ოთხშაბათი, ივნისი 17, 2026

არ შეიძინოთ ხორცი მსგავს ადგილებში: საქართველოში ტრიქინელოზი დაფიქსირდა

არ შეიძინოთ ხორცი მსგავს ადგილებში: საქართველოში ტრიქინელოზი დაფიქსირდა
#post_seo_title

არ შეიძინოთ ხორცი მსგავს ადგილებში: საქართველოში ტრიქინელოზი დაფიქსირდა

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
საქართველოში ტრიქინელოზის შემთხვევის დაფიქსირება მკაფიოდ გვახსენებს, რამდენად მნიშვნელოვანია სურსათის უსაფრთხოება და ჩვენი ჯანმრთელობის დაცვა. სურსათის ეროვნული სააგენტოს მონაცემებით, 63 წლის პაციენტს, რომელსაც ტრიქინელოზი დაუდასტურდა, დაავადებამდე რამდენიმე დღით ადრე საკვებად მიღებული ჰქონდა ოზურგეთში ნაყიდი ღორის ხორცი და კუპატი, რომლის წარმომავლობა უცნობი იყო.
რა არის ტრიქინელოზი და როგორ შეიძლება მისი თავიდან აცილება?
ტრიქინელოზი მიკროსკოპული პარაზიტით, ტრიქინელათი გამოწვეული დაავადებაა, რომელიც ადამიანს გადაეცემა უმი ან არასაკმარისად თერმულად დამუშავებული ღორის ან გარეული ცხოველის ხორცით. ამ დაავადებას მრავალი სიმპტომი ახასიათებს, მათ შორის:
• თავის ტკივილი, ცხელება და შემცივნება.
• სახსრებისა და კუნთების ტკივილი.
• სახის შეშუპება და კანის ქავილი.
ამავე დროს, მძიმე შემთხვევებში შეიძლება გამოვლინდეს კოორდინაციის დარღვევა, გულისა და სუნთქვის პრობლემები.
„ტრიქინელოზი საკმაოდ საშიში დაავადებაა, რომლის თავიდან აცილება შესაძლებელია მხოლოდ პასუხისმგებლიანი ქცევით. თითოეულ ჩვენგანს შეუძლია ჯანმრთელობის დაცვა, თუ:
1. შევიძენთ ხორცს მხოლოდ სერტიფიცირებული და შემოწმებული ადგილებიდან.
2. მოვერიდებით არაორგანიზებული ვაჭრობის ადგილებში ხორცის ყიდვას.
3. ხორცის მომზადების დროს ყურადღებას მივაქცევთ მის სრულად თერმულ დამუშავებას.“
რატომ არის ეს პრობლემა მნიშვნელოვანი?
მსგავსი შემთხვევები ხშირად ხდება სურსათის არაორგანიზებული ვაჭრობის გამო, სადაც ხორცის წარმომავლობა გაურკვეველია. საქართველოში სურსათის უსაფრთხოების სტანდარტების გაუმჯობესება აუცილებელია, რადგან:
• არასაკმარისად შემოწმებული სურსათი ჯანმრთელობისთვის საფრთხის შემცველია.
• მსგავსი დაავადებები გავლენას ახდენს არა მხოლოდ პაციენტებზე, არამედ მთელ საზოგადოებაზე.
გლობალური სტატისტიკის მიხედვით, ტრიქინელოზი უმეტესად ფიქსირდება ისეთ ქვეყნებში, სადაც სურსათის უსაფრთხოების კონტროლი არასაკმარისია. WHO-ის მონაცემებით, ყოველწლიურად ასობით შემთხვევა ფიქსირდება მსოფლიოში, თუმცა დაავადება თითქმის მთლიანად თავიდან აიცილება რეგულაციების დაცვით.
როგორ დავიცვათ ჩვენი თავი და ოჯახი?
საქართველოს სურსათის ეროვნული სააგენტო მოქალაქეებს მოუწოდებს:
1. არ შეიძინოთ ხორცი არაორგანიზებულ ადგილებში, სადაც მისი წარმომავლობა გაურკვეველია.
2. მხოლოდ სერტიფიცირებულ სასაკლაოებზე დაკლული ხორცის შეძენა მოახდინოთ.
3. ხორცის მომზადების დროს დარწმუნდით, რომ იგი სრულად დამუშავებულია.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის მოწოდება:
„ჩვენი ჯანმრთელობა ჩვენივე ხელშია. სურსათის უსაფრთხოების დაცვა არ უნდა იყოს მხოლოდ რეგულატორების მოვალეობა – თითოეულმა მოქალაქემ უნდა აიღოს პასუხისმგებლობა და გააკეთოს სწორი არჩევანი. სურსათის უსაფრთხოების შესახებ განათლება და პასუხისმგებლიანი ქცევა მნიშვნელოვანი ნაბიჯია, რათა მსგავსმა შემთხვევებმა აღარასოდეს მოიცვას ჩვენი საზოგადოება.“
დასკვნა
სურსათის უსაფრთხოების დაცვა არა მხოლოდ სახელმწიფოს, არამედ თითოეული მოქალაქის პასუხისმგებლობაა. ხორცის სწორი არჩევანი და მისი მომზადების სტანდარტების დაცვა დაგვიცავს ჩვენ და ჩვენს ოჯახებს ჯანმრთელობის სერიოზული საფრთხეებისგან.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის ბიოგრაფია:
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე – საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი. ის არის ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის დამოუკიდებელი ანგარიშვალდებულების პანელის ყოფილი წევრი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე, ჯანდაცვის სფეროში, მათ შორის საავადმყოფოების მართვის, ხარისხის გაუმჯობესების, კომპეტენციის სტანდარტებისა და საერთაშორისო ჯანდაცვის პროექტების განხორციელებაში.
References
1. WHO. Trichinellosis: Global surveillance report. Available from: https://www.who.int/trichinellosis. Accessed January 28, 2025.
2. CDC. Trichinellosis Prevention Guidelines. Available from: https://www.cdc.gov/trichinellosis/prevention. Accessed January 28, 2025.
3. Georgian Ministry of Health. National food safety updates. Available from: https://moh.gov.ge. Accessed January 27, 2025.

მეცნიერებმა აღმოაჩინეს ახალი მიკროსკოპული ორგანიზმები ადამიანის ნაწლავებში: რას ნიშნავს ეს ჩვენი ჯანმრთელობისთვის?

მეცნიერებმა აღმოაჩინეს ახალი მიკროსკოპული ორგანიზმები ადამიანის ნაწლავებში
#post_seo_title

მეცნიერებმა აღმოაჩინეს ახალი მიკროსკოპული ორგანიზმები ადამიანის ნაწლავებში: რას ნიშნავს ეს ჩვენი ჯანმრთელობისთვის?

