუსული ჰემორაგიული ინფექციაა, რომელიც მკურნალობის გარეშე, როგორც წესი,  ფატალურად მთავრდება. ამ დაავადების დიდი აფეთქებები დიწყო ერთდროულად მარბურგში, ფრანკფურტში (გერმანია) და ბელგრადში (სერბია) 1967 წელს. ეს აფეთქებები უკავშირდებოდა ლაბორატორიულ საქმიანობას, რომელშიც იყენებდნენ უგანდიდან შეყვანილ მწვანე მაიმუნებს (Cercopithecus aethiops). შემდგომში დაფიქსირდა აფეთქებები და სპორადული შემთხვევები ანგოლაში, კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, სამხრეთ აფრიკაში (პაციენტი ავად გახდა ზიმბაბვეში მოგზაურობის შემდეგ) და უგანდაში. სიკვდილიანობა ამ აფეთქებების დროს მერყეობდა  24%-დან 88%-მდე.

მარბურგის ცხელების გამომწვევი ენათესავება ებოლას ვირუსს. ეს ორი დაავადება კლინიკურად მსგავსია, ორივე იშვიათია, აქვთ უნარი გამოიწვიონ დიდი აფეთქება, ახასიათებთ მაღალი ლეტალობა.

საქართველოში მარბურგის ცხელების არც ერთი შემთხვევა არ დაფიქსირებულა. დაავადების გავრცელების რისკი უპირატესად დაკავშირებულია ადამიანთა დაავადების საერთაშორისო გავრცელებასთან და არ უკავშირდება ვირუსის ცირკულაციას ველურ გარემოში.

 2. გამომწვევი აგენტი – მარბურგის ვირუსი ფილოვირუსების (Filoviridae)  ოჯახის წევრია.

 3. მიზეზები/ძირითადი რისკის ფაქტორები – სამედიცნო პერსონალი და ის პირები, რომლებიც უვლიან მარბურგის ცხელების მქონე პირებს, არიან ინფიცირების მაღალი რისკის ქვეშ, რადგანაც არსებობს ალბათობა იმისა, რომ ისინი კონტაქტში შევლენ დაავადებული პირის სისხლთან და/ან სხვა ბიოლოგიურ სითხეებთან; ადამიანებში დაავადების გარცელება შესაძლებელია დაავადებულ გარეულ ცხოველებთან (ღამურები და პრიმატები)  კონტაქტის შედეგადაც.

 4. რეზერვუარი – დაავადების ბუნებრივი რეზერვუარი უცნობია, თუმცა სამეცნიერო მონაცემებზე და სხვა მსგავსი მიმდინარეობის მქონე დაავადებების გავრცელების და გადაცემის გზების შესწავლის შედეგად მკვლევარები მივიდნენ დასკვნამდე, რომ ადამიანები ინფიცირდებიან დაავადებულ ცხოველებთან კონტაქტის შედეგად. მარბურგის ცხელების გადამტანებად მიიჩნევიან ღამურები (სახეობა Rousettus aegyptiacus, ოჯახი Pteropodidae). ასევე არის მოსაზრება, რომ ამ სახეობისა და მარბურგის ვირუსის გავრცელების არეალი ემთხვევა.

ეს ვირუსი ასევე აღმოჩენილია მწვანე მაიმუნებში (Cercopithecus aethiops) და ღორებში. აფეთქების დროს ღორის ფერმები მოითხოვს განსაკუთრებულ ყურადღებას, რადგან ისინი შეიძლება გახდნენ ინფექციის დამატებითი წყაროები.

 5. გადაცემის გზები – ადამიანიდან ადამიანზე გადაცემა ხდება პირდაპირი ან დაუცველი კონტაქტით დაავადებული ადამიანის სისხლის და/ან სხვა ბიოლოგიური სითხეების დაზიანებულ კანთან ან ლორწოვანთან პირდაპირი კონტაქტის შედეგად; კონტამინირებულ საგნებთან (მაგ. ნემსები) კონტაქტის შედეგად; ინფიცირებულ ღამურებთან (Rousettus aegyptiacus), პრიმატებთან კონტაქტისას; მარბურგის ცხელებისაგან გამოჯანმრთელებულ მამაკაცთან სქესობრივი კონტაქტისას.

 6. ინკუბაციური პერიოდი – 2-21 დღე.

 7.გადამდებლობის პერიოდი – ზოგიერთ ვირუსს ახასიათებს გამოჯანმრთელების შემდგომ  ადამიანის ორგანიზმის სხვადასხვა ნაწილში დაგროვება/აკუმულირება (სათესლეები, თვალები, თავზურგტვინის სითხე), ასეთი ვირუსების რიცხვს მიეკუთვნება მარბურგის ვირუსიც. ამ დროისთვის არაა დადგენილი თუ რამდენხანს ცოცხლობს ვირუსი გამოჯანმრთელებული ადამიანის ორგანიზმში.

 8.მიმღებლობა – ზუსტი მონაცემები არ არსებობს.

 9.კონტროლის ღონისძიებები:

ა) პრევენციული ღონისძიებები :

ü  აუცილებელია პირადი ჰიგიენის დაცვა;

ü  სისხლთან და სხვა ბიოლოგიურ სითხეებთან კონტაქტისგან თავის არიდება;

იმ რიტუალებისგან თავის არიდება, რომლებიც ითვალისწინებენ გვამთან შეხებას;

ü  ცხოველებთან ან უმ ხორცთან კონტაქტისგან თავის არიდება;

ü  იმ სამედიცინო დაწესებულებებისგან თავის არიდება, სადაც მარბურგის ცხელების  მქონე პირებს მკურნალობენ;

ü  იმ შემთხვევაში, თუ პირს აღენიშნება ცხელება, ძლიერი ტკივილი კუნთებში, ზოგადი სისუსტე, ინტენსიური თავისა და ყელის ტკივილი, პირღებინება, დიარეა, გამონაყარი მთელ სხეულზე, სასურველია დაუყოვნებლივ მიმართოს ექიმს. ექიმთან მიმართვამდე მინიმუმამდე უნდა შემცირდეს სხვა ადამიანებთან კონტაქტი;

ü  ეპიდაფეთქების ზონიდან დაბრუნების შემდეგ, 21 დღის განმავლობაში, განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცეს ჯანმრთელობის მდგომარეობას. განსაკუთრებით იმ შემთხვევაში, თუ პირს შესაძლო კონტაქტი ჰქონდა სისხლთან ან სხვა ბიოლოგიურ სითხეებთან.

