ხელის რომელ წერიტილში უნდა ვიჩხვლიტოთ მაღალი წნევის ან თავის ტრავმის თემთხვევაში
მაღალი წნევის ან თავის ტკივილის შემთხვევაში, რომელი წერტილი უნდა დავჩხვლიტოთ, რომ სწრაფი რეაგირება მოვახდინოთ?
რა უნდა ვიცოდეთ კისრის და თავის ტვინის (ბრაქიოცეფალური) სისხლძარღვებზე
რა უნდა ვიცოდეთ კისრის და თავის ტვინის (ბრაქიოცეფალური) სისხლძარღვებზე.
ვივამედის რადიოლოგიის სამსახურის ხელმძღვანელი მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი თინათინ წიქორიძე
კისრის და თავის ტვინის ( ბრაქიოცეფალური)სისხლძარღვების ვიზუალიზაცია გვაძლევს მნიშვნელოვან საშუალებას ტვინის დაავადებების გამოკვლევაში. კისრის სისხლძარღვების კომპიუტერული ტომოგრაფიის მეთოდით ვლინდება სისხლძარღვთა კედლის და სანათურის სხვადასხვა პათოლოგიური ცვლილებები: შევიწროება, ანევრიზმა, დეფორმაცია ,თანდაყოლილი ანომალიები და სხ. თანამედროვე მრავალშრიან ტომოგრაფებს სხეულზე მნიშვნელოვნად დაბალი რადიაციული დატვირთვა აქვთ, ამიტომ პროცედურა უსაფრთხოა და იძლევა მაქსიმალურ ინფორმაციას. კისრისა და ტვინის სისხლძარღვებს შორის მჭიდრო კონტაკტის გამო ხშირად ამ ზონების დათვალიერება ერთდროულად ტარდება. რას აჩვენებს კისრის CT ანგიოგრაფია?
მიღებულ CT სურათებზე კარგად ჩანს საძილე აუზის ძირითადი სისხლძარღვები: საერთო საძილე არტერია, ასევე გარეთა და შიდა არტერიების ყველა ნაწილი ,ამავდროულად, კარგად ვიზუალიზირდება ხერხემლის არტერიების ყველა სეგმენტი. გარდა ამისა, განისაზღვრება საუღლე ვენების მდგომარეობა (CT ვენოგრაფია) და პარალელურად ირგვლივ განლაგებული ორგანოების გამოკვლევა. ჩვენ შეგვიძლია გამოვავლინოთ პათოლოგიის შემდეგი ტიპები:
◦ ანევრიზმები;
◦ ათეროსკლეროზული ფოლაქის, თრომბის გამო სტენოზი;
◦ სისხლძარღვების პათოლოგიური დევიაცია;
◦ განვითარების ანომალიები;
◦ ანთებითი, აუტოიმუნური წარმოშობის ვასკულიტი;
◦ ტრავმული დაზიანებები;
◦ სისხლძარღვების კომპრესია მიმდებარე წარმონაქმნების მიერ (სიმსივნე, ფარისებრი ჯირკვლის ჰიპერტროფია).
ვინაიდან საძილე და ვერტებრობაზილარული აუზის არტერიები უშუალოდ მონაწილეობენ თავის ტვინის სისხლით მომარაგებაში, ათეროსკლეროზის ფონზე ვითარდება ცერებროვასკულური დაავადებები. ეს ხშირი ჩვენებაა კისრის და თავის ტვინის არტერიების კომპიუტერული გამოკვლევისთვის. პათოლოგიის სიმპტომები შეიძლება იყოს განმეორებითი ტკივილი თავის არეში, თავბრუსხვევა, გონების უეცარი დაკარგვა, ფოკალური ნევროლოგიური სიმპტომები (პარეზი, მგრძნობელობის დარღვევა). ზოგჯერ სისხლძარღვთა დაზიანების ნიშნებია შეშუპება კისერზე, რბილი ქსოვილების მგრძნობელობა პალპაციით. ჩვეულებრივ, კისრის სისხლძარღვების ანგიოგრაფია ტარდება არტერიების და ვენების დუპლექსის სკანირების შემდეგ – სისხლის ნაკადის პათოლოგიური ცვლილებით რეკომენდირებულია კომპიუტერული ტომოგრაფია.