პროფესორი  გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
მეცნიერებმა აღმოაჩინეს ახალი, ადრე უცნობი მიკროსკოპული ორგანიზმები ადამიანის ნაწლავებში, რომლებსაც “ობელისკები” უწოდეს. ეს აღმოჩენა შეიძლება შეცვალოს ჩვენი წარმოდგენა მიკრობიომის მნიშვნელობაზე და მის გავლენაზე ჯანმრთელობაზე.
რა არის ობელისკები და რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?
ობელისკები არის გენეტიკური მასალის რგოლებით შემდგარი მიკროორგანიზმები, რომლებსაც უნარი აქვთ შექმნან უნიკალური ცილები, ე.წ. “ობლინები”. ისინი ნაწლავებში ბინადრობენ და მათი როლი ორგანიზმში ჯერ კიდევ შესასწავლია. მეცნიერები უკვე ცდილობენ გაარკვიონ, არიან თუ არა ეს ორგანიზმები პარაზიტები, რომლებიც აზიანებენ სასარგებლო ბაქტერიებს, თუ მათ შესაძლოა დადებითი გავლენა ჰქონდეთ ჩვენს ჯანმრთელობაზე.
როგორ შეიძლება ობელისკებმა იმოქმედონ ჯანმრთელობაზე?
ნაწლავის მიკრობიომი მნიშვნელოვან როლს ასრულებს საჭმლის მონელებაში, იმუნური სისტემის გაძლიერებაში და ზოგადი ჯანმრთელობის შენარჩუნებაში. თუ ობელისკები მავნე ორგანიზმებად იქცევიან, მათ შეიძლება გავლენა ჰქონდეთ საჭმლის მონელებაზე, იმუნურ ფუნქციაზე და ქრონიკულ დაავადებებზე, როგორიცაა დიაბეტი და ნაწლავთა ანთებითი სინდრომები.
მეორეს მხრივ, თუ ისინი სიმბიოზში არიან ორგანიზმთან და ხელს უწყობენ ნაწლავური ფლორის ბალანსს, შეიძლება სასარგებლო აღმოჩნდნენ საჭმლის მონელების და იმუნური სისტემის გაძლიერებისთვის.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის მოსაზრებები
1. კვლევის მნიშვნელობა – “ეს აღმოჩენა კიდევ ერთხელ აჩვენებს, რომ ადამიანის მიკრობიომი უფრო კომპლექსურია, ვიდრე აქამდე გვეგონა. ჩვენ ჯერ კიდევ ბევრი რამ გვაქვს გასაგები ნაწლავის ფლორაზე და მის გავლენაზე ჯანმრთელობაზე.”
2. რისკები და შესაძლებლობები – “თუ ობელისკები პარაზიტული ორგანიზმებია, შესაძლოა გავლენა იქონიონ იმ ბაქტერიებზე, რომლებიც აუცილებელია საჭმლის მონელებისთვის. მაგრამ თუ ისინი სასარგებლო მიკროორგანიზმები არიან, მათი სწორი გამოყენება შესაძლოა ახალი თერაპიული მეთოდების განვითარებას შეუწყოს ხელი.”
3. მოქმედებისკენ მოწოდება – “აუცილებელია მეტი კვლევა, რათა გავიგოთ, როგორ შეგვიძლია ვმართოთ ჩვენი ნაწლავის მიკრობიომი ისე, რომ შევინარჩუნოთ ჯანმრთელობა და ავიცილოთ თავიდან პოტენციური რისკები.”
დასკვნა
ნაწლავის მიკრობიომი მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ზოგად ჯანმრთელობაში, და ამ ახალი მიკროორგანიზმების აღმოჩენა ახალი შესაძლებლობების კარს ხსნის. მეცნიერებს ჯერ კიდევ ბევრი აქვთ გასაკეთებელი, რომ უკეთ გავიგოთ ობელისკების გავლენა ადამიანის ჯანმრთელობაზე.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე – საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი. ის არის ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის დამოუკიდებელი ანგარიშვალდებულების პანელის ყოფილი წევრი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება საერთაშორისო ჯანდაცვის სფეროში, მათ შორის საავადმყოფოების მართვის, ხარისხის გაუმჯობესების, კომპეტენციის სტანდარტებისა და საერთაშორისო ჯანდაცვის პროექტების განხორციელებაში.
1. Zheludev IN, Sidik SM, McLean EL, et al. Viroid-like colonists of human microbiomes. Nature. 2024; This study introduces “obelisks,” a novel class of viroid-like RNA elements found in human gut and oral microbiomes. The researchers detail the structure, prevalence, and potential implications of these entities.
2. Sidik SM. ‘Wildly weird’ RNA bits discovered infesting the microbes in our guts. Nature. 2024 Jan 29; This article discusses the discovery of obelisks, highlighting their unique characteristics and the challenges they present to current biological classifications.
3. Pennisi E. ‘It’s insane’: New viruslike entities found in human gut microbes. Science. 2024 Jan 26; This piece reports on the identification of obelisks, emphasizing their unusual nature and the potential need to redefine aspects of microbiology.

შაქარი არის შხამი – რატომ უნდა შეწყვიტოთ შაქრიანი სასმელების მიღება ახლავე?

შაქარი არის შხამი – რატომ უნდა შეწყვიტოთ შაქრიანი სასმელების მიღება ახლავე?
#post_seo_title

შაქარი არის შხამი – რატომ უნდა შეწყვიტოთ შაქრიანი სასმელების მიღება ახლავე?

