ყველა დედასა და ბავშვს უნდა ჰქონდეს წვდომა მაღალი ხარისხის მოვლაზე ორსულობის, მშობიარობის და მის შემდგომ პერიოდში.
დედათა და ახალშობილთა ჯანმრთელობაში ინვესტიცია არის ინვესტიცია მომავალში.
დემენცია, ინსულტი და დეპრესია – დაავადებები, რომელთა დიდი ნაწილი თავიდან აცილებადია!
დემენცია, ინსულტი და დეპრესია – დაავადებები, რომელთა დიდი ნაწილი თავიდან აცილებადია!
პროფესორიგიორგი ფხაკაძე
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის საერთაშორისო ექსპერტი
დღეს მსოფლიოში 55 მილიონზე მეტი ადამიანი ცხოვრობს დემენციით და პროგნოზით, ეს რიცხვი თითქმის სამჯერ გაიზრდება 2050 წლამდე!
ინსულტით გამოწვეული სიკვდილიანობა სავარაუდოდ გაორმაგდება, ხოლო
10-დან 2 მოზრდილი ადამიანი განიცდის დეპრესიას ცხოვრების გვიან ეტაპზე.
მაგრამ ახალმა კვლევებმა გვაჩვენა: ეს ყველაფერი არც გენეტიკური განაჩენია და არც გარდაუვალი ბედი!
NN-ის სტატიის მიხედვით (2024):
მრავალი კვლევა აჩვენებს, რომ ცხოვრების წესის ცვლილებები – როგორიცაა სწორი კვება, ფიზიკური აქტივობა, სტრესის მართვა და ტვინის მუდმივი აქტიურობა – ამცირებს დემენციის, ინსულტის და დეპრესიის რისკს.
ძირითადი მიგნებები კვლევებიდან:
1. დემენციის თავიდან აცილება:
WHO-ის შეფასებით, დემენციის შემთხვევების 40%-მდე შეიძლება თავიდან ავიცილოთ ცხოვრების სტილის მართვით.
ყოველდღიური სიარული, წიგნების კითხვა, ახალი უნარების სწავლა ტვინის აქტიურობას ინარჩუნებს.
2. ინსულტის პრევენცია:
მაღალი წნევა და ქოლესტერინი მთავარი რისკ-ფაქტორებია.
მიწოდებული მონაცემებით, ინსულტის 80% პრევენციულია ჯანსაღი კვებითა და ფიზიკური აქტივობით.
3. დეპრესია 60+ ასაკში:
სოციალური იზოლაცია ზრდის დეპრესიის რისკს 60%-ით.
აქტიური ურთიერთობები, მოხალისეობა, ჯგუფური აქტივობები ამცირებს ამ რისკს.
5 რჩევა ტვინის ჯანმრთელობისთვის:
1.იზრუნეთ კვებაზე – მეტი ბოსტნეული, თევზი, ზეითუნის ზეთი – ეგრეთწოდებული “მეტერანული დიეტა”
2.მოძრაობა ყოველდღიურად – 30 წუთი სეირნობა უკვე საკმარისია
3.გაავარჯიშეთ ტვინი – წაიკითხეთ, ისწავლეთ ახალი ენა ან ჰობი
4.მართეთ სტრესი – მედიტაცია, სუნთქვითი ვარჯიშები, ბუნებაში ყოფნა
5.შეინარჩუნეთ სოციალური აქტიურობა – საუბარი, შეხვედრები, ჯგუფები
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე ამბობს:
„დემენცია და ინსულტი არა მხოლოდ პაციენტის, არამედ მთელი ოჯახის ტრაგედიაა. კარგია, რომ დღეს უკვე ვიცით – მათი დიდი ნაწილი თავიდან აცილებადია. მოდით, ვიწყოთ ზრუნვა 30 წლიდან და არა 70-ზე გვიან!“
წყარო:
CNN Health, Sandee LaMotte. “You may be able to delay or prevent dementia, stroke and depression. Here’s how” – 30 მარტი, 2024
გაუზიარეთ ეს სტატია ყველას, ვისაც აწუხებს მეხსიერების პრობლემა, აქვს ინსულტის რისკი, ან ზრუნავს ასაკოვანი ახლობლის ჯანმრთელობაზე!
ADHD-ის წამლები და გულის მუშაობა – რას გვირჩევს მეცნიერება?
