ხელოვნური ინტელექტი და კრიტიკული აზროვნების დეგრადაცია – რეალური საფრთხე?




მისი განმარტებით, ადამიანი ჩვეულებრივი სიარულისას, რა დროსაც 200-მდე კუნთს იყენებს, ყველაზე მთავარ და მნიშვნელოვან კუნთს — გულს ავარჯიშებს. შესაბამისად, რეგულარული სიარული, ათობით სამეცნიერო კვლევის თანახმად, ამცირებს არტერიულ წნევას და 20-40%-ით აქვეითებს ინსულტის ალბათობას. ხოლო როცა ადამიანი უკუღმა დადის, ჯანმრთელობისთვის სარგებელი ლამის ორმაგდება, ზედმეტი ცხიმები კი უფრო სწრაფად და ეფექტურად იწვება.
მაკნამარას თქმით, უკუღმა სიარული აუმჯობესებს მუხლის სახსრის ოსტეოართროზის მქონე ადამიანების მდგომარეობას. საქმე ისაა, რომ ამ დროს ადამიანი უფრო ხშირ და მოკლე ნაბიჯებს დგამს, ფეხები ნაკლებად გააქვს განზე და შესაბამისად, სახსრებზე დატვირთვა მცირდება.
უკუღმა სიარულის სარგებელი მეცნიერთა საერთაშორისო ჯგუფის მიერ ჩატარებულმა ექსპერიმენტმაც დაადასტურა, რომელშიც 70-მდე ადამიანი იღებდა მონაწილეობას. ყველა მათგანს მუხლის სახსრის ოსტეოართროზი ჰქონდა.
ექსპერიმენტის მონაწილეები კვირაში სამი დღე, 10-10 წუთით დადიოდნენ ზურგშექცევით. ექვსი კვირის შემდეგ მათ ბევრად ნაკლებად აწუხებდათ მუხლების ტკივილი და უფრო უკეთესადაც მოძრაობდნენ.
გარდა ამისა, უკუღმა სიარული სასიკეთო გავლენას ახდენს ისეთ პრობლემებზე, როგორებიცაა:
პლანტარული ფასციიტი, ანუ ქუსლის დეზი;
წელის ქრონიკული ტივილები;
ნევროლოგიური დავადებები.
გარდა ამისა, ზურგშექცევით სიარული ხელს უწყობს:
ინსულტის შემდგომ რეაბილიტაციას — კვლევებმა აჩვენა, რომ კვირაში სამჯერ 30-30 წუთიანი უკუღმა სიარული მოკლე დროში აღადგენს ბალანსის შეგრძნებას, აუმჯობესებს კიდურების მუშაობას და მოძრაობის სიჩქარეს;
წონაში კლებას — ამ დროს 40%-ით მეტი კალორია იწვება და ამასთან ცხიმების „ჩალაგებაც“ იკლებს.
უკუღმა სიარულის წესები
ზურგშექცეულ სიარულში თითქოს რთული და გაუგებარია არაფერია, მაგრამ, როგორც ჯეკ მაკნამარა ამბობს, ამას თავისი წესები აქვს.
მისი თქმით: უნდა იაროთ მხოლოდ უსაფრთხო ადგილას, სადაც ვერც ვერაფერს დაეჯახებით და არც წაიქცევით (იდეალურია სარბენი ბილიკი); უკუღმა სიარულში ვარჯიში დაბალი სიჩქარით უნდა დაიწყოთ და დროთა განმავლობაში აჩქარდეთ; თავი უნდა გეჭიროთ სწორად და იყურებოდეთ მხოლოდ წინ — არ უნდა ატრიალოთ აქეთ-იქით; ყოველი ნაბიჯის გადადგმისას გაჭიმეთ ცერა თითი და ტერფი თითებიდან ქუსლის მიმართულებით გადააგორეთ; ნუ შეეცდებით, ერთ ჯერზე უწყვეტად იაროთ დიდი ხნის განმავლობაში — სჯობს ვარჯიში რამდენჯერმე გაიმეოროთ; როდესაც უკუღმა სიარულს იმდენად შეეჩვევით, რომ თავს უკვე კომფორტულად იგრძნობთ, შეგიძლიათ უკუღმა სირბილზეც გადახვიდეთ — ოღონდ მხოლოდ სარბენ ბილიკზე, რომელსაც სახელურები აქვს.
