სამშაბათი, ივნისი 16, 2026
მთავარი წაკითხვა გვერდი 460

ვივამედის რადიოლოგიის სამსახურის ხელმძღვანელი მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი თინათინ წიქორიძე – რა არის აორტის ანევრიზმა და რამდენი სახისაა იგი?

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ვივამედის რადიოლოგიის სამსახურის ხელმძღვანელი მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი თინათინ წიქორიძე - რა არის აორტის ანევრიზმა და რამდენი სახისაა იგი?
#post_seo_title

ვივამედის რადიოლოგიის სამსახურის ხელმძღვანელი მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი თინათინ წიქორიძე გვესაუბრება თემაზე:

რა არის აორტის ანევრიზმა და რამდენი სახისაა იგი?
აორტის ანევრიზმა საკმაოდ გავრცელებული დაავადებაა, რომელიც 65 წელს გადაცილებულ ყოველ მეოცე ადამიანში ვლინდება.განშრევებული ან გახეთქილი ანევრიზმა ადამიანისთვის სამწუხაროდ ხშირად ფატალურია. არსებობს აორტის დაზიანებული უბნის ხელოვნური სისხლძარღვთა პროტეზით ჩანაცვლება და საშიში გართულების თავიდან აცილება.
რა არის აორტა?
აორტა არის ყველაზე დიდი და მთავარი არტერია ადამიანის სხეულში. სისხლი აორტაში შედის გულიდან, შემდეგ, მრავალი არტერიული ტოტების მეშვეობით, ადამიანის ყველა ორგანოში. აორტა მიედინება გულიდან ზევით, ქმნის რკალს, შემდეგ ეშვება ქვემოთ, გადის გულმკერდის ღრუში (გულმკერდის აორტა) და მუცელში (მუცლის აორტა).თუ ანევრიზმის დიამეტრი 5 სმ-ზე მეტია, ასეთ შემთხვევაში,100 პაციენტიდან 25 პაციენტს ემუქრება ანევრიზმის გახეთქვა 8-9 წლის განმავლობაში. ამის რისკი იზრდება ანევრიზმის ზომასთან ერთად.
მცირე ანევრიზმის შემთხვევაში შესაძლოა ამ მომენტში ოპერაცია არ დაჭირდეს მაგრამ აუცილებელია პაციენტმა ყოველ 6 თვეში ერთხელ გაიაროს სხივური დიაგნოსტიკური გამოკვლევა. სიმპტომები :უმეტეს შემთხვევაში აორტის ანევრიზმული გაფართოვება შეიძლება ვითარდებოდეს რამდენიმე წელი, სანამ დაავადების რაიმე ნიშნები (სიმპტომები) გამოჩნდება. ანევრიზმის გამოვლინებები დამოკიდებულია აორტის რომელ მონაკვეთზეა დაზიანებული.
მუცლის აორტის ანევრიზმის სიმპტომები მოიცავს:
◦ პულსაციის შეგრძნებას მუცელში
◦ ყრუ მუცლის ტკივილს
◦ ზურგის ტკივილს
გულმკერდის აორტის ანევრიზმის სიმპტომები:
ტიპიური სიმპტომები მოიცავს ტკივილს (ჩვეულებრივ მაღალი ზურგის არეში), ხველას და ხიხინს. იშვიათ შემთხვევებში პაციენტს უვითარდება სისხლიანი ხველა სასუნთქ მილზე (ტრაქეაზე) ან ახლომდებარე სასუნთქ გზებზე ზეწოლის ან ეროზიის გამო.
აორტის CT-ის ძირითადი ჩვენებაა აორტის თანდაყოლილი და შეძენილი დაავადებები, როგორიცაა:
◦ აორტის ანევრიზმა
◦ აორტის დისექცია
◦ ინტრამურალური ჰემატომა
◦ აორტის კოარქტაცია ან განვითარების
სხვა ანომალიები
◦ აორტის განშრევება
◦ აორტის ანთებითი დაავადებები
◦ აორტაზე სხვადასხვა
რეკონსტრუქციული ოპერაციების შემდგომ მდგომარეობა ჩვენს განყოფილებაში შესაძლებელია როგორც ცალკე გულმკერდის აორტის და მისი ტოტების , ისევე მთლიანი აორტის დიაგნოსტიკური გამოკვლევის ჩატარება.

ბოთლის წყალი: ნამდვილად უსაფრთხოა თუ უბრალოდ ფასი დამატებით ხარისხზე?

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
დღეს ბოთლის წყლის მოხმარება მზარდი ტენდენციაა მთელ მსოფლიოში, მათ შორის საქართველოშიც.
#post_seo_title

ბოთლის წყალი: ნამდვილად უსაფრთხოა თუ უბრალოდ ფასი დამატებით ხარისხზე?

ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე
დღეს ბოთლის წყლის მოხმარება მზარდი ტენდენციაა მთელ მსოფლიოში, მათ შორის საქართველოშიც. ბევრისთვის ბოთლის წყალი სიმბოლოა სისუფთავის, ხარისხისა და ჯანმრთელობის დაცვის, თუმცა, უნდა დავფიქრდეთ – რა ვყიდულობთ სინამდვილეში?
ბოთლის წყლის რეალური სურათი
ბოთლის წყლის ბაზარი გლობალურად მილიარდობით დოლარად ფასდება. 2021 წელს მსოფლიო ბაზრის ღირებულებამ 300 მილიარდ დოლარს გადააჭარბა (1). თუმცა, კვლევები ცხადყოფს, რომ ბოთლის წყალი ხშირად არ არის ბევრად უფრო სუფთა, ვიდრე ონკანის წყალი.
„ბოთლის წყლის შეძენისას ხშირად ვიხდით არა წყლის ხარისხისთვის, არამედ მისი შეფუთვისა და მარკეტინგისთვის. საჭიროა გავითვალისწინოთ, რომ ზოგიერთი ბოთლის წყალი, რეალურად, ონკანის წყლის გადამუშავებული ვარიანტია,“ – აღნიშნავს პროფესორი გიორგი ფხაკაძე.
პოტენციური რისკები ბოთლის წყალში
1. მიკროპლასტიკები:
კვლევებმა აჩვენა, რომ ბოთლის წყლის 90%-ზე მეტი მიკროპლასტიკების ნაწილაკებს შეიცავს. ეს ნაწილაკები შეიძლება მოხვდეს ორგანიზმში და სერიოზული გავლენა იქონიოს ჯანმრთელობაზე (2).
2. ქიმიური დამაბინძურებლები:
ბოთლის წყალში ზოგჯერ აღმოჩენილია ისეთი ქიმიური ნივთიერებები, როგორიცაა ბისფენოლი A (BPA), რომელიც დაკავშირებულია ენდოკრინულ დარღვევებთან (3).
3. გარემოს დაცვითი საკითხები:
ბოთლის პლასტმასის წარმოება და გადამუშავება დიდ ზიანს აყენებს გარემოს. საქართველოში, ყოველწლიურად, მილიონობით პლასტმასის ბოთლი ნაგავსაყრელებზე ხვდება, რაც მდგრადობის სერიოზული გამოწვევაა (4).
ონკანის წყალი საქართველოში
საქართველოში ონკანის წყლის ხარისხი ხშირად არ განიხილება. პროფესორი ფხაკაძე აღნიშნავს:
„ონკანის წყალი, ხშირ შემთხვევაში, უსაფრთხოა სასმელად, თუმცა საჭიროა მისი პერიოდული კონტროლი და საზოგადოებაში ცნობიერების ამაღლება. საქართველოში ონკანის წყლის ანალიზი უნდა გახდეს უფრო ხელმისაწვდომი და გამჭვირვალე.“
როგორ უნდა შევინარჩუნოთ ჯანმრთელობა და გარემო?
1. გადავამოწმოთ წყლის წყაროები: ბოთლის ან ონკანის წყლის მოხმარებისას მნიშვნელოვანია გავიგოთ, საიდან მოდის ეს წყალი.
2. გავზარდოთ ონკანის წყლის ნდობა: ვთხოვოთ ადგილობრივ მთავრობას რეგულარული კონტროლისა და გამჭვირვალობის უზრუნველყოფა.
3. ვამციროთ პლასტმასის მოხმარება: გამოვიყენოთ მრავალჯერადი წყლის ბოთლები და ავირიდოთ ერთჯერადი პლასტმასის გამოყენება.
გლობალური და ადგილობრივი სტატისტიკა
გლობალური მონაცემებით, ყოველწლიურად 500 მილიარდზე მეტი პლასტმასის ბოთლი იწარმოება, რომელთაგან მხოლოდ 9% გადამუშავდება (5). საქართველოში მსგავსი სტატისტიკა ჯერ არ არსებობს, თუმცა ადგილობრივი კვლევები აჩვენებს, რომ ქალაქის მოსახლეობის დიდი ნაწილი ონკანის წყალს ბოთლის წყლით ანაცვლებს, რაც მიუთითებს საზოგადოებაში სანდოობის ნაკლებობაზე.
დასკვნა
ბოთლის წყალი ხშირად წარმოდგენილია როგორც ჯანმრთელობისთვის უკეთესი არჩევანი, თუმცა რეალური სურათი შესაძლოა სრულიად განსხვავებული იყოს. საქართველოში საჭიროა წყალმომარაგების ხარისხის კონტროლი და საზოგადოების უკეთ ინფორმირება.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, როგორც ჯანდაცვის სისტემის აქტიური მხარდამჭერი, განაგრძობს საზოგადოებრივი ცნობიერების ამაღლებას და მდგრადი ჯანდაცვის პრინციპების პოპულარიზაციას. მისი სიტყვებით: „ჩვენ უნდა ვიზრუნოთ არა მხოლოდ ჩვენს ჯანმრთელობაზე, არამედ გარემოზე, რომელიც ჩვენი საერთო სახლია.“
წყაროები:
1. World Health Organization. Guidelines for Drinking-water Quality. 2021. https://www.who.int/publications/i/item/9789241549950
2. Orb Media. Plus Plastic: Microplastics Found in Global Bottled Water. 2020. https://orbmedia.org/…/plus-plastic-microplastics-found-in…
3. US Food and Drug Administration (FDA). Bisphenol A (BPA): Use in Food Contact Application. 2022. https://www.fda.gov/…/food-additives-petitions/bisphenol-bpa
4. UN Environment Programme. Plastic Pollution in the Global Environment. 2022. https://www.unep.org/resources/report/plastic-pollution
5. National Geographic. The World’s Plastic Pollution Crisis Explained. 2023. https://www.nationalgeographic.com/…/arti…/plastic-pollution

გადანერგვის შემდეგ მიღებული ახალი ცხოვრება: გულში დამალული მეხსიერება

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
გადანერგვის შემდეგ მიღებული ახალი ცხოვრება: გულში დამალული მეხსიერება
#post_seo_title

გადანერგვის შემდეგ მიღებული ახალი ცხოვრება: გულში დამალული მეხსიერება.

ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
გულს იდუმალი ძალა აქვს – მისი ფიზიოლოგიური მნიშვნელობა ყველასთვის ცნობილია, მაგრამ რას უნდა ველოდოთ მაშინ, როდესაც სხვა ადამიანის გული ჩვენს სხეულში იწყებს მუშაობას? გულთან ერთად შეიძლება მეხსიერებაც ან პიროვნული თვისებები გადმოვიდეს?
ბოლო წლებში, გულისა და სხვა ორგანოების გადანერგვის შემდეგ, მრავალმა პაციენტმა აღნიშნა, რომ მათი ქცევა, გემოვნება და ზოგჯერ ხასიათიც შეიცვალა. ზოგი მათგანი ამბობს, რომ ახალი გული მათ ახალ მოგონებებსაც მოუტანა, რაც თითქოსდა დონორის ცხოვრების ნაწილად გრძნობს თავს.
საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის პერსპექტივა
გულსა და ადამიანის ქცევას შორის კავშირი დიდი ხანია, მეცნიერული კვლევებისა და დისკუსიების საგანია. ორგანოების გადანერგვა მკურნალობის მნიშვნელოვან საშუალებას წარმოადგენს და მრავალი სიცოცხლის გადარჩენაში მნიშვნელოვან როლს ასრულებს. საქართველოში ეს პროცედურა ჯერ კიდევ განვითარების ეტაპზეა, მაგრამ მისი პოტენციალი უზარმაზარია.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე აღნიშნავს:
“ორგანოების გადანერგვა არა მხოლოდ ფიზიკური გადარჩენაა, არამედ ადამიანის ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესების შანსიც. თუმცა, პაციენტების ფსიქოლოგიური ცვლილებების მიმართ სიფრთხილით უნდა მივუდგეთ. საჭიროა მეტი კვლევა იმის გასარკვევად, თუ რამდენად მნიშვნელოვანია დონორის პიროვნული თვისებები ამ პროცესში.”
მსოფლიოს და საქართველოს მონაცემები
მსოფლიოში ყოველწლიურად ასიათასობით ორგანოს გადანერგვა ხდება. მაგალითად, აშშ-ში 2024 წელს ჩატარდა 39,000-ზე მეტი ორგანოს გადანერგვა (1). თუმცა, ასეთი მაღალი მაჩვენებლების მიუხედავად, დონორების რაოდენობა მაინც არ არის საკმარისი. საქართველოში ორგანოს გადანერგვის სტატისტიკა დაბალია: 2023 წელს მხოლოდ 50-ზე ნაკლები ასეთი ოპერაცია განხორციელდა (2).
რა ამბობს მეცნიერება?
ცნობილია, რომ ორგანოები, განსაკუთრებით გული, შეიცავენ ნერვულ ქსოვილებს, რომლებიც მეტწილად დაკავშირებულია ტვინის ფუნქციებთან. ეს ქმნის საფუძველს ჰიპოთეზისთვის, რომ გულს შეუძლია, გარკვეული სახით, “მეხსიერება” შეინახოს.
კვლევებმა აჩვენა, რომ ზოგი პაციენტი გემოვნების ცვლილებას, ახალი ინტერესების გაჩენას ან უცნაურ მოგონებებს განიცდის, რაც მათი დონორების ცხოვრებას უკავშირდება (3). თუმცა, აღნიშნული ეფექტების მეცნიერული საფუძველი ჯერ კიდევ განხილვის პროცესშია.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე კიდევ ერთხელ ხაზს უსვამს:
“მნიშვნელოვანია, პაციენტები და საზოგადოება ინფორმირებული იყვნენ შესაძლო ცვლილებების შესახებ. ორგანოს გადანერგვა რთული პროცესი და დიდი პასუხისმგებლობაა როგორც ექიმებისთვის, ისე პაციენტებისთვის.”
რა უნდა ვიცოდეთ საქართველოში?
ორგანოების გადანერგვა საქართველოში განვითარების საწყის ეტაპზეა და საჭიროა საზოგადოებრივი ცნობიერების ამაღლება. ეს მოიცავს როგორც დონორობის წახალისებას, ასევე პაციენტების ფიზიკური და ფსიქოლოგიური მხარდაჭერის სისტემის განვითარებას.
დასკვნა
გულის გადანერგვის პროცესი გაცილებით უფრო მეტია, ვიდრე ფიზიკური ოპერაცია. ეს არის გზა სიცოცხლის გადასარჩენად და იმავდროულად ადამიანის ფსიქოლოგიური და ემოციური სამყაროს გასაძლიერებლად.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი, აქტიურად მუშაობს საქართველოში ჯანდაცვის სისტემის გაუმჯობესებისთვის. მისი მიზანია, ქართველმა პაციენტებმა მიიღონ მაღალი ხარისხის მომსახურება, რომელიც ეყრდნობა თანამედროვე მეცნიერებას, ინოვაციებს და ჰუმანურობას.
References:
1. Organ Procurement and Transplantation Network. National Data. Available at: https://optn.transplant.hrsa.gov
2. საქართველოს ორგანოების გადანერგვის ცენტრი. 2023 წლის ანგარიში.
3. Pearsall P, Schwartz G, Russek L. Changes in Heart Transplant Recipients. Journal of Medicine and Health Research. 2020.