ADHD-ის წამლები და გულის მუშაობა – რას გვირჩევს მეცნიერება?
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე – საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე
ბოლო წლებში ბევრს აინტერესებს, როგორ მოქმედებს ყურადღების დეფიციტისა და ჰიპერაქტივობის (ADHD) სამკურნალო წამლები გულზე. განსაკუთრებით მშობლებს, რომელთა ბავშვებს ექიმებმა გამოუწერეს მედიკამენტები, ხშირად უჩნდებათ კითხვა – ხომ არ აზიანებს ეს გულს?
ახალი, მასშტაბური კვლევის შედეგად გაირკვა: ADHD-ის სამკურნალო წამლები იწვევს მხოლოდ მცირე ცვლილებებს გულის რიტმში და წნევაში, რაც უმეტეს შემთხვევაში კლინიკურად უმნიშვნელოა.
კვლევის დეტალები:
ანალიზში შევიდა 102 რანდომიზებული კონტროლირებადი კვლევა,
საერთო ჯამში – 22,000-ზე მეტი მონაწილე, ბავშვები და მოზარდები.
დამუშავებული იქნა როგორც სტიმულანტური (მაგ. მეთილფენიდატი, ამფეტამინები), ისე არასტიმულანტური პრეპარატების გავლენა.
შედეგები:
სტიმულანტები საშუალოდ ზრდიან პულსს 5-7 დარტყმით წუთში და წნევას – 2-3 მმ.
არასტიმულანტები (მაგ. ატომოქსეტინი) იწვევენ მსგავსი დონის ცვლილებებს.
გუანფაცინი კი პირიქით – ამცირებს არტერიულ წნევას და გულისცემას.
წყარო: Neuroscience News / European Child & Adolescent Psychiatry, 2024
https://neurosciencenews.com/adhd-psychopharmacology-heart…/
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე განმარტავს:
„ეს კვლევა მნიშვნელოვანია მშობლებისა და პაციენტებისთვის. ის გვიჩვენებს, რომ წამლები ძირითადად უსაფრთხოა, მაგრამ გულის ჯანმრთელობის რეგულარული კონტროლი მაინც საჭიროა – განსაკუთრებით იმ შემთხვევაში, თუ ადამიანს უკვე აქვს გულის პრობლემები.“
ექიმების რეკომენდაციები:
- ელემენტარული კარდიოლოგიური სკრინინგი – თუნდაც ECG დაწყებამდე.
- გულისცემისა და წნევის პერიოდული მონიტორინგი – თვეში ერთხელ.
- შეწყვეტა დაუყოვნებლივ, თუ გამოვლინდა მკვეთრი ტაქიკარდია ან წნევის მატება.
- მრავალპროფილური მიდგომა – ფსიქოლოგის, ფსიქიატრის და პედიატრის მონაწილეობით.
მთავარი გზავნილი:
- ADHD-ის მკურნალობა აუმჯობესებს ბავშვის აკადემიურ და სოციალურ ფუნქციონირებას
- ამცირებს ავტოსაგზაო შემთხვევებისა და თვითდაზიანების რისკს
- და გრძელვადიან პერსპექტივაში – აქვეითებს სიკვდილიანობასაც
- ამიტომ, სწორი მონიტორინგისა და ექიმის ზედამხედველობის პირობებში, წამლების სარგებელი სჭარბობს მცირე რისკებს.
გთხოვთ, გაუზიარეთ ეს ინფორმაცია იმ მშობლებს, ვისაც ეს ეხება – სანდო ინფორმაცია უსაფრთხოების შესახებ უნდა იცოდეს ყველამ.
დაწერეთ კომენტარებში – გაქვთ თუ არა გამოცდილება ADHD-ის მკურნალობაში.
sheniekimi.ge – შენი ექიმი
#გიორგიფხაკაძე #drpkhakadze #ADHD #ბავშვებისჯანმრთელობა #გულისჯანმრთელობა #წნევა #ფსიქიკურიარღვევები #შენიექიმი #აქხარისხია
გლაზურიანი დონატი ჯობს კეტჩუპს? – სიმართლე დამალული შაქრის შესახებ
გლაზურიანი დონატი ჯობს კეტჩუპს? – სიმართლე დამალული შაქრის შესახებ
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
გგონიათ, რომ კეტჩუპი „უწყინარია“ და ბევრად ჯანსაღია ტკბილეულზე? – იქნებ ჯობია კიდევ ერთხელ დაფიქრდეთ.