 

ბ) პაციენტის და კონტაქტების კონტროლი – შესაძლო შემთხვევის გამოვლენისას, ჯანდაცვის მუშაკი უნდა მოქმედებდეს ისე, როგორც უკვე  მარბურგის ცხელების დადასტურებულ შემთხვევასთან, რომელიც მოიცავს:

ü  შესაძლო შემთხვევის მოთავსება უნდა მოხდეს ცალკე ოთახში ან იმ ტერიტორიაზე, სადაც მოთავსებულები არიან სხვა შესაძლო შემთხვევები. ეს უნდა მოხდეს იზოლირებულად იმ პაციენტებისგან, რომელთაც უკვე დადასტურებული აქვთ მარბურგის ცხელება.

ü  დაუყოვნებლივ უნდა მოხდეს შეტყობინება  დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრში;

ü  უნდა მოხდეს ყველა პირის მოკვლევა, რომელსაც შესაძლოა კონტაქტი ჰქონოდა საეჭვო პაციენტთან ან მის გამონაყოფებთან და უნდა განხორციელდეს მონიტორინგი იდენტიფიცირებულ კონტაქტებთან (ცხელება და ადრეული სომპტომები); უნდა მოხდეს ნარჩენების დატოვება იზოლირებულ ტერიტორიაზე, სანამ არ მოხდება მათი დეკონტამინაცია შესაბამისი წესების დაცვით, მათ შორის სასაზღვრო პუნქტზე.

ü  პაციენტის ნიმუშის მიწოდება და ტრანსპორტირება უნდა მოხდეს საშიში ტვირთის ტრანსპორტირების საერთაშორისო პროცედურების დაცვით.

 

გ) ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებები

პაციენტის განთავსება

  • პაციენტი უნდა განთავსდეს იზოლირებულად ცალკე დახურულ პალატაში, რომელსაც ექნება ცალკე სველი წერტილი;
  • უნდა იწარმოოს პაციენტთან შემსვლელთა სია.

სამედიცინო მუშაკებისთვის უსაფრთხოების ზომების დაცვა:

  • პაციენტთან შემსვლელ სამედიცინო მუშაკს სულ მცირე აუცილებლად უნდა ეკეთოს: ხელთათმანი, უნდა ეცვას უნიფორმა (სითხის გაჟონვისგან დაცული და ჰერმეტული), თვალის დამცავი საშუალება და პირზე ასაფარებელი ნიღაბი;
  • პირადი დაცვის აღჭურვილობა (PPE) უნდა შეიცავდეს (სისხლის, ლორწოს, ნარწყევის ან ფეკალური ნაწილაკებთან კონტაქტის შემთხვევაში) ორმაგ ხელთათმანებს, ერთჯერად ბახილებს და რეზინის შესაბამის ფეხსაცმელს;
  • სამედიცინო მუშაკებმა ხშირად უნდა ჩაიტარონ ხელის ჰიგიენა პირადი დაცვის აღჭურვილობის გამოყენებამდე და გამოყენების შემდგომ, მ.შ. ხელთათმანების.

პაციენტის მოვლის აღჭურვილობა:

  • პაციენტისათვის პერსონალურად გამოყენებადი ერთჯერადი სამედიცინო მოწყობილობები;
  • მრავალჯერადი მოწყობილობები, რომლებიც დეზინფიცირდება;
  • ნემსის და წვეტიანი იარაღების ლიმიტირებული გამოყენება;
  • ყველა გამოყენებული ნემსი თუ წვეტიანი იარაღი უნდა იყოს განსაკუთრებულად უსაფრთხოდ უტილიზებული (ერთჯერად – დახურულ კონტეინერებში);
  • არ უნდა იქნას გამოყენებული აეროზოლების წარმომქმნელი პროცედურები.

ტრანსპორტირება

  • მარბურგის ცხელებით დაავადებული ადამიანის გადაყვანის შემთხვევაში, ტრანსპორტირება უნდა მოხდეს სპეციალური სატრანსპორტო საშუალებით, როგორიცაა სათანადოდ აღჭურვილი თვითმფრინავი (საჰაერო სასწრაფო დახმარების თვითმფრინავები), სათანადოდ აღჭურვილი სასწრაფო დახმარების მანქანა.

დ) ბუნებრივი მოვლენების ზეგავლენა – არ შეესაბამება

 

ე) საერთაშორისო ღონისძიებები – მარბურგის ცხელება ექვემდებარება ჯანმრთელობის საერთაშორისო წესებით (IHR 2005) სასწრაფო შეტყობინებას. ნებისმიერი უწყება ვალდებულია ამ დაავადებაზე ეჭვის მიტანის შემთხვევაში შეატყობინოს ქვეყნის ჯსწ-ის ეროვნულ კოორდინატორს (დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი), რომელიც თავის მხრივ, უზრუნველყოფს სასწრაფო შეტყობინების გაგზავნას ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის საკონტაქტო პუნქტთან.

