რომელ პრობლემებზე შეიძლება მიანიშნებდეს მუდმივად ცივი კიდურები?!
მუდმივად ცივი კიდურების მიზეზი ყოველთვის სისხლის ცუდი ცირკულაცია არ გახლავთ და ეს შესაძლოა, სერიოზულ დაავადებებზე, მათ შორის, ფარისებრი ჯირკვლის პრობლემებზე, ანემიაზე, შაქრიან დიაბეტზე მიგვანიშნებდეს. თემაზე ონკოლოგი გიორგი ღოღობერიძე გადაცემაში “დილა მშვიდობისა საქართველო” საუბრობს:
– ძალიან აქტუალური თემაა და მნიშვნელოვანია, ყველა მიზეზი კარგად მოვისმინოთ. ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი გამომწვევი შესაძლოა, რეინოს ფენომენი იყოს.
რეინოს ფენომენი: მიზეზები, სიმპტომები და მართვა
რა არის რეინოს ფენომენი?
რეინოს ფენომენი ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული სისხლძარღვოვანი დარღვევაა, რომელიც მეტწილად სიცივეში ვლინდება. ამ ფენომენით მახასიათებელი ცვლილებები სისხლძარღვების რეაგირებაშია, როდესაც ისინი ვიწროვდებიან სხეულის სითბოს შენარჩუნების მიზნით. თუმცა, რეინოს შემთხვევაში, სისხლძარღვების შევიწროვება მკვეთრად ხდება, რაც მნიშვნელოვან დისკომფორტს იწვევს. ეს მდგომარეობა ძირითადად ტერფებსა და მტევნებში იგრძნობა, თუმცა ხშირად ფერის ცვლილებაც აღინიშნება.
როდესაც სიცივეში გავდივართ, ჩვენი სისხლძარღვები ვიწროვდება, რომ სხეულმა სითბო არ დაკარგოს. რეინოს ფენომენის შემთხვევაში, ეფექტი უფრო მკვეთრადაა გამოხატული. სხეული სისხლძარღვებს მკვეთრად ავიწროებს და ტერფები და მტევნები განსაკუთრებით გვიზიანდება. არა მარტო კიდურის სიცივე შეიგრძნობა, ასევე კიდურების ფერიც იცვლება. თავიდან თითები ფერმკრთალი იქნება, მერე შეიძლება, მოლურჯო ელფერი ჰქონდეს, შემდეგ კი ვარდისფერი. თუ ჩვენ ფერის ცვლილება დავინახეთ, ეს იმას ნიშნავს, რომ პაციენტს რეინოს ფენომენი აქვს.
ცივი კიდურების პრობლემა შეიძლება, ანემიითაც იყოს გამოწვეული. ასეთ დროს სხეულში ერითროციტები, ჰემოგლობინი ცოტა რაოდენობითაა. ანემიის დროს სხეულში ჟანგბადის შემცველობა იკლებს. ვიდრე სისხლი ჟანგბადს კიდურებამდე მიიტანს, იქამდე სხვა ადგილები უკვე მოიხმარენ და მათ თითქმის აღარაფერი რჩებათ. ამიტომ, პაციენტებს, რომლებსაც ანემია აქვთ, თითების სიცივე აწუხებთ. ასევე, ადვილად დაღლაც აღენიშნებათ იმიტომ, რომ როდესაც სხეულში ცოტა ჟანგბადია, ადამიანი მარტივად იღლება. ანემია შეიძლება უფრო მეტად აწუხებდეთ ახალგაზრდა გოგონებს, რომლებსაც მენსტრუალური ციკლის დროს გამოხატული სისხლდენა ან ხშირი ციკლი აქვთ. გარდა ამისა, ანემია უფრო მეტად შეიძლება აწუხებდეთ ასაკით დიდ ადამიანებს, რომლებსაც თანმხლები ქრონიკული დაავადებები აქვთ. მათ შორის, ონკოლოგიური დაავადებებიც. ამიტომ, თუ ჩვენ სახლში გვყავს მოხუცი, რომელსაც კიდურები ხშირად ცივი აქვს, ეს ძალიან საყურადღებოა და შეიძლება, ამის ერთ-ერთი მიზეზი ონკოლოგიაც იყოს. ანემია ორსულებშიც ხშირი პრობლემაა. ამიტომ, მათთან ცივი კიდურები შესაძლოა, იმავე მექანიზმით იყოს გამოწვეული.
