დაგვიანებული ან არასწორი მკურნალობა კი — სერიოზულ გართულებებს იწვევს.
განათლება, პრევენცია და დროული რეაგირება — ეს არის ის სამი ბურჯი, რომელიც იცავს ჩვენს ფილტვებს.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„ჩემი პრაქტიკიდან კარგად ჩანს, რომ საქართველოში ხშირად ანტიბიოტიკებს უნიშნავენ ვირუსულ ინფექციებზეც — რაც დაუშვებელია. ეს ამცირებს მედიკამენტების ეფექტიანობას და ზრდის რეზისტენტობის რისკს.
ვირუსული და ბაქტერიული პნევმონიის გარჩევა აუცილებელია. მაგრამ ამისთვის ექიმსაც უნდა ჰქონდეს შესაბამისი ცოდნა და მოქალაქეს — ელემენტარული გაგება, რომ ყველა სიცხე ანთება არ არის და ყველა ანთება არ საჭიროებს ანტიბიოტიკს.
ჩვენ, როგორც საზოგადოება, უნდა ვიყოთ ინფორმირებულნი. პნევმონია რთულია, მაგრამ მართვადია — ცოდნა და პრევენცია გადაარჩენს სიცოცხლეს.“
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
ქრომოსომული სიურპრიზი: მეცნიერებმა პირველად დაამტკიცეს კავშირი ცენტრომერებსა და იმუნურ სისტემას შორის
ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი. sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა
ისტორიული აღმოჩენა – ფრანგული Institut Curie-სა და გერმანული Hannover Medical School-ის მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ ქრომოსომის ცენტრალური ნაწილი – ცენტრომერები, რომლებიც ცნობილია როგორც უჯრედის გაყოფის კრიტიკული ელემენტები, რეალურად პირდაპირ აკტივირებენ იმუნურ სისტემას. ეს არის პირველი შემთხვევა, როდესაც მეცნიერებმა დაადასტურეს პირდაპირი კავშირი ცენტრომერულ სტრუქტურასა და იმუნურ პასუხს შორის.
ვინ ხელმძღვანელობდა კვლევას?
მეცნიერები, რომლებიც კვლევაში მონაწილეობდნენ:
• პროფესორი ნიკოლა მანელი (INSERM, Institut Curie)
• დოქტორი ქსავიე ლაჰაიე (CNRS, Institut Curie)
• პროფესორი დანილე ფაკინეტი (CNRS)
• პროფესორი დოქტორი ლარს დიოლკენი (ვირუსოლოგიის ინსტიტუტის დირექტორი, MHH, RESIST კლასტერი)
როგორ აღმოაჩინეს?
მკვლევრებმა გამოიყენეს ჰერპესის ვირუსის (HSV-1) სპეციალურად მოდიფიცირებული შტამები, რომლებიც პროფესორ დიოლკენის გუნდმა შექმნა. აღმოჩნდა, რომ როდესაც ჰერპესის ვირუსი აღწევს ბირთვში, ის იწვევს ცენტრომერების დესტაბილიზაციას. ეს ცვლილება იწვევს შერჩევით დნმ-ის რეპლიკაციას ამ ზონებში, რასაც უჯრედი აღიქვამს როგორც საფრთხეს და მასზე ძალიან ძლიერ ანტივირუსულ იმუნურ პასუხს აძლევს.
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?
ეს უცნაური, მაგრამ მნიშვნელოვანი ბიოლოგიური მექანიზმი შესაძლოა გახდეს საფუძველი ახალი თაობის იმუნოთერაპიებისთვის – როგორც ვირუსების წინააღმდეგ, ასევე კიბოს სამკურნალოდ. იდეა მდგომარეობს იმაში, რომ თუ მეცნიერებს შეეძლებათ ხელოვნურად გამოიწვიონ მსგავსი ცენტრომერული დესტაბილიზაცია, შესაძლებელია ორგანიზმის იმუნური პასუხის ტარგეტირებული და ეფექტური სტიმულაცია.