ივანე ჩხაიძე მშობლებს აფრთხილებს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
„ეს არის უნივერსალური რეკომენდაცია, რომელიც ვირუსის დროს უნდა გავითვალისწინოთ“ - ივანე ჩხაიძე
#post_seo_title

ყივანახველას შემთხვევების მატება და გამოტოვებული ვაქცინები: როგორ განვახორციელოთ დაგვიანებული ვაქცინაცია

საქართველოში ყივანახველას შემთხვევების რაოდენობა 2024 წელს მნიშვნელოვნად გაიზარდა, რაც დაკავშირებულია გამოტოვებულ ვაქცინებთან. ათასობით ბავშვი რჩება აუცრელი, რაც სერიოზულ საფრთხეს წარმოადგენს მათი ჯანმრთელობისთვის. სპეციალისტების აზრით, პანდემიის პერიოდში ვაქცინაციის განაკვეთი შემცირდა, რამაც გამოიწვია სხვადასხვა ვირუსული დაავადებების ზრდა, მათ შორის – ყივანახველა, წითელა, წითურა და ყბაყურა.

თუ თქვენი შვილი ვერ დაეწია ვაქცინაციის კალენდარს, ნუ ინერვიულებთ!

როგორც იაშვილის სახელობის ბავშვთა საავადმყოფოს სამედიცინო დირექტორი, პროფესორი ივანე ჩხაიძე აცხადებს, ვაქცინაციის გადაცილება არ ნიშნავს, რომ ამით აუცილებელია იმუნიზაცია უარყოფილი იყოს. პირიქით, ვაქცინაცია ყოველთვის შესაძლებელია, მიუხედავად იმისა, თუ რომელ ეტაპზე დარჩა ბავშვი ან ზრდასრული პირი ვაქცინაციის კალენდარში.

როგორ დავგეგმოთ დაგვიანებული ვაქცინაცია?

იმისათვის, რომ ბავშვმა ან ოჯახის სხვა წევრმა მიიღოს გამოტოვებული ვაქცინები, მნიშვნელოვანია დროულად მიმართოთ იმუნიზაციის ექიმს. სპეციალისტი შეძლებს ინდივიდუალურად მოარგოს ვაქცინაციის კალენდარი და საჭირო ვაქცინები გაკეთდეს. თითქმის ყველა ვაქცინას გაკეთება შეიძლება მოგვიანებით, გამოტოვებული ვაქცინები კი შესაძლოა რამდენიმე სესიად გაკეთდეს.

რატომ არის მნიშვნელოვანია ვაქცინაციის გაკეთება?

ყივანახველას და სხვა ვირუსული დაავადებების გავრცელებამ შეიძლება გამოიწვიოს სერიოზული გართულებები, რომლებიც სიცოცხლისთვის საშიში იქნება. სწორედ ამიტომ, ვაქცინაცია არის მნიშვნელოვანი ნაბიჯი ბავშვების და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაცვის მიმართულებით.

 ვაქცინაცია არასოდეს არის გვიან!

ვაქცინაცია მნიშვნელოვან როლს თამაშობს, რათა დაცული იყოს ბავშვები ყივანახველას, წითელას, წითურასა და ყბაყურას გამომწვევი ვირუსებისგან. არ აქვს მნიშვნელობა, თუ რამდენი დრო გავიდა ვაქცინაციის კალენდარიდან, აუცილებელია სერიოზულად მოეკიდოთ იმუნიზაციის პროცესს.

საუბარია მთელ ოჯახზე – ვაქცინაცია არ არის მხოლოდ ბავშვებისთვის!

თუ თქვენმა შვილმა ან ოჯახის სხვა წევრმა გამოტოვა ვაქცინაცია, ნუ დაუშვებთ იმას, რომ ჯანმრთელობის რისკი გაიზრდება. დროული მოქმედებით შესაძლებელია ყველა გამოტოვებული ვაქცინის ჩატარება, რაც მნიშვნელოვნად შეამცირებს სერიოზულ დაავადებათა განვითარების ალბათობას.

დროული ვაქცინაცია: როგორ და სად?

თქვენ შეგიძლიათ მიმართოთ ვაქცინაციის კაბინეტს, სადაც სპეციალისტები დაგეხმარებიან თქვენს შვილსა და ოჯახის სხვა წევრებს.

ნუ გადადებთ თქვენი ოჯახის ჯანმრთელობას!

თქვენი შვილი ან ოჯახის სხვა წევრი შეიძლება იყოს იმუნიზაციის აუცილებელი სარეაბილიტაციო ეტაპზე. მიმართეთ ვაქცინაციის კაბინეტს და მიიღეთ საჭირო ვაქცინები და შანსი, რომ თავიდან აიცილოთ დაავადებების რისკები. როდესაც ვაქცინაციის დრო მოვა, ნუ დაკარგავთ შანსს.

ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციამ საქართველო მალარიისგან თავისუფალ ქვეყნად გამოაცხადა

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციამ საქართველო მალარიისგან თავისუფალ ქვეყნად გამოაცხადა
#post_seo_title ფოტო: ჯანდაცვის სამინისტრო

გილოცავ საქართველო. ამ მიღწევას უნდა ვუმადლოდეთ მდგრად ინვესტიციას, ჯანდაცვის მუშაკების, თავდადებულ და მიზანმიმართულ ძალისხმევას პრევენციისკენ, ადრეულ გამოვლენას და ეფექტურ გამკლავებას მალარიის ყველა შემთხვევასთან – საქართველოს, მალარიისაგან თავისუფალი ქვეყნის სტატუსის სერტიფიკატის მინიჭება ჯანმოს ევროპის რეგიონული ბიუროს დირექტორმა ჰანს კლუგემ მიულოცა, – ინფორმაციას ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო ავრცელებს.

„აღნიშნული სერტიფიცირება იმ შემთხვევაში გაიცემა, თუ დადასტურდება, რომ ქვეყნის მთელ ტერიტორიაზე, მალარიის გადაცემის ჯაჭვი გაწყვეტილია, სულ მცირე, უკანასკნელი 3 წლის განმავლობაში.

როგორც ჯანდაცვის მინისტრმა მიხეილ სარჯველაძემ აღნიშნა, მალარიისგან თავისუფალ ქვეყნად გამოცხადება საქართველოს ჯანდაცვის სისტემის მდგრადობის მორიგი აღიარებაა. მისივე განცხადებით, ეს წარმატება ნიშნავს, რომ საქართველოს შესწევს უნარი, მნიშვნელოვან და სერიოზულ გამოწვევებს გაუმკლავდეს.

საქართველოს მალარიისგან თავისუფალ ქვეყნად გამოცხადებას, ასევე, გამოეხმაურა ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის საქართველოს წარმომადგენლობის ხელმძღვანელი. სილვიუ დომენტეს თქმით, ეს იყო უზარმაზარი ინვესტიცია და დიდი შრომა, მალარიის გამოვლენის, დიაგნოსტიკისა და მკურნალობის მიმართულებით.

ქვეყნის ადგილობრივი მალარიისგან თავისუფლად აღიარებისა და ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის სერტიფიცირების მისაღებად, საქართველომ, განაცხადი 2024 წლის აგვისტოში გააკეთა“, – აღნიშნულია გავრცელებულ ინფორმაციაში.

როგორ რეაგირებდნენ უძველესი ქრისტიანები პანდემიებზე და როგორია საქართველოს გამოცდილება

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
გრიპის ლეტალური შემთხვევები საქართველოში – როგორ ავიცილოთ თავიდან?
გიორგი ფხაკაძე

როგორ რეაგირებდნენ უძველესი ქრისტიანები პანდემიებზე და როგორია საქართველოს გამოცდილება