მალარია მსოფლიოში საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ერთ-ერთ ძირითად პრობლემას წარმოადგენს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
მალარია მსოფლიოში საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ერთ-ერთ ძირითად პრობლემას წარმოადგენს
#post_seo_title

მალარია

ზოგადი მიმოხილვა: მალარია მსოფლიოში საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ერთ-ერთ ძირითად პრობლემას წარმოადგენს და გლობალური კლიმატური ცვლილებების, მოსახლეობის მზარდი მიგრაციისა და ტვირთბრუნვის მატების ფონზე სულ უფრო მეტი ქვეყნისათვის ხდება პრობლემა. ამჟამად მალარიაზე ენდემურია ასზე მეტი ქვეყანა.
ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის მონაცემებით, ყოველწლიურად მალარიით ავადდება 200 მილიონამდე ადამიანი და მათ შორის 660000 (უმეტესად აფრიკის კონტინენტზე საჰარის უდაბნოს სამხრეთით მდებარე ქვეყნებში) ამ დაავადებისაგან კვდება.
მალარიის 5 ფორმიდან ყველაზე გავრცელებულია ტროპიკული და სამდღიური
მალარია, თუმცა სხვადასხვა ქვეყანაში სხვადასხვა ინტენსივობით. მაგალითად
ავღანეთში აღრიცხული მალარიის შემთხვევების 80% მოდის სამდღიურ მალარიაა,
ხოლო 20% ტროპიკული. აფრიკის კონტინენტზე სახარის სამხრეთით მდებარე
ქვეყნებში შემთხვევების თითქმის 100% ტროპიკული მალარიაა.
მალარია ძველი დროიდან ფართოდ იყო გავცელებული საქართველოშიც,
წარმოადგენდა საშიშროებას ეროვნული უსაფრთხოებისათვის, იწვევდა მაღალ
სიკვდილიანობას და ქვეყანას აყენებდა უზარმაზარ ეკონომიურ დანაკარგებს. გასული
საუკუნის ოციან წლებში კოლხეთის დაბლობსა (დასავლეთ საქართველო) და ალაზნის
ველზე (აღმოსავლეთ საქართველო) მოსახლეობის დაახლოებით 30% იყო
დაავადებული მალარიით. დაავადების შემთხვევების დიდი ნაწილი ლეტალურად
სრულდებოდა. ასევე ფართოდ იყო გავრცელებული ტროპიკული მალარიაც, რომელიც
როგორც ადგილობრივი (ენდემური) დაავადება ლიკვიდირებულია 1954 წლიდან და
ამჟამად რეგისტრირდება მხოლოდ აზია-აფრიკის ქვეყნებიდან შემოტანილი
შემთხვევები. სამდღიური მალარია, როგორც ადგილობრივი გავრცელების დაავადება
1970 წლისათვის აღმოფხვრის შემდგომ, 1996 წლიდან კვლავ აღმოცენდა (ძირითადად
აღმოსავლეთ საქართველოში აზერბაიჯანთან მოსაზღვრე რაიონებში). ამჟამად
საქართველო მალარიის ელიმინაციის სტადიაშია. დღეს ჩვენი ქვეყნის მთავარი მიზანია
მალარიისგან თავისუფალი ქვეყნის სტატუსის შენარჩუნება.
გამომწვევი აგენტი: მალარია-ინფექციურ დაავადებათა ჯგუფია, რომელსაც იწვევს
უმარტივესი სისხლის Plasmodium-ის გვარის პარაზიტები. მათი გადაცემა ბუნებრივ
პირობებში Anopheles-ის გვარის მდედრი კოღოების კბენის შედეგად ხდება. ადამიანის
მალარიით დაავადებას იწვევს plasmodium-ის 5 სახეობა: სამდღიური მალარია,
რომლის გამომწვევია Plasmodium vivax, ტროპიკული მალარია – გამომწვევი Plasmodium
falciparum, ოთხდღიური მალარია – გამომწვევი Plasmodium malariae, ოვალე მალარია
გამომწვევი Plasmodium ovale და Plasmodium knowlesi-ით გამოწვეული მალარია. ეს
უკანასკნელი ახლახანს იქნა აღმოჩენილი ინდოჩინეთის ნახევარკუნძულზე.
მნიშვნელოვანი ეპიდემიური როლი ენიჭება ტროპიკულსა Plasmodium falciparum და
სამდღიურ მალარიას Plasmodium vivax.
მიზეზები/ძირითადი რისკის ფაქტორები: მალარია ბუნებრივ-ენდემური დაავადებაა.
მისი გავრცელება შეზღუდულია ბუნებრივი ფაქტორების მიერ. იგი გვხვდება მხოლოდ
იმ რეგიონებში, სადაც არსებობს მისი განვითარებისათვის (გამრავლება-გავრცელება)
საჭირო ყველა პირობა. ასეთ ადგილებს მალარიოგენურს უწოდებენ. მალარიის
განვითარებისათვის ხელშემწყობი პირობები განსხვავებულია და შესაბამისად
ტრანსმისიის (გადატანის) ხარისხიც სხვადასხვაა. კერძოდ, ტერიტორიის
მალარიოგენურობის განმსაზღვრელი პირობები შემდეგია:
 ტემპერატურა, რომელიც ხელს უწყობს გადამტანში (კოღო Anopheles)
პარაზიტის სპოროგონიის (პარაზიტის სქესობრივი მომწიფების სტადია)
პროცესის დასრულებას.
 ტერიტორიაზე Anopheles-ის გვარის კოღოების არსებობა, რომელთაც უნარი აქვთ
მიიღონ მალარიის გამომწვევები.
 მოცემულ ტერიტორიაზე მდედრი Anopheles-ისათვის ხელსაყრელი პირობები,
რათა მიაღწიოს ზრდასრულ ასაკს და გახდეს ეპიდემიოლოგიურად საშიში.
 მდედრი კოღოების ადამიანთან კონტაქტის (კბენის) შესაძლებლობა.
 ტერიტორიაზე მოსახლეობის არსებობა.
ტერიტორიის მალარიოგენურობა ფორმირდება, მხოლოდ ზემოთ ჩამოთვლილი
პირობების კომპლექსით. ტერიტორიის მალარიოგენურობის განმსაზღვრელ უმთავრეს
პირობას წარმოადგენს: მოცემულ ტერიტორიაზე მდედრი Anopheles-ისათვის
ზრდასრულ ასაკამდე მისაღწევი ხელსაყრელი პირობები და მისი ადამიანებთან
კონტაქტის შესაძლებელობლობა.