თავის ტვინისა და კისრის სისხლძარღვების CT ანგიოგრაფია განსაკუთრებით ნაჩვენებია მწვავე შემთხვევის შემდეგ (ინსულტი, გარდამავალი იშემიური შეტევა). ამ შემთხვევაში ხშირად შესაძლებელია თავის ტვინის დაავადების მიზეზის დადგენა და მისი განმეორების პრევენცია. ზოგჯერ CT ანგიოგრაფიაზე გამოვლენილი ცვლილებების დროს ხდება სისხლძარღვთა ქირურგის ქირურგიული მკურნალობის ჩვენება. ასევე, გამოკვლევა გამოიყენება თრომბოლიზის ეფექტურობის მონიტორინგისთვის – თრომბის „დაშლა“ სპეციალური პრეპარატებით. ასევე რეკომინდირებულია კტ ანგიოგრაფიის გამოკვლევები ჩაუტარდეს პაციენტების რომლებს ოდესმე გაუკეთდა ოპერაცია კისრის ან თავის ტვინის სისხლძარღვებზე, რახან მეთოდი გამოირჩევა სრული მაღალი ხარისხის ვიზუალიზაციით ოპერაციის შემდგომ ზონაში .
„საქართველოს ჯანდაცვის სისტემას აქვს ბევრი წარმატება და მათ შორის ეს ერთ-ერთი ღირსშესანიშნავი მომენტია“-მიხეილ სარჯველაძე საქართველოს მალარიისგან თავისუფალ ქვეყნად გამოცხადებაზე
საქართველოს ჯანდაცვის სისტემას აქვს ბევრი წარმატება და მათ შორის ეს ერთ-ერთი ღირსშესანიშნავი მომენტია, – განაცხადა ჯანდაცვის მინისტრმა მიხეილ სარჯველაძემ.
„რა თქმა უნდა ეს ნიშნავს იმას, რომ შემდგომში აჩენს ახალ თვალსაწიერებს, ახალ ჰორიზონტებს. საქართველო რა თქმა უნდა კვლავაც გააგრძელებს ამ გამოწვევებთან ბრძოლას და გამკლავებას. ვფიქრობ, რომ მომავალი წარმატებებიც ძალიან ახლოს არის“, – აღნიშნა მიხეილ სარჯველაძემ.
ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციამ საქართველო მალარიისგან თავისუფალ ქვეყნად გამოაცხადა.
კბილების რეგენერაციის სამედიცინო გარღვევა: როგორ შეიძლება ახალი წამალი შეცვალოს სტომატოლოგია?
კბილების რეგენერაციის სამედიცინო გარღვევა: როგორ შეიძლება ახალი წამალი შეცვალოს სტომატოლოგია?
(სტატია გამოქვეყნებულია პროფესორ გიორგი ფხაკაძის , საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარის მიერ)
პირველად ისტორიაში, იწყება კბილების რეგენერაციის წამლის კლინიკური კვლევები ადამიანებზე. ეს გარღვევა მომდინარეობს მრავალწლიან კვლევასა და ცხოველებზე ჩატარებულ ექსპერიმენტებზე, რომლებმაც აჩვენა, რომ მედიკამენტი ხელს უწყობს ახალი კბილების ზრდას, თანაც მნიშვნელოვანი გვერდითი ეფექტების გარეშე (1).
რა არის კბილების რეგენერაციის წამალი და რატომ არის ის მნიშვნელოვანი?
სტომატოლოგიური ჯანმრთელობა ადამიანის ცხოვრების ხარისხზე დიდ გავლენას ახდენს. კბილების დაკარგვა ან დაზიანება, როგორც წესი, მოითხოვს იმპლანტების ან პროთეზირების რთულ და ხარჯიან პროცესებს. თუმცა, ახალი წამალი გვპირდება სრულიად განსხვავებულ გზას – კბილების ბუნებრივად აღდგენას.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის თქმით:
“ეს არის ნამდვილი რევოლუცია სტომატოლოგიაში. თუ მედიკამენტი წარმატებით ჩაივლის ყველა კლინიკურ ეტაპს, ეს საშუალება სრულიად შეცვლის იმ მიდგომას, რაც ჩვენ დღეს გვაქვს კბილების ჯანმრთელობის აღდგენასთან დაკავშირებით. ეს იქნება უფრო ბუნებრივი, ეფექტიანი და ხელმისაწვდომი მეთოდი.”
როგორ მუშაობს წამალი?