პანდემიები კაცობრიობის ისტორიაში უდიდეს გამოწვევებს ქმნიდა. მეორე და მესამე საუკუნეებში, როდესაც სამედიცინო ცოდნა მინიმალური იყო და დაავადებების წარმოშობა უცნობი რჩებოდა, ორი დიდი პანდემია წალეკავდა რომის იმპერიას: ანტონინის ჭირი (165–189 წწ.) და კიპრიანის ჭირი (249–262 წწ.). მიუხედავად მაშინდელი რთული პირობებისა, ქრისტიანები ავლენდნენ სოლიდარობას, ზრუნავდნენ ავადმყოფებზე და ცდილობდნენ, დაეცვათ თავიანთი რწმენის პრინციპები.
როგორ რეაგირებდნენ ისინი? და როგორ შეიძლება ეს გამოცდილება თანამედროვე გამოწვევებზე გადმოვიტანოთ?
ისტორიული ფონი: ქრისტიანები პანდემიების დროს
ანტონინის ჭირი სავარაუდოდ ყვავილის ვირუსით იყო გამოწვეული და დღეში 2,000-მდე ადამიანის სიცოცხლეს იწირავდა რომში. მეორე პანდემია, კიპრიანის ჭირი, შესაძლოა ებოლას მსგავსი ვირუსით იყო გამოწვეული და დღეში 5,000 კაცის სიცოცხლეს ართმევდა.
ამ მძიმე დროს ქრისტიანთა სოლიდარობა გამოიხატებოდა:
• ზრუნვა ავადმყოფებზე: კართაგენის ეპისკოპოსი კიპრიანი მოუწოდებდა ეკლესიას, ზრუნვა გაეწიათ როგორც ქრისტიანებისთვის, ისე არაქრისტიანებისთვის. ეს ქმედება საზოგადოებრივი პასუხისმგებლობის გამოხატულება იყო.
• საკუთარი თანამორწმუნეების მხარდაჭერა: ალექსანდრიის ეპისკოპოს დიონისე განსაკუთრებით ხაზს უსვამდა ქრისტიანების ერთიანობას კრიზისის დროს.
ამ ქმედებებმა ხელი შეუწყო ქრისტიანობის გავრცელებას რომის იმპერიაში.
ქრისტიანობის გაკვეთილები პანდემიების დროს
უძველესი ქრისტიანების ქმედებებმა აჩვენა:
1. სოლიდარობა და სერვისის პრინციპი: ავადმყოფების მხარდაჭერა რწმენის პრინციპებს ეფუძნებოდა.
2. პასუხისმგებლობა საზოგადოების მიმართ: ქრისტიანები ხშირად ცდილობდნენ, არაქრისტიანებისთვისაც დახმარება გაეწიათ, რითაც მაგალითი გახდნენ სხვებისთვის.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„პანდემია ყოველთვის გვახსენებს, რომ საზოგადოებრივი ჯანმრთელობა მხოლოდ სამედიცინო სისტემის საკითხი არაა — ის მორალურ და სოციალურ პასუხისმგებლობასაც მოითხოვს. ჩვენი გაკვეთილი ისტორიიდან სწორედ ეს არის: სოლიდარობა და განათლება გადამწყვეტია.“
ქართველი მართლმადიდებლური ეკლესიის როლი COVID-19-ის დროს
COVID-19-ის პანდემიის დროს საქართველოს მართლმადიდებლურმა ეკლესიამ მნიშვნელოვანი მხარდაჭერა გამოუცხადა საზოგადოებას. ეკლესიამ:
1. დააწესა რეკომენდაციები: მრევლს მოუწოდა, დაეცვათ პანდემიის პრევენციის ზომები, როგორიცაა სოციალური დისტანცია და ჰიგიენის წესების დაცვა.
2. საზოგადოებრივი მხარდაჭერა: ეკლესიები აქტიურად თანამშრომლობდნენ ჯანდაცვის სამინისტროსთან, რაც ხელს უწყობდა ინფორმაციის სწორად გავრცელებას.
3. მოხალისეობრივი დახმარება: მრავალი ტაძარი ჩართული იყო ავადმყოფებისა და მოწყვლადი ჯგუფების მხარდაჭერაში.
ეს გამოცდილება აჩვენებს, რომ სულიერი ლიდერების ჩართულობა კრიზისების დროს მნიშვნელოვან როლს ასრულებს.
საქართველო ხშირად წარმოაჩენს სოლიდარობის კულტურას კრიზისების დროს. მაგალითად, COVID-19-ის პანდემიის დროს, სამედიცინო პერსონალის, მთავრობისა და საზოგადოების ერთობლივმა ძალისხმევამ თავიდან აიცილა უფრო მძიმე შედეგები.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„საქართველოს მაგალითი ნათლად აჩვენებს, რომ მცირე ქვეყანაც კი, სოლიდარობისა და ერთიანობის გზით, შეუძლია წარმატებით გაუმკლავდეს გლობალურ გამოწვევებს. მთავარია, ხალხმა და ლიდერებმა გააგრძელონ განათლება და პრევენციისკენ მიმართული ძალისხმევა.“
დასკვნა
ისტორია გვასწავლის, რომ საზოგადოებრივი ჯანმრთელობა მხოლოდ მედიცინის სფეროს არ ეხება. აუცილებელია, ყველამ ერთად ვიმუშაოთ, რათა საქართველოს და მსოფლიოს მომავალში უკეთ დავიცვათ ჩვენი საზოგადოება.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი. ის არის ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის დამოუკიდებელი ანგარიშვალდებულების პანელის ყოფილი წევრი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე, ჯანდაცვის სფეროში, მათ შორის საავადმყოფოების მართვის, ხარისხის გაუმჯობესების, კომპეტენციის სტანდარტებისა და საერთაშორისო ჯანდაცვის პროექტების განხორციელებაში.
References
1. Flexsenhar M. Ancient Christians and pandemics. Oxford Research Encyclopedia of Religion. Published May 27, 2020. Accessed January 20, 2025. https://oxfordre.com/religion
2. Harper K. The Fate of Rome: Climate, Disease, and the End of an Empire. Princeton University Press; 2017.
3. Stark R. The Rise of Christianity. HarperCollins; 1997.
4. World Health Organization (WHO). Public health responses to pandemics. Accessed January 20, 2025. https://www.who.int
5. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის განცხადებები COVID-19 პანდემიის დროს. საქართველოს საპატრიარქოს ოფიციალური ვებგვერდი. Accessed January 20, 2025. https://patriarchate.ge

ადამიანის ნაწლავი: რეგენერაციის საოცარი უნარი, რომელიც თქვენს ჯანმრთელობას იცავს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ადამიანის ნაწლავი: რეგენერაციის საოცარი უნარი, რომელიც თქვენს ჯანმრთელობას იცავს
#post_seo_title

