კვირა, ივნისი 14, 2026
მთავარი წაკითხვა გვერდი 451

ბათუმში, სასწრაფო დახმარების პარამედიკოსმა, 45-წუთიანი რეანიმაციის შედეგად, ქალს გაჩერებული გული სამჯერ აუმუშავა

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ბათუმში, სასწრაფო დახმარების პარამედიკოსმა, 45-წუთიანი რეანიმაციის შედეგად, ქალს გაჩერებული გული სამჯერ აუმუშავა
#post_seo_title

“ბათუმის №4412 ბრიგადამ გამოძახება ლოზუნგით “ტკივილი მუცლის არეში” მიიღო.

ადგილზე მისულ სასწრაფო დახმარების ბრიგადას შუახნის ქალბატონი დახვდა, რომელსაც იმ მომენტისთვის ჩივილები აღარ აღენიშნებოდა.

პარამედიკოსმა დავით ჩახვაძემ ანამნეზის შეკრების პროცესში ეჭვი გულის პრობლემაზე მიიტანა, რაც კარდიოგრამაზე ST სეგმენტის ელევაციით მიმდინარე მიოკარდიუმის ინფარქტით დადასტურდა.

პარამედიკოსმა დაუყოვნებლივ დაიწყო საჭირო პრეპარატების მიწოდება. პროცესში მოულოდნელად ქალბატონმა გონება დაკარგა, შეწყვიტა სუნთქვა, მაგისტრალურ არტერიაზე გაქრა პულსი. სამედიცინო ბრიგადის წევრებმა დაუყოვნებლივ დაიწყეს პროტოკოლით გათვალისწინებული რეანიმაციული ღონისძიებები, მონაცვლეობით ფიქსირდებოდა ასისტოლია და ფიბრილაცია. პარალელურად უტარდებოდა ადეკვატური ვენტილაცია ამბუს პარკით. ამ დროს წამოვიდა სინუსური რითმიც.

ბრიგადას წევრებმა სასწრაფოდ დაიწყეს პაციენტის გადაყვანა საკაცით. გადაყვანის პროცესში სადარბაზოში ისევ გაჩერდა გული, თავიდან დაიწყო რეანიმაციული ღონისძიებები, რის შედეგადაც მეორედ აღდგა გულის მუშაობა.

კლინიკაში გადაყვანის დროსაც იგივე განმეორდა, პარამედიკოსმა დავით ჩახვაძემ ამჯერადაც წარმატებით შეძლო გულის მუშაობის აღდგენა.

რეანიმაციული ღონისძიებები ჯამში 45 წუთამდე გაგრძელდა, პარამედიკოსს 7-ჯერ დასჭირდა ელექტოშოკის გამოყენება.

პაციენტი სასწრაფო დახმარების ბრიგადის მიერ ბათუმის ერთ-ერთ კლინიკაში იქნა შეყვანილი, სადაც გონს მალევე მოვიდა. ნევროლოგიური დეფიციტი არ დაფიქსირდა. ჩაუტარდა ინტერვენციული მკურნალობა – კორონარული ანგიოპლასტიკა სტენტის იმპლანტაციით. ამჟამად პაციენტი გაწერილია ბინაზე და თავს კარგად გრძნობს. გვეამაყება: პარამედიკოსი დავით ჩახვაძე, ექთანი ნანა ცინცაძე, მძღოლი ირაკლი ტარიელაძე”, – წერს გვერდი “შენი სიცოცლის გადასარჩენად”.

CDC-ის თანამშრომლებს WHO-სთან კომუნიკაციის შეწყვეტა უბრძანეს ტრამპის აღმასრულებელი ბრძანების შემდეგ

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
CDC-ის თანამშრომლებს WHO-სთან კომუნიკაციის შეწყვეტა უბრძანეს ტრამპის აღმასრულებელი ბრძანების შემდეგ
#post_seo_title

CDC-ის თანამშრომლებს WHO-სთან კომუნიკაციის შეწყვეტა უბრძანეს ტრამპის აღმასრულებელი ბრძანების შემდეგ

აშშ-ის დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრის (CDC) თანამშრომლებს უბრძანეს მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციასთან (WHO) კომუნიკაციის შეწყვეტა, ახალი მემოს თანახმად, რაც გლობალური ჯანდაცვის ძალისხმევისთვის მნიშვნელოვანი დარტყმაა.
ეს დირექტივა გაკეთდა პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის 20 იანვრის აღმასრულებელი ბრძანების შესაბამისად, რომლითაც აშშ ოფიციალურად გამოდის WHO-დან. შესაბამისი მემო, რომელიც კვირას გვიან CDC-ის გლობალური ჯანმრთელობის დეპუტატმა, დოქტორმა ჯონ ნკენგასონგმა ორგანიზაციის ხელმძღვანელობას გაუგზავნა, CNN-მა მოიპოვა.
მემოში წერია:
„დაუყოვნებლივ, ყველა CDC-ის თანამშრომელი, რომელიც WHO-სთან თანამშრომლობს ტექნიკური სამუშაო ჯგუფების, საკოორდინაციო ცენტრების, საკონსულტაციო საბჭოების, თანამშრომლობის ხელშეკრულებების ან სხვა ფორმებით – პირადად ან ვირტუალურად – უნდა შეწყვიტოს მათი საქმიანობა და დაელოდოს შემდგომ ინსტრუქციას.“
რა შედეგები შეიძლება მოჰყვეს ამას?
• აშშ არის WHO-ს ერთ-ერთი ყველაზე დიდი დამფინანსებელი და მისი მხარდაჭერის შეწყვეტა მნიშვნელოვნად შეაფერხებს ორგანიზაციის გლობალურ ოპერაციებს.
• გლობალური კოორდინაციის დაკარგვა: მარბურგის ვირუსის და H5N1 ფრინველის გრიპის გავრცელების პირობებში, საერთაშორისო კოორდინაციის არარსებობა ჯანმრთელობისთვის სერიოზულ საფრთხეს წარმოადგენს.
გლობალური ჯანმრთელობის ექსპერტმა დოქტორმა ლოურენს გოსტინმა CNN-ს განუცხადა:
„ეს გადაწყვეტილება უპასუხისმგებლოა. CDC-ს მუშაობის შეჩერება WHO-სთან ნიშნავს, რომ ვირუსებთან ბრძოლის პროცესში ამერიკელები უფრო დაუცველები გახდებიან.“
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის  კომენტარი:
„ეს არის კატასტროფული ნაბიჯი არა მხოლოდ აშშ-ისთვის, არამედ მთელი მსოფლიოსთვის, მათ შორის საქართველოსთვისაც. WHO-სთან თანამშრომლობის გარეშე გლობალური ჯანდაცვის სისტემა დასუსტდება და განვითარებადი ქვეყნები, როგორიცაა საქართველო, კიდევ უფრო დაუცველნი იქნებიან ახალი ინფექციების წინააღმდეგ. ვირუსები არ ისვენებენ და მათი შეჩერება საერთაშორისო კოორდინაციის გარეშე შეუძლებელია. ასეთი გადაწყვეტილებები, უბრალოდ, ხელს უწყობს პანდემიების გავრცელებას.“
📌 გთხოვთ, გააზიარეთ ეს ინფორმაცია, რათა ყველამ გაიაზროს, რამდენად მნიშვნელოვანია საერთაშორისო კოორდინაცია ჯანდაცვის სფეროში.