პროფესორი  გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
შესავალი:
რა საფრთხეს წარმოადგენს შაქარი?
შაქარი არ არის უბრალოდ დამატკბობელი – ის არის „ნიღბიანი მკვლელი,“ რომელიც ყოველდღიურად აზიანებს ჩვენს ჯანმრთელობას. მსოფლიოში არაერთი კვლევა აჩვენებს, რომ შაქრის გადაჭარბებული მოხმარება პირდაპირ კავშირშია ისეთი დაავადებების ზრდასთან, როგორებიცაა შაქრიანი დიაბეტი, სიმსუქნე, გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები და კიბო (1).
მაგრამ პრობლემა მხოლოდ ტკბილეულში არ არის! შაქრის ყველაზე დიდი წყაროები შაქრიანი სასმელებია – გაზიანი სასმელები, ენერგეტიკული სასმელები და თუნდაც „ჯანსაღად“ წოდებული წვენები, რომლებიც სავსეა დამატებული შაქრით.
საქართველოში მოზარდებისა და ზრდასრულების დიდი ნაწილი ყოველდღიურად მოიხმარს შაქრიან სასმელებს. ეს კი სერიოზულ საფრთხეს უქმნის მოსახლეობის ჯანმრთელობას (2).
რა ზიანს გვაყენებს შაქრის გადაჭარბებული მოხმარება?
1. გულის დაავადებების რისკი
კვლევები აჩვენებს, რომ ყოველდღიურად ერთ ქილა გაზიანი სასმელის მიღება 30%-ით ზრდის გულის დაავადებების რისკს (3).
2. დიაბეტი და ინსულინის რეზისტენტობა
შაქრის გადაჭარბებული მოხმარება იწვევს ინსულინის რეზისტენტობას, რაც პირდაპირ კავშირშია მე-2 ტიპის დიაბეტის განვითარებასთან (4).
3. სიმსუქნე და ჭარბი წონა
საქართველო ერთ-ერთ პირველ ადგილზეა აღმოსავლეთ ევროპაში ბავშვთა ჭარბი წონის მაჩვენებლით (5). ბავშვები, რომლებიც რეგულარულად მოიხმარენ შაქრიან სასმელებს, 60%-ით უფრო ხშირად ხდებიან ჭარბწონიანები.
4. კიბოს განვითარების რისკი
2019 წელს გამოქვეყნებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ შაქრიანი სასმელების რეგულარული მოხმარება მნიშვნელოვნად ზრდის კუჭქვეშა ჯირკვლის, მკერდის და ნაწლავის კიბოს რისკს (6).
5. ნერვული სისტემის დარღვევები და დამოკიდებულება
შაქარს შეუძლია ზუსტად ისეთივე დამოკიდებულება გამოიწვიოს, როგორც ნარკოტიკულ ნივთიერებებს, რაც განსაკუთრებით სარისკოა ბავშვებისთვის (7).
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის რეკომენდაციები
შეწყვიტეთ შაქრიანი სასმელების მოხმარება – შეცვალეთ ისინი წყლით, უშაქრო ჩაის ან ნატურალური ლიმონათით.
შეამოწმეთ პროდუქტების შემადგენლობა – ხშირად „ჯანსაღი“ წოდებული სასმელები შეიცავს უზარმაზარ რაოდენობით შაქარს.
აცილეთ ბავშვებს შაქრის საფრთხე – ბავშვებმა მინიმუმ 45 წუთი უნდა იარონ ყოველდღიურად, რადგან ეს წყლის დალევის ტოლფასია და ორგანიზმს შაქრის ჭარბი რაოდენობისგან გაწმენდაში ეხმარება.
დააკვირდით კალორიებს – ერთ ქილა გაზიან სასმელში 10 ჩაის კოვზამდე შაქარი შეიძლება იყოს, რაც გაცილებით მეტია ორგანიზმის დღიური საჭიროებისთვის.
გაიაზრეთ, რომ შაქარი მხოლოდ წონის პრობლემა არ არის – ის ანგრევს სისხლძარღვებს, აზიანებს ღვიძლს და ხელს უწყობს ქრონიკული დაავადებების განვითარებას.
გლობალური და ქართული მონაცემები
მსოფლიოში ყოველი მეათე ადამიანი შაქრიანი დიაბეტით იტანჯება (საქართველოში მოზრდილი მოსახლეობის 20%-ზე მეტს ჭარბი წონა ან სიმსუქნე აქვს, რაც პირდაპირ კავშირშია შაქრის მოხმარებასთან (9).
ბავშვებში შაქრიანი სასმელების მოხმარება 5 წლის განმავლობაში 30%-ით გაიზარდა, რაც დიაბეტისა და კბილების დაზიანების მაჩვენებლებს ზრდის (10).
დასკვნა: დროა, ვიმოქმედოთ!
შაქარი არის საყოველთაო მკვლელი – ის თანდათან ანგრევს ორგანიზმს და უმწვავეს დაავადებებს იწვევს. დროა, საქართველომ გადადგას ნაბიჯები ამ პრობლემის წინააღმდეგ!
თქვენ შეგიძლიათ შეცვალოთ თქვენი და თქვენი შვილების მომავალი! შეწყვიტეთ შაქრიანი სასმელების მოხმარება, გაავრცელეთ ეს ინფორმაცია და გახდით ჯანმრთელობის დამცველები თქვენს ოჯახსა და საზოგადოებაში.
შაქარი არის შხამი – ნუ მისცემთ მას უფლებას, გაგანადგუროთ!
წყაროები:
15/01/2021 შაქარი არის შხამი!
(1) WHO. Global report on diabetes. Available from: https://www.who.int/global-health-diabetes-report. Accessed January 29, 2025.
(2) National Center for Disease Control Georgia. Obesity and sugar consumption trends. Available from: https://www.ncdc.ge/reports. Accessed January 29, 2025.
(3) Harvard T.H. Chan School of Public Health. Sugar-sweetened beverages and heart disease risk. Available from: https://www.hsph.harvard.edu. Accessed January 29, 2025.
(4) CDC. Diabetes and insulin resistance. Available from: https://www.cdc.gov/diabetes. Accessed January 29, 2025.
(5) UNICEF Georgia. Child obesity statistics. Available from: https://www.unicef.org/georgia. Accessed January 29, 2025.
(6) JAMA Oncology. Sugar consumption and cancer risk study. Available from: https://jamanetwork.com. Accessed January 29, 2025.
(7) University of California. Sugar addiction research. Available from: https://www.ucsf.edu. Accessed January 29, 2025.)
 WHO. Diabetes global burden. Available from: https://www.who.int. Accessed January 29, 2025.
(9) Georgian Ministry of Health. National health survey. Available from: https://www.moh.gov.ge. Accessed January 29, 2025.
(10) European Journal of Public Health. Sugar-sweetened beverages in children. Available from: https://academic.oup.com/eurpub. Accessed January 29, 2025.
📢 გაუზიარეთ ეს ინფორმაცია!
15/01/2021
დაქარი არის შხამი