მალარია

ზოგადი ბაქტერიოლოგიური ლაბორატორია ახორციელებს სადიაგნოსტიკო და კვლევით საქმიანობას პარაზიტულ, სოკოვან  და სხვადასხვა გრამ დადებით და გრამ უარყოფითი აერობულ თუ ანაერობულ პათოგენებზე,

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ლუგარის სჯ ცენტრის ბიოუსაფრთხოების და განსაკუთრებით საშიში პათოგენების დეპარტამენტის ზოგადი ბაქტერიოლოგიური ლაბორატორია
#post_seo_title

ლუგარის სჯ ცენტრის ბიოუსაფრთხოების და განსაკუთრებით საშიში პათოგენების დეპარტამენტის ზოგადი ბაქტერიოლოგიური ლაბორატორია

ზოგადი ბაქტერიოლოგიური ლაბორატორია ახორციელებს სადიაგნოსტიკო და კვლევით საქმიანობას პარაზიტულ, სოკოვან  და სხვადასხვა გრამ დადებით და გრამ უარყოფითი აერობულ თუ ანაერობულ პათოგენებზე, როგორიცაა Enterobacteriaceae, non-Enterobacteriaceae, Salmonella spp, Shigella spp, Clostridium spp, Campilobacter spp, Acinetobacter spp, Staphylococcus spp, Strepococcus spp, Nieseria spp, Bartonella spp, Klebsiella spp და ა.შ.

ლაბორატორიის ძირითადი ფუნქციებია: დაავადების გამომწვევი მიკროორგანიზმების (ბაქტერიები, სოკოები, უმარტივესები) დიაგნოსტიკა, მორფოლოგიის, კულტურალური თვისებების, ბიოქიმიის  შესწავლა; მიკროორგანიზმების მგრძნობელობის შესწავლა ანტიბიოტიკების და სადეზინფექციო პრეპარატების მიმართ;

ლაბორატორია წარმოადგენს ეპიდზედამხედველობის პროგრამის მნიშვნელოვან ნაწილს; მონაწილეობს ნოზოკომიური და დიარეული ინფექციების კვლევის  და მალარიის ეპიდზედამხედველობის პროგრამებში, ასევე ხარისხის კონტროლი.

ლაბორატორიაში კლინიკურ და გარემო ნიმუშების კვლევაზე გამოყენებულია კვლევის შემდეგ მეთოდები:

– ბაქტერიოსკოპია;

– ბაქტერიოლოგია, მიკრობის ინდიკაცია/იდენტიფიკაცია;

– სეროტიპირება;

– ანტიბიოტიკომგრძნობელობის განსაზღვრა -აგარში დიფუზიის 2 მეთოდით (კირბი ბაუერის დისკო დიფუზია); MIC-მონიმალური მაინჰიბირებელი კონცენტრაციის განსაზღვრა E-ტესტით;  ანტიბიოტიკომგრძნობელობის განსაზღვრა ხდება CLSI და EUCAST სტანდარტებით;

– მიკროსკოპია პარაზიტულ გამომწვევებზე.

ლაბორატორია ჯანმოს მხარდაჭერით ახორციელებს  რეფერენს ლაბორატორიის ფუნქციას ანტიმიკრობული რეზისტენტობის სფეროში ქვეყნის მასშტაბით (ამ ეტაპზე ჩართულია 11 წამყვანი კლინიკა).

ლაბორატორიას ჯანმოსგან მინიჭებული აქვს აკრედიტაცია დიფთერიაზე. ასევე, ყოველწლიურად მონაწილეობს ჯანმოს გარე ხარისხის კონტროლის პროგრამაში – Salmonella/Shigella , Haemophilus influenzae, Neisseria meningitidis , Streptococcus pneumoniae, მალარია და AMR.

ლაბორატორია მონაწილეა რამდენიმე სამეცნიერო კვლევითი პროექტის:

ISTC/BTEP #G-1759p  ”Epidemiology of Clostridium difficile–associated disease in Georgia”

ISTC/BTEP #G-1683p “Distribution and diversity of Bartonella pathogens among people and animals in Georgia and evaluation of factors associated with the emergence of bartonellosis”

ISTC/BTEP #G-2099p “Molecular Epidemiology of Toxigenic Escherichia coli in country of Georgia”

ISTC/BTEP #G-1462p “Establishment of national sentinel-site, laboratory-based Salmonella surveillance system and outbreak response capacity for enhanced control of food borne disease in the Republic of Georgia”

ISTC/BTEP #G-2175p “Genotype-phenotype characterization and toxin study of archival and newly isolated Georgian Clostridium botulinum strains “

Proof-of-Principale Study (WHO surveillance project on AMR)

CBR  GG21 –  “Human  Disease  Epidemiology  and Surveillance of Especially   Dangerous   Pathogens   in   Georgia”,   2014-2017. USAMRIID,   Walter   Reed Army Institute of Research (WRAIR)

პერსონალი

ლაბორატორიაში მუშაობს 12 გამოცდილი/კვალიფიციური კადრი, მათ შორის სამს მინიჭებული აქვს სამეცნიერო ხარისხი მედიცინაში.