კიბოს ვაქცინები – ახალი ეპოქის დასაწყისი მედიცინაში

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
კიბოს ვაქცინები – ახალი ეპოქის დასაწყისი მედიცინაში
#post_seo_title

კიბოს ვაქცინები – ახალი ეპოქის დასაწყისი მედიცინაში

კიბო ჩვენი დროის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი გამოწვევაა, რომელიც ყოველწლიურად ათობით მილიონ ადამიანს აზიანებს. დღევანდელი პროგნოზით, 2025 წლისთვის 20 მილიონზე მეტი ადამიანი მთელ მსოფლიოში კიბოს დიაგნოზს მიიღებს (1). საქართველოში, კიბოს შემთხვევების რიცხვი ასევე მზარდია: 2020 წელს 9,000-ზე მეტი ახალი შემთხვევა დაფიქსირდა (2). თუმცა, თანამედროვე ტექნოლოგიების, მეცნიერებისა და ინოვაციების წყალობით, მსოფლიო ახალ იმედს ეყრდნობა – კიბოს ვაქცინები, რომლებიც ხელს შეუწყობენ დაავადების პრევენციასა და მკურნალობას.
ვაქცინაციის რევოლუცია: HPV ვაქცინის წარმატება
კიბოს ვაქცინების ეფექტურობა უკვე კარგად ჩანს ადამიანის პაპილომა ვირუსის (HPV) ვაქცინის მაგალითზე. HPV არის ვირუსი, რომელიც იწვევს საშვილოსნოს ყელის კიბოს შემთხვევათა 99%-ზე მეტს (3). ამ ვაქცინამ საოცარი შედეგები აჩვენა:
• ავსტრალიაში, სადაც HPV ვაქცინაცია ფართოდ მიმდინარეობს, საშვილოსნოს ყელის კიბოს შემთხვევები 70%-ით შემცირდა (4).
• WHO-ს მონაცემებით, HPV ვაქცინა 90%-ზე მეტად ეფექტურია ვირუსის თავიდან ასაცილებლად, რაც გარდაუვალად ამცირებს კიბოს შემთხვევებს (5).
HPV ვაქცინის წარმატება ცხადყოფს, რომ ვაქცინები არა მხოლოდ ინფექციური დაავადებების, არამედ კიბოს პრევენციაშიც გადამწყვეტ როლს თამაშობს. ეს წარმატება არის საფუძველი, რომელიც მეცნიერებს კიდევ უფრო აძლიერებს, რათა შექმნან სხვა ტიპის კიბოს ვაქცინები.
500 მილიარდი დოლარის ინვესტიცია კიბოს წინააღმდეგ
მნიშვნელოვანი ნაბიჯი კიბოს წინააღმდეგ ბრძოლაში გადადგა აშშ-მ, რომელმაც ბოლო წლებში კიბოს კვლევებსა და ინოვაციებში 500 მილიარდი დოლარის ინვესტიცია განახორციელა (6). ეს არის ისტორიული ინიციატივა, რომელიც გულისხმობს:
• კვლევის გაფართოებას: ათასობით კლინიკური ტესტირების დაწყებას, რომელიც პერსონალიზებული ვაქცინების ეფექტურობას შეამოწმებს.
• ინოვაციური ტექნოლოგიების განვითარებას: mRNA ვაქცინების ტექნოლოგიის გამოყენებით კიბოს მკურნალობისთვის.
• საზოგადოების განათლებას: საზოგადოების ცნობიერების ამაღლებას ადრეული დიაგნოსტიკის მნიშვნელობაზე.
ეს ინვესტიცია ითვალისწინებს კიბოს მრავალ ტიპზე მორგებული ვაქცინების განვითარებას. განსაკუთრებით პერსპექტიულია მელანომის, ფილტვის კიბოსა და პანკრეასის კიბოს ვაქცინები, რომლებიც კლინიკურ კვლევებში წარმატებით მუშავდება.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე აღნიშნავს:
„500 მილიარდი დოლარი არა მხოლოდ აშშ-ისთვის, არამედ მთელი მსოფლიოსთვის უდიდესი წინგადადგმული ნაბიჯია. ეს გვაძლევს საშუალებას, საერთაშორისო მეცნიერები გაერთიანდნენ და თანმიმდევრული ძალისხმევით დაამარცხონ კიბო.“
mRNA ვაქცინების რევოლუცია
COVID-19 პანდემიის დროს, mRNA ტექნოლოგიებზე დაფუძნებულმა ვაქცინებმა სამედიცინო სფეროში რევოლუცია მოახდინეს. ეს ინოვაციური მიდგომა ახლა უკვე კიბოს წინააღმდეგ საბრძოლველადაც გამოიყენება.
რა არის mRNA ვაქცინა?
mRNA ტექნოლოგია ორგანიზმს “ასწავლის,” როგორ ამოიცნოს და გაანადგუროს კონკრეტული პათოგენები. კიბოს შემთხვევაში, ვაქცინა პაციენტის ორგანიზმში “ასწავლის” იმუნურ სისტემას, როგორ ამოიცნოს და ებრძოლოს კიბოს უჯრედებს.
ამჟამად რამდენიმე საერთაშორისო კლინიკური კვლევა მიმდინარეობს:
• მოდერნა და მერკი მუშაობენ მელანომის სამკურნალო პერსონალიზებულ ვაქცინაზე, რომლის პირველი შედეგები იმედისმომცემია (7).
• გერმანული კომპანია BioNTech, რომელმაც COVID-19 ვაქცინაში დიდი წარმატება მოიპოვა, აქტიურად მუშაობს mRNA ვაქცინებზე კიბოს სხვადასხვა ტიპისთვის
საქართველოს პერსპექტივები