პროფესორ დიოლკენის განმარტებით:
„ჩვენი იმედია, რომ ამ მექანიზმების აღმოჩენა და შესწავლა დაეხმარება კაცობრიობას ისეთი იმუნოთერაპიების შექმნაში, რომლებიც ეფექტურად იმუშავებს როგორც ვირუსების, ასევე კიბოს წინააღმდეგ.“
სრულად წაიკითხეთ კვლევა ჟურნალ Cell-ში:
Xavier Lahaye et al., Centromeric DNA amplification triggered by viral proteins activates nuclear cGAS, Cell (2025)
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
არის თუ არა ხელოვნურად მოშენებული ორაგული ყველაზე მავნე საკვები ჩვენს თეფშზე? ფაქტები, მითები და პროფესიული შეფასება
ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი. sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა
სოციალურ ქსელში ფართოდ გავრცელდა პოსტი, რომელშიც მითითებულია, რომ ხელოვნურად მოშენებული ორაგული (farmed salmon) არის ერთ-ერთი ყველაზე ტოქსიკური და მავნე საკვები, რომელსაც თითქოს გენეტიკური მუტაციები და დაავადებები ახლავს თან. პოსტს თან ახლავს მძიმე დაზიანებული თევზის შოკისმომგვრელი ფოტო.
მოდით, დავძაბოთ არა ემოციები, არამედ მეცნიერება და ფაქტები.
1. რა არის „ხელოვნურად მოშენებული ორაგული“?
ეს არის თევზი, რომელიც იზრდება სპეციალურ აუზებსა ან საზღვაო ბადეებში ადამიანის ზედამხედველობით. მისი კვება, გამრავლება და ჯანმრთელობა კონტროლდება სპეციალური ფერმის პირობებში.
მიზანი: უზრუნველყოს უფრო ხელმისაწვდომი, სტაბილური და მასშტაბური თევზის წარმოება მსოფლიო ბაზარზე.
2. არის თუ არა ხელოვნურად მოშენებული ორაგული ტოქსიკური?
არა. თუმცა ზოგიერთი რისკი არსებობს, რომელიც უნდა ვიცოდეთ:
ფერმაში გაზრდილ ორაგულს ხშირად აქვს მაღალი ცხიმის შემცველობა, რაც საკვებზეა დამოკიდებული
ზოგ ფერმაში შესაძლებელია გამოყენებული იყოს ანტიბიოტიკები ან ფერადმცემი დანამატები, რაც კონტროლს ექვემდებარება
დაბინძურებული წყალი შესაძლოა შეიცავდეს მიკროპლასტიკებს ან მძიმე მეტალებს, თუმცა დასავლურ ქვეყნებში (ნორვეგია, შვედეთი, კანადა) მკაცრი რეგულაციებია
თუმცა, „ტოქსიკურობის“ მტკიცებულება ფართო მეცნიერულად არ არსებობს იმ დონეზე, რომ ხელოვნურად მოშენებული ორაგული სრულიად აკრძალულ საკვებად მივიჩნიოთ.
3. გენეტიკური მუტაციები?
ტერმინი „გენეტიკური მუტაცია“ ხშირად გამოიყენება შოკისთვის. რეალობაში:
• ბუნებრივ გენეტიკურ ცვალებადობას თევზი ისედაც განიცდის
• „მუტაცია“ != „მავნე“
• ამ ეტაპზე არ არსებობს მტკიცებულება, რომ ხელოვნურად მოშენებული ორაგული შეიცავს ისეთ მუტაციებს, რომლებიც ადამიანზე უარყოფითად მოქმედებს
4. ველური vs ხელოვნურად მოშენებული ორაგული
ველური ორაგული შესაძლოა შეიცავდეს მეტ მერკურსა და მძიმე მეტალებს, ზღვის დაბინძურებიდან გამომდინარე
ხელოვნურად მოშენებული ორაგული კი რეგულირდება უსაფრთხოების საერთაშორისო სტანდარტებით, რაც ამცირებს ბაქტერიული და ქიმიური რისკების ალბათობას
პროფესორის რეკომენდაცია:
არ არის საჭირო პანიკა — არც ხელოვნურად მოშენებული, არც ველური ორაგული არ არის „მკვლელი საკვები“
აირჩიეთ სანდო წყაროები და ეკო-სერტიფიცირებული პროდუქტები
მოარიდეთ თავი უმ თევზს დაბინძურებული წყლებიდან
შეინარჩუნეთ კრიტიკული აზროვნება სოც. ქსელებში გავრცელებული ინფორმაციის მიმართ
მნიშვნელოვანია: ყოველი შოკისმომგვრელი ფოტო არ ასახავს მთელ რეალობას. მეცნიერება უნდა იყოს ჯანდაცვის გადაწყვეტილებების საფუძველი — და არა შიში.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
ახალი COVID ვარიანტი — Nimbus (NB.1.8.1) უკვე ევროპის ქვეყნებშია: რას უნდა ველოდოთ?
ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი.
sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა
2025 წლის ზაფხულმა შესაძლოა კიდევ ერთი პანდემიური ტალღის საფრთხე მოიტანოს — მსოფლიოში ფართოდ ვრცელდება COVID-ის ახალი ვარიანტი, სახელად Nimbus (ასევე ცნობილი როგორც NB.1.8.1). ამ ვარიანტმა უკვე მოიპოვა დომინანტური პოზიცია აზიის რამდენიმე ქვეყანაში და ახლა შევიდა ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკაშიც.
სად არის დაფიქსირებული Nimbus?
დაახლოებით 10–11 %-ს ყველა გლობალური გენომურად სეკვენსირებული შემთხვევებიდან უკვე Nimbus-ს უკავშირდება. ვარიანტი დაფიქსირდა შემდეგ ქვეყნებში:
1. ჩინეთი
2. ჰონგ-კონგი
3. დიდი ბრიტანეთი (ინგლისი, უელსი, ჩრდილოეთ ირლანდია)
4. აშშ – 14-ზე მეტ შტატში (კალიფორნია, ნიუ-იორკი, ნიუ ჯერსი, მასაჩუსეტსი, კონექტიკუტი და სხვ.)
5. სინგაპური
6. ტაილანდი
7. ინდოეთი
8. ავსტრალია
9. აღმოსავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთი
10. დასავლეთ წყნარი ოკეანის რეგიონი
რა ახასიათებს Nimbus-ს?
უფრო გადამდებია – მუტაციები Spike ცილაში შესაძლოა ზრდიდეს ACE2 რეცეპტორებზე მიბმას
„მინის ყელი“ – სიმპტომებიდან ყველაზე დამახასიათებელია ძლიერი ყელის ტკივილი („razor blade throat“)
დამატებითი სიმპტომები – ხველა, ცხელება, ცხვირის გაჭედვა, გულისრევა, დიარეა
ვაქცინები მუშაობს – არსებული ვაქცინები კვლავ ეფექტურია მძიმე მიმდინარეობის თავიდან ასაცილებლად
ჯერჯერობით არ ზრდის სიკვდილიანობას, თუმცა მოითხოვს მონიტორინგს
უნდა ველოდოთ ზაფხულის ტალღას?
დიახ, ეს შესაძლებელია, განსაკუთრებით იმ ქვეყნებში, სადაც:
• ვაქცინაციის მაჩვენებელი დაბალია
• შიდა მიმოსვლა და ტურიზმი გაიზარდა
• მცირდება საზოგადოებრივი სიფრთხილე
Nimbus-ის გავრცელება უკვე აისახება ჰოსპიტალიზაციის მაჩვენებლებზე ბრიტანეთში და აშშ-ში. თუმცა, მასობრივი პანიკის საფუძველი არ არსებობს, თუკი ვიხმართ ბუსტერ დოზებს და ვიცავთ ელემენტარულ ჰიგიენურ წესებს.