უახლესი ანალიზები აჩვენებს, რომ საშუალო რაოდენობის კეტჩუპში შეიძლება უფრო მეტი შაქარი იყოს, ვიდრე გლაზურიან დონატში.
შედარება:
- გლაზურიან დონატში საშუალოდ არის 10 გრამი შაქარი;
- ხოლო კეტჩუპის 3 სუფრის კოვზში – რომელიც რეალურად მოიხმარება ერთ ულუფაზე – შეიძლება იყოს 12 გრამამდე შაქარი!
მიუხედავად იმისა, რომ შეფუთვაზე ხშირად მითითებულია მხოლოდ 1 სუფრის კოვზი როგორც “სტანდარტული ულუფა”, პრაქტიკაში ადამიანები და რესტორნები იყენებენ 2-3-ჯერ მეტს.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„ამ შემთხვევაში საქმე გვაქვს დამალულ საფრთხესთან – შაქარი ბევრ ‘უწყინარ’ პროდუქტში შეიძლება იყოს გადაჭარბებული ოდენობით.
ძალიან ხშირად, ტკბილეულს ვამტყუნებთ, მაგრამ კვების სხვა პროდუქტებში – როგორიცაა სოუსები, კეტჩუპი, ნახევარფაბრიკატები – შაქარი ჩუმად გროვდება და საბოლოოდ ჯანმრთელობას სერიოზულად აზიანებს.
საქართველოს მოსახლეობამ აუცილებლად უნდა დაიწყოს წარწერების კითხვა, შაქრის შემცველობის გაცნობიერება და რაც მთავარია – გადაჭარბებული მოხმარების თავიდან აცილება.“
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?
- შაქრის ჭარბი მოხმარება დაკავშირებულია:
- დიაბეტთან
- გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებთან
- ჭარბ წონასთან
- ბავშვის განვითარების შეფერხებასთან
- განსაკუთრებით საშიშია ბავშვებისთვის, რადგან კეტჩუპი ხშირად გამოიყენება როგორც ბავშვთა საკვების ნაწილი.
გააკეთეთ მარტივი არჩევანი:
- წაიკითხეთ პროდუქტის ეტიკეტი
- ეცადეთ გამოიყენოთ ნაკლები სოუსი
- შეცვალეთ ტკბილი კეტჩუპი ბუნებრივი ალტერნატივებით (ტომატის პასტა, უცხიმო იოგურტი სუნელებით და ა.შ.)
წყარო:
Healthline, Nutrition Facts Database, Harvard School of Public Health
გაიგეთ მეტი: https://www.sheniekimi.ge
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
“საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის” თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი;
WHO-ს ექსპერტი; Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი.
25 წელზე მეტი გამოცდილება ჯანდაცვის სფეროში.
გაუზიარე ეს სტატია – სიმართლე შაქრის შესახებ ბევრმა უნდა იცოდეს!
#გიორგიფხაკაძე #drpkhakadze #შაქარი #კეტჩუპი #გლაზურიანიდონატი #დონატი #ჯანმრთელობა #შენიექიმი #აქხარისხია @[61552603185704:2048:SheniEkimi.ge • http://xn--podalbard8ewa.ge/]
კოვიდი კი არა – სიმსივნე აღმოჩნდა!
კოვიდი კი არა – სიმსივნე აღმოჩნდა!
როცა ახალგაზრდაა, ჯანმრთელი ხარ და უბრალოდ თავს სუსტად გრძნობ – შეიძლება არც კი იფიქრო, რომ საქმე სასიცოცხლოდ საშიშ დაავადებას ეხება…
ასე მოხდა 33 წლის ოლივია ნოულზის შემთხვევაშიც.
ქალაქ ბლექპულიდან (დიდი ბრიტანეთი), ოლივიას ქონდა დაღლილობა და თავის ტკივილები, რაც ექიმებმა „გრძელვადიან კოვიდს“ დაუკავშირეს.
მაგრამ ერთ დღეს მას ასტკივდა კბილები და სასწრაფოდ საავადმყოფოში წავიდა.
იქ აღმოაჩინეს:
- მწვავე მიელოიდური ლეიკემია (AML) – იშვიათი და ძალიან აგრესიული სისხლის სიმსივნე.
