დემენცია, ინსულტი და დეპრესია – დაავადებები, რომელთა დიდი ნაწილი თავიდან აცილებადია!
პროფესორიგიორგი ფხაკაძე
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის საერთაშორისო ექსპერტი
დღეს მსოფლიოში 55 მილიონზე მეტი ადამიანი ცხოვრობს დემენციით და პროგნოზით, ეს რიცხვი თითქმის სამჯერ გაიზრდება 2050 წლამდე!
ინსულტით გამოწვეული სიკვდილიანობა სავარაუდოდ გაორმაგდება, ხოლო
10-დან 2 მოზრდილი ადამიანი განიცდის დეპრესიას ცხოვრების გვიან ეტაპზე.
მაგრამ ახალმა კვლევებმა გვაჩვენა: ეს ყველაფერი არც გენეტიკური განაჩენია და არც გარდაუვალი ბედი!
NN-ის სტატიის მიხედვით (2024):
მრავალი კვლევა აჩვენებს, რომ ცხოვრების წესის ცვლილებები – როგორიცაა სწორი კვება, ფიზიკური აქტივობა, სტრესის მართვა და ტვინის მუდმივი აქტიურობა – ამცირებს დემენციის, ინსულტის და დეპრესიის რისკს.
ძირითადი მიგნებები კვლევებიდან:
1. დემენციის თავიდან აცილება:
WHO-ის შეფასებით, დემენციის შემთხვევების 40%-მდე შეიძლება თავიდან ავიცილოთ ცხოვრების სტილის მართვით.
ყოველდღიური სიარული, წიგნების კითხვა, ახალი უნარების სწავლა ტვინის აქტიურობას ინარჩუნებს.
2. ინსულტის პრევენცია:
მაღალი წნევა და ქოლესტერინი მთავარი რისკ-ფაქტორებია.
მიწოდებული მონაცემებით, ინსულტის 80% პრევენციულია ჯანსაღი კვებითა და ფიზიკური აქტივობით.
3. დეპრესია 60+ ასაკში:
სოციალური იზოლაცია ზრდის დეპრესიის რისკს 60%-ით.
აქტიური ურთიერთობები, მოხალისეობა, ჯგუფური აქტივობები ამცირებს ამ რისკს.
5 რჩევა ტვინის ჯანმრთელობისთვის:
1.იზრუნეთ კვებაზე – მეტი ბოსტნეული, თევზი, ზეითუნის ზეთი – ეგრეთწოდებული “მეტერანული დიეტა”
2.მოძრაობა ყოველდღიურად – 30 წუთი სეირნობა უკვე საკმარისია
3.გაავარჯიშეთ ტვინი – წაიკითხეთ, ისწავლეთ ახალი ენა ან ჰობი
4.მართეთ სტრესი – მედიტაცია, სუნთქვითი ვარჯიშები, ბუნებაში ყოფნა
5.შეინარჩუნეთ სოციალური აქტიურობა – საუბარი, შეხვედრები, ჯგუფები
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე ამბობს:
„დემენცია და ინსულტი არა მხოლოდ პაციენტის, არამედ მთელი ოჯახის ტრაგედიაა. კარგია, რომ დღეს უკვე ვიცით – მათი დიდი ნაწილი თავიდან აცილებადია. მოდით, ვიწყოთ ზრუნვა 30 წლიდან და არა 70-ზე გვიან!“
წყარო:
CNN Health, Sandee LaMotte. “You may be able to delay or prevent dementia, stroke and depression. Here’s how” – 30 მარტი, 2024
გაუზიარეთ ეს სტატია ყველას, ვისაც აწუხებს მეხსიერების პრობლემა, აქვს ინსულტის რისკი, ან ზრუნავს ასაკოვანი ახლობლის ჯანმრთელობაზე!