რეკომენდაციები:
მიიღეთ ბუსტერ ვაქცინაცია, თუ ხართ რისკ-ჯგუფში
გამოიყენეთ ნიღაბი ხალხმრავალ დახურულ სივრცეებში
შეინარჩუნეთ ხელების ჰიგიენა
ტესტი ჩაიტარეთ სიმპტომების შემთხვევაში
იყავით ინფორმირებული და დაეყრდენით მხოლოდ სანდო წყაროებს
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
mRNA ვაქცინის ახალი თაობა, რომელიც იმუნურ სისტემას “ატყუებს” და ქმნის ძლიერ, ხანგრძლივ დაცვას
ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა
ახალი კვლევა: ვირუსის იმიტაცია ძლიერი იმუნიტეტის შესაქმნელად
კოპენჰაგენის უნივერსიტეტისა (Københavns Universitet) და მისი ბიოტექნოლოგიური სტარტაპის AdaptVac-ის მეცნიერებმა შეიმუშავეს ინოვაციური mRNA ვაქცინა, რომელიც ორგანიზმში იმიტირებს ვირუსისმაგვარ ნაწილაკებს — virus-like particles (VLPs). ამგვარი „შეტყუება“ აიძულებს იმუნურ სისტემას შექმნას უფრო ძლიერი და ხანგრძლივი დაცვა.
მეცნიერებმა კლასიკურ mRNA ვაქცინასდაამატეს დამატებითი გენეტიკური კოდი, რაც იწვევს ანტიგენებით დაფარული ვირუსისმაგვარი ნაწილაკების გამომუშავებას. ეს ნაწილაკები ჰგავს რეალურ ვირუსებს და უზრუნველყოფს CD8+ T უჯრედების ძლიერ რეაქციას — რაც დადასტურდა თაგვებზე ცდებით.
შესაძლო შედეგები
• ვაქცინის უფრო მცირე დოზა
• ნაკლები ბუსტერი
• უფრო ხანგრძლივი იმუნიტეტი
ეს ტექნოლოგია მნიშვნელოვანი ნაბიჯია გლობალური ვაქცინაციის სტრატეგიის გაუმჯობესებისკენ.
გუნდმა უკვე დაიწყო ტექნოლოგიის გამოყენება Nipah ვირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინის შესაქმნელად — დაავადება, რომელიც ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის შეფასებით პოტენციური მომავალი პანდემიური საფრთხეა.
კვლევის ავტორები:
• პროფესორი Adam Frederik Sander Bertelsen — იმუნოლოგიისა და მიკრობიოლოგიის პროფესორი, კოპენჰაგენის უნივერსიტეტი
• Dr. Cyrielle Fougeroux — წამყვანი მკვლევარი AdaptVac-ში
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
გაფრთხილება: Mounjaro-ს მიღება შესაძლოა საფრთხეს უქმნიდეს ქალების რეპროდუქციულ ჯანმრთელობას
ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა
რა ხდება?
ბრიტანეთის ჯანდაცვის მარეგულირებელმა სააგენტომ (MHRA) გაავრცელა საგანგებო რეკომენდაცია: Mounjaro (ტირზეპატიდი) – ინოვაციური GLP-1 ჯგუფის პრეპარატი, რომელიც მალე NHS-ში ხელმისაწვდომი გახდება – არ უნდა გამოიყენონ:
• ორსულებმა,
• ქალებმა, ვინც გეგმავენ ორსულობას,
• ან ძუძუთი კვების პერიოდში მყოფებმა.
დაფიქსირდა 40-ზე მეტი შემთხვევა, რომელთა დროსაც GLP-1 პრეპარატების ფონზე ადგილი ჰქონდა ორსულობას – მათგან 26 შემთხვევა Mounjaro-ს უკავშირდება.
კონტრაცეპტიული აბების მოქმედების შემცირება
Mounjaro აფერხებს კუჭის დაცლას და შედეგად შეიძლება შეამციროს ჰორმონული აბების (oral contraceptives) ეფექტურობა. შესაბამისად, MHRA და სხვა უწყებები ქალებს ურჩევენ:
• გამოიყენონ დამატებითი კონტრაცეფციის საშუალებები (მაგ. სპირალი, იმპლანტი, პრეზერვატივი),
• განსაკუთრებით პირველი 4 კვირის განმავლობაში პრეპარატის დაწყების ან დოზის გაზრდის შემდეგ.