მედიკამენტის მოქმედება ეფუძნება ბიოლოგიურ მექანიზმებს, რომლებიც ახდენენ სტიმულაციას კბილის წარმოქმნის ბუნებრივ პროცესებზე. ცხოველებზე ჩატარებული ექსპერიმენტების დროს მკვლევარებმა შენიშნეს, რომ წამალი არა მხოლოდ აღადგენს კბილის ქსოვილებს, არამედ ხელს უწყობს ჯანსაღი სტრუქტურის ჩამოყალიბებას (2).
ერთ-ერთი კვლევის მიხედვით, წამალმა ცხოველებში გამოიწვია დაკარგული კბილების ზრდა სამი კვირის განმავლობაში, რაც ადრე მეცნიერებისთვის წარმოუდგენელი შედეგი იყო (1,3).
სტატისტიკური მონაცემები და გლობალური კონტექსტი
მსოფლიო მასშტაბით, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) მონაცემებით, მოზრდილთა დაახლოებით 20%-ს 60 წლამდე უკვე დაკარგული აქვს კბილები (4). კბილის დაკარგვა პირდაპირ კავშირშია პაციენტის ფსიქიკურ ჯანმრთელობასთან, რაც ხშირად დაბალ თვითშეფასებასა და სოციალიზაციის პრობლემებს იწვევს (4).
საქართველოში კბილების ჯანმრთელობის მდგომარეობა არანაკლებ მნიშვნელოვანია. 2019 წლის მონაცემებით, საქართველოს მოსახლეობის 40%-ზე მეტს ჰქონდა კბილების დაკარგვა ან სერიოზული კბილის დაავადებები, რაც განპირობებულია როგორც არარეგულარულ სტომატოლოგიურ შემოწმებებზე, ისე სტომატოლოგიური სერვისების დაბალი ხელმისაწვდომობით (5).
როგორ ეხმარება საზოგადოებრივ ჯანდაცვას ეს ინოვაცია?
კბილების რეგენერაციის შესაძლებლობა გააუმჯობესებს პაციენტების ცხოვრების ხარისხს, შეამცირებს სამედიცინო ხარჯებს და ხელს შეუწყობს ჯანმრთელობის საერთო გაუმჯობესებას.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის თქმით:
“საზოგადოებრივ ჯანდაცვას სჭირდება ასეთი ინოვაციები, რადგან ისინი პაციენტებს აძლევს იმედს უკეთესი და ხელმისაწვდომი მომსახურების. კბილების რეგენერაციის წამალი ხელს შეუწყობს როგორც ინდივიდუალურ, ისე ეროვნული ჯანდაცვის სისტემის ეფექტურობას.”
საზოგადოებრივი რეკომენდაციები
ინოვაციური წამლების მიღებამდე, მნიშვნელოვანია შემდეგი პრევენციული ნაბიჯების დაცვა:
• რეგულარული ჰიგიენა: კბილების ყოველდღიური წმენდა და რეგულარული დათვალიერება სტომატოლოგთან.
• ჯანსაღი კვება: შაქრის შემცველობის შემცირება და კალციუმით მდიდარი პროდუქტების მიღება.
• მუდმივი მონიტორინგი: სტომატოლოგიური დაავადებების თავიდან აცილება ადრეული მკურნალობის გზით.
გლობალური და ლოკალური მხარდაჭერა
ამ წამლის წარმატება დამოკიდებულია როგორც მეცნიერების განვითარებაზე, ისე მოსახლეობის ჩართულობაზე. წამლის კლინიკური კვლევების შედეგად მიღებული ინფორმაცია შესაძლოა გახდეს ახალი სტანდარტი სტომატოლოგიური მომსახურების სფეროში.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, როგორც საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ საქართველოს საზოგადოებას სჭირდება ხარისხიანი და ინოვაციური ჯანდაცვის სერვისები. მისი ინიციატივები და პროფესიონალიზმი მიზნად ისახავს როგორც კვლევების მხარდაჭერას, ისე ახალი მეთოდების დანერგვას, რაც მოსახლეობას მაღალი ხარისხის მომსახურებას მიაწვდის.
“ხარისხი არის აქ!”
