გენიალური ნაბიჯი მეცნიერებაში: დირის მგელი აღადგინეს – პირველი გადაშენებული ცხოველი, რომელიც ხელოვნურად დაიბადა!
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე
მეცნიერებმა პირველად ისტორიაში, ოფიციალურად მოახდინეს გადაშენებული ცხოველის – დირის მგლის ხელახალი დაბადება.
კომპანია Colossal Biosciences-ის ბიოტექნოლოგებმა დნმ ამოიღეს 13,000 წლის წინანდელი კბილისგან და 72,000 წლის წინანდელი თავის ქალისგან, გენომი რედაქტირეს თანამედროვე ნაცრისფერი მგლის დახმარებით და შექმნეს სამი ცოცხალი ლეკვი – რომულუსი, რემუსი და ხალესისი.
ისინი უკვე იზრდებიან 2,000 აკრიან სპეციალურ დაცულ ტერიტორიაზე აშშ-ში.
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?
გენური რედაქტირება (CRISPR ტექნოლოგია) და უჯრედული კლონირება ახლა საშუალებას გვაძლევს არა მხოლოდ გადაშენებული ცხოველების აღდგენას, არამედ გადაშენების პირას მყოფი სახეობების დაცვას.
თუმცა, ამ წარმატებას ახლავს ეთიკური კითხვები:
– სად უნდა იცხოვრონ ეს ცხოველები?
– აქვს თუ არა საზოგადოებას მზადყოფნა ასეთი ბიოტექნოლოგიური მიღწევების მიღებისთვის?
მეცნიერების აზრი:
პროფესორი ბენ ლემი (Ben Lamm), Colossal-ის თანადამფუძნებელი და CEO:
„ეს ისტორიული მომენტია – დავამტკიცეთ, რომ ჩვენი დე-გადაშენების ტექნოლოგიური სისტემა მუშაობს.“
გენეტიკურად ლეკვების გენომი 99.9%-ით ნაცრისფერი მგლისაა, მაგრამ მათი გარეგნობა და ქცევები მაქსიმალურად ემსგავსება გადაშენებულ დირის მგელს.
რას ფიქრობს პროფესორი ფხაკაძე?
„ეს არის მომავლის მედიცინისა და ბიოტექნოლოგიის ცოცხალი მაგალითი. თუმცა, ასეთი მიღწევების პარალელურად საჭიროა ძლიერი რეგულაცია და ეთიკური კონტროლი. ამ ტექნოლოგიამ შესაძლოა მომავალში გააჩნიოს გადამწყვეტი როლი კლიმატის ცვლილების, ბიომრავალფეროვნების დაცვასა და დაავადებების პროფილაქტიკაში.“
მომავლის პერსპექტივა:
კომპანია უკვე მუშაობს წითელი მგლის კლონირებაზე
იგეგმება მამონტების აღდგენა
ტექნოლოგიას შეუძლიათ დაეხმარონ ადამიანებს ისეთ დაავადებებში, როგორიცაა გენეტიკური დარღვევები და ორგანოების რეგენერაცია
წყარო:
Colossal Biosciences, „World’s First De-Extinction Birth of Dire Wolves“, BusinessWire – 7 აპრილი, 2025
გაიგეთ მეტი:
შენი ექიმი – ჯანმრთელობისა და მეცნიერების ახალი ამბები: www.sheniekimi.ge
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH), მედიცინის დოქტორი (PhD);
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი.