ცივი კიდურების მიზეზი: ანემია და მისი გავლენა ჯანმრთელობაზე
ცივი კიდურები შეიძლება იყოს არა მხოლოდ რეინოს ფენომენის, არამედ ანემიის გამოვლინებაც. ანემია არის მდგომარეობა, როდესაც სისხლში ერითროციტების და ჰემოგლობინის რაოდენობა შემცირებულია, რის შედეგადაც სხეულის ჟანგბადის დონე ეცემა. ანემიის დროს, რადგან სხეულში ჟანგბადის ნაკლებობა შეინიშნება, ჟანგბადიანი სისხლი ვერ აღწევს კიდურებამდე, რის შედეგადაც ხდება მათი გაცივება.
ანემია ცივი კიდურების პრობლემა
როდესაც ორგანიზმში ჟანგბადის ნაკლებობაა, ეს იწვევს ისეთ სიმპტომებს, როგორიცაა სიცივის შეგრძნება ხელებში და ფეხებში, სწრაფი დაღლა და ენერგიის ნაკლებობა. ანემიის დროს, სხეულის სხვა ორგანოები პირველ რიგში მოიხმარენ ჟანგბადს, რის შედეგადაც კიდურებში მისი მიწოდება მცირდება. ამიტომ, პაციენტებს, რომლებსაც ანემია აქვთ, ხშირია ცივი ხელები და ფეხები, ასევე ისინი სწრაფად იღლებიან.
ანემია და მისი გავრცელება
ანემია უფრო ხშირად ვლინდება ქალებში, განსაკუთრებით იმ შემთხვევაში, თუ ისინი მენსტრუალური ციკლებით ან სისხლდენებით იტანჯებიან. ხშირი სისხლდენა მენსტრუაციის დროს ან უხარისხო დიეტა ასევე ამცირებს სხეულის ჰემოგლობინის დონეს. გარდა ამისა, ანემია ხშირია უფროსი ასაკის ადამიანებში, განსაკუთრებით მათ შორის, ვინც ქრონიკულ დაავადებებს, მათ შორის ონკოლოგიურ პრობლემებს განიცდის. ონკოლოგიური დაავადებები ანემიის ერთ-ერთი გამომწვევი მიზეზი შეიძლება იყოს, რადგან ხშირად ხდება სისხლის დაკარგვა და არასწორი ნივთიერებათა ცვლა.
როგორ განვსაზღვროთ ანემია და რას უნდა მივაქციოთ ყურადღება?
ცივი კიდურები შეიძლება იყოს ანემიის სიმპტომი, თუ მათ თან ახლავს ისეთი პრობლემები, როგორიცაა მუდმივი დაღლა, სისუსტე, მხედველობის ცვლილებები ან გახშირებული გული. განსაკუთრებით თუ თქვენი ასაკი მატულობს ან თუ მუდმივი ქრონიკული დაავადებები გაქვთ, ან ანემიის სიმპტომებს გრძნობთ, აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია.
ანემია და ორსულობა
მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ ორსულ ქალებში ანემია საკმაოდ ხშირია, რადგან ორსულობა ორგანიზმში სისხლის მოცულობის ზრდაი მოთხოვნებს აყენებს, რაც ხშირად ართულებს ჟანგბადის მიწოდებას ორგანიზმში. ასეთ შემთხვევაში, ცივი კიდურები შეიძლება იყოს ანემიის შედეგი, რომელსაც ორსულობა და მისი ჰორმონალური ცვლილებები ხელს უწყობს.
ფარისებრი ჯირკვლის დაავადებები, განსაკუთრებით ჰიპოთირეოზი, ანუ ფარისებრი ჯირკვლის ფუნქციის დაქვეითება – როდესაც ფარისებრი ჯირკვალი ჰორმონებს გამოჰყოფს, ჩვენი ღვიძლი სითბოს პროდუქციას იწყებს. ხოლო, როდესაც ფარისებრი ჯირკვლის აქტივობა დაქვეითებულია, სხეულიც ნაკლებ სითბოს წარმოქმნის. სიცივის საპასუხოდ, სხეული სისხლძარღვებს კიდევ უფრო ავიწროებს. ამიტომ, ვისაც ჰიპოთირეოზი აქვს, მათთან ცივი კიდურების პრობლემა ხშირია. თუ წონაში ვიმატებთ, მიდრეკილი ვართ შეკრულობისკენ, კანი ძალიან მშრალი გვაქვს და დიდი რაოდენობით დამატენიანებელი გვჭირდება, გვაქვს ცივი კიდურები – ეს ნიშნები შესაძლოა, ჰიპოთირეოზზე მიგვანიშნებდეს.
სტრესი და შფოთვა – კიდურების სიცივე, ოფლიანობა სტრესთან და შფოთვასთან შეიძლება იყოს დაკავშირებული. განსაკუთრებით ხშირი ახალგაზრდებშია. სიმპათიკური ნერვული სისტემა, რაც შფოთვას პასუხობს, ძალიან აქტიურია. ის სისხლძარღვებს ავიწროებს. კიდურები ცივდება და ასევე საოფლე ჯირკვალიც აქტიურდება. ამიტომ, ცივი და ოფლიანი კიდურები ასეთ დროს ორივე ერთადაა გამოხატული.