საქართველოში, სადაც კიბოს შემთხვევების ზრდა საგანგაშოა, ასეთი ვაქცინების დანერგვა მნიშვნელოვან გავლენას მოახდენს საზოგადოებრივ ჯანმრთელობაზე.
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მონაცემებით, საქართველოში ყოველწლიურად რეგისტრირდება ახალი კიბოს შემთხვევების 70%-ზე მეტი მოგვიანებით ეტაპებზე, რაც მკურნალობის ეფექტურობას ამცირებს (9).
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე ამბობს:
**„საქართველოში კიბოს პრევენცია უნდა გახდეს ეროვნული პრიორიტეტი. ამისთვის აუცილებელია:
1. საზოგადოებრივი განათლება კიბოს შესახებ.
2. ადრეული დიაგნოსტიკის შესაძლებლობების გაძლიერება.
3. საერთაშორისო პროექტებსა და ინოვაციებში აქტიური მონაწილეობა.“**
სამომავლო პერსპექტივები და გამოწვევები
მიუხედავად იმისა, რომ კიბოს ვაქცინები მომავალში უდიდეს იმედს იძლევა, გარკვეული გამოწვევები ჯერ კიდევ არსებობს:
1. ინფრასტრუქტურა: ვაქცინების მისაწვდომობის უზრუნველსაყოფად საჭიროა ძლიერი ჯანდაცვის ინფრასტრუქტურა.
2. განათლება: მოსახლეობის ინფორმირებულობა კიბოს პრევენციის და ვაქცინაციის შესახებ.
3. ხელმისაწვდომობა: პერსონალიზებული ვაქცინების დამზადების მაღალი ხარჯები შეიძლება დაბალი შემოსავლის მქონე ქვეყნებისთვის ხელმისაწვდომობას შეზღუდოს.
HPV ვაქცინის მაგალითისგან მიღებული გაკვეთილები
HPV ვაქცინის წარმატება ცხადყოფს, რომ კიბოს პრევენცია შესაძლებელია.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე დასძენს:
„HPV ვაქცინის წარმატება უნდა გახდეს მაგალითი არა მხოლოდ საქართველოსთვის, არამედ მთელი რეგიონისთვის. ჩვენ უნდა დავიწყოთ მსგავსი პროექტები, რათა ვაქცინაცია ხელმისაწვდომი იყოს ყველა ასაკის ადამიანისთვის.“
დასკვნა
კიბოს ვაქცინები არის მომავლის გზა, რომელიც შეიცვლის ადამიანების ჯანმრთელობის სურათს. თუმცა, წარმატების მისაღწევად საჭიროა საზოგადოების ჩართულობა, მეცნიერების მხარდაჭერა და საერთაშორისო თანამშრომლობა.
საქართველომ უნდა გამოიყენოს ყველა რესურსი, რათა ინოვაციური ტექნოლოგიები, როგორიცაა mRNA ვაქცინები, ხელმისაწვდომი გახდეს ჩვენს ქვეყანაში.
წყაროები
1. World Health Organization. Cancer Statistics. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cancer. Accessed January 26, 2025.
2. Georgian Ministry of Health. Cancer Reports in Georgia. Available from: https://www.moh.gov.ge. Accessed January 26, 2025.
3. Centers for Disease Control and Prevention. HPV and Cancer. Available from: https://www.cdc.gov/hpv/cancer. Accessed January 26, 2025.
4. Australian Government Department of Health. HPV Vaccination Program Impact. Available from: https://www.health.gov.au. Accessed January 26, 2025.
5. World Health Organization. HPV Vaccine Effectiveness. Available from: https://www.who.int/immunization/hpv. Accessed January 26, 2025.
6. U.S. Department of Health and Human Services. Cancer Moonshot Initiative. Available from: https://www.cancer.gov/research/key-initiatives/moonshot. Accessed January 26, 2025.
7. Moderna Inc. mRNA Cancer Vaccine Trials. Available from: https://investors.modernatx.com. Accessed January 26, 2025.
8. BioNTech SE. Cancer Immunotherapy Programs. Available from: https://www.biontech.de. Accessed January 26, 2025.
9. World Cancer Research Fund. Cancer Trends by Country. Available from: https://www.wcrf.org. Accessed January 26, 2025.
10. National Cancer Institute. Advances in Cancer Vaccines. Available from: https://www.cancer.gov. Accessed January 26, 2025.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი. ის არის ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის დამოუკიდებელი ანგარიშვალდებულების პანელის ყოფილი წევრი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე, ჯანდაცვის სფეროში.