მან გაიარა ქიმიოთერაპია, ცოტა ხანში მიაღწია გაუმჯობესებას… მაგრამ სიმსივნე დაბრუნდა.
ოლივიამ ჩაიტარა ექსპერიმენტული CAR-T იმუნოთერაპია, რამაც სიმსივნის პროცესი დროებით შეაჩერა და კიდევ ერთი ტრანსპლანტაციის საშუალება მისცა.
მაგრამ 2025 წლის დასაწყისში სიმსივნე ისევ დაბრუნდა.
და მაინც – ოლივიამ შეძლო £25,000-ის შეგროვება ლეიკემიის კვლევისთვის, მარათონში მონაწილეობით!
სწორედ ასეთი ადამიანები ცვლიან მომავალს.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე:
„ეს შემთხვევა ნათლად გვაჩვენებს, რამდენად საშიშია არასწორი დიაგნოზი.
სულ რაღაც დაღლილობასა და თავის ტკივილს მიაწერეს კოვიდი — და გოგონამ სიმსივნის მკურნალობა დაგვიანებით დაიწყო.
ჩვენ, ექიმები, უნდა ვიყოთ მეტად ფხიზლად. არ შეიძლება ნებისმიერი ქრონიკული სიმპტომი კოვიდს მივაწეროთ.
სწრაფი და ზუსტი დიაგნოზი — ამაშია გადარჩენის შანსი.“
რას უნდა მიაქციოთ ყურადღება:
თუ ხანგრძლივად გაწუხებთ დაღლილობა, თავის ტკივილი, ძილიანობა — ეს არ არის უბრალოდ სტრესი ან კოვიდი,
ჩაიტარეთ სისხლის ანალიზი — სრული პროფილი, ფერიტინი, ჰემოგლობინი
მოითხოვეთ დამატებითი გამოკვლევები, თუკი გრძნობთ, რომ რაღაც არ არის რიგზე,
გთხოვთ გააზიარეთ ეს პოსტი – შესაძლოა ვიღაცას სიცოცხლე გადაარჩინოს.
sheniekimi.ge – შენი ექიმი
წყარო:
Daily Mail. “Woman, 33, has months to live after long Covid turned out to be cancer.”
გამოქვეყნება: 2025 წლის 1 აპრილი.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH), მედიცინის დოქტორი (PhD); საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი.
ანტიბიოტიკების კრიზისს გადამწყვეტი პასუხი? ახალი ვაქცინის კონცეფცია
ანტიბიოტიკების კრიზისს გადამწყვეტი პასუხი? ახალი ვაქცინის კონცეფცია
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
მსოფლიო ჯანდაცვა დგას ანტიბიოტიკების მდგრადობის (AMR – Antimicrobial Resistance) უკიდურესად საშიშ ზღვარზე — მაგრამ ახალი კვლევა გვაძლევს იმედს, რომ ამ კრიზისის გადალახვა შესაძლებელია!
შვეიცარიაში, ETH Zurich-ში, პროფესორმა ემა სლაკმა და მისმა გუნდმა წარმოადგინა უნიკალური მიდგომა:
ვაქცინა + კარგი მიკროორგანიზმებით ნაწლავის მიზნობრივი კოლონიზაცია
ანუ, ვაქცინა არა მხოლოდ ასწავლიან იმუნურ სისტემას მავნე ბაქტერიებთან ბრძოლას, არამედ ამავდროულად “გადატვირთავს” ნაწლავურ მიკრობიომს უსაფრთხო ბაქტერიებით — რაც ხელს უშლის ანტიბიოტიკების მიმართ მდგრადი პათოგენების განვითარებას.
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?
• ყოველწლიურად მსოფლიოში 1.2 მილიონი ადამიანი იღუპება ანტიბიოტიკების რეზისტენტული ინფექციების გამო
• WHO აცხადებს, რომ 2050 წლისთვის ეს რიცხვი შეიძლება 10 მილიონს მიაღწიოს
• ანტიბიოტიკების ხშირი და არასწორი გამოყენება იწვევს მიკრობების “გაღიზიანებას”, რაც უკვე აღარ ემორჩილებიან მკურნალობას
• ნაწლავის მიკრობიომის დაცემა იწვევს კუჭ-ნაწლავის, იმუნური სისტემის და ზოგადად ორგანიზმის კომპრომეტაციას
ახალი ვაქცინა, სახელწოდებით “Vaxcolonize” (კვლევის ფაზაში), აერთიანებს:
1. ვაქცინაციას პათოგენების წინააღმდეგ
2. კოლონიზაციას შერჩეული სასარგებლო ბაქტერიებით (მაგალითად E. coli Nissle ტიპის პრობიოტიკებით)
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე აღნიშნავს:
„ეს ერთ-ერთი ყველაზე პერსპექტიული ინოვაციაა ანტიბიოტიკების ეპოქის შემდგომი სამყაროსთვის.