ლაბორატორიის ბაზაზე მუშავდება ორი სადოქტორო ნაშრომი შიგა-ტოქსისინის მაპროცედურებელ E.coli-ზე (STEC).

პუბლიკაციები/აბსტრაქტები

ლაბორატორიის ბაზაზე სხვადასხვა პერიოდში გამოქვეყნებულია 37 სამეცნიერო პუბლიკაცია და 14 აბსტრაქტი.

ლუგარის სახელობის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის კვლევითი ცენტრი დაავადებათა ქვეყნის ლაბორატორიული ქსელის უმაღლესი დონის დაწესებულებაა

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ლუგარის სახელობის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის კვლევითი ცენტრი დაავადებათა ქვეყნის ლაბორატორიული ქსელის უმაღლესი დონის დაწესებულებაა
#post_seo_title

რიჩარდ ლუგარის სახელობის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის კვლევითი ცენტრი

რიჩარდ ლუგარის სახელობის საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის კვლევითი ცენტრი დაავადებათა კონტროლის და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის უახლეს შენობაა, რომელიც სრულ ექსპლუატაციაში 2013 წლის აგვისტოში შევიდა. ლუგარის ცენტრი დაავადებათა ქვეყნის ლაბორატორიული ქსელის უმაღლესი დონის დაწესებულებაა, რომელიც წარმოადგენს საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სისტემის რეფერალურ ლაბორატორიას.
ცენტრის მშენებლობა დაიწყო 2004 წელს, აშშ – საქართველოს მთავრობებს შორის 1997 წელს ხელმოწერილი ჩარჩო ხელშეკრულების  და 2002 წელს  აშშ თავდაცვის დეპარტამენტსა და საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს შორის გაფორმებული შეთანხმების „ბიოლოგიური იარაღის განვითარებასთან დაკავშირებული ექნოლოგიების, პათოგენების და გამოცდილების გავრცელების თავიდან აცილების სფეროში თანამშრომლობის შესახებ“, საფუძველზე.
ამ შეთანხმების ფარგლებში, ბოლო 13 წლის განმავლობაში, ადამიანისა და ცხოველთა ჯანმრთელობისა და ბიოუსაფრთხოების სფეროში ხორცილდება უპრეცენდენტო ფინანსური და ტექნიკური დახმარების პროგრამა, რომლის საერთო მოცულობა დღემდე შეადგენს დაახლოებით 350 მილიონ აშშ დოლარამდე ინვესტიციას. ამ პროგრამის (Cooperative Biological Engagement Program-CBEP, რომელსაც ძირითადად ახორციელებს DTRA – Defense Threat Reduction Agency) ფარგლებში, ქვეყანაში მოეწყო თანამედროვე დონეზე აღჭურვილი ბიოუსაფრთხოების ლაბორატორიული ქსელი ადამიანისა და ცხოველთა საშიშ დაავადებათა გამომწვევი პათოგენების დიაგნოსტირებისთვის. სერიოზული ინვესტიცია განხორციელდა ადამიანური რესურსების მზადებაში.
ლუგარის ცენტრი, მთელი აღჭურვილობით, სრულად გადმოცემულია საქართველოს მთავრობის საკუთრებაში, ხოლო 2018 წლიდან ლუგარის ცენტრის და ლაბორატორიული ქსელის სრულ დაფინანსებას უზრუნველყოფს საქართველოს მთავრობა.
ლუგარის ცენტრი აერთიანებს თანამედროვე დონეზე აღჭურვილ ბიოუსაფრთხოების მე–2 და მე–3 დონის ლაბორატორიებს,  რომელთა მიზანია ადამიანისა და ცხოველთა საშიშ დაავადებათა გამომწვევი პათოგენების დროული აღმოჩენა და იდენტიფიკაცია „ერთიანი ჯანმრთელობის“ პრინციპით.
ბიოუსაფრთხოების მე-3 დონის (BSL-3) ზონაში განთავსებულია ბაქტერიოლოგიისა და ვირუსოლოგიის ლაბორატორიები და ასევე პათოგენების ეროვნული საცავი, სადაც უსაფრთხოდაა დაცული ადამიანისა და ცხოველის დაავადებების გამომწვევი განსაკუთრებით საშიში პათოგენები (გსპ). ლუგარის ცენტრი ერთადერთი BSL-3 ლაბორატორიაა არა მხოლოდ საქართველოში, არამედ მთელს კავკასიის და ცენტრალური აზიის რეგიონში.
ყველა კლინიკურ-ლაბორატორიული დიაგნოსტიკური და სამეცნიერო კვლევა, რომელიც საჭიროებს BSL-3 ლაბორატორიის გამოყენებას, ხორციელდება ლუგარის ცნეტრში. ლუგარის ცენტრი აღჭურვილია „შემდგომი თაობის სეკვენსის“ აღჭურვილობით, რაც გენომის კვლევის უნიკალურ შესაძლებლობას იძლევა ჩვენ რეგიონში.
ბიოუსაფრთხოების მე-2 დონის (BSL-2) ზონა მოიცავს შემდეგ ლაბორატორიებს: ზოგადი ბაქტერიოლოგიის, ვირუსოლოგიის, სეროლოგიის, მოლეკულური ეპიდემიოლოგიის/გენომის, უჯრედული კულტურების, პარაზიტოლოგიის და ენტემოლოგიის ლაბორატორიებს.
ცენტრში ფუნქციონირებს ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის (ჯანმო) მიერ აკრედიტირებული 3 ვირუსოლოგიური ლაბორატორია (პოლიომიელიტის, გრიპის, წითელა–წითურას), გარდა ამისა ფუნქციონირებს გარე, საერთაშორისო ხარისხის კონტროლით ლაბორატორიები: როტა ვირუსების, ინვაზიური მენინგიტების, მალარიის, ანტიბიოტიკორეზისტენტობის, დიფთერიის და სალმონელოზების დიაგნოსტიკაში, რაც საშუალებას იძლევა ცენტრმა წარადგინოს განაცხადი ჯანმოს მოთანამშრომლე ცენტრის სტატუსის მოსაპოვებლად.
ლუგარის ცენტრის ლაბორატორიული შესაძლებლობებით ასევე სარგებლობენ სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ლაბორატორია (LMA), ელიავას სახელობის ბაქტერიოფაგიის სამეცნიერო კვლევით ინსტიტუტი – BSL-3 სივრცეში და აშშ უოლტერ რიდის სახელობის სახმელეთო ძალების კვლევითი ცენტრი (WRAIR) – BSL-2 სივრცეში.
ცენტრის შესაძლებლობებს ფართოდ იყენებენ მაგისტრანტების და დოქტორანტების მოსამზადებლად და სამეცნიერო კვლევებისათვის სხვადასხვა უნივერსიტეტები, მათ შორის მეზობელი ქვეყნებიდან.