ადამიანის ნაწლავი: რეგენერაციის საოცარი უნარი, რომელიც თქვენს ჯანმრთელობას იცავს

იცოდით, რომ ადამიანის ნაწლავი ყოველ 5-7 დღეში ახლდება? ეს არაჩვეულებრივი პროცესია, რომელიც უზრუნველყოფს ჩვენი ორგანიზმის ჯანმრთელობის დაცვას ყოველდღიური სტრესისა და მავნე ფაქტორების ზემოქმედებისგან. ნაწლავების რეგენერაციის უნარი სამეცნიერო სამყაროსთვის ახალი აღმოჩენების წყაროა, რომელიც მნიშვნელოვან გავლენას მოახდენს მედიცინის განვითარებაზე.
რატომ ახლდება ნაწლავები ასე ხშირად?
ნაწლავის ეპითელური საფარი მუდმივად მუშაობს: ის შთანთქავს საკვებ ნივთიერებებს, გამოყოფს ნარჩენებს და ებრძვის ტოქსინებსა და მავნე მიკრობებს. ასეთ დატვირთულ გარემოში უჯრედები სწრაფად ზიანდება, ამიტომ რეგულარული განახლება აუცილებელია, რომ ქსოვილმა შეძლოს ფუნქციის სრულფასოვნად შესრულება.
როგორც ჰარვარდის ღეროვანი უჯრედების ინსტიტუტის კვლევა აჩვენებს, ეს პროცესები ბევრად უფრო კომპლექსურია, ვიდრე ადრე ვფიქრობდით. მკვლევარებმა აღმოაჩინეს, რომ როდესაც ღეროვანი უჯრედების რეზერვები იფიტება, მოზრდილი უჯრედები დედიფერენციაციას განიცდიან, ანუ “ბრუნდებიან” ღეროვან უჯრედებად და აღადგენენ დაზიანებულ ქსოვილს (1).
აღმოჩენა, რომელიც შეცვლის მედიცინას
ამ კვლევამ, რომელსაც ხელმძღვანელობდა დოქტორი რამეშ შივდასანი, არამხოლოდ ახალი ნათელი მოჰფინა ნაწლავის რეგენერაციის მექანიზმებს, არამედ მოიტანა პოტენციალი, რომელიც მნიშვნელოვან როლს შეასრულებს რეგენერაციული მედიცინის განვითარებაში. ეს შეიძლება გახდეს საფუძველი ახალი თერაპიების შექმნისთვის, რომლებიც მიმართული იქნება ნაწლავური და სხვა დაავადებების სამკურნალოდ.
“საქართველოში ნაწლავური დაავადებების შემთხვევები სერიოზული პრობლემაა. სწორი კვებისა და განათლების ხელშეწყობით, ჩვენ შეგვიძლია მნიშვნელოვნად შევამციროთ დაავადებების რისკი. მეცნიერების ეს ახალი მიღწევა უნდა მოვარგოთ ჩვენს რეალობას,” – აღნიშნავს პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე.
რა უნდა იცოდეთ რეგენერაციის შესახებ?
1. რეგენერაცია არა მხოლოდ ღეროვანი უჯრედებით ხდება. ახალი კვლევები აჩვენებს, რომ უკვე ფორმირებული უჯრედებიც მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ ამ პროცესში (1,2).
2. უჯრედების განახლება ორგანიზმის ბუნებრივი დაცვის მექანიზმია. რეგენერაციის პროცესის დაზიანება შესაძლოა გახდეს ქრონიკული დაავადებების მიზეზი.
3. შესაძლებლობა ინოვაციური თერაპიებისთვის. მეცნიერებს მიაჩნიათ, რომ ამ მექანიზმის უკეთ გაცნობით შესაძლებელი იქნება ახალი თერაპიული მიდგომების შემუშავება (2).
საქართველოს პერსპექტივა: უკეთესი ჯანმრთელობისთვის
“ნაწლავების რეგენერაციის ეს უნარი უჩვენებს, რამდენად ჭკვიანია ადამიანის ორგანიზმი. ჩვენი ამოცანაა, მეცნიერების ამ მიღწევების პრაქტიკაში გამოყენება. საზოგადოებრივი განათლების ზრდა, პრევენცია და ინოვაციური მიდგომების დანერგვა ჩვენი მიზანია,” – აცხადებს პროფესორი ფხაკაძე.
პრევენცია და ადრეული დიაგნოსტიკა მნიშვნელოვანია ნაწლავური და სხვა დაავადებების მართვისთვის. სწორი კვების ჩვევების დამკვიდრება, რეგულარული სამედიცინო შემოწმებები და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის მხარდაჭერა სავალდებულოა ჯანმრთელობის გაუმჯობესებისთვის.
1. Shivdasani R, “Understanding how the intestine replaces and repairs itself,” Harvard Gazette. Available from: https://news.harvard.edu/…/understanding-how-the-intestine…/ Published: July 13, 2017. Accessed: January 19, 2025.
2. “The Stomach,” Lumen Learning. Available from: https://courses.lumenlearning.com/suny…/chapter/the-stomach/ Accessed: January 19, 2025.
3. Barker N et al. “Adult intestinal stem cells: critical drivers of epithelial homeostasis and regeneration,” Nature Reviews Molecular Cell Biology. Available from: https://www.nature.com/articles/nrm3870 Published: March 2014. Accessed: January 19, 2025.
4. Clevers H, “The intestinal crypt, a prototype stem cell niche,” Cell. Available from: https://www.cell.com/fulltext/S0092-8674(13)00881-5 Published: July 2013. Accessed: January 19, 2025.
5. “Gut health: The importance of intestinal epithelial renewal,” World Health Organization (WHO). Available from: https://www.who.int/health-topics/digestive-system#tab=tab_1 Accessed: January 19, 2025.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე – საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი. ის არის ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის დამოუკიდებელი ანგარიშვალდებულების პანელის ყოფილი წევრი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე, ჯანდაცვის სფეროში, მათ შორის საავადმყოფოების მართვის, ხარისხის გაუმჯობესების, კომპეტენციის სტანდარტებისა და საერთაშორისო ჯანდაცვის პროექტების განხორციელებაში.