როგორც იაშვილი კლინიკის მიერ გავრცელებულ განცხადებაშია აღნიშნული, ინტოქსიკაციის დიაგნოზით, საავადმყოფოში მხოლოდ ერთი პაციენტი მკურნალობს და ინტოქსიკაციის მიზეზები მოკვლევის შემდეგ გახდება ცნობილი.
„სოციალურ ქსელში გავრცელებული ინფორმაცია, რომ იაშვილის ბავშვთა ცენტრალურ საავადმყოფოში ინტოქსიკაციით იმყოფება 120 ბავშვი, არ შეესაბამება სინამდვილეს. დღევანდელი დღის მონაცემებით ჩვენს საავადმყოფოში სავარაუდო ინტოქსიკაციის დიაგნოზით მკურნალობას გადის მხოლოდ ერთი პაციენტი. შესაბამისი ორგანოების მოკვლევის შედეგად გახდება ცნობილი ინტოქსიკაციის მიზეზები. ამ ეტაპზე ბავშვის მდგომარეობა სტაბილურია“, – ნათქვამია იაშვილის კლინიკის განცხადებაში.
ცნობისთვის, ბავშვის, სავარაუდოდ, წყლით ინტოქსიკაციის შესახებ ინფორმაცია სოციალური ქსელის საშუალებით გვარცელდა. აღნიშნულთან დაკავშირებით სურსათის ეროვნულმა სააგენტომ მოკვლევა დაიწყო. განცხადება გაავრცელა კომპანია „IDS ბორჯომმა“. როგორც განცხადებაშია აღნიშნული, გადამოწმდა ნიმუშები და დარღვევა არ გამოვლენილა.

სინამდვილე: მოხმარებული მარილის თითქმის 75%-ს ადამიანები იმ პროდუქტებიდან ღებულობენ, რომლებსაც ყოველდღიურად მიირთმევენ, როგორიცაა პური, ყველი და სხვა მზა პროდუქტები, ასე რომ, ადამინების უმრავლესობა მარილის ჭარბ რაოდენობას მოიხმარს გაცნობიერების გარეშე.
მითი 2: რადგან მაღალი არტერიული წნევა არ მაწუხებს, მარილის მოხმარების შეზღუდვა არ მჭირდება.
სინამდვილე: არტერიული წნევის დონე ასაკთან ერთად მატულობს და ზრდის დაავადების განვითარების რისკს, თუ ადამიანები ნაკლებ მარილს მოიხმარენ, ასაკის მატებასთან ერთად დაავადების რისკი ნაკლები იქნება.
მითი 3: მხოლოდ ზღვის მარილს მოვიხმარ, რომელიც ნაკლებად საზიანოა.
სინამდვილე: ზღვის და სუფრის მარილში ნატიუმის ქლორიდის შემცველობა თითქმის თანაბარია, ამდენად, ორივე მათგანი ჭარბი მოხმარებისას თანაბარ ზიანს აყენებს მოსახლეობას.
მითი 4: თუ პროდუქტი მარილიანია, ეს ადვილი შესამჩნევია.
სინამდვილე: მრავალი პროდუქტი „დაფარულ“ მარილს შეიცავს – საკვებად გამოყენებისას მარილიანის შთაბეჭდილებას არ ტოვებს, თუმცა მარილს ჭარბად შეიცავს.
მითი 5: უმარილო სადილი უგემურია.
სინამდვილე: მარილის მოხმარების შეზღუდვიდან 3 კვირაში გემოვნებითი რეცეპტორები უფრო მგრძნობიარე ხდებიან, ასე რომ ნაკლები მარილით იგივე არომატს გრძნობს ადამიანი.
მითი 6: მჭირდება მარილის ჭარბი რაოდენობა, რადგან ფიზიკურად აქტიური ვარ და ოფლთან ერთად დიდი რაოდენობით მარილს ვკარგავ.
სინამდვილე: გახსოვდეთ, ოფლთან ერთად უმნიშვნელო რაოდენობით მარილი გამოიყოფა და რადგანაც ადამიანები მას ისედაც ჭარბად მოიხმარენ, ფიზიკურად აქტიურებს დამატებითი დოზების მიღება არ სჭირდებათ.