იცით თუ არა, რომ ჩვენს სხეულში ოქროა? – ჩვენს სხეულში ოქრო: საინტერესო ფაქტები ადამიანის ბიოლოგიაზე

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ჩვენს სხეულში ოქრო: საინტერესო ფაქტები ადამიანის ბიოლოგიაზე
#post_seo_title

ჩვენს სხეულში ოქრო: საინტერესო ფაქტები ადამიანის ბიოლოგიაზე

პროფესორი  გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
იცით თუ არა, რომ ჩვენს სხეულში ოქროა?
თქვენს სხეულში მცირე რაოდენობით, დაახლოებით 0.2 მილიგრამი ოქროა, რომელიც უმეტესად სისხლში გვხვდება. თუმცა, ეს რაოდენობა იმდენად მცირეა, რომ მისი დანახვა ან შეგროვება შეუძლებელია. საინტერესოა, რომ ეს უძვირფასესი ლითონი ბუნებრივად გამოიდევნება სხეულიდან კანის, თმისა და ოფლის საშუალებით.
ამას განსაკუთრებული ბიოლოგიური მნიშვნელობა არ აქვს, მაგრამ ეს მაინც მოულოდნელი და საინტერესო თავისებურებაა ადამიანის სხეულის. მოდით, უფრო ვრცლად განვიხილოთ, როგორ გვხვდება ოქრო ჩვენს სხეულში და რა როლს თამაშობს ის.
რატომ აქვს ამას მნიშვნელობა?
სხეულში ოქროს არსებობა გვახსენებს, რომ ადამიანის ბიოლოგია ფანტასტიკურად რთული და უნიკალურია. მეცნიერების პროგრესის წყალობით, ჩვენ უკეთ გვესმის, თუ როგორ ფუნქციონირებს ჩვენი სხეული.
ეს თემა გვაძლევს შესაძლებლობას, არა მხოლოდ გავიგოთ ოქროს ფიზიოლოგიური ასპექტები, არამედ უფრო ფართოდ დავფიქრდეთ კვებისა და ჯანმრთელობის მნიშვნელობაზე.
საქართველოში, სადაც ჯანდაცვაზე დისკუსიები სულ უფრო აქტუალური ხდება, მსგავსი თემები საზოგადოების ინფორმირებულობას ხელს უწყობს.
საინტერესო ფაქტები ოქროს შესახებ
1. სხეულის ოქრო არის მიკროსკოპული
საშუალო ადამიანში (68 კგ წონით) 0.2 მილიგრამი ოქროა, რაც, მაგალითად, თითქმის 10,000-ჯერ ნაკლებია, ვიდრე ჩვეულებრივი ოქროს ბეჭდის მასა.
2. როგორ ტოვებს ოქრო სხეულს?
ოქრო გამოიდევნება ოფლის, თმის ზრდისა და კანის ბუნებრივი განახლების პროცესში. ეს უმნიშვნელო რაოდენობები ყოველდღიურად იკარგება.
3. ბიოლოგიური მნიშვნელობა
ოქროს განსაკუთრებული როლი სხეულში არ აქვს, მაგრამ იგი წარმოადგენს ერთ-ერთ იმ მცირე ელემენტთაგან, რომელიც ბუნებრივად გვხვდება სხეულში რკინის, კალციუმისა და სხვა მინერალების გვერდით.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძის ხედვა
1. საზოგადოების ცნობიერების ამაღლება:
„ადამიანის სხეული უნიკალურია და იმის ცოდნა, რომ ჩვენ ბუნებრივად ვატარებთ იმ ელემენტებს, როგორიცაა ოქრო, გვაძლევს შანსს, მეტი გავიგოთ ჩვენი ჯანმრთელობის შესახებ. ეს მეცნიერების გასაოცარი მიღწევაა,“ – აღნიშნავს პროფესორი ფხაკაძე.
2. მინერალები და კვება:
„მიუხედავად იმისა, რომ სხეულის ოქროს რაოდენობა არ არის საკმარისი რაიმე მნიშვნელოვანი როლის შესასრულებლად, ეს შეგვახსენებს კვებისა და მინერალების ბალანსის მნიშვნელობას. ჯანსაღი კვება საქართველოს მოსახლეობის მთავარი პრიორიტეტი უნდა იყოს.“
3. ქმედებისკენ მოწოდება:
„ჯანმრთელობის ცოდნა ჩვენი სიცოცხლის გაუმჯობესების საწინდარია. მოდით, მეტი ვიფიქროთ არა მხოლოდ ოქროს მსგავს მიკროელემენტებზე, არამედ ჩვენს ზოგად ჯანმრთელობაზე,“ – ხაზს უსვამს პროფესორი.
საქართველოში არსებული სტატისტიკა და ტენდენციები
საქართველოში, სადაც მინერალების დეფიციტი საკმაოდ გავრცელებულია, განსაკუთრებით მნიშვნელოვან მნიშვნელობას იძენს სწორი კვებისა და ჯანმრთელობის განათლება. მაგალითად:
• ანემია საქართველოს მოსახლეობის 20%-ზე მეტს აწუხებს (1).
• ორგანიზმში რკინის დეფიციტი ხშირად დაკავშირებულია ზოგადი ჯანმრთელობის პრობლემებთან, რაც კიდევ ერთხელ გვახსენებს მინერალებისა და კვების ბალანსის საჭიროებას.
• WHO-ს მონაცემებით, მინერალების დაბალანსებული მიღება ცხოვრების ხარისხს ზრდის და დაავადებების რისკს ამცირებს (2).
დასკვნა
მიუხედავად იმისა, რომ ჩვენს სხეულში ოქროს არსებობა პირდაპირ გავლენას არ ახდენს ჩვენს ჯანმრთელობაზე, ეს ფაქტი გვახსენებს ადამიანის ბიოლოგიის სირთულესა და მშვენიერებას.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე აღნიშნავს: „მოდით, ვიმუშაოთ ჯანსაღი კვების, მინერალების სწორი ბალანსისა და ჯანმრთელობის განათლების ხელშეწყობაზე. ეს არის გზა უკეთესი ცხოვრებისკენ.“
რესურსები
1. World Health Organization. Micronutrient deficiencies. Available from: https://www.who.int/…/fact-sheets/micronutrient-deficiencies. Accessed January 27, 2025.
2. CDC. The role of minerals in human health. Available from: https://www.cdc.gov/nutrition. Accessed January 27, 2025.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე – საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი.
ის არის ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის დამოუკიდებელი ანგარიშვალდებულების პანელის ყოფილი წევრი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე, ჯანდაცვის სფეროში, მათ შორის საავადმყოფოების მართვის, ხარისხის გაუმჯობესების, კომპეტენციის სტანდარტებისა და საერთაშორისო ჯანდაცვის პროექტების განხორციელებაში.
შეიძლება იყოს text that says 'Your Body Excretes Gold Through Your Skin And Hair' გამოსახულება

ახალი გენეტიკური თერაპიის წარმატება – რევოლუციური თერაპია, რომელმაც გოგონა ლეიკემიისგან განკურნა – მეცნიერთა მიღწევა და მედიცინის გასაოცარი შესაძლებლობა

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
რევოლუციური თერაპია, რომელმაც გოგონა ლეიკემიისგან განკურნა - მეცნიერთა მიღწევა და მედიცინის გასაოცარი შესაძლებლობა
#post_seo_title

13 წლის გოგონას ჯანმრთელობის რევოლუციური მკურნალობა: ახალი გენეტიკური თერაპიის წარმატება

13 წლის გო­გო­ნას ორ­გა­ნიზ­მი­დან სრუ­ლად გაქ­რა კი­ბოს უჯრე­დე­ბი რე­ვო­ლუ­ცი­უ­რი, ახა­ლი ტი­პის სა­მე­დი­ცი­ნო თე­რა­პი­ის გა­მო­ყე­ნე­ბის შემ­დეგ. აღ­ნიშ­ნუ­ლის შე­სა­ხებ BBC-ი წერს.

თებერვალში, 13 წლის გოგონას, ალისას, რომელიც დიდხანს ებრძოდა ლეიკემიას, მის ორგანიზმში კიბოს უჯრედები სრულიად გაქრა რევოლუციური, ახალი ტიპის გენეტიკური თერაპიის შედეგად. ცნობილი გახდა, რომ გოგონა ახლა ახალი, გენეტიკური თერაპიის შედეგად ჯანმრთელი ხდება.

როგორ გაითამაშა გენეტიკური ინჟინერია:

Great Ormond Street Hospital-ის ექიმებმა გამოიყენეს გენეტიკური ინჟინერია, რომლის მიზანია პაციენტის ორგანიზმში კიბოს უჯრედების მოცილება. ექვსი თვის შემდეგ, ახალმა თერაპიამ ალისას ორგანიზმიდან მთლიანად გააქრო კიბოს უჯრედები, თუმცა ის კვლავ საჭიროებს სპეციალურ მეთვალყურეობას.

ლეს­ტერ­ში მცხოვ­რებ 13 წლის ალი­სას T-უჯრე­დო­ვა­ნი მწვა­ვე ლიმ­ფობ­ლას­ტუ­რი ლე­ი­კე­მი­ის დი­აგ­ნო­ზი გა­სუ­ლი წლის მა­ის­ში და­უს­ვეს. ვერც ქი­მი­ო­თე­რა­პი­ამ და ვერც ძვლის ტვი­ნის ტრან­სპლან­ტა­ცი­ამ ვერ შეძ­ლო მო­ზარ­დის გან­კურ­ნე­ბა.

  • ექ­სპე­რი­მენ­ტუ­ლი მე­დი­ცი­ნის გა­მო­ყე­ნე­ბა იყო ერ­თა­დერ­თი ვა­რი­ან­ტი, რო­მე­ლიც გო­გო­ნას გა­და­სარ­ჩე­ნად დარ­ჩა.

გენეტიკური თერაპია: როგორ მუშაობს?