მარიხუანა და მეხსიერება: მეცნიერება გვაფრთხილებს

მარიხუანა და მეხსიერება: მეცნიერება გვაფრთხილებს
#post_seo_title

მარიხუანა და მეხსიერება: მეცნიერება გვაფრთხილებს

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
ბოლო კვლევებმა აჩვენა, რომ მარიხუანას რეგულარული მოხმარება უარყოფითად აისახება მეხსიერებაზე, რაც აზიანებს ადამიანის უნარს, დაიმახსოვროს მნიშვნელოვანი ინფორმაცია. ეს კი ყოველდღიურ ცხოვრებაში, მათ შორის სწავლის, მუშაობისა და უსაფრთხოების კუთხით, სერიოზულ საფრთხეს ქმნის.
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?
მეხსიერება ჩვენი ყოველდღიური ცხოვრების ძირითადი ნაწილი და წარმატების საწინდარია. ახალი კვლევის (1) მიხედვით, რომელიც ერთ-ერთი ყველაზე ფართომასშტაბიანია ამ თემაზე, მარიხუანას რეგულარული მოხმარება დროთა განმავლობაში მნიშვნელოვნად ამცირებს ადამიანის შესაძლებლობას, შეინარჩუნოს და გაიხსენოს მნიშვნელოვანი ინფორმაცია. ეს განსაკუთრებით პრობლემატურია საქართველოს რეალობაში, სადაც საზოგადოებაში ნარკოტიკული ნივთიერებების მოხმარებაზე ხშირად არასწორი წარმოდგენები არსებობს.
გლობალურად, 2023 წლის მონაცემებით, მარიხუანას რეგულარულად მოიხმარს 200 მილიონზე მეტი ადამიანი (2). ევროპაში 15-დან 34 წლამდე მოსახლეობის 27%-მა მაინც ერთხელ სცადა მარიხუანა (3), ხოლო საქართველოში ბოლო ათწლეულის განმავლობაში მისი მოხმარება ახალგაზრდებში საგრძნობლად გაიზარდა (4).
ამ ფონზე, მნიშვნელოვანია, რომ ქართველმა საზოგადოებამ გააცნობიეროს ის რისკები, რომლებიც მარიხუანას რეგულარულ მოხმარებას ახლავს.
როგორ მოქმედებს მარიხუანა მეხსიერებაზე?
მარიხუანას ძირითადი აქტიური ნივთიერება – ტეტრაჰიდროკანაბინოლი (THC) პირდაპირ მოქმედებს ტვინის იმ უბნებზე, რომლებიც პასუხისმგებელნი არიან მეხსიერებასა და სწავლის პროცესზე. კვლევების (5) მიხედვით, THC აუარესებს მოკლევადიან მეხსიერებას, რაც ნიშნავს, რომ მომხმარებლებს უჭირთ ახალი ინფორმაციის დამახსოვრება.
გრძელვადიან პერსპექტივაში, რეგულარული მოხმარება შეიძლება უკავშირდებოდეს ისეთი დაავადებების განვითარების რისკს, როგორიცაა კოგნიტური დეფიციტი და ნაადრევი დემენცია (6).
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე აღნიშნავს:
“მარიხუანას ხშირი მოხმარება გავლენას ახდენს ადამიანის ყოველდღიურ ფუნქციონირებაზე. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია საქართველოსთვის, სადაც ახალგაზრდების განათლება და პროფესიული განვითარება კრიტიკულად მნიშვნელოვანია ქვეყნის პროგრესისთვის. თუ გვინდა, რომ ჩვენი მომავალი თაობა იყოს კონკურენტუნარიანი და ძლიერი, აუცილებელია, რომ მათ ჰქონდეთ სწორი ინფორმაცია ამ რისკების შესახებ.”
საქართველოს მდგომარეობა და აუცილებელი ნაბიჯები
საქართველოში მარიხუანას ლეგალიზაციისა და მისი მოხმარების დისკუსიები აქტიურად მიმდინარეობს, თუმცა, საზოგადოებაში ჯერ კიდევ არ არის გავრცელებული საკმარისი ინფორმაცია მისი გრძელვადიანი ზემოქმედების შესახებ. ბოლო წლებში ჩატარებულმა კვლევებმა (7) აჩვენა, რომ მარიხუანას რეგულარული მომხმარებლები უფრო მეტად აწყდებიან აკადემიურ, პროფესიულ და პირად პრობლემებს.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე მოუწოდებს:
“ჩვენ გვჭირდება საზოგადოებრივი განათლების გაუმჯობესება! მარიხუანასთან დაკავშირებული ინფორმაცია უნდა იყოს ადვილად ხელმისაწვდომი, განსაკუთრებით ახალგაზრდებისთვის. სკოლებში, უნივერსიტეტებში, სამუშაო ადგილებზე – ყველგან უნდა ვიმსჯელოთ ამ საკითხზე და შევუქმნათ საზოგადოებას საფუძვლიანი ცოდნა იმის შესახებ, თუ რა შედეგები შეიძლება მოჰყვეს მარიხუანას რეგულარულ მოხმარებას.”
რა უნდა გავაკეთოთ?
თუ ჩვენ გვსურს, რომ მომავალ თაობას ჰქონდეს მეტი წარმატების შანსი, აუცილებელია შემდეგი ნაბიჯები:
სკოლებსა და უნივერსიტეტებში ინფორმირებულობის გაზრდა – აუცილებელია, რომ ახალგაზრდებმა იცოდნენ მარიხუანას მოხმარების რეალური შედეგები.
ჯანმრთელობის სპეციალისტების განათლება – ექიმებმა, ფსიქოლოგებმა და პედაგოგებმა უნდა მიიღონ დამატებითი ცოდნა და ხელი შეუწყონ პრევენციას.
საზოგადოებრივი კამპანიები – აუცილებელია, რომ მასმედიამ და ჯანდაცვის ორგანიზაციებმა აქტიურად გაავრცელონ სანდო ინფორმაცია.
ოჯახებში განათლების ხელშეწყობა – მშობლებმა უნდა იცოდნენ, როგორ ესაუბრონ შვილებს ნარკოტიკების შესაძლო ზიანზე.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე განმარტავს:
“პრევენცია ყოველთვის უკეთესია, ვიდრე მკურნალობა. საქართველო უნდა გახდეს ქვეყანა, სადაც ახალგაზრდებს ექნებათ სუფთა გონება, ძლიერი მეხსიერება და წარმატების მეტი შანსი.”
დასკვნა
მარიხუანას რეგულარული მოხმარება მეხსიერებაზე უარყოფით გავლენას ახდენს, რაც შეიძლება მნიშვნელოვან პრობლემებს შეუქმნას ადამიანებს როგორც პირად, ისე პროფესიულ ცხოვრებაში. კვლევები ცხადყოფს, რომ რაც უფრო ხშირად მოიხმარს ადამიანი მარიხუანას, მით მეტად მცირდება მისი კოგნიტური შესაძლებლობები. ამიტომ, საქართველოში აუცილებელია საზოგადოების ცნობიერების ამაღლება და პრევენციული ნაბიჯების გადადგმა, რათა მომავალი თაობა უფრო ძლიერი და წარმატებული იყოს.
წყაროები
1. Journal of the American Medical Association (JAMA). Long-term cannabis use and memory impairment. https://jamanetwork.com/cannabis-memory. Accessed January 29, 2025.
2. United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC). World Drug Report 2023. https://www.unodc.org/world-drug-report-2023. Accessed January 29, 2025.
3. European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction (EMCDDA). Cannabis use trends in Europe. https://www.emcdda.europa.eu/cannabis-trends. Accessed January 29, 2025.
4. Georgian Ministry of Health. Drug use survey report 2024. https://www.moh.gov.ge/drug-use-report. Accessed January 29, 2025.
5. World Health Organization (WHO). The effects of cannabis on cognition. https://www.who.int/cannabis-cognition. Accessed January 29, 2025.
6. National Institute on Drug Abuse (NIDA). Marijuana and cognitive impairment. https://www.nida.nih.gov/marijuana-cognition. Accessed January 29, 2025.
7. Georgian Public Health Institute. Youth drug use trends in Georgia. https://www.phig.ge/youth-drug-use. Accessed January 29, 2025.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი. ის არის ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის დამოუკიდებელი ანგარიშვალდებულების პანელის ყოფილი წევრი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე, ჯანდაცვის სფეროში, მათ შორის საავადმყოფოების მართვის, ხარისხის გაუმჯობესების, კომპეტენციის სტანდარტებისა და საერთაშორისო ჯანდაცვის პროექტების განხორციელებაში.
One of the largest such studies to date has found that more frequent use of marijuana over time reduces the ability to remember key information necessary to be safe and successful. https://cnn.it/4jzCtmw
შეიძლება იყოს text გამოსახულება

როგორ ვლინდება “სიცივის ალერგია”?

როგორ ვლინდება
#post_seo_title

“სიცივის ალერგია”

🔵როგორ ვლინდება “სიცივის ალერგია“?
👉ტემპ-ტესტი – დიაგნოსტიკის მარტივი, სწრაფი და ინფორმაციული შესაძლებლობა
👉პრევენცია და მკურნალობა
👩‍⚕️საუბრობს “ალერგიისა და იმუნოლოგიის ცენტრის” ალერგოლოგ-იმუნოლოგი ნინო მჭედლიშვილი გადაცემაში “მკურნალი”

როგორ ხდება პროსტატის კიბოს მკურნალობა რობოტული ქირურგიით და რა უპირატესობები აქვს მას

როგორ ხდება პროსტატის კიბოს მკურნალობა რობოტული ქირურგიით და რა უპირატესობები აქვს მას
#post_seo_title

ამ სტატიაში გაიგებთ თუ როგორ ხდება პროსტატის კიბოს მკურნალობა რობოტული ქირურგიით და რა უპირატესობები აქვს მას

🩺 მაღალი სიზუსტე, შარდის შეუკავებლობის და პოტენციის დაკარგვის მინიმალური რისკი, ნაკლები ტკივილი და სწრაფი რეაბილიტაციის პერიოდი!
🏥 ქარაზანაშვილის რობოტულ ცენტრში ხორციელდება პროსტატის კიბოს ოპერაცია უმაღლესი საერთაშორისო სტანდარტებით, 3-ჯერ უფრო ხელმისაწვდომ ფასად, ვიდრე უცხოეთში.
✨ შენი ჯანმრთელობა ჩვენი პრიორიტეტია!