თუ არ მივიღებთ პრევენციულ ზომებს, მივალთ იმ რეალობამდე, სადაც უბრალო ინფექციაც კი სასიკვდილო გახდება.
ახლა ვაქცინას არა მხოლოდ დაავადების პრევენციის, არამედ ანტიბიოტიკების ალტერნატივად გამოყენების პოტენციალი ეძლევა.“
რა უნდა გავითვალისწინოთ:
არ მიიღოთ ანტიბიოტიკები ექიმის დანიშნულების გარეშე
დაიცავით პრობიოტიკური ბალანსი კვებითა და დანამატებით
აცრები და პრევენცია არის მძლავრი იარაღი AMR-ის წინააღმდეგ
მომავალში მსგავსი ვაქცინები შესაძლოა შევიდეს ბავშვთა იმუნიზაციის გეგმებში
წყარო:
European Research Council (ERC), გამოქვეყნება: მარტი, 2025
“A novel approach to fight antibiotic resistance” – Supported by ERC Consolidator Grant to Prof. Emma Slack, ETH Zurich
ბმული: https://bit.ly/42hqBO8
sheniekimi.ge – შენი ექიმი
გააზიარე ეს პოსტი — იცოდე როგორ დავიცვათ ანტიბიოტიკების მომავალი!
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH), მედიცინის დოქტორი (PhD);
საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი.
ანიზაკიდოზი – ეს არის მძიმე პარაზიტული ინფექცია, რომელიც ადამიანს შეიძლება დაემართოს უმი ან არასათანადოდ დამუშავებული თევზის მიღებით
„რადგან ეს პარიზიტებიც აქტუალურია, კიდევ ერთხელ მოგაწვდით ინფორმაციას მათ შესახებ:
ფოტოზე გამოსახულია ანიზაკიდების (Anisakis) ლარვები, რომლებიც ხშირია ზღვის პროდუქტებში, განსაკუთრებით თევზში.
- საფრთხე, რომელსაც ეს პარაზიტი ქმნის!
ანიზაკიდოზი – ეს არის მძიმე პარაზიტული ინფექცია, რომელიც ადამიანს შეიძლება დაემართოს უმი ან არასათანადოდ დამუშავებული თევზის მიღებით.
რისკები და სიმპტომები:
• ძლიერი მუცლის ტკივილი
• გულისრევა და ღებინება
• დიარეა და ალერგიული რეაქციები
• ზოგჯერ ქირურგიული ჩარევაც კი საჭიროა, რადგან ლარვები კუჭ-ნაწლავის კედელში იჭრებიან!
როგორ ავიცილოთ თავიდან?
- თერმული დამუშავება – თევზის კარგად შეწვა, მოხარშვა ან 60°C-ზე მაღალ ტემპერატურაზე დამუშავება.
- გაყინვა (-20°C მინიმუმ 24 საათი) – კლავს პარაზიტებს.
- შედგენილი HACCP სისტემა – რისკების მართვა საწარმოებში, რომ მომხმარებლამდე არ მივიდეს დაბინძურებული პროდუქტი.
თუ თქვენი ბიზნესი თევზეულს ამუშავებს და ყიდის, თქვენ უნდა აკონტროლოთ ეს რისკი!
P.s ფოტოზე ეს პარაზიტი უკვე მკვდარია, რადგან თევზი დაჭერის დროს სწრაფად იყინება, მაგრამ ორგანოლეპტიკურად მაინც არ არის სასიამოვნო
ავტორი: ირაკლი არაბული
სურსათის ეროვნული სააგენტო, „სოფლის ნობათთან“ დაკავშირებით, განცხადებას ავრცელებს
სურსათის ეროვნული სააგენტოს განცხადებით, ამჟამად, სარეალიზაციო ქსელში არსებული „სოფლის ნობათის“ პროდუქცია (რძე, მაწონი, არაჟანი, ხაჭო და სხვ.) სრულად შეესაბამება უვნებლობის სტანდარტებს.