სინამდვილე: მართალია, კიბო საკმაოდ მძიმე თემაა სასაუბროდ, თუმცა დაავადებაზე ღია დისკუსიამ ზოგიერთ თემში შესაძლოა გააუმჯობესოს კიბოს გამოსავალი ინდივიდების, საზოგადოებისა და ქვეყნის დონეზე.
მითი 2: სპეციფიკური სიმპტომები ან ნიშნები კიბოს არ გააჩნია
სინამდვილე: კიბოს მრავალ სახეობას გააჩნია წინასწარი „გამაფრთხილებელი“ სიმპტომები ან ნიშნები, რომელთა ადრეულ ეტაპზე გამოვლენის უპირატესობა ეჭვს აღარ იწვევს.
როდისუნდა მიიტანოთეჭვი ძუძუს კიბოზე:
ჩამოთვლილი ნიშნები თვალსაჩინოა და განგაშის ატეხვის საფუძველია, მაგრამ საწყის ეტაპზე კიბო უხშირესად შეუმჩნეველია და არაფრით გვაგრძნობინებს თავის არსებობას, ამიტომაც საჭიროა სკრინინგული კვლევა, რომელიც დაავადებას სწორედ ფარულ პერიოდში გამოავლენს.
მითი 3: ვერაფერს შევძლებთ კიბოს წინააღმდეგ
სინამდვილე:არის ბევრი ღონისძიება რომელიც შესაძლოა ჩატარდეს ინდივიდუალურ, თემის ან ქვეყნის დონეზე, ამასთან, საჭიროა სწორი სტრატეგიული მიდგომები
კიბოს ადრეულ სტადიაზე აღმოჩენის შემთხვევაში, მისი განკურნება შესაძლებელია. იმ ქალების 94 %, რომლებიც დროულად მიმართავენ ექიმს სრულიად იკურნებიან, მთავარია, დიაგნოზი ადრეულ სტადიაზე დაისვას. ადრეული დიაგნოსტიკის საუკეთესო საშუალებას კი მასობრივისკრინინგი წარმოადგენს.
კიბოს გამომწვევი პათოლოგიური პროცესების გამოვლენისა და მკურნალობის დროულად დაწყების მიზნით, სკრინინგის პროგრამები მრავალ ქვეყანაში, მათ შორის საქართველოშიც არის დანერგილი.
გამომწვევი მიზეზების გამოვლენისა და მკურნალობის ადრეულ ეტაპზე დაწყების შემთხვევაში, კიბო აღარ წარმოდგენს უკურნებელ სენს. ამისათვის მნიშვნელოვანია დროულად ჩაიტაროთ კიბოს სკრინინგის სახელმწიფო პროგრამით გათვალისწინებული გამოკვლევები.
თუ ადამიანი ჩართულია სკრინინგის პროგრამაში, მას შეუძლია, დროული და თანამიმდევრული გამოკვლევებით:
მითი 4: ადამიანებს არ გამაჩნიათ კიბოს მკურნალობის უფლებები
ჭეშმარიტება: ყველა ადამიანს აქვს უფლება მოითხოვოს ეფექტური მკურნალობა და მომსახურება მიუხედავად მისი სოციალური წარმოშობისა და ფინანსური მდგომარეობისა:
თუ ხართ 40-დან 70 წლამდე ასაკის საქართველოს მოქალაქე, ძუძუს კიბოს სკრინინგის სახელმწიფო პროგრამით 2 წელიწადში ერთხელ, თქვენ უფასოდ გეკუთვნით შემდეგი გამოკვლევები:
მამოგრაფია გულისხმობს სარძევე ჯირკვლის რენტგენოლოგიურ კვლევას. კვლევის ამ მეთოდით შესაძლებელია პათოლოგიური პროცესების აღმოჩენა, რომელთა ადრეულ ეტაპზე გამოვლენის შემთხვევაში, განკურნება 100-დან 98 შემთხვევაშია შესაძლებელი!
კიბოს აღმოჩენის შემთხვევაში მკურნალობა ტარდება ქირურგიული, სხივური და ქიმიოთერაპიის მეთოდებით. მეთოდის არჩევა დამოკიდებულია სიმსივნის სტადიაზე, მის გავრცელებასა და ავადმყოფის მდგომარეობაზე.
რაცუფროადრეულეტაპზეიქნებაკიბოაღმოჩენილი, მითუფროკეთილსაიმედოაპროგნოზი!
ჯანმრთელობის ხელშეწყობის სამმართველო