გენეტიკური თერაპია ერთ-ერთი ახალი და პროგრესული მიდგომაა კიბოს მკურნალობაში. თერაპიის დროს დნმ-ის ბაზის გარკვეული ნაწილები შეცვლით. არსებობს ოთხი ძირითადი ტიპი: ადენინი, ციტოზინი, გუანინი და თიმინი, რომლებიც მოქმედებენ როგორც გენეტიკური კოდის “ლეგო”-ნატეხები. ამ მონაცემების გადატვირთვა, ანუ რედაქტირება, შეძლებს დაავადების გამომწვევი მიზეზის ამოღებას.

ექსპერტების შეფასება:

პროფესორი ვასიმ კასიმი აღნიშნავს, რომ ალისა პირველი პაციენტია, რომელიც ამ მეთოდით მკურნალობის შედეგად ჯანმრთელი გახდა. ის აქცენტირებს, რომ გენეტიკური მანიპულირება უკვე ძალიან სწრაფად ვითარდება და ამ მეთოდს უდიდესი პოტენციალი აქვს სხვადასხვა დაავადების წინააღმდეგ.

მე­დი­კოს­თა ჯგუფ­მა გა­მო­ი­ყე­ნა ტექ­ნო­ლო­გია, რო­მელ­საც უწო­დე­ბენ “ბა­ზის რე­დაქ­ტი­რე­ბას“ და რაც გა­მო­ი­გო­ნეს სულ რა­ღაც ექ­ვსი წლის წინ. ბა­ზის ოთხი მთა­ვა­რი ტიპი არ­სე­ბობს – ადე­ნი­ნი, ცი­ტო­ზი­ნი, გუ­ა­ნი­ნი და თი­მი­ნი და ეს ოთხი არის გე­ნე­ტი­კუ­რი კო­დის ერ­თგვა­რი სა­შე­ნი ბლო­კი. დნმ-ში არ­სე­ბობს მი­ლი­ო­ნო­ბით ფუძე, ბაზა, რო­მე­ლიც წარ­მო­ად­გენს ორ­გა­ნიზ­მის­თვის, სხე­უ­ლის­თვის ერ­თგვარ ინ­სტრუ­აქ­ცი­ას, სა­ხელ­მძღვა­ნე­ლოს.

მისი რე­დაქ­ტი­რე­ბა კი მეც­ნი­ე­რებს სა­შუ­ა­ლე­ბას აძ­ლევს შეც­ვა­ლონ კონ­კრე­ტუ­ლი ბა­ზის მო­ლე­კუ­ლუ­რი სტრუქ­ტუ­რა, გარ­დაქ­მნან იგი მე­ო­რე­ში და შეც­ვა­ლონ გე­ნე­ტი­კუ­რი ინ­სტრუქ­ცია. ექი­მე­ბი­სა და მეც­ნი­ე­რე­ბის გუნ­დმა გა­მო­ი­ყე­ნა აღ­ნიშ­ნულ მიდ­გო­მა­ზე და­ფუძ­ნე­ბუ­ლი მკურ­ნა­ლო­ბის მე­თო­დი.

“ის პირ­ვე­ლი პა­ცი­ენ­ტია, რო­მელ­საც ამ მე­თო­დით უმ­კურ­ნა­ლეს“, – ამ­ბობს პრო­ფე­სო­რი ვა­სიმ ქა­სი­მი. მი­სი­ვე თქმით. “გე­ნე­ტი­კუ­რი მა­ნი­პუ­ლი­რე­ბა სწრა­ფად გა­ვი­თა­რე­ბა­დი დარ­გია და მას უდი­დე­სი პო­ტენ­ცი­ა­ლი აქვს.“

დასკვნა:

მეცნიერების პროგრესი გენეტიკურ თერაპიაში ზრდის იმედებს კიბოსა და სხვა სერიოზული დაავადებების მკურნალობისთვის. ალისას შემთხვევა არის მნიშვნელოვანი ნაბიჯი ახალი თერაპიის წარმატებით დანერგვისთვის. ეს არ არის მხოლოდ სამედიცინო მიღწევა, არამედ ადამიანის სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის გადარჩენის ახალი შესაძლებლობა.

თქვენი ჯანმრთელობისთვის საუკეთესო არჩევანი: გენეტიკური თერაპია და ახალი მეთოდები, რომლებიც გთავაზობენ შესაძლო გადარჩენას იმ შემთხვევებში, როდესაც ტრადიციული მეთოდები ვერ მუშაობს.

“სუპერბაქტერიების საფრთხე: ომების მიკრობული მემკვიდრეობა”

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
“სუპერბაქტერიების საფრთხე: ომების მიკრობული მემკვიდრეობა”
#post_seo_title

“სუპერბაქტერიების საფრთხე: ომების მიკრობული მემკვიდრეობა”