გამოყენებული ლიტერატურა:
1. Volponi AA, Pang Y. Tooth Regeneration Breakthroughs. Science Journal. ხელმისაწვდომია: https://www.sciencemag.org
2. Yamashiro H, et al. Clinical Trials in Tooth Regeneration. Nature Reports. ხელმისაწვდომია: https://www.nature.com
3. Dental Innovation Reports. Clinical trials for tooth regeneration. ხელმისაწვდომია: https://www.dentalinnovations.org
4. World Health Organization. Oral health statistics. ხელმისაწვდომია: https://www.who.int
5. Georgian National Statistics Office. Dental health in Georgia. ხელმისაწვდომია: https://www.geostat.ge
კბილების რეგენერაციის რევოლუცია! – მეცნიერებმა შექმნეს წამალი, რომელიც კბილებს აღადგენს
https://www.facebook.com/share/p/1B1zS5FFjV/?mibextid=wwXIfr
კბილების რეგენერაციის რევოლუცია!
მეცნიერებმა შექმნეს წამალი, რომელიც კბილებს აღადგენს – და ეს კლინიკური კვლევები ადამიანებზე უკვე იწყება!ეს გარღვევა შეიძლება გახდეს ჩვენი ჯანმრთელობისა და ცხოვრების ხარისხის ახალი ეტაპი.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე:
“ეს არის სტომატოლოგიის მომავალი! ინოვაციები, როგორც ეს წამალი, საშუალებას მოგვცემს გავაუმჯობესოთ პაციენტების ცხოვრება და მნიშვნელოვნად შევამციროთ მკურნალობის ხარჯები.”
საქართველოში ვირუსების მსხვერპლთა რიცხვი იზრდება: გრიპი და მისი ფატალური შედეგები
საქართველოში ვირუსების მსხვერპლთა რიცხვი იზრდება: გრიპი და მისი ფატალური შედეგები
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე :
ზამთარი საქართველოში განსაკუთრებით რთულია რესპირატორული დაავადებების თვალსაზრისით. ბოლო პერიოდში, „ღორის გრიპი“ (H1N1) და სხვა სეზონური ვირუსები არაერთ გართულებას იწვევს, რაც არა მხოლოდ ბავშვებსა და ხანდაზმულებს, არამედ ახალგაზრდებსაც საფრთხეს უქმნის. ეს გართულებები მოიცავს პნევმონიას, ბრონქიტს და სხვა მძიმე მდგომარეობებს, რაც ქვეყნის ჯანდაცვის სისტემას მძიმე ტვირთად აწვება.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე აღნიშნავს:
„ჩვენ ვხედავთ ვირუსების სწრაფ გავრცელებას და მათი გართულებების მზარდ მაჩვენებელს საქართველოში. პაციენტთა უმრავლესობა სამედიცინო დახმარებას გვიან მიმართავს, რაც მდგომარეობას ართულებს. მნიშვნელოვანია, რომ საზოგადოებამ გააცნობიეროს ვაქცინაციის, ჰიგიენისა და დროული მკურნალობის მნიშვნელობა.“
რისკები და არსებული ვითარება
საქართველოში „ღორის გრიპის“ შემთხვევები ყოველდღიურად მატულობს, განსაკუთრებით A ტიპის ვირუსებზე. განსაკუთრებით მაღალი რისკის ქვეშ არიან 2 წლამდე ასაკის ბავშვები და ქრონიკული დაავადებების მქონე პირები. ჯანდაცვის სამინისტროს მონაცემებით, ბოლო ორ კვირაში ბავშვთა სტაციონარების 52% სწორედ „ღორის გრიპით“ დაავადებული პაციენტებითაა დაკავებული (1).
გართულებების უმთავრესი მიზეზი ვირუსის მიერ გამოწვეული პნევმონია და რესპირატორული ინფექციებია. ხშირია შემთხვევები, როდესაც მაღალი ტემპერატურა მედიკამენტით ვერ კონტროლდება, ხოლო პაციენტები სამედიცინო დახმარებას დაგვიანებით მიმართავენ.