 

კვლევის შედეგები – სიმსივნის მქონე კაცებში სიკვდილიანობა, შესაძლოა, 93%-ით გაიზარდოს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
კვლევის შედეგები - სიმსივნის მქონე კაცებში სიკვდილიანობა, შესაძლოა, 93%-ით გაიზარდოს
#post_seo_title

2030-2050 წლებისთვის კიბოს შემთხვევების და სიკვდილიანობის ზრდა: ამერიკული კვლევის შედეგები

ამერიკული ონკოლოგიური საზოგადოების ახალი კვლევა პროგნოზირებს, რომ კაცებში სიმსივნის შემთხვევები და სიკვდილიანობა საგრძნობლად გაიზრდება 2050 წლისთვის. კვლევის მიხედვით, სიმსივნის შემთხვევები კაცებში 84%-ით გაიზრდება, ხოლო კიბოთი გამოწვეული სიკვდილიანობა 93%-ით მოიმატებს.

ეს კვლევა გლობალური ხასიათისაა და ის მსოფლიოს სხვადასხვა წამყვან უნივერსიტეტებთან თანამშრომლობით განხორციელდა. კვლევის ფარგლებში 185 ქვეყანაში/ტერიტორიაში კიბოს 30 ტიპი გაანალიზდა, რის შედეგადაც დასკვნა გაკეთდა, რომ კაცებში სიმსივნის შემთხვევები იზრდება უფრო სწრაფად, ვიდრე ქალებში. ამის მიზეზი შეიძლება იყოს ბიოლოგიური განსხვავებები, მავნე ჩვევები და იშვიათი სამედიცინო შემოწმებები.

მეცნიერების დასკვნის მიხედვით, ყველაზე მაღალი რისკის ქვეშ არიან ასაკოვანი კაცები (65 წლის და უფროსი) და დაბალი განვითარების ინდექსის მქონე ქვეყნებში მცხოვრები ადამიანები. მაგალითად, ყველაზე დაბალი განვითარების ინდექსი სამხრეთ სუდანს აქვს, ხოლო შვეიცარიას — ყველაზე მაღალი.

კვლევის პროგნოზი აჩვენებს, რომ 2050 წლისთვის მსოფლიოში სიმსივნის შემთხვევების რაოდენობა 10.3 მილიონიდან 19 მილიონამდე გაიზრდება, ხოლო სიკვდილიანობა 5.4 მილიონიდან 10.5 მილიონამდე მოიმატებს.

როგორ შეიძლება შემცირდეს სიმსივნის რისკი?

მეცნიერების აზრით, ცხოვრების სტილის შეცვლა, ჯანმრთელი კვება და რეგულარული სამედიცინო შემოწმებები მნიშვნელოვან როლს თამაშობს სიმსივნის რისკის შემცირებაში.

დაბალი განვითარების ქვეყნები და რისკი:

ყველაზე მეტად რისკის ქვეშ არიან ადამიანები დაბალი განვითარების ინდექსის მქონე ქვეყნებში, სადაც ჯანდაცვა და განათლება ნაკლებადაა განვითარებული.

რა შეიძლება შეიცვალოს 2050 წლისთვის?

აღნიშნული კვლევის შედეგები ხაზს უსვამს, რომ მნიშვნელოვანია ზრუნვა საყოველთაო ჯანდაცვის გაუმჯობესებაზე და განათლების ხელმისაწვდომობის გაზრდაზე, რათა რისკი შემცირდეს.

დასკვნა:

მიუხედავად იმისა, რომ კიბოს შემთხვევების ზრდა ნაჩვენებია როგორც ქალებში, ის განსაკუთრებით საგანგაშოა კაცებში, სადაც სიმსივნის შემთხვევები და სიკვდილიანობა 2050 წლისთვის მნიშვნელოვნად გაიზრდება. ჯანდაცვის გაუმჯობესება და პრევენცია არის პრიორიტეტი, რათა ამ ტენდენციას დავუპირისპირდეთ.

ახალი ნაშრომი გამოცემაში CANCER გამოქვეყნდა.

ახალმა აღმოჩენამ, შესაძლოა, „გახსნას“ ინფექციური დაავადებების და კიბოს მკურნალობის მომავალი

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ახალმა აღმოჩენამ, შესაძლოა, „გახსნას“ ინფექციური დაავადებების და კიბოს მკურნალობის მომავალი
#post_seo_title

ახალმა აღმოჩენამ, შესაძლოა, „გახსნას“ ინფექციური დაავადებების და კიბოს მკურნალობის მომავალი

მკვლევრებმა დაადგინეს პროტეინის „დამცავი მექანიზმი“, რომელიც თავს ესხმის ინფიცირებულ უჯრედებში არსებულ მიკრობებს, რაც ხსნის ტოქსოპლაზმის, ქლამიდიის, ტუბერკულოზისა და კიბოს ახალი მკურნალობის შესაძლებლობას.