მათივე ცნობით, „სოფლის ნობათის“ ის კონკრეტული პარტია, სადაც აფლატოქსინ M1 დაფიქსირდა, სრულად ამოღებულია სარეალიზაციო ქსელიდან.
„სურსათის ეროვნული სააგენტო, საზოგადოების მაღალი ინტერესებიდან გამომდინარე განმარტავს, რომ სარეალიზაციო ქსელიდან სრულად არის ამოღებული რძის („სოფლის ნობათი“) ის კონკრეტული პარტია, სადაც აფლატოქსინ M1 დაფიქსირდა. პროდუქციის ამოღების პროცესს სააგენტოს ინსპექტირების ჯგუფები მთელი ქვეყნის მასშტაბით უწევენ ზედამხედველობას.
კომპანია „ვიმ- ბილ-დან საქართველო“ აქტიურად თანამშრომლობს სააგენტოსთან და დარღვევის გამოვლენისთანავე, მყისიერად დაიწყო პროდუქციის ბაზრიდან გამოთხოვა. ამჟამად სარეალიზაციო ქსელში არსებული „სოფლის ნობათის“ პროდუქცია (რძე, მაწონი, არაჟანი,ხაჭო და სხვ.) სრულად შეესაბამება უვნებლობის სტანდარტებს.
სურსათის ეროვნული სააგენტო რძის გადამმუშავებელ კომპანიებს გეგმურად წელიწადში მინიმუმ 4-ჯერ მაინც ამოწმებს. შარშან სააგენტომ რძის მწარმოებელი ბიზნესსექტორი დაახლოებით, 1500-ჯერ შეამოწმა და 1031 ნიმუში აიღო, მათ შორის „ვიმ- ბილ-დან საქართველო“ 15- ჯერ შემოწმდა (ინსპექტირება, დოკუმენტური შემოწმება ნიმუშების კვლევა სხვადასხვა მაჩვენებელზე, მათ შორის აფლატოქსინზე) და არც ერთი დარღვევა არ გამოვლინდა.
სურსათის ეროვნული სააგენტო განაგრძობს რძის მწარმოებელი კომპანიების კონტროლს და ლაბორატორიულ კვლევას, რომლის შედეგებიც პერიოდულად ეცნობება საზოგადოებას.
სურსათის ეროვნული სააგენტო, აფლატოქსინის შემცველობაზე რძეს ევროკავშირის რეგულაციის შესაბამისად 2022 წლიდან იკვლევს“, – ნათქვამია განცხადებაში.
კადრი, როდესაც 2 წლის ქართველმა გოგონამ ხმები პირველად აღიქვა – “ჩვილი იყო, როცა სმენის სრული დაკარგვის დიაგნოზი დაუსვეს…“
2 წლის ევამ, სმენის აპარატის მეშვეობით, დედის ხმა პირველად გაიგო! საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამით, მაღალტექნოლოგიური კოხლეარული იმპლანტი, რომლის ღირებულება 40 000 ლარია, სახელმწიფომ სრულად დააფინანსა.
“ეს 2 წლის ევას ფოტოა, სადაც მნიშვნელოვანი ფაქტია ასახული – მან ხმები პირველად აღიქვა,“ – ამის შესახებ ინფორმაციას ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტო ავრცელებს.
სააგენტოს ინფორმაციით, საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამის ფარგლებში, მაღალტექნოლოგიური კოხლეარული იმპლანტი, რომლის ღირებულება 40 000 ლარია, სახელმწიფომ სრულად დააფინანსა.
“17 წლის ნანატრი ევა მყავს… დღეს გაიგო ჩემმა შვილმა პირველი ხმა, უსაზღვროდ ბედნიერი ვარ,”- ამბობს 2 წლის ევას დედა “რუსთავი 2“-თან ექსკლუზიურ ვიდეოში.
ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოს ინფორმაციით, საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამის ფარგლებში, მაღალტექნოლოგიური კოხლეარული იმპლანტი, რომლის ღირებულება 40 000 ლარია, სახელმწიფომ სრულად დააფინანსა.
მათივე ცნობით, პროგრამის ფარგლებში, ევა რეაბილიტაციის კურსს უფასოდ გაივლის, აპარატის მონიტორინგი კი თვეში ერთხელ ჩაუტარდება.