ორსულობის დაგეგმვის შემთხვევაში რეკომენდებულია Mounjaro-ს შეწყვეტა მინიმუმ 1 თვით ადრე, ხოლო Ozempic/Wegovy-ის შემთხვევაში — 2 თვეა საჭირო.
თუ ქალი ორსულად ხდება Mounjaro-ს მიღებისას — პრეპარატი დაუყოვნებლივ უნდა შეჩერდეს.
წყაროები და დამატებითი ინფორმაცია
•LADBible – მთავრობა აფრთხილებს ქალებს Mounjaro-ს შესახებ
•The Guardian – ათეულობით ორსულობა GLP-1 პრეპარატების ფონზე
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
მავნე ცხიმი მარგარინში – მორიგი კვლევა. საცხობები და საკონდიტროები.
– ვინ იყენებს მარგარინს ჯანმრთელობისთვის საშიში შემადგენლობით?
მარგარინი და სპრედი, იაფფასიანი ალტერნატივა, რომელიც ჩვენს ჯანმრთელობას ძვირი უჯდება.
ბოლო ლაბორატორიულმა კვლევამ საქართველოში გაყიდვაში არსებულ პროდუქტში დასაშვებზე 6-ჯერ მეტი ტრანსცხიმიაღმოაჩინა. საეჭვო პროდუქტი გაყიდვიდან უკვე ამოღებულია.
ინსულტისა და ინფარქტის განვითარების რისკი, გულსისხლძარღვთა დაავადებები, ჭარბი წონა, ტრანსცხიმების უსაფრთხო დოზა არ არსებობს, მცირე ოდენობამაც შესაძლოა ძალიან ცუდი გავლენა იქონიოს ჩვენს ჯანმრთელობაზე.
სპეციალისტების რეკომენდაციები:
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრმა მიხეილ სარჯველაძემ ერევანში, ოფიციალური ვიზიტის ფარგლებში, სომხეთის შრომისა და სოციალური საკითხების მინისტრთან, ნარეკ მკრტჩიანთან ორმხრივი შეხვედრა გამართა. ინფორმაციას ჯანდაცვის სამინისტრო ავრცელებს.
შეხვედრაზე მხარეებმა განიხილეს თანამშრომლობის გაღრმავების შესაძლებლობები შრომისა და სოციალური დაცვის მიმართულებით, ასევე იმსჯელეს ქვეყნებს შორის არსებული გამოწვევებისა და წარმატებული პრაქტიკის გაზიარების საკითხებზე. მინისტრებმა ხაზი გაუსვეს რეგიონში სოციალური დაცვის სისტემების განვითარების მნიშვნელობას და მომავალში ერთობლივი პროექტების განხორციელების პერსპექტივებს.
მიხეილ სარჯველაძე ერევანში სოციალური სამართლიანობის მე-3 საერთაშორისო კონფერენციაში მონაწილეობს. ვიზიტი რეგიონში სოციალური სამართლიანობის გაძლიერებასა და საერთაშორისო პარტნიორობის ხელშეწყობას ემსახურება.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრი მიხეილ სარჯველაძე ერევანში, სოციალური სამართლიანობის მე-3 საერთაშორისო კონფერენციაში მონაწილეობს. კონფერენცია, რომლის მთავარი თემაა „ერთობით სოციალური სამართლიანობისთვის“, მიზნად ისახავს საერთაშორისო პარტნიორობის გაძლიერებას სოციალური სამართლიანობისთვის ერთობლივი ინიციატივების შესაქმნელად.
ღონისძიება, სომხეთის მთავრობის ორგანიზებითა და შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის სოციალური სამართლიანობის გლობალური კოალიციის ფარგლებში ტარდება და მაღალი რანგის თანამდებობის პირებსა და ექსპერტებს მასპინძლობს. კონფერენცია სომხეთის პრეზიდენტმა ვაჰაგნ ხაჩატურიანმა და სომხეთის შრომისა და სოციალური საკითხების მინისტრმა ნარეკ მკრტჩიანმა გახსნეს.