გლობალური მონაცემები და ადგილობრივი კონტექსტი
მსოფლიო ჯანმრთელობის ორგანიზაციის (WHO) მიხედვით, გრიპი ყოველწლიურად 3–5 მილიონამდე მძიმე შემთხვევას იწვევს, რომელთაგან 290,000-650,000 ლეტალურად სრულდება (2). საქართველოში „ღორის გრიპის“ რამდენიმე ლეტალური შემთხვევაც უკვე დაფიქსირდა, რაც აცრის დაბალი მაჩვენებლით აიხსნება.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე აქცენტს აკეთებს ვაქცინაციის მნიშვნელობაზე:
„ვაქცინაცია არის ყველაზე მარტივი და ეფექტური გზა გრიპის გართულებების თავიდან ასაცილებლად. იმის მიუხედავად, რომ უკვე სეზონის პიკში ვართ, აცრა არასდროს არის დაგვიანებული. ჩვენ ყველამ უნდა ავიღოთ პასუხისმგებლობა, არა მხოლოდ საკუთარი თავისთვის, არამედ ჩვენი გარშემო მყოფებისთვის.“
პრევენცია და რეკომენდაციები
ექიმები ხაზს უსვამენ შემდეგ რეკომენდაციებს:
1. ვაქცინაცია: გრიპის საწინააღმდეგო ვაქცინა უსაფრთხოა და ეფექტური, განსაკუთრებით ბავშვებისთვის, ხანდაზმულებისთვის და ქრონიკული დაავადებების მქონე პაციენტებისთვის.
2. ჰიგიენის დაცვა: ხელების ხშირი დაბანა და დეზინფექცია მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ვირუსების გავრცელების შეზღუდვაში.
3. პირბადის გამოყენება: ხალხმრავალ ადგილებში პირბადის გამოყენება კვლავ რეკომენდებულია.
4. თვითმკურნალობისგან თავის შეკავება: სიმპტომების გამოვლენისას აუცილებელია ექიმთან დროული კონსულტაცია.
ჯანდაცვის სექტორის გამოწვევები და მოსახლეობის როლი
სამედიცინო დაწესებულებები პაციენტთა დიდ ნაკადს ემსახურებიან, რაც სისტემის რესურსებზე დიდ ზეწოლას ქმნის. მნიშვნელოვანია, რომ მოსახლეობა გააცნობიეროს ექიმთან დროული კონსულტაციის მნიშვნელობა, რაც გართულებების თავიდან აცილებას მნიშვნელოვნად შეუწყობს ხელს.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძის თქმით, „ჩვენი მთავარი ამოცანაა, საზოგადოებამ მიიღოს ინფორმაცია, რაც ხელს შეუწყობს დაავადებების პრევენციას და შემცირებას. საჭიროა, მეტი აქცენტი გაკეთდეს განათლებაზე, რომელიც ყველასთვის ხელმისაწვდომი იქნება.“
გიორგი ფხაკაძე, როგორც საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, განაგრძობს მუშაობას საქართველოს ჯანდაცვის გაუმჯობესებისთვის. მისი მთავარი მიზანია, საზოგადოება უფრო ინფორმირებული და ჯანმრთელი იყოს, რაც ჯანდაცვის სისტემის ხარისხის ამაღლებას შეუწყობს ხელს.
წყაროები:
1. საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს მონაცემები.
2. World Health Organization. Influenza factsheet. [Accessed January 2025]. Available: https://www.who.int
3. CDC. Influenza Vaccine Effectiveness. [Accessed January 2025]. Available: https://www.cdc.gov
4. UNICEF. Preventing Pneumonia in Children. [Accessed January 2025]. Available: https://www.unicef.org
5. საქართველოს დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრი. [Accessed January 2025]. Available: https://www.ncdc.ge
სამ ჭიქაზე მეტი ყავა დღეში: მეხსიერების დაკარგვის ფარული საფრთხე
სამ ჭიქაზე მეტი ყავა დღეში: მეხსიერების დაკარგვის ფარული საფრთხე
ყავის მოყვარულებო, ფრთხილად!
კვლევების თანახმად, დღეში სამი ან მეტი ჭიქა ყავის სმა შესაძლოა ტვინის კოგნიტური ფუნქციის დაჩქარებულ შემცირებას უკავშირდებოდეს. გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი, გვაფრთხილებს: „ყავის ზომიერი მოხმარება სასარგებლოა, მაგრამ გადაჭარბება ტვინის ფუნქციებზე ნეგატიურად მოქმედებს და მეხსიერების დაკარგვის რისკს ზრდის.“
მნიშვნელოვანი ფაქტები:
• მოხმარების რეკომენდაცია: დღეში 2 ჭიქა ყავა საკმარისია.
• რისკი: 40-55 წლის ასაკში 3+ ჭიქა ყავა ზრდის ტვინის ფუნქციების გაუარესების რისკს.