ბირმინგემის უნივერსიტეტის მიერ ჩატარებულმა კვლევამ აღმოაჩინა საკეტი და გასაღები მექანიზმი, რომელიც აკონტროლებს შეტევის პროტეინს – GBP1.

GBP1 აქტიურდება ანთების დროს და აქვს პოტენციალი, შეუტიოს უჯრედების მემბრანებს და გაანადგუროს ისინი.

ახლად აღმოჩენილი მექანიზმი ქმნის დამცავ მექანიზმს, რომელიც მგრძნობიარეა უჯრედების შიგნით პათოგენების მოქმედების დარღვევის მიმართ. ახალი აღმოჩენა გააკეთა დანიელ ფიშმა, ყოფილმა დოქტორანტმა ფრიკელის ლაბორატორიაში.

დოქტორმა დანიელ ფიშმა თქვა: „ეს იყო ფანტასტიკური პროექტი, რომელზეც ექვსი წლის განმავლობაში ვმუშაობდით. მასში ჩართული იყო მრავალი კვლევითი ჯგუფი მთელი მსოფლიოდან“.

ბირმინგემის უნივერსიტეტის უფროსმა, რომელიც ხელმძღვანელობდა კვლევას, განმარტა: ”ეს აღმოჩენა მნიშვნელოვანია რამდენიმე მიზეზის გამო. პირველ რიგში, მცველების მექანიზმები, როგორიცაა ის, რომელიც აკონტროლებს GBP1-ს, ცნობილია მცენარეთა ბიოლოგიაში. წარმოიდგინეთ როგორც საკეტისა და გასაღების სისტემა. GBP1-ს სურს გასვლა და შეტევა ფიჭურ მემბრანებზე, მაგრამ PIM1 არის გასაღები, რაც იმას ნიშნავს, რომ GBP1 უსაფრთხოდ არის ჩაკეტილი.”

დოქტორმა ფრიკელმა და მისმა გუნდმა ჩაატარეს ეს საწყისი კვლევა ტოქსოპლაზმაზე , ერთუჯრედიან პარაზიტზე, რომელიც გავრცელებულია კატებში. მიუხედავად იმისა, რომ ევროპასა და დასავლეთის ქვეყნებში ტოქსოპლაზმის ინფექციები ნაკლებად იწვევს სერიოზულ დაავადებას, სამხრეთ ამერიკაში მას შეუძლია გამოიწვიოს თვალის ინფექცია, სიბრმავე. ის განსაკუთრებით საშიშია ორსული ქალებისთვის.

დოქტორმა ფრიკელმა ასევე განმარტა: ”ამ მექანიზმს შეუძლია ასევე იმუშაოს სხვა პათოგენებზე, როგორიცაა ქლამიდია, მიკობაქტერია ტუბერკულოზი და სტაფილოკოკი, ყველა ძირითადი დაავადების გამომწვევი პათოგენი, რომელიც სულ უფრო და უფრო მდგრადი ხდება ანტიბიოტიკების მიმართ. დამცავი მექანიზმის კონტროლით, ჩვენ შეგვიძლია გამოვიყენოთ შეტევის პროტეინი ორგანიზმში პათოგენების აღმოსაფხვრელად. ჩვენ უკვე დავიწყეთ ამ შესაძლებლობაზე დაკვირვება, რათა გვენახა, შეგვიძლია თუ არა იმის გამეორება, რაც ვნახეთ ტოქსოპლაზმის ექსპერიმენტებში. ჩვენ ასევე წარმოუდგენლად აღფრთოვანებული ვართ იმის გამო, თუ როგორ შეიძლება მისი გამოყენება კიბოს უჯრედების მოსაკლავად“.

PIM1 არის ძირითადი მოლეკულა კიბოს უჯრედების გადარჩენისთვის, ხოლო GBP1 აქტიურდება კიბოს ანთებითი ეფექტით. მკვლევრები ფიქრობენ, რომ PIM1-სა და GBP1-ს შორის ურთიერთქმედების დაბლოკვით მათ შეუძლიათ კონკრეტულად აღმოფხვრან კიბოს უჯრედები.

ბირმინგემის უნივერსიტეტის მიერ ჩატარებულმა კვლევამ გამოავლინა საკეტი და გასაღები მექანიზმი, რომელიც აკონტროლებს GBP1-ს – შეტევის პროტეინს, რომელიც აქტიურდება ანთების დროს. GBP1-ს აქვს უნარი შეწყვიტოს უჯრედების მემბრანებზე შეტევა და გაანადგუროს ისინი. ახალი აღმოჩენა წარმოადგენს დამცავ მექანიზმს, რომელიც რეაგირებს უჯრედებში პათოგენების მოქმედებაზე.

„ეს იყო ფანტასტიკური პროექტი, რომელზეც ექვსი წლის განმავლობაში ვმუშაობდით,“ – აცხადებს დანიელ ფიშმა, ყოფილმა დოქტორანტმა ფრიკელის ლაბორატორიაში. „მრავალი კვლევითი ჯგუფი მთელი მსოფლიოდან იყო ჩართული.“

ბირმინგემის უნივერსიტეტის უფროსი მკვლევარი განმარტავს, რომ GBP1-ის კონტროლი საკეტისა და გასაღების სისტემას ჰგავს. GBP1-ი ცდილობს შეტევას ფიჭურ მემბრანებზე, მაგრამ PIM1 არის გასაღები, რომელიც ამცირებს GBP1-ის აქტივობას, შენარჩუნებს მას უსაფრთხოდ ჩაკეტილი.