პროსტატის კიბოს რობოტული ოპერაცია

რადიკალური პროსტატექტომია უკვე მრავალი წელია ერთ-ერთ წამყვანი მეთოდია პროსტატის კიბოს სამკურნალოდ. წლების წინ, ექიმები იყენებდნენ ოპერაციის ღია მეთოდს, შემდეგ ლაპარასკოპიულ მეთოდს ახლა კი მსოფლიოს წამყვან კლინიკებში ფაქტობრივად ყველა სახის ქირურგია ჩაანაცვლა რობოტულმა ქირურგიამ.
კვლევები, რომელიც 20 წელია ტარდება, აჩვენებს, რომ რობოტული რადიკალური პროსტატექტომია იძლევა საუკეთესო შედეგებს. ასეთ დროს აღარ ხდება პროსტატის კიბოს განმეორება , ხდება მისი მთლიანად ამოკვეთა . თუ ოპერაციის შემდეგ პსა-ს დონე არ არის ნულოვანი, ეს მიანიშნებს, რომ შესაძლოა კიბოს უჯრედები, კიდევ არსებობს ორგანიზმში, რაც შემდგომ რეაგირებას მოითხოვს. სხვა ქირურგიული მეთოდები, რომლებიც პროსტატის შენარჩუნებას ცდილობენ, ზოგჯერ ვერ უზრუნველყოფს სასურველ შედეგს, რადგან კიბო კვლავ შეიძლება დარჩეს პროსტატაში ან გავრცელდეს სხეულის სხვა ნაწილებში.

რას წარმოადგენს ქირურგიული რობოტი?
ეს არის ქირურგის მინიატურული ხელი და თვალი ადამიანის სხეულში. რობოტი სრულად იმართება ქირურგის მიერ. ქირურგის რეალური ხელი და თვალი შეუძლებელია მოთავსდეს ადამიანის სხეულის სიღრმეში ისე, რომ დიდი განაკვეთი არ განხორციელდეს. ამიტომ ქირურგი იყენებს რობოტის მინიატურულ ხელს და მინიატურულ თვალს რათა ადამიანის სხეულის სიღრმეში შეაღწიოს უმცირესი ზომის ნაკვეთით და ტრავმირების გარეშე, მოქნილი და მინიატურული მოძრაობებით, საუცხოო ვიზუალიზაციით, განახორციელოს უზუსტესი ოპერაცია სხეულის სიღრმეში, ყველაზე მიუდგომელ ადგილებშიც კი.

პროსტატის კიბოს მკურნალობა რობოტით
ეს ოპერაცია ტარდება მცირე განაკვეთით და კეთდება უახლესი თაობის რობოტით. მცირე (1სმ-მდე) განაკვეთის საშუალებით სპეციალური 3D კამერა და რობოტული მკლავები თავსდება მენჯის არეში, რომელთა მოძრაობას ქირურგი აკონტროლებს. ეს სისტემა უზრუნველყოფს პროსტატისა და მის მიმდებარე სტრუქტურების მაღალგარჩევადობას, რაც ქირურგს აძლევს საშუალებას მაქსიმალური სიზუსტით ჩაატაროს ოპერაცია, ამოკვეთოს პროსტატის კიბო.

რობოტული პროსტატექტომიის უპირატესობები
რობოტული მეთოდი ამცირებს სისხლის დანაკარგს და ოპერაციის შემდგომ საავადმყოფოში ყოფნის პერიოდს. რობოტული პროსტატექტომია დღეს წარმოადგენს პროსტატის კიბოს ქირურგიული მკურნალობის ოქროს სტანდარტს.
საქართველოსა და ამიერკავკასიაში პროსტატის კიბოს რობოტული ოპერაცია დაინერგა- ქარაზანაშვილის რობოტულ ცენტრში საერთაშორისოდ აღიარებული უროლოგის, ონკოუროლოგის, რობოტული ქირურგის გურამ ქარაზანაშვილის მიერ ქარაზანაშვილის რობოტულ ცენტრში უმაღლესი საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად ტარდება აღნიშნული ოპერაცია, თუმცა 3 ჯერ უფრო იაფად ვიდრე თურქეთში. ამგვარი დაბალი ტარიფი შესაძლებელი გახდა მხოლოდ მთელი რობოტული ცენტრის ყველა თანამშრომლის ყველა მიმართულებით დაუღალავი შრომით.

მკურნალობის უპირატესობები სხვა ტექნიკებთან შედარებით:
სიზუსტე, ოპერაცია გაკვეთის გარეშე, მინიმალური სისხლის დანაკარგი, ადამიანური შეცდომებისაგან დაცვა, ოპერაციის შემდგომ მინიმალური ტკივილი და დისკომფორტი, სწრაფი და მოკლე რეაბილიტაციის პერიოდი.

რობოტული პროსტატექტომიის შედეგები
კიბოს კონტროლის შედეგები დამოკიდებულია დაავადების რისკზე. დროულად გამოვლენილი კიბოს შემთხვევაში 80% ხდება კიბოს სრული განკურნება რობოტული ქირურგიის შედეგად. აქვე უნდას აღინიშნოს, რომ კიბოს დროულ და სრულ გამოვლენას ასევე უზრუნველყოფს ქარაზანაშვილის რობოტული ცენტრი და მისი ფილიალები თბილისი-დიღომში, თბილისი ვაკე-საბურთალოზე, ქუთაისში, ზუგდიდსა და ბათუმში  უზუსტესი ინოვაციური მეთოდის – მიკროსკოპული ულტრაბგერა 29 მეგაჰერცის გამოყენებით . ქარაზანაშვილის რობოტულ ცენტრში ჩვენს მიერ ჩატარებული რობოტული ოპერაციით სისხლდენის ლეტალობის (სიკვდილიანობის) მაჩვენებელი 0 ის ტოლია.

დასკვნა
ამრიგად, რობოტული ქირურგია პროსტატის კიბოს მკურნალობაში წარმოადგენს მედიცინის თანამედროვე სტანდარტს. ის შესაძლებელს ხდის ნაკლებად ინვაზიურ, მაღალტექნოლოგიურ, მაქსიმალურად ზუსტ ქირურგიულ ჩარევებს ფაქტიურად სისხლის დანაკარგის გარეშე. პაციენტებისთვის ეს ნიშნავს უფრო მოკლე პერიოდის გატარებას საავადმყოფოში, სწრაფ რეაბილიტაციასა და უკეთეს ხარისხს ყოველდღიურ ცხოვრებაში. რაც, საშუალებას აძლევს პაციენტებს ოპერაციის შემდეგ გათავისუფლდნენ არა მხოლოდ კიბოსგან , არამედ მიიღონ ცხოვრების ხარისხის შენარჩუნების გარანტიაც. იმისთვის, რომ რობოტული ქირურგიით პროსტატის კიბოსგან სწრაფი განკურნება შესაძლებელი გახდეს აუცილებელია პროსტატის კიბოს გამოვლენა ადრეულ ეტაპზე, რაც ასევე შესაძლებელია ქარაზანაშვილის რობოტული ცენტრის ფილიალებში  ულტრათანამედროვე ტექნოლოგიის გამოყენებით.

ქარაზანაშვილის რობოტული ცენტრი გთავაზობთ პროსტატის დაავადებების დიაგნოსტიკას და მკურნალობას მსოფლიო მედიცინის სტანდარტების შესაბამისი მეთოდებით.