• რეკომენდაცია: დაამატეთ მეტი წყალი და სცადეთ ალტერნატივები, მაგალითად მწვანე ჩაი.
გიორგი ფხაკაძე მუდმივად ახორციელებს საქართველოს მოსახლეობის ინფორმირებას ჯანმრთელობის საკითხებზე. მისი რეკომენდაციები თანამედროვე კვლევებზეა დაფუძნებული და მიზნად ისახავს ჯანსაღი ცხოვრების წესის პოპულარიზაციას.
მეცნიერებმა პრეპარატ ოზემპიკის პოტენციური ბუნებრივი ალტერნატივა აღმოაჩინეს
მეცნიერებმა ახალი ბუნებრივი გზა აღმოაჩინეს, რომელიც შესაძლოა, სისხლში შაქრის დონისა და ტკბილეულის მიმართ მოთხოვნილების გაკონტროლებაში დაგვეხმაროს. ესაა პოტენციური შემცვლელი ისეთი მედიკამენტებისა, როგორიც ოზემპიკია.
ამ მიგნების საფუძველი ნაწლავის მიკრობი და მისი მიერ საჭმლის მონელების პროცესში წარმოქმნილი ნივთიერებებია.
რა როლი აქვს ნაწლავის მიკრობებს შაქრის დონის და ტკბილეულის მოთხოვნილების კონტროლში?
ჩინელი მეცნიერების მიერ ჩატარებული კვლევის მიხედვით, დიაბეტით დაავადებულ თაგვებში კონკრეტული მიკრობების ზრდამ ხელი შეუწყო გლუკაგონის მსგავს პეპტიდ-1-ის (GLP-1) გამოყოფას. ეს ჰორმონი ბუნებრივად ეხმარება სხეულს შაქრის დონის კონტროლში და პასუხისმგებელია ნაყროვანების განცდაზე. GLP-1-ის დონე, შესაძლოა, ნაწლავში მიკრობების გავლენით გაიზარდოს, რაც ადამიანების შაქრის დონის კონტროლში დაგვეხმარება.
როგორ მოქმედებს GLP-1 და მისი ადგილი დიაბეტის მართვაში?
მეორე ტიპის დიაბეტით დაავადებულ ადამიანებს ხშირად აღენიშნებათ GLP-1-ის არასრულფასოვანი ფუნქციონირება, რაც შაქრის დონის კონტროლს ართულებს. ამის გამო, მედიკამენტები, რომლებიც მსგავსი ეფექტის მქონე ჰორმონებს ასაზრდოებენ, ეფექტურად გამოიყენება დიაბეტის მართვისთვის. კვლევები კი იმაზე მუშაობს, თუ როგორ შეიძლება ორგანიზმმა თავად გაზარდოს GLP-1-ის დონე.
Bacteroides vulgatus და მისი როლი ტკბილეულის მიმართ მოთხოვნილების რეგულირებაში
მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ ნაწლავის მიკრობი Bacteroides vulgatus და მისი მეტაბოლიტები შესაძლოა პასუხისმგებელნი იყვნენ ტკბილეულის მიმართ მოთხოვნილების რეგულირებაში. ექსპერიმენტებმა აჩვენა, როცა თაგვებს არ ჰქონდათ საკვები ცილა Ffar4-ის წარმოქმნის უნარი, B. vulgatus-ის რაოდენობა მცირდებოდა. ამან გამოიწვია FGF21 ჰორმონის ნაკლები გამოყოფა, რომელიც ტკბილეულისადმი სწრაფვას აკონტროლებს.
Ffar4-ის გენეტიკური მუტაცია და მისი გავლენა ტკბილეულის სურვილზე
კვლევებმა აჩვენა, რომ ადამიანები, რომელთაც ჰქონდათ Ffar4-ის გენეტიკური ვარიანტები, უფრო ძლიერი მოთხოვნილება ჰქონდათ ტკბილეულის მიმართ. ეს მიგნება შესაძლოა, იყოს ერთ-ერთი ფაქტორი, რომელიც დიაბეტის განვითარების რისკს აძლიერებს.