მიხეილ სარჯველაძემდავოსის ფორმატში გამართულ პანელურ დისკუსიაში – „ადამიანური ერთობის როლი სოციალური სამართლიანობის განმტკიცებაში“ მიიღო მონაწილეობა. მინისტრმა ყურადღება გაამახვილა, იძულებით გადაადგილებულ პირთა საკითხებზე, მათთვის ღირსეული საცხოვრებელი გარემოს შექმნასა და ინტეგრაციის ხელშეწყობაზე.
მინისტრმა აღნიშნა, რომ საქართველოში მიმდინარე პროგრამები, მოიცავს, როგორც მრავალბინიანი საცხოვრებელი კორპუსების მშენებლობას, ასევე „სოფლად სახლის“ პროგრამას. მისივე თქმით, 2027 წლისთვის დევნილი ოჯახებისთვის 6,000-ზე მეტი ბინა აშენდება. მიხეილ სარჯველაძის განცხადებით, ბოლო 10 წლის განმავლობაში დევნილთა განსახლების მიზნით 900 მილიონ ლარზე მეტი დაიხარჯა და ეს ტენდენცია მომავალშიც გაგრძელდება.
„გარდა განსახლებისა, ღირსეული დასაქმებისა და ეკონომიკური ინტეგრაციის ხელშეწყობის მიზნით ხორციელდება საარსებო მხარდაჭერის პროგრამები — მცირე ბიზნესის საგრანტო დაფინანსება, პროფესიული და გადამზადების კურსები და შესაბამისი აღჭურვილობის გადაცემა თვითდასაქმების ხელშესაწყობად. აღსანიშნავია, რომ პროგრამების ბენეფიციართა მინიმუმ 40% ქალია, რაც ხელს უწყობს ეკონომიკური ჩართულობის გაზრდას.
როგორც საქართველოს მოქალაქეები, დევნილები სრულად არიან ინტეგრირებულნი ეროვნული განვითარების სტრატეგიებში, მათ შორის უნივერსალური ჯანდაცვის პროგრამებში, დასაქმების სერვისებში და სოფლის განვითარების ინიციატივებში. დევნილები ასევე იღებენ მიზნობრივ სოციალურ დახმარებას, რომელიც მათი ინდივიდუალური საჭიროებების მიხედვით განისაზღვრება.
და ბოლოს, კიდევ ერთხელ მინდა ხაზგასმით აღვნიშნო, რომ სანამ დევნილებს საკუთარ სახლებში დაბრუნება შეეძლებათ, ღირსეული საცხოვრებლითა და ყოვლისმომცველი სოციალური დაცვით უზრუნველყოფა სახელმწიფოს ერთ-ერთ უმაღლეს პრიორიტეტად დარჩება. ამ მიმართულებით ჩვენი ძალისხმევა მომავალ წლებშიც შეუქცევადად გაგრძელდება“, – განაცხადა მიხეილ სარჯველაძემ.
პანელურ დისკუსიაზე, ასევე საუბარი შეეხო მოწყვლადი ჯგუფების დასაქმების საკითხებს. მიხეილ სარჯველაძემ აღნიშნა, რომ საქართველოში, წარმატებით ხორციელდება სპეციალური პროგრამები – პროფესიული გადამზადება, დასაქმების სერვისები, საზოგადოებრივი სამუშაოები და სოციალური დაცვის მექანიზმები – რომლებიც უზრუნველყოფს თანაბარ შესაძლებლობებს შრომის ბაზარზე ჩართვისთვის და მხარს უჭერს მოქალაქეებს რეგიონულ დონეზე, რათა არცერთი ჯგუფი არ დარჩეს მიღმა.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა
გლობალური მიგრაციის მასშტაბი დღითიდღე იზრდება. UNHCR-ის 2025 წლის მონაცემებით, მსოფლიოში უკვე 123.2 მილიონი ადამიანი იძულებით გადაადგილებულია. მათ შორის 73.5 მილიონი არის შიდა გადაადგილებული პირი, 36.8 მილიონი ლტოლვილი, ხოლო 8.4 მილიონი თავშესაფრის მაძიებელი. ყოველი მეოთხე იძულებით გადაადგილებული — ბავშვია.