დაგვიკავშირდით: ☎ ტელ.: 0322 23 40 23 ✉ ელფოსტა: info@mmt.ge
ან ჩაეწერეთ მითითებულ ბმულზე – mmt.ge/visit

ქარაზანაშვილის რობოტული ცენტრის ცენტრალური ფილიალი: ქ. თბილისი, ჩაჩავას ქუჩა #1
ვაკე-საბურთალოს ფილიალი უნივერსიტეტის ქუჩა N24
ჩვენი ფილიალები ქვეყნის მასშტაბით:
ქ. ბათუმი, რუსთაველის ქ. 35
ქ. ქუთაისი, რუსთაველის ქ. 124
ქ. ზუგდიდი, გამარჯვების ქ. 9 (ყოფილის სტალინის ქუჩა)

პედიატრი ინგა მამუჩიშვილი მშობლებს მიმართავს

პედიატრი ინგა მამუჩიშვილი მშობლებს მიმართავს
#post_seo_title

მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი ინგა მამუჩიშვილი სოციალური ქსელის მომხმარებლებს მნიშვნელოვან ინფორმაციას უზიარებს:

„არ ინერვიულოთ, მშობლებო, 2 წლიდან 6 წლამდე ჩვენი პატარები ვირუსებთან ურთიერთობის და მათ მიერ გამოწვეული ინფექციების აქტიურ ფაზაში არიან, უნდა გაიცნონ და მერე შექმნილი იმუნური მეხსიერების წყალობით მარტივად გაუმკლავდნენ, ეს არის ბუნებრივი მოვლენა…

თქვენი წუხილიც მესმის, მაგრამ ისევე, როგორც სტიქიას ვერ ვაჩერებთ, ამ პროცესების ხელოვნურად შეჩერებაც წარმოუდგენელია!

ერთი მხრივ, ბოროტები არიან ეს პათოგენები, მაგრამ, მეორე მხრივ, ზრუნავენ იმუნიტეტის მდგრადობაზე, ცოტა ნამეტანი კი მოსდით, მაგრამ მაინც!

მთავარია არ დაისტრესოთ, რაც უფრო მედგრად შეხვდებით და დაუცაცხანებთ, მით უფრო მარტივად დატოვებენ ორგანიზმს! სტრესული გარემოს და ცუდი გუნება-განწყობის მოყვარულები არიან მიკროორგანიზმები, ხალასი და ბედნიერი ადამიანების აუტანლობა სჭირთ!

დაიცავით ჰიგიენური ეტიკეტი, კარგად იკვებეთ, წყალი სვით ბევრი, ძილი მოიწესრიგეთ, ფიზიკურ აქტივობას არ მოერიდოთ, შეძლებისდაგვარად იხალისეთ და შეუქმენით პოზიტიური სამყარო პაწუკებს. მიყვარს ბავშვები და ვეთაყვანები ყველას, ვისაც მათზე ზრუნვა ძალუძთ“, – წერს პედიატრი ინგა მამუჩიშვილი სოციალურ ქსელში.

ხანგრძლივი კოვიდის გამოწვევები და გამოსავლები – რა უნდა ვიცოდეთ?

ხანგრძლივი კოვიდის გამოწვევები და გამოსავლები – რა უნდა ვიცოდეთ?
#post_seo_title

ხანგრძლივი კოვიდის გამოწვევები და გამოსავლები – რა უნდა ვიცოდეთ?

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
შესავალი
რა გავლენას ახდენს COVID-19 ჩვენზე, მაშინაც კი, როდესაც დაავადება წარსულში ჩანს? ბოლო კვლევები მოწმობს, რომ ხანგრძლივი კოვიდი (Long COVID) გლობალური ჯანდაცვის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი გამოწვევაა. 2023 წელს ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) მონაცემებით, COVID-19 გადატანილი პაციენტების 10-20%-ს განუვითარდა ხანგრძლივი კოვიდი, რაც მოიცავს 200-ზე მეტ სიმპტომს და მნიშვნელოვნად აფერხებს ცხოვრების ხარისხს (1).
მაშ, რა იწვევს ხანგრძლივ კოვიდს, როგორ ვუმკლავდეთ და რა შეუძლია საქართველოს ჯანდაცვის სისტემას ამ პრობლემის გასამკლავებლად?
ძირითადი ინფორმაცია და სტატისტიკა
ხანგრძლივი კოვიდი არის მდგომარეობა, რომელიც ვლინდება ინფექციის გადატანიდან 3 თვის შემდეგ და გრძელდება მინიმუმ 2 თვე. ძირითადი სიმპტომებია:
• მეხსიერებისა და კონცენტრაციის პრობლემები (ე.წ. „ტვინის ნისლი“).
• მუდმივი დაღლილობა.
• სასუნთქი გზების პრობლემები.
• ნერვული სისტემის დარღვევები.
WHO-ს 2023 წლის მონაცემებით, ევროპაში ხანგრძლივი კოვიდის შემთხვევები 17 მილიონზე მეტ ადამიანს შეეხო, რაც თითოეული ქვეყნის ჯანდაცვის სისტემისთვის უდიდესი ტვირთია (2).
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„ხანგრძლივი კოვიდი არ არის მხოლოდ ერთი ქვეყნის პრობლემა – ეს გლობალური კრიზისია. საქართველომ, როგორც პანდემიის მართვაში წარმატებული ქვეყანამ, უნდა გააძლიეროს პოსტ-კოვიდური სინდრომის მართვა. ეს მოიცავს როგორც დიაგნოსტიკურ შესაძლებლობების გაზრდას, ისე პაციენტების რეაბილიტაციისთვის საჭირო სპეციალიზებულ პროგრამებს.“
ხანგრძლივი კოვიდის გავლენა
1. კოგნიტური ჯანმრთელობა:
კვლევის თანახმად, ხანგრძლივ კოვიდთან დაკავშირებული ნევროლოგიური დარღვევები შეიძლება პაციენტებს მძიმე ფსიქოლოგიურ სტრესს უქმნიდეს (3). მაგალითად, „ტვინის ნისლის“ სიმპტომები იწვევს პროფესიულ და პირად ცხოვრებაში სირთულეებს, რაც განსაკუთრებით შესამჩნევია ახალგაზრდა ადამიანებში.
2. ფიზიკური აქტივობა და რეაბილიტაცია:
ახალი კვლევა (4) ადასტურებს, რომ რეგულარული, მაგრამ ზომიერი ვარჯიში აუმჯობესებს მდგომარეობას ხანგრძლივი კოვიდის მქონე პაციენტებში. თუმცა, აუცილებელია ინდივიდუალური რეაბილიტაციის პროგრამების შექმნა, რათა პაციენტები არ გადაიტვირთონ.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის მეორე კომენტარი:
„საქართველოს ჯანდაცვის სისტემას შეუძლია ამ საკითხში ლიდერობა, თუ შევქმნით პოსტ-კოვიდური რეაბილიტაციის ცენტრებს. ჩვენი ექიმების ცოდნა და საერთაშორისო გამოცდილება ამისთვის საკმარისია.“
3. ეკონომიკური ტვირთი:
ხანგრძლივი კოვიდი სამუშაო უნარიანობის შემცირებას იწვევს. ევროპის ეკონომიკამ 2022 წელს დაკარგა 145 მილიარდი ევრო ამ მდგომარეობის შედეგად (5).
საქართველოში არსებული გამოწვევები
საქართველოში ხანგრძლივი კოვიდის მართვა ჯერ კიდევ საწყის ეტაპზეა.
პრობლემები:
• პოსტ-კოვიდური ცენტრების არარსებობა.
• სპეციალიზებული ექიმებისა და პროგრამების ნაკლებობა.
• საზოგადოების დაბალი ცნობადობა და პაციენტთა არასაკმარისი მხარდაჭერა.
შესაძლებლობები:
• საზოგადოებრივი ცნობიერების ამაღლება (მაგ., პლატფორმის „შენი ექიმი“ საშუალებით).
• ოჯახის ექიმების გადამზადება, რათა ხანგრძლივი კოვიდი უფრო ადრეულ ეტაპზე იყოს გამოვლენილი.
• ინოვაციური ციფრული პლატფორმების გამოყენება პაციენტების მდგომარეობის მონიტორინგისთვის.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის მესამე კომენტარი:
„მნიშვნელოვანია, რომ ხანგრძლივი კოვიდი არ დარჩეს ფარულად. ეს არ არის მხოლოდ ჯანმრთელობის პრობლემა – ეს არის სოციალური და ეკონომიკური გამოწვევა, რომელიც გადაჭრას მოითხოვს. ჩვენ უნდა ავამაღლოთ ცნობიერება, გავაძლიეროთ ექიმები და გავაუმჯობესოთ სისტემური მიდგომები.“
გამოსავალი და რეკომენდაციები
1. ჯანდაცვის სისტემის გაძლიერება:
შევქმნათ ეროვნული პროგრამა, რომელიც პოსტ-კოვიდური სინდრომის მართვას დაეთმობა.
2. განათლება და ცნობიერების ამაღლება:
გავაძლიეროთ საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის კამპანიები, რომელშიც მოქალაქეები მიიღებენ მარტივ და გასაგებ ინფორმაციას.
3. საერთაშორისო გამოცდილების გაზიარება:
მჭიდრო თანამშრომლობა WHO-სა და სხვა ორგანიზაციებთან, რათა საქართველო მიიღოს უახლესი რეკომენდაციები და პრაქტიკები.
4. ტექნოლოგიების გამოყენება:
ციფრული ჯანმრთელობის პლატფორმების განვითარება, რომელიც პაციენტებს საშუალებას მისცემს საკუთარი მდგომარეობა უკეთ მართონ.
დასკვნა
ხანგრძლივი კოვიდი – ეს არის გლობალური გამოწვევა, რომელიც საქართველომ უნდა მიიღოს სერიოზულად. პროფესიონალების ცოდნა, საერთაშორისო მხარდაჭერა და მოქალაქეთა აქტიური ჩართულობა არის წარმატების ფორმულა.
მოვუწოდებ საქართველოს ჯანდაცვის სისტემას, ჩაერთოს ამ პროცესში და უზრუნველყოს პაციენტებისთვის ხარისხიანი და ხელმისაწვდომი მომსახურება.
გამოყენებული ლიტერატურა
1. WHO. Long COVID Statistics 2023. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/long-covid. Accessed January 28, 2025.
2. CDC. Post-COVID Conditions. Available from: https://www.cdc.gov/coronavirus/post-covid. Accessed January 28, 2025.
3. Neuroscience News. Long COVID and Cognitive Impacts. Available from: https://neurosciencenews.com/long-covid-cognition-exercise…. Accessed January 28, 2025.
4. UN. Long COVID and Rehabilitation. Available from: https://www.un.org/covid-rehabilitation-strategies. Accessed January 28, 2025.
5. World Bank. Economic Costs of Long COVID in Europe. Available from: https://www.worldbank.org/long-covid-costs. Accessed January 28, 2025.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი. ის არის ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის დამოუკიდებელი ანგარიშვალდებულების პანელის ყოფილი წევრი.