ძუძუთი კვება – საკმარისია, არ დაიჯერო რეკლამა
ძუძუთი კვება – საკმარისია. არ დაიჯერო რეკლამა.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე
რძის პროდუქტების სკანდალის შემდეგ საქართველოში მშობელთა ნაწილი გადავიდა ხელოვნურ რძეზე. მოთხოვნა და ფასები მკვეთრად გაიზარდა. მაგრამ აქ მთავარი კითხვა რჩება – ვის ინტერესშია, რომ თქვენ ძუძუთი კვების ნაცვლად იყიდოთ ძვირი პროდუქტი?
ფაქტები, რომლებიც უნდა იცოდე
1. მსხვილი ინდუსტრია მოქმედებს შიშით
• მსოფლიოს ბავშვის რძის ბაზარი 2022 წელს იყო $55 მილიარდი
• ბაზრის 70% აკონტროლებს მხოლოდ 5 კომპანია – Nestlé, Danone, Abbott, Mead Johnson, Friesland
• საქართველოში ბოლო 2 თვეში ფორმულის ფასი გაიზარდა 30-40%-ით
2. WHO არ კრძალავს ფასდაკლებას
• WHO აკრძალავს მხოლოდ მავნე რეკლამას და ტყუილი მარკეტინგს
• ფასდაკლებების აკრძალვაზე არანაირი რეკომენდაცია არ არსებობს
• WHO-ის 1981 წლის ხელოვნური რძის კოდექსი მიმართულია რეკლამის, არა ფასის წინააღმდეგ
3. ძუძუთი კვება ბავშვისთვის ბევრად უკეთესია
• 820,000 ბავშვი გადარჩება ყოველწლიურად, თუკი მხოლოდ ძუძუთი კვება მიეცემათ (WHO, 2016)
• ძუძუთი კვება ზრდის ბავშვის IQ-ს საშუალოდ 3.4 ქულით (Lancet, 2015)
• ხელს უშლის დიარეას, პნევმონიას, შუა ყურის ანთებას და ალერგიას
4. ხელოვნური რძე ზრდის ინფექციის რისკს
• ფორმულით კვება აორმაგებს დაავადებების რისკს (WHO, 2023)
• 6 თვემდე ასაკის ბავშვებში ხელოვნური რძე იწვევს შარდსასქესო და სუნთქვითი ინფექციების 2-ჯერ მეტად განვითარებას
5. დედის რძე – უნიკალური ბიოლოგიური დაცვა
• შეიცავს 400-ზე მეტ ბიოაქტიურ კომპონენტს
• შეიცავს ლაქტოფერინს, იმუნოგლობულინ A-ს და ცოცხალ უჯრედებს, რომლებიც აძლიერებენ ბავშვის იმუნიტეტს
• ხელოვნური რძე ამ ნივთიერებებს ვერ იმეორებს
რას ამბობს WHO
• 6 თვე – მხოლოდ ძუძუთი კვება (არა წყალი, არა წვენი, არა ფორმულა)
• 2 წლამდე ან მეტხანს – ძუძუთი კვება დამატებითი საკვებით ერთად
• ძუძუთი კვება იცავს ბავშვის გონებრივ განვითარებას, იმუნურ სისტემას და სიცოცხლეს
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„როცა ქვეყანა რძის პროდუქტების კრიზისს განიცდის, ფორმულის გაყიდვა ბიზნესს აძლევს სარგებელს, მაგრამ ბავშვის ჯანმრთელობაზე არავინ ფიქრობს. ძუძუთი კვება უფასოა, უსაფრთხოა და აუცვლელია. სარეკლამო ბაზარი ცდილობს დედას არ ქონდეს რწმენა საკუთარი სხეულის მიმართ. არ გაცვალოთ IQ და იმუნიტეტი ფასდაკლებაზე.“
წყაროები:
1. WHO. International Code of Marketing of Breast-milk Substitutes, 1981
2. WHO. Breastfeeding Fact Sheet, 2023
3. Victora CG et al. Breastfeeding and intelligence, education, income at 30 years. The Lancet, 2015
4. Rollins NC et al. Why invest, and what it will take to improve breastfeeding practices? The Lancet, 2016
5. MedicalXpress. Experts warn of exploitative baby formula industry marketing, 2023