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
მსოფლიოს ცნობილმა ექსპერტებმა სუპერბაქტერიების მზარდი საფრთხის შესახებ საგანგაშო განგაში ატეხეს. ამ ბაქტერიების განსაკუთრებული საშიშროება მათ წინააღმდეგობას ანტიბიოტიკებისადმი უკავშირდება, რაც მათი მკურნალობის პრაქტიკულად შეუძლებელს ხდის.
ეს პრობლემა განსაკუთრებით მწვავედ იგრძნობა უკრაინისა და ღაზას ომის შედეგად წარმოქმნილ კრიზისულ ზონებში, სადაც გაუსაძლისმა პირობებმა მიკრობებისთვის იდეალური გარემო შექმნა.
ომის კვალი მიკრობულ საფრთხეში
ომების მიერ გამოწვეული ინფრასტრუქტურული ნგრევა – ჩამონგრეული საავადმყოფოები, დაბინძურებული წყლის წყაროები და არასაკმარისი სამედიცინო მომსახურება – ხელს უწყობს სუპერბაქტერიების ზრდასა და გავრცელებას.
უკრაინაში და ღაზაში, სადაც ომის გამო ადამიანები საცხოვრებელი სახლებისა და სუფთა წყლის გარეშე დარჩნენ, ინფექციები უფრო მეტად მატულობს.
• ღაზას სეპტიკური სისტემების ნგრევა, ომის დროს გაჩენილი ჭრილობებისა და ცუდი სანიტარული პირობების ფონზე, სუპერბაქტერიების გავრცელების იდეალურ პირობებს ქმნის (1).
• უკრაინაში, სადაც სამხედროები ხშირად სამედიცინო დახმარებას დროულად ვერ იღებენ, ანტიბიოტიკების ხანგრძლივი და გადაჭარბებული გამოყენება სუპერბაქტერიების ევოლუციას აჩქარებს (2).
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე:
“ომი არ არის მხოლოდ იარაღით გამოწვეული დაზიანებები – ეს არის ინფექციური დაავადებების ახალი ეპიდემიების წყარო, რომლებიც მომავალში მთელ მსოფლიოსთვის საფრთხედ გადაიქცევა.”
სუპერბაქტერიების კონკრეტული მაგალითი: Klebsiella pneumoniae
Klebsiella pneumoniae, ანტიბიოტიკებისადმი ერთ-ერთი ყველაზე მდგრადი ბაქტერია, უკრაინისა და ღაზას კლინიკებში მძიმედ დაჭრილ პაციენტებში რეგისტრირდება.
• ეს ბაქტერია პასუხისმგებელია ანტიმიკრობული წინააღმდეგობის გამო გამოწვეული გარდაცვალების 20%-ზე (3).
• Lancet-ის მონაცემებით, Klebsiella pneumoniae-ს ჰიპერვირუსული შტამები უკვე დაფიქსირდა ევროპასა და იაპონიაში, რაც საერთაშორისო საფრთხეს ქმნის (4).
ამ ბაქტერიებს აქვთ უნარი, სწრაფად მოერგონ მკურნალობის მეთოდებს, რაც მომავალში მათ დაძლევას კიდევ უფრო ართულებს.
რატომ გვაშინებს სუპერბაქტერიები?
1. სისწრაფე და ადაპტაცია: ბაქტერიები ევოლუციურად ყველაზე სწრაფ ორგანიზმებს შორის არიან. მათი “თაობები” საათებში ჩნდებიან, რაც მათ საშუალებას აძლევს, სწრაფად ისწავლონ და გაუძლონ ანტიბიოტიკებს (5).
2. გლობალური გავრცელება: სუპერბაქტერიები საზღვრებს არ ცნობენ. ომის შედეგად წარმოქმნილი ბაქტერიები, როგორიცაა Klebsiella pneumoniae, უკვე ფიქსირდება მსოფლიოს სხვადასხვა რეგიონში.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე:
“ჩვენი დროის ყველაზე დიდი საფრთხე ის არის, რომ სუპერბაქტერიები ძალიან სწრაფად იპყრობენ ახალ ტერიტორიებს, ხოლო ახალი ანტიბიოტიკების შექმნის ტემპი ძალიან დაბალია.”
ომის ზონების სპეციფიური გამოწვევები
მუდმივი ინფექციების წყარო
• სამედიცინო პერსონალი უკრაინასა და ღაზაში ხშირად ფართო სპექტრის ანტიბიოტიკებს იყენებს “უსაფრთხოების მიზნით,” რაც სუპერბაქტერიების განვითარების რისკს ზრდის (6).
• ელექტროენერგიის ხშირი გათიშვა, არასაკმარისი დეზინფექციის საშუალებები და სანიტარული პირობების ნაკლებობა ხელს უწყობს ბაქტერიების გამძლეობის გაძლიერებას.
ლტოლვილთა ბანაკები
ლტოლვილთა ბანაკებში სისუფთავისა და სანიტარიული პირობების უკმარისობა ინფექციების გავრცელების საშიშროებას ზრდის. სუფთა წყლის არარსებობა და ცუდი ჰიგიენა სუპერბაქტერიების გაძლიერებისთვის იდეალური პირობებია (7).
ანტიბიოტიკების გამოყენება: გაფრთხილება მსოფლიოსთვის
WHO-ს მონაცემებით, ანტიბიოტიკების გადაჭარბებული გამოყენება გლობალურ დონეზე ანტიმიკრობული წინააღმდეგობის 60%-ზე მეტ შემთხვევას განაპირობებს
• არასწორი დიაგნოსტიკა.
• ანტიბიოტიკების “საფრთხის გამო” გამოყენება, სადაც მათი საჭიროება არ არის.
• არასრული ან არასწორი მკურნალობის კურსი.
გამოსავალი: სუპერბაქტერიებთან ბრძოლა
1. განათლება და ცნობიერების ამაღლება
• საზოგადოების ინფორმირება ანტიბიოტიკების პასუხისმგებლიანად გამოყენების მნიშვნელობაზე.
• ჯანდაცვის პროფესიონალებისთვის ანტიბიოტიკების რეზისტენტობის მენეჯმენტის ტრენინგები.
2. ინფექციის კონტროლი
• უკრაინასა და ღაზაში WHO და UN აქტიურად ცდილობენ სანიტარული პირობების გაუმჯობესებას.
• აუცილებელია ლტოლვილთა ბანაკებში დეზინფექციისა და ჰიგიენური საშუალებების დამატება (9).
3. ახალი ანტიბიოტიკების კვლევა
• საერთაშორისო ორგანიზაციები, როგორებიცაა Biotechnology Innovation Organisation, აქტიურად მუშაობენ ახალი ანტიბიოტიკების შექმნაზე. თუმცა, კვლევები ამ დროისთვის ჯერ კიდევ არ არის საკმარისი (10).
4. საერთაშორისო თანამშრომლობა
• სუპერბაქტერიებთან ბრძოლა მოითხოვს გლობალურ პარტნიორობასა და ინვესტიციებს.
დასკვნა
სუპერბაქტერიები თანამედროვე მედიცინის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი გამოწვევაა. ომებით გამოწვეული სავალალო მდგომარეობა ამ ბაქტერიებს ახალ შესაძლებლობებს აძლევს.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე:
“ამ პრობლემის გადაჭრა შესაძლებელია, თუ შევძლებთ ახალი ანტიბიოტიკების შექმნას, სანიტარიულ პირობების გაუმჯობესებას და საერთაშორისო თანამეგობრობის გაერთიანებას.”
წყაროები
1. World Health Organization. Antimicrobial Resistance. Available from: https://www.who.int/antimicrobial-resistance. Accessed January 26, 2025.
2. Centers for Disease Control and Prevention. Antibiotic Resistance Threats. Available from: https://www.cdc.gov/drugresistance. Accessed January 26, 2025.
3. The Lancet. Global Burden of Bacterial Antimicrobial Resistance in 2019. Available from: https://www.thelancet.com. Accessed January 26, 2025.
4. Biotechnology Innovation Organisation. New Antibiotic Development. Available from: https://www.bio.org. Accessed January 26, 2025.
5. National Institutes of Health. Antimicrobial Resistance Research. Available from: https://www.nih.gov. Accessed January 26, 2025.
6. News.com.au. Superbugs in Ukraine and Gaza. Available from: https://www.news.com.au. Accessed January 26, 2025.
7. UNHCR. Refugee Camp Sanitation Challenges. Available from: https://www.unhcr.org. Accessed January 26, 2025.
8. European Centre for Disease Prevention and Control. Antimicrobial Resistance Report. Available from: https://www.ecdc.europa.eu. Accessed January 26, 2025.
9. World Health Organization. Infection Prevention in Conflict Zones. Available from: https://www.who.int/ipc. Accessed January 26, 2025.
10. The Conversation. The Superbug Crisis in War Zones. Available from: https://theconversation.com. Accessed January 26, 2025.