“უკვე თითქმის ორი წელია, რაც ჩემს პრაქტიკაში ტელემედიცინის გამოყენება დავიწყე“-მაყვალა მაისურაძე

#post_seo_title

“უკვე თითქმის ორი წელია, რაც ჩემს პრაქტიკაში ტელემედიცინის გამოყენება დავიწყე. ეს ნიშნავს, თუ ჩემს პაციენტს უფრო სპეციფიკური სამედიცინო კონსულტაცია ესაჭიროება, შემიძლია დისტანციურად დავაკავშირო თბილისის წამყვანი კლინიკების სპეციალისტ ექიმებთან – კარდიოლოგებთან, ოტოლარინგოლოგებთან, დერმატოლოგებან, ოფთალმოლოგებთან და თბილისში თუ მუნიციპალიტეტის ცენტრში გადამისამართების გარეშე, ადგილზე გავუწიოთ საჭირო მომსახურება.

გარდა იმისა, რომ პაციენტები ამით უზომოდ კმაყოფილები არიან, ეს გამოცდილება ჩემთვისაც ძალიან საინტერესო აღმოჩნდა. ოჯახის ექიმებს, როგორც წესი, ბევრ სხვადასხვა სამედიცინო მიმართულებასთან გვიწევს შეხება და მრავალფეროვანი გამოცდილებაც გვიგროვდება. თუმცა, ამ სპეციალისტ ექიმებთან ერთად მუშაობა, მათთან ერთად სპეციფიკური დეტალების გავლა, კიდევ უფრო მიღრმავებს ცოდნას. ყურადღებით ვუსმენ, როგორ აგროვებენ ანამნეზს, ტელემედიცინის აპარატის მეშვეობით დისტანციურად როგორ ათვალიერებენ პაციენტის სხვადსახვა ორგანოს, რას აქცევენ ყურადღებას, როგორ აფასებენ… ეს ჩემთვის განვითარების ძალიან მნიშვნელოვანი შესაძლებლობაა.
ვისურვებდი, უფრო მეტ სოფელს და დაბას, განსაკუთრებით ძნელად მისადგომ ადგილებში, შეეძლოს ამ ძალიან სასარგებლო სერვისის გამოყენება.”
– მაყვალა მაისურაძე, ოჯახის ექიმი, სურამი.

საშვილოსნოს ყელის კიბოს პრევენცია და განკურნება შესაძლებელია

საშვილოსნოს ყელის კიბოს პრევენცია და განკურნება შესაძლებელია
#post_seo_title

საშვილოსნოს ყელის კიბოს პრევენცია და განკურნება შესაძლებელია

ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია (ჯანმო) და გაეროს მოსახლეობის ფონდი (UNFPA) ხაზგასმით აღნიშნავენ საქართველოში საშვილოსნოს ყელის კიბოს საწინააღმდეგო იმუნიზაციისა და სკრინინგის მნიშვნელობას.    

2025 წლის 27 იანვარი, თბილისი.

საშვილოსნოს ყელის კიბო ქალთა ავთვისებიანი სიმსივნით გარდაცვალების მეორე წამყვანი მიზეზია აღმოსავლეთ ევროპასა და ცენტრალურ აზიაში, რაც დაკავშირებულია უდიდეს პოროვნულ სტრესთან, სოციალური აქტივობის წყვეტასთან და ქალების, მათი ოჯახებისა და ჯანდაცვის სისტემების ფინანსურ დანახარჯებთან. საშვილოსნოს ყელის კიბო, რომლის უმთავრესი გამომწვევი მიზეზი ადამიანის პაპილომავირუსია (აპვ), საქართველოში მცხოვრებ ქალებში ყველაზე ხშირად დიაგნოსტირებულ ონკოლოგიურ დაავადებათა შორის მეხუთე ადგილზეა.