დოქტორმა ფრიკელმა ხაზი გაუსვა, რომ ამ მექანიზმს შეუძლია იმუშაოს არა მხოლოდ ტოქსოპლაზმაზე, არამედ სხვა პათოგენებზე, როგორიცაა ქლამიდია, ტუბერკულოზი და სტაფილოკოკი, რომლებიც ანტიბიოტიკების მიმართ მდგრადია. „ჩვენ ვაპირებთ შევისწავლოთ, შეგვიძლია თუ არა მექანიზმის გამოყენება პათოგენების აღმოსაფხვრელად,“ – აცხადებს ფრიკელი.

PIM1 მნიშვნელოვან როლს თამაშობს კიბოს უჯრედების გადარჩენაში, ხოლო GBP1 აქტიურდება კიბოს ანთებითი ეფექტით. მკვლევარების აზრით, PIM1-სა და GBP1-ს შორის ურთიერთქმედების დაბლოკვა შესაძლოა ეფექტური იყოს კიბოს უჯრედების განსაკუთრებულად გაწმენდაში.

„კიბოს მკურნალობაზე გავლენა უზარმაზარია,“ – აღნიშნავს დოქტორმა ფრიკელმა. „ჩვენ ვაპირებთ გამოვიკვლიოთ, შეგვიძლია თუ არა PIM1-ის დაცვა და კიბოს უჯრედების შერჩევითი გაწმინვა.“

GBP1-ის ახალი აღმოჩენა და მისი აქტივაციის მექანიზმი წარმოადგენს მნიშვნელოვანი ნაბიჯი ტოქსოპლაზმის, ქლამიდიის, ტუბერკულოზისა და კიბოს მკურნალობის ახალი გზების ძიებაში. PIM1-ის კონტროლი და GBP1-ის აქტივობის გადაყვანა შესაძლოა რევოლუციური აღმოჩნდეს ჯანმრთელობის სფეროში.

დოქტორმა ფრიკელმა თქვა: ”კიბოს მკურნალობაზე გავლენა უზარმაზარია. ჩვენ ვფიქრობთ, რომ ეს დამცავი მექანიზმი აქტიურია კიბოს უჯრედებში, ასე რომ, შემდეგი ნაბიჯი არის ამის შესწავლა და იმის დანახვა, შეგვიძლია თუ არა მცველის დაბლოკვა და კიბოს უჯრედების შერჩევით აღმოფხვრა. ჯერ კიდევ ძალიან დიდი გზაა გასავლელი, მაგრამ PIM1 მცველის აღმოჩენა მექანიზმი შეიძლება იყოს მასიური პირველი ნაბიჯი კიბოსა და ანტიბიოტიკებისადმი მდგრადი პათოგენების მკურნალობის ახალი გზების მოსაძებნად“.

ფალსიფიცირებული ალკოჰოლით 33 ადამიანი დაიღუპა

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ფალსიფიცირებული ალკოჰოლით 33 ადამიანი დაიღუპა
#post_seo_title

სტამბოლში, ფალსიფიცირებული ალკოჰოლური სასმლის შედეგად 33 ადამიანი დაიღუპა. ინფორმაციას თურქული მედია ავრცელებს.

სტამბოლში ბოლო 96 საათის განმავლობაში სამედიცინო დაწესებულებებში 88 ადამიანი მოხვდა. ექიმებმა 33 ადამიანის გადარჩენა ვერ შეძლეს. 29 ადამიანი რეანიმაციულ განყოფილებაშია მოთავსებული.

ფალსიფიცირებული სასმელი ხშირად ტოქსიკურ მეთანოლს ან ეთანოლს შეიცავს. ყველაზე ხშირი მოწამვლის შემთხვევები სტამბოლის ოთხ რაიონში დაფიქსირდა: გიუნგიორენში, ბეიოღლუში, ბაქირქოიში და ბაშაქშეჰირში.

ადგილობრივი ხელისუფლების წარმომადგენლების განცხადებით, 15 ადამიანი, რომელიც ფალსიფიცირებული ალკოჰოლური სასმლის დიდი რაოდენობით გაყიდვაშია ბრალდებული სამართალდამცავებმა უკვე დააკავეს.

ისაუბრეს, ადგილზე, სამედიცინო სერვისების ხელმისაწვდომობის კიდევ უფრო გაუმჯობესებასა და სამომავლო გეგმებზე

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ისაუბრეს, ადგილზე, სამედიცინო სერვისების ხელმისაწვდომობის კიდევ უფრო გაუმჯობესებასა და სამომავლო გეგმებზე
#post_seo_title

ჯანდაცვის მინისტრი, მიხეილ სარჯველაძე აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარეს, ლევან მგალობლიშვილსა და აფხაზეთის ჯანდაცვის მინისტრს, ლაშა ქარდავას შეხვდა.

მხარეებმა, აფხაზეთიდან დევნილი და ოკუპირებულ ტერიტორიაზე მცხოვრები პირების საჭიროებები განიხილეს. ისაუბრეს, ადგილზე, სამედიცინო სერვისების ხელმისაწვდომობის კიდევ უფრო გაუმჯობესებასა და სამომავლო გეგმებზე.
მიხეილ სარჯველაძის განმარტებით, უწყება, დევნილთა საჭიროებების უზრუნველყოფისთვის აქტიურად აგრძელებს მუშაობს.
შეხვედრაზე, ასევე, განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო სამომავლო გეგმებსა და ურთიერთთანამშრომლობის საკითხებს.
1...461462463...1,087გვერდი 462 of 1,087

ბოლო სიახლეები

პოპულარული ამბები

კატეგორიები

ჩვენ შესახებ

info@accreditation.ge
ჩვენ შესახებ / რეკლამა / კონტაქტი

გამოგვყევი სოციალურ ქსელებში

© SheniEkimi.ge

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
›
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
›
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
›
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
⌄
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
⌄
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
კითხვა 1 / 1
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა ↗
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
›
✨რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
Verified by MonsterInsights