მწეველობა – ნიკოტინი სისხლძარღვებს ავიწროებს და ამიტომაც, ამანაც შეიძლება, ცივი კიდურები გამოიწვიოს. ასევე, მწეველებს კანი ძალიან რთულად უხორცდებათ და სასუნთქი გზების ინფექციებისკენ არიან მიდრეკილნი.
პერიფერიული არტერიების დაავადება – 50 წელს ზემოთ ადამიანებში უფრო ხშირია. ასეთ პაციენტებში სისხლძარღვებში ლაგდება ცხიმოვანი ფოლაქი, ათეროსკლეროზი ვითარდება და ქსოვილები საკმარისი რაოდენობის სისხლს ვეღარ იღებენ. ამიტომ, ცივი კიდურები აქვთ ხოლმე.
შემაერთებელი ქსოვილის სისტემური დაავადებები – თუ პაციენტს კიდურები ცივი აქვს და ამასთან ერთად, კიდურების ტკივილიც აღენიშნება, ეს შეიძლება რევმატოლოგიური ხასიათის დაავადებებთან იყოს დაკავშირებული.
შაქრიანი დიაბეტი – ასევე შეიძლება, ცივი კიდურების მიზეზი იყოს. როდესაც ადამიანს სისხლში შაქრის დონე მაღალი აქვს, ასეთ შემთხვევაში, სისხლძარღვები ვიწროვდება. გარდა ამისა, ნერვული ქსოვილი ზიანდება და სიცივის აღქმა ირღვევა. საბოლოო ჯამში, პაციენტს არა მხოლოდ ცივი კიდურები, არამედ თითებში დაბუჟების შეგრძნებაც აქვს. ან კიდევ შესაძლოა, მგრძნობელობა დაკარგული ჰქონდეთ.
ცივი კიდურები ბევრ ადამიანს აწუხებს, მაგრამ ეს ხშირად ბევრად მეტია, ვიდრე უბრალოდ წვრილი უსიამოვნო შეგრძნება. როცა 45 წელს ზემოთ ასაკის ადამიანებს მუდმივად ცივი ხელები და ფეხები აქვთ, ეს შეიძლება იყოს სერიოზული ჯანმრთელობის პრობლემის ნიშანი. ცივი კიდურები ხშირად ასოცირდება ისეთ მდგომარეობებთან, როგორიცაა ანემია, რეინოს ფენომენი, ჰიპოთირეოზი, და სხვა პრობლემები. ამდენად, აუცილებელია, რომ მსგავსი სიმპტომები ყურადღებით განვიხილოთ და დროულად მივმართოთ ექიმს.
რა შეიძლება იყოს ცივი კიდურების მიზეზი?
-
ანემია
როდესაც ორგანიზმში ჰემოგლობინის დონე დაბალია, სისხლი ვერ ამარაგებს შესაბამის რაოდენობას ჟანგბადს თქვენს ორგანოებში, რაც ცივი კიდურების პრობლემას იწვევს. სისხლის საერთო ანალიზი და ერითროციტების რაოდენობის და ჰემოგლობინის დონის განსაზღვრა დაგეხმარებათ, თუ ანემია არის პრობლემა. დამატებით, თუ ტესტი ფერიტინზე ჩატარდება, გაიგებთ, თუ ორგანიზმს არ აქვს საკმარისი მარაგი.
-
რეინოს ფენომენი
რეინოს ფენომენი მდგომარეობა არის, როცა თქვენი სისხლძარღვები ცივ პირობებში მკვეთრად ვიწროვდება, რასაც ხელს უწყობს კიდურების სიცივის შეგრძნება. ეს განსაკუთრებით ხშირია ქალებში და საჭიროებს სპეციალისტთან კონსულტაციას.
-
ჰიპოთირეოზი
როცა ფარისებრი ჯირკვალი არ მუშაობს სათანადოდ, ეს იწვევს TSH-ის დონის მატებას, რაც სისხლის მიმოქცევის პრობლემებს აყენებს. TSH ტესტი დაგეხმარებათ ამ მდგომარეობის გამოვლენაში.
-
სტრესი
სტრესის შედეგად ადამიანის სხეული განიცდის ჰორმონალურ და ფიზიკურ ცვლილებებს, რაც ხშირად ცივი კიდურების განვითარებას უწყობს ხელს, განსაკუთრებით ქალებში.
-
პერიფერიული არტერიების დაავადება და მწეველობა
მამაკაცებში ხშირია პერიფერიული არტერიების დაავადება, რომელსაც არტერიების ვიწროვება ან დაბლოკვა ახასიათებს, რაც სისხლის მიმოქცევის პრობლემებს იწვევს. ამის შედეგად, შესაძლოა, კიდურები გახდეს ცივი. ასევე, მწეველობა მნიშვნელოვნად ზრდის ამ პრობლემების რისკს.