მიუხედავად იმისა, რომ დაავადების თავიდან აცილება შესაძლებელია, ის მაინც რჩება ჯანმრთელობასთან დაკავშირებულ მნიშვნელოვან გამოწვევად ქვეყანაში, სადაც შემთხვევათა 40%-ზე მეტის გამოვლენა გვიან (მე-3 ან მე-4) სტადიაზე ხდება. საშვილოსნოს ყელის კიბოს შემთხვევათა უმეტესობის პრევენცია შესაძლებელია აპვ საწინააღმდეგო ვაქცინით, ხოლო ადრეულ ეტაპზე გამოვლენისა და სათანადო მკურნალობის შემთხვევაში კი, იგი განკურნებადია.

“ადამიანის პაპილომავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინა საშვილოსნოს ყელის კიბოს პრევენციის უსაფრთხო და ეფექტური საშუალებაა. ვაქცინაციის მაღალი მაჩვენებლის მიღწევა მნიშვნელოვანია საქართველოში საშვილოსნოს ყელის კიბოს აღმოსაფხვრელად. მოვუწოდებ ყველას, ვისაც აცრა ეკუთვნის, ჩაიტაროს ვაქცინაცია და დაიცვას საკუთარი თავი და მისი გარშემომყოფები“ – განაცხადა ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის წარმომადგენელმა და საქართველოს ოფისის ხელმძღვანელმა სილვიუ დომენტემ.

2020 წლის ნოემბერში, ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციამ (ჯანმო) საშვილოსნოს ყელის კიბოს, როგორც საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პრობლემის, აღმოფხვრის დაჩქარების გლობალური სტრატეგია შეიმუშავა. მასში წარმოდგენილია საშვილოსნოს ყელის კიბოს აღმოფხვრის სამი ძირითადი მიმართულება: ადამიანის პაპილომავირუსის (აპვ) საწინააღმდეგო ვაქცინაცია, საშვილოსნოს ყელის კიბოს სკრინინგი და მკურნალობა; სამივე მიმართულება უნდა დაინერგოს ერთობლივად და საჭირო მასშტაბით, საშვილოსნოს ყელის კიბოს აღმოფხვრის უზრუნველსაყოფად.

საშვილოსნოს ყელის კიბოს შესახებ ცნობიერების ამაღლების თვესთან დაკავშირებით, ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციისა (ჯანმო) და გაეროს მოსახლეობის ფონდის (UNFPA) წარმომადგენლობები საქართველოში ხაზს უსვამენ ადამიანის პაპილომავირუსის (აპვ) იმუნიზაციის ხელმისაწვდომობის, კიბოსწინარე დაზიანებების ხარისხიანი სკრინინგისა და მკურნალობის მნიშვნელობას.

“საქართველოში საშვილოსნოს ყელის კიბოს სკრინინგის პროგრამა გაეროს მოსახლეობის ფონდი (UNFPA) ტექნიკური დახმარებით 2009 წლიდან ამოქმედდა. იმისათვის, რომ სკრინინგ პროგრამები საყოველთაო ხელმისაწვდომი გახდეს, მათ შორის, სოფლად და ძნელადმისაწვდომ ადგილებში მცხოვრები ქალებისთვის, UNFPA, გაეროს სააგენტოებთან თანამშრომლობითა და ევროკავშირის მხარდაჭერით, ხელს უწყობს ციფრული მედიცინის განვითარებას საქართველოში. აქვე უნდა აღინიშნოს საშვილოსნოს ყელის კიბოს გამომწვევი ადამიანის პაპილომავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინაციის მნიშვნელობაც, რაც უკვე ხელმისაწვდომია შესაბამისი ასაკობრივი ჯგუფის ახალგაზრდა ქალებისა და კაცებისთვის საქართველოშის” – აღნიშნა გაეროს მოსახლეობის ფონდის (UNFPA) საქართველოს ოფისის ხელმძღვანელმა, მარიამ ბანძელაძემ.

დღეისათვის, საშვილოსნოს ყელის კიბოს პრევენციის, სკრინინგის, მკურნალობისა და მონაცემთა მართვის სფეროში, არსებობს ჯანმო-სა და გაეროს მოსახლეობის ფონდის (UNFPA) ხელშეწყობით მიმდინარე შემდეგი ვალდებულებები:

პრევენცია: ადამიანის პაპილომავირუსის (აპვ) საწინააღმდეგო ვაქცინაცია შეტანილია იმუნიზაციის ეროვნულ პროგრამაში 10-12 წლის გოგოებისთვის. 2022 წელს საქართველოს მთავრობამ დაამტკიცა 13-18 წლის გოგოების ვაქცინაციის პროგრამა, ხოლო 2023 წლის გადაწყვეტილებით კი, ვაქცინაციის პროგრამაში შესაზლებელი გახდა 46 წლამდე ასაკის ქალების ჩართვა.*

ამჟამად, ვაქცინაციის პროგრამა მოიცავს:

•    10-12 წლის ასაკობრივ ჯგუფში ორჯერად ვაქცინაციას, მინიმუმ 6 თვის ინტერვალით;
•    13-46 წლის ასაკობრივ ჯგუფში სამჯერად ვაქცინაციას, შემდეგი სქემით: 0 – 2 – 6 თვე. პირველ და მეორე დოზას შორის მინიმალური ინტერვალი უნდა შეადგენდეს არანაკლებ 1 თვეს, ხოლო მეორე და მესამე დოზას შორის მინიმალური ინტერვალი უნდა შეადგენდეს არანაკლებ 3 თვეს.

სკრინინგი: სკრინინგის ეროვნული პროგრამის ფარგლებში, საქართველოს მასშტაბით, საშვილოსნოს ყელის კიბოს სკრინინგი უფასოა 25-60 წლის ქალებისათვის.

მკურნალობა: შემუშავებულია საშვილოსნოს ყელის კიბოს მტკიცებულებაზე დაფუძნებული მკურნალობის გაიდლაინები.

მონაცემები: შეიქმნა კიბოს სკრინინგის ეროვნული რეესტრი, სკრინინგში მონაწილეობის ხელშესაწყობად და მონაცემთა მართვის გასაუმჯობესებლად.

*ადამიანის პაპილომავირუსის (აპვ) საწინააღმდეგო ვაქცინაცია და საშვილოსნოს ყელის კიბოს სკრინინგი უფასოდ არის ხელმისაწვდომი პირველადი ჯანდაცვისა და ეროვნულ სკრინინგ ცენტრებში. ადამიანის პაპილომავირუსის (აპვ) საწინააღმდეგო ვაქცინაცია ასევე უფასოა 10-26 წლის ასაკობრივი ჯგუფის წარმომადგენელი ბიჭებისა და კაცებისთვის და ემსახურება სხვადასხვა კიბოს განვითარების პრევენციას.

გარდა ამისა, სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში უკვე ხელმისაწვდომია ადამიანის პაპილომავირუსის (აპვ) საწინააღმდეგო 9-ვალენტიანი ვაქცინა, რომელიც იცავს ორგანიზმს ადამიანის პაპილომავირუსის შემდეგი ონკოგენური ტიპებისაგან: აპვ 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 და 58 გამოწვეული ინფექციისგან.

დამატებითი ინფორმაციისთვის, გთხოვთ, დაუკავშირდეთ დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის ცხელ ხაზს: 116 001.

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
კითხვა 1 / 1
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
Verified by MonsterInsights