რატომ ცხელა დედამიწაზე?

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
რატომ ცხელა დედამიწაზე?
#post_seo_title

რატომ ცხელა დედამიწაზე? 🔥🌍

კლიმატის ცვლილება აქ და ახლა ხდება:
• 🌡️ ტემპერატურის მატება
• 🌊 წყალდიდობები და გვალვები
• 🗑️ პლასტიკით დაბინძურებული ოკეანეები
• 🐾 ცხოველებისა და ბუნებრივი გარემოს განადგურება
რატომ?
🛢️ ნავთობისა და ქვანახშირის მასიური გამოყენება
🌲 ტყეების განადგურება
♻️ ნარჩენების არასწორი მართვა
ჩვენ რა შეგვიძლია?
🌱 ნაკლები ნარჩენი – მეტი გადამუშავება
💡 ენერგიის დაზოგვა და სუფთა ენერგიის გამოყენება
♻️ მდგრადი პროდუქტების არჩევა
დროა ვიმოქმედოთ, რადგან დედამიწას ვჭირდებით! 💚

ჯანდაცვის სისტემების გაძლიერებაზე, სამუშაო შეხვედრა გაიმართა

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ჯანდაცვის სისტემების გაძლიერებაზე, სამუშაო შეხვედრა გაიმართა.
#post_seo_title ფოტო: ჯანდაცვის სამინისტრო

„ციფრული ჯანდაცვის სექტორის გაძლიერება“ – აზიის განვითარების ბანკის, (ADB) კორეის მთავრობის მხარდაჭერითა და ფონდ „კურაციოს“ ორგანიზებით, ჯანდაცვის სისტემების გაძლიერებაზე, სამუშაო შეხვედრა გაიმართა. კორეელმა ექსპერტებმა, ჯანდაცვის სამინისტროს წარმომადგენლებსა და სომხეთის დელეგაციის წევრებს, ამ მიმართულებით საკუთარი გამოცდილება გაუზიარეს.

მოწვეულ სტუმრებს სიტყვით ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილე თეა გიორგაძემ და სომხეთის ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილე ლენა ნანუშიანმა მიმართეს და აღნიშნეს, რომ ქვეყნებს შორის გამოცდილების გაზიარება პაციენტზე ორიენტირებული სისტემის კიდევ უფრო განვითარებას შეუწყობს ხელს.

შეხვედრის მთავარი თემა ინოვაციური მიდგომების გამოყენებით, ჯანდაცვის სისტემების გაძლიერება და სამედიცინო მომსახურების ხარისხისა და ეფექტურობის კიდევ უფრო გაუმჯობესება იყო. განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო ციფრული ჯანდაცვის სისტემის გაძლიერებასა და ჯანდაცვის პროვაიდერებისთვის გაწეული მომსახურების ასანაზღაურებლად, ციფრული გადაწყვეტილებების მიღებას. სამუშაო შეხვედრის ფორმატში მხარეებმა სამომავლო გეგმებზეც იმსჯელეს.

მხარეებმა ჯანდაცვის სფეროში მრავალწლიანი თანამშრომლობა და ორ ქვეყანას შორის პირველადი და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სისტემის განვითარების საკითხები განიხილეს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილე თეა გიორგაძე სომეხ კოლეგას შეხვდა
#post_seo_title ფოტო: ჯანდაცვის სამინისტრო

ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის მოადგილე თეა გიორგაძე სომეხ კოლეგას, ლენა ნანუშიანს შეხვდა. ინფორმაციას ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო ავრცელებს.

მხარეებმა ჯანდაცვის სფეროში მრავალწლიანი თანამშრომლობა და ორ ქვეყანას შორის პირველადი და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სისტემის განვითარების საკითხები განიხილეს. ასევე, საუბარი შეეხო ჯანმრთელობის დაცვის მიმართულებით ერთობლივ პროექტებს.

თეა გიორგაძემ დელეგაციის წევრებს ჯანდაცვის სერვისებზე ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესების კუთხით არსებული მნიშვნელოვანი პროგრესი გააცნო. ისაუბრეს საქართველო-სომხეთს შორის პარტნიორული თანამშრომლობის განვითარების პერსპექტივებზეც. შეხვედრაზე მხარეებმა სამომავლო თანამშრომლობის საკითხებიც განიხილეს.

1...459460461...1,087გვერდი 460 of 1,087

ბოლო სიახლეები

პოპულარული ამბები

კატეგორიები

ჩვენ შესახებ

info@accreditation.ge
ჩვენ შესახებ / რეკლამა / კონტაქტი

გამოგვყევი სოციალურ ქსელებში

© SheniEkimi.ge

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
›
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
›
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
›
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
⌄
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
⌄
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
კითხვა 1 / 1
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა ↗
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
›
✨რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
Verified by MonsterInsights