ახალი საფრთხე საქართველომდეც მოვიდა…

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
#post_seo_title

ახალი საფრთხე საქართველომდეც მოვიდა…

ტრამპის ადმინისტრაციის მიერ CDC-ის, FDA-ის და NIH-ისთვის 90-დღიანი პაუზის დაწესება, საერთაშორისო თანამშრომლობის შეწყვეტა და მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციასთან (WHO) კავშირის გაწყვეტა არამხოლოდ აშშ-სთვის, არამედ გლობალურად, მათ შორის საქართველოსთვისაც, საფრთხეს წარმოადგენს.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, აფრთხილებს, რომ ეს გადაწყვეტილებები საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სისტემაზეც გავლენას მოახდენს.
როგორ იმოქმედებს ეს საქართველოზე?
საქართველოს, როგორც განვითარებადი ქვეყნის, ჯანდაცვის სისტემა დამოკიდებულია საერთაშორისო პარტნიორებთან თანამშრომლობაზე, როგორიცაა WHO და CDC.
ინფორმაციის ნაკლებობა: თუ აშშ განაგრძობს საერთაშორისო თანამშრომლობის შეწყვეტას, ეს მნიშვნელოვნად შეამცირებს ინფორმაციის ხელმისაწვდომობას ისეთი პათოგენების შესახებ, როგორიცაა მარბურგის ვირუსი.
ინფექციების გავრცელების რისკი: საერთაშორისო ჯანდაცვის სისტემების დასუსტება ხელს შეუწყობს ვირუსების უფრო სწრაფად გავრცელებას, რაც გლობალურად ყველას უსაფრთხოებას უქმნის საფრთხეს.
დახმარების შეწყვეტა: საერთაშორისო ორგანიზაციების მხრიდან ტექნიკური და ფინანსური მხარდაჭერის შემცირება განსაკუთრებით რთულ მდგომარეობაში ჩააყენებს საქართველოს მსგავს ქვეყნებს.
პროფესორი ფხაკაძე აღნიშნავს:
„საქართველო პირდაპირ ან ირიბად არის დაკავშირებული გლობალურ ჯანდაცვის ქსელთან. თუ ძლიერი ქვეყნები, როგორიცაა აშშ, შეწყვეტენ ან შეამცირებენ თანამშრომლობას WHO-სთან და სხვა ორგანიზაციებთან, ჩვენ ნაკლებად გვექნება ინფორმაცია პათოგენების შესახებ, რომლებიც შეიძლება სწრაფად გავრცელდეს ჩვენს რეგიონშიც.“
რატომ უნდა იყოს საქართველო ჩართული?
გლობალური პასუხისმგებლობა: საქართველოსთვის მნიშვნელოვანია, რომ ამერიკა და სხვა ქვეყნები დარჩნენ WHO-სა და სხვა საერთაშორისო სტრუქტურების აქტიური მონაწილეები.
პატარა ქვეყნების მხარდაჭერა: გლობალური თანამშრომლობის გარეშე, საქართველოსა და სხვა განვითარებად ქვეყნებს რთული იქნება ეფექტიანი პასუხის გაცემის უზრუნველყოფა.
ტექნოლოგიების ხელმისაწვდომობა: ამერიკის მსგავსი ქვეყნების დახმარებით, საქართველომ უკვე მიიღო ბევრი საჭირო ტექნოლოგია და რესურსი, რომელთა შეწყვეტაც ძალიან დამაზიანებელი იქნება.
პროფესორ ფხაკაძის მოწოდება:
„ახლა დროა, საქართველო აქტიურად იმუშაოს საერთაშორისო პარტნიორებთან. ჩვენ გვჭირდება სტაბილური სისტემა, რომელიც არა მხოლოდ ჩვენს ქვეყანას, არამედ მთლიანად რეგიონს დაიცავს.“
გლობალური თანამშრომლობა სიცოცხლის გადამრჩენია
გთხოვთ, გააზიარეთ ეს ინფორმაცია, რათა საქართველო და მსოფლიო მზად იყვნენ მომავალ გამოწვევებზე!

რას ფიქრობენ პაციენტები ტელემედიცინის სერვისზე?

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
რას ფიქრობენ პაციენტები ტელემედიცინის სერვისზე?
#post_seo_title

საქართველოს მაღალმთიან და ძნელად მისადგომ სოფლებში ტელემედიცინის სერვისები ინერგება.

ეს ნიშნავს რომ 110 სოფლის მოსახლეობას შეეძლება ამბულატორიიდანვე, ონლაინ დაუკავშირდეს წამყვანი კლინიკების სპეციალისტ ექიმებს, თანამედროვე მოწყობილობების მეშვეობით გაესინჯოს და მიიღოს მაღალი ხარისხის სამედიცინო მომსახურება. ამ პროცესში მათ ამბულატორიის ექიმები ეხმარებიან.
ვიდეო მოგითხრობთ, რას ფიქრობენ პაციენტები, რომლებმაც უკვე ისარგებლეს ტელემედიცინის სერვისებით.
ტელემედიცინის დანერგვა საქართველოში ევროკავშირის მხარდაჭერით, ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის და მისი პარტნიორების, გაეროს პროექტების მომსახურების ოფისის, გაეროს ბავშვთა ფონდის და გაეროს მოსახლეობის ფონდის მიერ ხორციელდება.

World Health Organization Georgia · ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია საქართველოში 

იწვევს თუ არა ხალის დაზიანება კანის კიბოს? –  მითი თუ რეალობა

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
იწვევს თუ არა ხალის დაზიანება კანის კიბოს?
#post_seo_title

 მითი თუ რეალობა…

დღეისათვის არ არსებობს მტკიცებულება იმისა, რომ ხალის ტრავმირება პირდაპირ კიბოს განვითარებას იწვევს. ანალოგიურად, ხალისგან თმის მოცილებაც არ წარმოადგენს კიბოს გამომწვევ მიზეზს. ყველაზე ხშირად, კანის სიმსივნეები დამოუკიდებლად ვითარდება და არ უკავშირდება ხალზე მოქმედებებს.

თუმცა, ხალის ცვლილება შესაძლოა მიუთითებდეს კანის სიმსივნის, მათ შორის მელანომის, არსებობაზე. საეჭვო ნიშნები მოიცავს:

  • ასიმეტრია: ხალის ფორმის ან საზღვრების არათანაბრობა.
  • ფერის ცვლილება: არათანაბარი ფერის გაჩენა.
  • გზრდა: თუ ხალი სწრაფად იზრდება (მეტი, ვიდრე 5 მმ).
  • ამოწეული ელემენტები: ხალზე ან კანზე წარმოქმნილი კვანძები.

დერმატოლოგის კონსულტაცია აუცილებელია ნებისმიერი ცვლილების შემთხვევაში. მნიშვნელოვანია ხალის ყურადღებით მონიტორინგი და დროული პროფესიონალური გამოკვლევა.

როგორ შევამციროთ რისკი?

ხალის ავთვისებიანობის რისკის შესამცირებლად რეკომენდებულია:

  • მზისგან დამცავი საშუალებების გამოყენება მთელი წლის განმავლობაში.
  • სოლარიუმისგან თავის არიდება.
  • მზის პირდაპირი სხივებისგან თავის დაცვა დილის 10 საათიდან საღამოს 4 საათამდე, როდესაც ულტრაიისფერი გამოსხივება ყველაზე ძლიერი და აგრესიულია.