რას უნდა მივაქციოთ ყურადღება?
თუ 45 წელს ზემოთ ასაკის ადამიანს აქვს ცივი კიდურები, მნიშვნელოვანია, რომ ანალიზები ჩავიტაროთ, რათა გამოვრიცხოთ სერიოზული პრობლემები. სისხლის საერთო ანალიზი, ფერიტინის და TSH-ის ტესტები იმაში დაგვეხმარება, თუ რა მიზეზით ხდება ცივი კიდურების პრობლემა.
როდის უნდა მივმართოთ ექიმს?
თუ თქვენი ან თქვენი ახლობლების კიდურები ხშირად ცივია და ამასთანავე სხვა სიმპტომებიც აწუხებთ, როგორიცაა მუდმივი დაღლა, ენერგიის ნაკლებობა, ტკივილი ან სისხლძარღვების ცვლილებები, აუცილებელია ექიმთან ვიზიტი. ექიმი დაგეხმარებათ ზუსტათ განსაზღვროთ, რა იწვევს ამ პრობლემას, და მოაწესრიგოს საჭირო მკურნალობა.
ცივი კიდურების პრობლემის უგულებელყოფა სერიოზულ გართულებებს იწვევს
შესაძლოა, ცივი კიდურების სიმპტომები არ იყოს მავნე ხანმოკლე პერიოდში, მაგრამ თუ პრობლემა არ გადაიჭრება დროულად, შეიძლება გამოიწვიოს სხვა გართულებები, რომლებიც უფრო სერიოზულ ჯანმრთელობის პრობლემებს შექმნის. იმის გამო, რომ ჩვენს სხეულში არაფერი ხდება უბრალოდ, მნიშვნელოვანია, რომ ყველა სიმპტომის გამოსავლენად დროულად მივმართოთ ექიმს.
დასკვნა
ცივი კიდურები შეიძლება იყოს სხვადასხვა ჯანმრთელობის პრობლემის ნიშანი, მათ შორის ანემია, რეინოს ფენომენი, ჰიპოთირეოზი, პერიფერიული არტერიების დაავადება და სტრესი. განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცეს 45 წელს ზემოთ ასაკის ადამიანებს, რადგან მათ ხშირად აქვთ ცივი კიდურების პრობლემა, რომელიც შესაძლოა სერიოზულ ჯანმრთელობის პრობლემას წარმოადგენდეს. დროული დიაგნოზი და მკურნალობა დაგეხმარებათ ჯანმრთელობის შენარჩუნებაში.
გახსოვდეთ: თქვენი ჯანმრთელობის მონიტორინგი და დროული კონსულტაცია ექიმთან არის პირველი ნაბიჯი იმისა, რომ თავიდან აიცილოთ უფრო სერიოზული პრობლემები.
ჩამოთვლილი მიზეზებიდან განსაკუთრებით საყურადღებოა:
ონკოლოგიური დაავადებები – თუ 45 წელს ზემოთ ასაკის ადამიანებს ცივი კიდურების პრობლემა აწუხებთ, ჩემი თხოვნა იქნება, რომ შესაბამისი მიზეზი ყოველთვის ვეძებოთ. გავიკეთოთ სისხლის საერთო ანალიზი. თუ პაციენტს ანემია აქვს, ერითროციტების რაოდენობა, ჰემოგლობინი დაქვეითებული აქვს. თუ ფერიტინს ჩააბარებთ, ნახავთ, რომ დაბალი აქვს.
ასევე, ჩვენ შეგვიძლია, გავაკეთოთ ტესტი TSH-ზე. როდესაც ფარისებრი ჯირკვალი სათანადოდ არ მუშაობს TSH იმატებს.
რეინოს ფენომენი, ანემია, ჰიპოთირეოზი, სტრესით გამოწვეული ცივი კიდურები – უფრო ხშირი ქალბატონებშია. რაც შეეხება პერიფერიული არტერიების დაავადებასა და მწეველობით გამოწვეულ პრობლემას – უფრო ხშირი მამაკაცებშია. გარდა ამისა, ადამიანს, რომელსაც სულ ცივა, შესაძლოა, ფარისებრი ჯირკვლის პრობლემა ჰქონდეს.
თუ კიდურები ცივი გვაქვს, ექიმს ყოველთვის მივმართოთ და უყურადღებოდ არ დავტოვოთ. ჩვენს სხეულში ასე, უბრალოდ არაფერი ხდება. ყველაფერს თავისი მიზეზი აქვს. პრობლემის უგულებელყოფა კი უფრო მეტ პრობლემას იწვევს.