კვლევები და პერსპექტივები დიაბეტის პრევენციაში
მეცნიერებმა წარმატებით გამოიყენეს B. vulgatus-ის მეტაბოლიტი, რომელმაც GLP-1-ის სეკრეცია გააძლიერა და FGF21-ის გამოყოფა გაზარდა. ეს ორი ფაქტორი ერთობლივად ხელს უწყობს სისხლში შაქრის დონის კონტროლს და ტკბილეულის მიმართ ნაკლებ მოთხოვნილებას. მიუხედავად იმისა, რომ ეს შედეგები ჯერ მხოლოდ თაგვებზე განხორციელებულ ექსპერიმენტებში გამოიკვეთა, მეცნიერები დარწმუნებულნი არიან, რომ ამ კვლევამ შეუძლია მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანოს დიაბეტის პრევენციის სტრატეგიებში.
დასკვნა: რა მნიშვნელობა აქვს ნაწლავის მიკრობებს და კვლევებს შაქრის დონის კონტროლში?
ახალი კვლევა მნიშვენლოვან პერსპექტივას სთავაზობს დიაბეტის პრევენციას და შაქრის დონის კონტროლს. ნაყოფიერი აღმოჩენები ნაწლავის მიკრობების როლზე აჩვენებს, რომ შესაძლოა, ბუნებრივი გზებით მოხდეს შაქრის დონის რეგულირება და ტკბილეულის მიმართ მოთხოვნილების შემცირება, რაც არა მხოლოდ დიაბეტის, არამედ სხვა მეტაბოლური დაავადებების რისკს შეამცირებს.
ახალი ნაშრომი გამოცემაში Nature Microbiology გამოქვეყნდა.
გრიპის ლეტალური შემთხვევები საქართველოში – როგორ ავიცილოთ თავიდან?
გრიპის ლეტალური შემთხვევები საქართველოში – როგორ ავიცილოთ თავიდან?
საქართველოში გრიპის ვირუსის გამო ლეტალური შემთხვევები ფიქსირდება. უმეტესობა არ იყო ვაქცინირებულიდა დაავადება პნევმონიასა და სხვა გართულებებში გადაიზარდა.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე გვირჩევს:
ჩაიტარეთ ვაქცინაცია დროულად – ვაქცინა სიცოცხლეს იცავს!
დაიცავით ჰიგიენა– ხელების ხშირი დაბანა.
არ დაელოდოთ სიმპტომების გაუარესებას – დროულად მიმართეთ ექიმს.
ვირუსების პიკს ელოდებიან იანვრის ბოლოსთვის.
აიღეთ პასუხისმგებლობა საკუთარ და გარშემომყოფთა ჯანმრთელობაზე!
მიტრალური სარქვლის პროლაფსი მოსახლეობის დაახლოებით 2%-5%-ს აქვს
მიტრალური სარქვლის პროლაფსი მოსახლეობის დაახლოებით 2%-5%-ს აქვს.
მიტრალური სარქვლის პროლაფსი ვითარდება, როცა გულის მარცხენა პარკუჭსა და წინაგულს შორის მდებარე სარქველი ბოლომდე არ იხურება.
• მიტრალური სარქვლის პროლაფსის ხშირი მიზეზია შემაერთებელქსოვილოვანი დაავადება;
• პაციენტთა უმრავლესობას ჩივილები არ აქვს. თუმცა, მიტრალური რეგურგიტაციის მძიმე შემთხვევები იწვევს ქოშინს, სუნთქვის უკმარისობას, დაღლილობასა და თავბრუსხვევას;
• მიტრალური სარქვლის პროლაფსის სიმპტომები განსხვავდება პაციენტებში. სიმპტომები ხშირად მსუბუქია და თანდათანობით ვითარდება. მაგალითად:
– სწრაფი, არარეგულარული გულისცემა– არითმია;
– თავბრუსხვევა, გულის წასვლის შეგრძნება;
– სუნთქვის გაძნელება, უკმარისობა, ხშირად დაწოლის ან ფიზიკური დატვირთვის დროს;
– დაღლილობა;
– ტკივილი გულმკერდის არეში;
– ინფექციური ენდოკარდიტი.
ექიმს პროლაფსის არსებობაზე ეჭვი მიაქვს ფიზიკური გასინჯვისას გულზე დამახასიათებელი შუილის მოსმენის შემთხვევაში. ეჭვის დასადასტურებლად ტარდება ექოკარდიოგრაფიული გამოკვლევა.
საჭიროების შემთხვევაში ინიშნება მკურნალობა.ექიმთან ვიზიტის დასაჯავშნად დარეკეთ ცხელ ხაზზე 032 2 22 22 11