ხალის მოცილება: რა უნდა იცოდეთ?

ხალის მოცილება ძირითადად კოსმეტიკური მიზნებისთვის ხორციელდება, თუმცა არსებობს შემთხვევები, როდესაც დიდი ხალები (გიგანტური ნევუსები), რომლებიც სხეულის ფართობის 5%-ზე მეტს იკავებენ, შეიძლება მოითხოვდეს მოცილებას, რადგან მათში მელანომის განვითარების რისკი 20%-მდეა.

ხალი შეიძლება მოცილდეს, თუ დერმატოლოგი განიხილავს მისი საკონტროლო გამოკვლევების შემდეგ კიბოს საეჭვო ნიშნებს.

როდესაც საქმე ეხება კანს, ფრთხილად უნდა ვიყოთ. იმ შემთხვევაში, თუ გაქვთ კითხვები ან საეჭვო ცვლილებები, აუცილებლად მიმართეთ სპეციალისტს.

აშშ-ში აკრძალეს საკვები საღებავი Red 3: რა უნდა იცოდეთ?

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
აშშ-ში აკრძალეს საკვები საღებავი Red 3: რა უნდა იცოდეთ?
#post_seo_title

აშშ-ში აკრძალეს საკვები საღებავი Red 3: რა უნდა იცოდეთ?

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი:
აშშ-ის საკვები და მედიკამენტების ადმინისტრაციამ (FDA) მიიღო მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილება – აკრძალა საკვები საღებავის Red 3 გამოყენება, რადგან კვლევებმა აჩვენა, რომ ეს ნივთიერება მაღალი დოზით ვირთხებში სიმსივნეებს იწვევს (1). Red 3, რომელიც ფართოდ გამოიყენება ტკბილეულში, სასმელებში და ხველის სიროფებში, წითელ ფერს ანიჭებს პროდუქტებს.
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?
Red 3 აკრძალულია ევროპის, ავსტრალიისა და ახალი ზელანდიის ქვეყნებში, მაგრამ აშშ-ში და სხვა ბევრ ქვეყანაში ის კვლავ გამოიყენებოდა (2). ეს ნავთობზე დაფუძნებული საღებავი განსაკუთრებით ბავშვებისთვისაა სახიფათო, რადგან ისინი საკვებთან ერთად დიდი რაოდენობით იღებენ მას, რაც სერიოზულ საფრთხეს უქმნის მათ ჯანმრთელობას.
კვლევებმა აჩვენა, რომ ლაბორატორიულ ვირთხებში Red 3-ის ხანგრძლივმა ზემოქმედებამ სიმსივნეების განვითარება გამოიწვია (3). მიუხედავად იმისა, რომ მსგავსი მექანიზმი ადამიანებში პირდაპირ არ არის დამტკიცებული, ჯანმრთელობის პრევენციისთვის საერთაშორისო ორგანიზაციები, მათ შორის FDA, მსგავს ნივთიერებებს მკაცრ კონტროლს უწესებენ.
როგორ მოქმედებს ეს საქართველოში?
საქართველოში საკვები საღებავების უსაფრთხოების რეგულაცია ჯერ კიდევ ნაკლებად მკაცრია. მრავალი იმპორტირებული პროდუქტი, როგორიცაა ტკბილეული და სასმელები, შეიცავს მავნე საღებავებს, მათ შორის Red 3-ს.
„საქართველოში მოსახლეობამ აუცილებლად უნდა ისწავლოს, როგორ წაიკითხოს პროდუქტების ეტიკეტები და გაიგოს, რას მოიხმარს. ეს არის ჯანმრთელობისა და სწორი არჩევანის საფუძველი,“ – ამბობს პროფესორი გიორგი ფხაკაძე.
პროფესორის რჩევები:
1. წაიკითხეთ ეტიკეტები: ყურადღება მიაქციეთ საკვების შემადგენლობას. მოერიდეთ პროდუქტებს, რომლებიც შეიცავს Red 3 ან სხვა მავნე საღებავებს.
2. მოითხოვეთ ხარისხიანი პროდუქცია: მომხმარებელმა უნდა დააყენოს ჯანსაღი საკვები პრიორიტეტად და იპოვოს უსაფრთხო ალტერნატივები.
3. არჩევანი გააკეთეთ ბუნებრივ საღებავებზე: ბევრი მწარმოებელი უკვე იყენებს უსაფრთხო ალტერნატივებს, მაგალითად, ჭარხლის წვენს ან კარმინს, რომლებიც უფრო ჯანსაღია (4).
გლობალური ტენდენცია:
FDA-ს გადაწყვეტილება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რადგან ის სურსათის რეგულაციებში მაღალ სტანდარტებს ამკვიდრებს (5). მსგავსი აკრძალვები ხელს უწყობს მომხმარებელთა უფლებების დაცვას და საკვების ხარისხის გაუმჯობესებას.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე – საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი. ის არის ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის დამოუკიდებელი ანგარიშვალდებულების პანელის ყოფილი წევრი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება ჯანდაცვის სფეროში როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე, მათ შორის საავადმყოფოების მართვის, ხარისხის გაუმჯობესებისა და საერთაშორისო ჯანდაცვის პროექტების განხორციელებაში.
References
1. Food and Drug Administration (FDA). FDA announces actions on Red Dye No. 3 due to potential carcinogenic risks. Available from: https://www.fda.gov/food/dyes/red-3-ban. Accessed January 25, 2025.
2. European Commission. Food safety standards in Europe: Reducing risks of food additives. Available from: https://ec.europa.eu/food-safety. Accessed January 25, 2025.
3. World Health Organization (WHO). Carcinogenic risks of food additives: Technical report. Available from: https://www.who.int/publications/food-additives. Accessed January 25, 2025.
4. Center for Science in the Public Interest (CSPI). The health risks of artificial food dyes. Available from: https://www.cspinet.org/reports/food-dyes. Accessed January 25, 2025.
5. Australian Government Department of Health. Food safety and regulations for additives in Australia. Available from: https://www.health.gov.au/food-additives-regulations. Accessed January 25, 2025.
@highlight
@[61552603185704:2048:SheniEkimi.ge • http://xn--podalbard8ewa.ge/]
@[61554408115760:2048:SheniAmbebi.ge • http://xn--lodcajcveug2j.ge/]
1...450451452...1,085გვერდი 451 of 1,085

ბოლო სიახლეები

პოპულარული ამბები

კატეგორიები

ჩვენ შესახებ

info@accreditation.ge
ჩვენ შესახებ / რეკლამა / კონტაქტი

გამოგვყევი სოციალურ ქსელებში

© SheniEkimi.ge

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
›
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
›
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
›
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
⌄
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
⌄
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
კითხვა 1 / 1
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა ↗
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
›
✨რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
Verified by MonsterInsights