მიუხედავად იმისა, რომ ლტოლვილთა 73% ცხოვრობს დაბალ და საშუალოშემოსავლიან ქვეყნებში და 67% მეზობელ სახელმწიფოებში, ყველაზე მეტი ლტოლვილი ცხოვრობს ირანში, თურქეთში, კოლუმბიაში, გერმანიაში და უგანდაში.
🏥 ჯანდაცვა მიგრანტებისთვის – უხილავი კრიზისი
WHO-ს ტრენინგი უგანდაში პროფესორ გიორგი ფხაკაძის მონაწილეობით
ლტოლვილებისა და მიგრანტების სამედიცინო მომსახურება მნიშვნელოვან გამოწვევად რჩება. ხშირია ენობრივი ბარიერები, კულტურულად შეუსაბამო მომსახურება, ადმინისტრაციული დაბრკოლებები და რესურსების დეფიციტი. ამ კრიზისის დასაძლევად ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ (WHO) შეიმუშავა გლობალური კომპეტენციის სტანდარტები, რომელიც ჯანდაცვის მუშაკებს დახმარებას უწევს მიგრანტებისა და ლტოლვილებისთვის ხარისხიანი, თანასწორი და ეთიკურად მართული მომსახურების მიწოდებაში.
WHO-ს სტანდარტები – სისტემური პასუხი
WHO-ის გლობალური სტანდარტების ფარგლებში გამოიკვეთა 9 ძირითადი კომპეტენცია, რომელთა შორისაა ადამიანზე ორიენტირებულობა, ეფექტური კომუნიკაცია, ეთიკა, მტკიცებულებაზე დაფუძნებული მიდგომა და უწყებათშორისი თანამშრომლობა.
პირველი დღე დაეთმო პოლიტიკის საკითხების დისკუსიას მთავრობების, აკადემიისა და გაეროს სააგენტოების მონაწილეობით, ხოლო მომდევნო დღეებში ჩატარდა პრაქტიკული ტრენინგი 50-ზე მეტი ჯანდაცვის პროფესიონალისთვის.
ტრენინგის სტრუქტურა ეფუძნებოდა შემდეგ ძირითად კომპონენტებს:
ადამიანზე ორიენტირებულობა – თანასწორობა, ღირსება, კულტურულად მგრძნობიარე მიდგომა, ეფექტური კომუნიკაცია – ენობრივი და კულტურული ბარიერების გადალახვა; ინტერსექტორული თანამშრომლობა – უწყებათშორისი კოორდინაცია მტკიცებულებაზე დაფუძნებული პრაქტიკა – გადაწყვეტილებების ჩამოყალიბება კვლევაზე დაყრდნობით ეთიკა და პროფესიონალიზმი – კონფიდენციალურობა, ინფორმირებული თანხმობა, ჰუმანურობა.
WHO-ს ტრენინგი უგანდაში
ტრენინგი მოიცავდა WHO Academy-ის მოდულების დემონსტრირებას, რეალურ შემთხვევებზე დაფუძნებულ ანალიზს, ჯგუფურ დისკუსიებსა და ექსპერტთა პანელებს.
პროფესორმა ფხაკაძემ არა მხოლოდ წარადგინა გლობალური სტანდარტები, არამედ გადაიტანა ისინი პრაქტიკულ გარემოში. მისი მონაწილეობით ჩატარებული ტრენინგი გახდა სამაგალითო მოდელი ინკლუზიური ჯანდაცვის გაძლიერებისთვის.
„ჯანდაცვა მიგრანტებისთვის — ეს არ არის ქველმოქმედება. ეს არის სისტემა, რომელიც ან მუშაობს ყველასთვის, ან ვერ მუშაობს არავისთვის.“